BăGIỄOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HăCHệăMINH PHMăTHăNGCăDUNG
ỄNHăGIỄăSăTỄCăNGăCAăUăTăCỌNGăNă
TNGăTRNGăKINHăTăTHẨNHăPHăHăCHệăMINH
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
Tp.ăHăChíăMinhă- Nmă2012
BăGIỄOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HăCHệăMINH
Hc viên: Phm Th Ngc Dung
Lp: TCNNK18
DANH MC BNG S LIU
STT
TểNăBNG
TRANG
1
Bng 1.1. H s ICOR ca các nc qua các nm
23
3
Biu đ 2.3. Tc đ tng trng GDP các ngành kinh t
33
4
Biu đ 2.4: C cu kinh t ca Thành ph HCM theo ngành
qua các nm
34
5
Biu đ 2.5: T l vn đu t trên GDP ca thành ph HCM
36
6
Biu đ 2.6. C cu vn đu t giai đon 2001-2005
40
7
Biu đ 2.7. C cu vn đu t giai đon 2006-2010
41
MC LC
Li m đu 1
LỦ do chn đ tài 1
Mc tiêu nghiên cu 1
Phng pháp nghiên cu 2
i tng và phm v nghiên cu 2
ụ ngha thc tin ca đ tài 2
Kt cu đ tài 2
Kt lun chng 2 57
Chngă3: MT S KIN NGH V UăTăCỌNGăCA THẨNHăPH
H CHệăMINH TRONG THI GIAN TI 58
3.1. nh hng đu t công ca Thành ph H Chí Minh đn nm 2020 58
3.2. Mt s kin ngh nâng cao hiu qu đu t công trên đa bàn thành ph 60
Kt lun chng 3 66
Kt lun 67
TƠiăliu tham kho
Ph lc
1
LI MăU
1. LụăDOăCHNăăTẨI:
Thành ph H Chí Minh là trung tâm kinh t - xã hi ln nht nc, có vai
trò quan trng trong đóng góp vào tng trng kinh t, thu ngân sách quc gia.
ng thi thành ph H Chí Minh có mt v trí đa lỦ, kinh t đc bit quan trng
nh có h thng mng li c s h tng kinh t k thut và xã hi đng b; là ni
kt ni giao thông thun li v đng b, đng sông, đng bin và hàng không
gia 2 min ông và Tây Nam b vi khu vc ông Nam Á, liên thông vào mng
li chung v giao thông vi Châu Á và th gii; gia khu vc ông Nam Á có
các điu kin thun li đ phát trin kinh t, vn hoá, trong đó Thành ph có tc đ
phát trin kinh t hàng hoá, dch v nhanh nht và n đnh nht. Vì vy, thành ph
đc xem là đu tàu kinh t thúc đy phát trin Vùng Kinh t trng đim phía Nam
và c nc. Trong nhng nm va qua, nn kinh t ca thành ph H Chí Minh đã
- Phm vi nghiên cu: da vào mô hình Harrod – Domar, đánh giá s tác
đng ca vn đu t đn tc đng tng trng kinh t trong giai đon 1990 – 2011
5. ụăNGHAăTHCăTINăCAăăTẨI
- Góp phn đánh giá đúng tác đng ca đu t công đn tng trng kinh t
trên đa bàn Thành ph HCM.
- xut ra các gii pháp, khuyn ngh đ đu t công có hiu qu hn
nhm thúc đy tng trng kinh t cao và bn vng trong dài hn.
- ây là tài liu tham kho hu ích cho lãnh đo Thành ph HCM trong quá
trình hoch đnh chính sách đu t và phân b vn đu t công trong thi gian ti.
6. KTăCUăăTẨI
tài đc kt cu thành 3 chng, bao gm:
Chng 1: Tng quan v tng trng kinh t và đu t công.
Chng 2: ánh giá tác đng ca đu t công ti tng trng kinh t Thành
ph H Chí Minh
Chng 3: Mt s kin ngh v đu t công ca thành ph H Chí Minh
trong thi gian ti
3
Chngă 1:ă TNGă QUANă Vă TNGă TRNGă KINHă Tă VẨă Uă Tă
CỌNG
1.1. LỦăthuytăcăbnăvătngătrngăkinhăt
1.1.1. Cácăkháiănim
1.1.1.1. Tngătrngăkinhăt
Tng trng kinh t là s gia tng thu nhp ca nn kinh t trong mt khong
thi gian nht đnh (thng là mt nm), bn cht ca tng trng là phn ánh s
gia tng v mt lng ca mt nn kinh t. Nó đc đo bng nhiu ch tiêu khác
nhau, nh tng sn phm quc ni (GDP), tng sn phm quc dân (GNP) hay thu
nhp bình quân đu ngi trên nm (GDP/ngi/nm, GNP/ngi/nm). Tc đ
tng trng kinh t là mc (%) đc tng thêm ca sn lng GNP, GDP,
GDP/ngi hay GNP/ngi ca nm này so vi nm trc hay giai đon này so vi
G: tiêu dùng ca Chính ph
X – M: xut khu ròng trong nm
- Phng pháp thu nhp:
GDP = W + R + i + Pr + Te + Dep
Trong đó:
W : tin lng
R : tin cho thuê mt bng, máy móc hay phát minh khoa hc
i : tin lãi
Pr: li nhun ca doanh nghip
Te: thu gián thu
Dep: khu hao tài sn c đnh
1.1.2. Ngunăgcătngătrngăkinhăt
Tng trng kinh t là s gia tng tng sn lng quc gia trong mt thi k
nht đnh. Sn lng đc to ra t sn xut, nh vy ngun gc ca tng trng
xut phát t quá trình sn xut. Quá trình sn xut là quá trình mà trong đó các yu
t đu vào đc phi hp theo nhng cách thc tt nht đ to ra khi lng sn
phm. Nu xét góc đ phm vi toàn b nn kinh t thì vic to ra tng sn lng
quc gia s có quan h ph thuc vào các ngun lc đu vào ca quc gia. Tng sn
lng quc gia s thay đi khi có s thay đi các ngun lc đu vào.
5
Các lỦ thuyt tng trng ra đi phân tích ngun gc ca tng trng vi
nhiu quan đim khác nhau, mi lỦ thuyt đu có s khám phá mi, nhng trên cn
bn vn là phân tích mi quan h đu ra vi đu vào.
Mi quan h đu ra (GDP, GNP) vi đu vào đc khái quát qua hàm sn xut:
Y = F(X
i
) vi i = 1, 2, 3, , n
X
i
t đó ông cho rng các yu t c bn ca tng trng kinh t là đt đai, lao đng và
vn. Ông cho rng gii hn ca đt đai làm cho li nhun ca ngi sn xut có xu
hng gim do chi phí sn xut lng thc thc phm cao, giá hàng hoá tng, tin
lng danh ngha tng và gii hn ca đt cng làm cho nng sut lao đng nông
nghip thp, xut hin tha lao đng trong nông nghip do đó hiu sut s dng lao
đng thp làm nh hng đn tng trng kinh t.
Theo Karl – Mark (1818 – 1883): Quá trình tái sn xut bao gm các yu t:
đt đai, lao đng, vn và tin b khoa hc k thut. Ông đc bit quan tâm đn vai
trò ca lao đng trong vic to ra giá tr thng d. Theo Mark, gia cung và cu ca
th trng luôn có mt khong cách. gii quyt vn đ này cn phi có tích ly
sn xut, tích ly hàng hóa. ây cng là hot đng đu t hàng tn tr. Cng theo
ông, sau khi tri qua giai đon khng hong có chu k, đ tip tc phát trin, các
nhà t bn phi tin hành đi mi t bn c đnh vi quy mô ln làm cho nn kinh
t tin đn phc hi, hng thnh. đi mi đc t bn c đnh, các nhà t bn
cng nht thit cn có hot đng đu t đi mi công ngh.
1.1.3.2. LỦăthuytătngătrngăcaătrngăpháiătơnăcăđin
Mô hình J. Maynard Keynes (1883 – 1946)
Vi lỦ thuyt chung v vic làm, lãi sut và tin t (1936) thì nn kinh t có 2
đng tng cung: mt đng cung phn ánh mc sn lng tim nng và mt
đng cung phn ánh mc thc t. Cân bng ca nn kinh t không nht thit
mc sn lng tim nng mà thông thng mc thp hn.
Ông ch ra xu hng thu nhp tng thì tiêu dùng biên gim (tiêu dùng trung
bình gim) và tit kim biên tng (tit kim trung bình tng). ây là nguyên nhân
c bn ca trì tr kinh t. Chính vì th, đu t đóng vai trò quyt đnh quy mô vic
làm, nhng khi lng đu t ph thuc vào lãi sut cho vay và hiu sut biên ca
7
vn. Mun thoát khng hong và tht nghip thì nhà nc phi thc hin điu tit
bng các chính sách kinh t, bng cách tng cu tiêu dùng. S dng ngân sách nhà
nc đ kích thích đu t thông qua các đn đt hàng ca nhà nc và tr cp vn
IK
, ta có : ICOR =
Y
I
Ta li có: I = S =s *Y. Thay vào công thc tính ICOR,ta có:
ICOR =
Y
Ys
Y
K
*
T đây suy ra:
R
*
ICO
Ys
Y
Phng trình phn ánh tc đ tng trng kinh t:
Y
ICO
Ys
Y
Y
kinh t.
1.1.3.3. LỦăthuytătngătrngăhinăđi
Paul Samuelson (1948) đi biu ca trng phái kinh t hc v mô tng hp,
theo ông s cân bng ca nn kinh t nm di sn lng tim nng (Keynes) và
các yu t tác đng đn tng trng kinh t là tp hp:
- Quan đim ca Tân c đin v t l lao đng và vn (có th la chn k
thut s dng nhiu vn hoc k thut s dng nhiu lao đng đ tng trng kinh
t)
- Quan đim ca Harrod- Domar v vai trò ca vn đi vi tng trng kinh
t.
- Quan đim ca Keynes v vai trò ca tng cu đi vi tng trng kinh t.
Theo ông, vai trò ca Chính ph trong tng trng kinh t là rt quan trng.
Nhà nc cn xác đnh t l tht nghip t nhiên và lm phát chp nhn đc, bên
cnh đó th trng là yu t c bn điu tit hot đng kinh t, tác đng qua li gia
tng cung và tng cu to ra mc thu nhp thc t; vic làm- tht nghip; mc giá-
lm phát,
9
Tóm li, các lỦ thuyt tng trng kinh t ch yu tp trung làm rõ các bin
s làm nên s gia tng v sn lng trong nn kinh t, đng thi cho bit tác đng
ca Chính ph là bao nhiêu trong sn lng gia tng đó.
1.2. LỦăthuytăcăbnăvăđuătăcông
1.2.1. Cácăkháiănim
1.2.1.1. Kháiănimăđuăt
Kháiănimăđuăt
u t là s hy sinh các ngun lc hin ti đ tin hành các hot đng nào
đó nhm thu v các kt qu nht đnh trong tng lai ln hn các ngun lc đã b
ra. Nh vy, mc tiêu ca đu t là đt đc các kt qu ln hn so vi nhng hy
sinh v ngun lc mà nhà đu t phi gánh chu khi tin hành đu t.
Ngun lc đc nói đn đây có th là tin, tài nguyên, công ngh, nhà
- u t theo các chng trình h tr có mc tiêu (thng là các chng
trình mc tiêu trung và dài hn);
- Tín dng đu t (vn cho vay) ca Nhà nc có mc đ u đãi nht đnh;
- u t ca các doanh nghip Nhà nc, mà phn vn quan trng ca doanh
nghip có ngun gc t ngân sách Nhà nc.
Khái nim “đu t công” còn đc hiu là vic s dng ngun vn Nhà nc
đ đu t vào các chng trình, d án phc v phát trin kinh t - xã hi không
nhm mc đích kinh doanh. Theo D tho Lut đu t công ca Vit Nam 2007 thì
lnh vc đu t công gm:
- Chng trình mc tiêu, d án phát trin kt cu h tng k thut, kinh t, xã
hi, môi trng, quc phòng, an ninh; các d án đu t không có điu kin xã hi
hoá thuc các lnh vc kinh t, vn hoá, xã hi, y t, khoa hc, giáo dc, đào to và
các lnh vc khác.
- Chng trình mc tiêu, d án phc v hot đng ca các c quan nhà nc,
đn v s nghip, t chc chính tr, t chc chính tr - xã hi, k c vic mua sm,
sa cha tài sn c đnh bng vn s nghip.
11
- Các d án đu t ca cng đng dân c, t chc chính tr - xã hi - ngh
nghip, t chc xã hi - ngh nghip đc h tr t vn nhà nc theo quy đnh ca
pháp lut.
- Chng trình mc tiêu, d án đu t công khác theo quyt đnh ca Chính
ph.
Nh vy, cách quan nim này, đu t nhm mc đích kinh doanh ca các
doanh nghip thuc s hu nhà nc không nm trong đu t công. Song cng
không th coi nó là đu t t nhân, bi vì đây là tài sn thuc s hu nhà nc. Vì
vy, vic s dng quan nim này thc ra không làm đn gin hn cách phân loi và
qun lỦ đu t ca Nhà nc. Trc ht, nó đòi hi phi b sung thêm khái nim
“đu t nhm mc đích kinh doanh ca các đn v thuc khu vc nhà nc”, bên
cnh các khái nim “đu t t nhân” và “đu t công”. Sau na, nó làm cho quá
– Cp
Trong đó: Yp
d
là thu nhp kh dng;
Cp là tiêu dùng cá nhân và h gia đình
Ngun tit kim ca khu vc doanh nghip và cá nhân thng là ngun ch
yu trong nn kinh t. Ngun vn ca nc ngoài đ vào khu vc t thng các
dng nh đu t trc tip (FDI) và các khon n.
Ngun vnăđuătăca khu vcăcông: ngun đu t ca nhà nc (Ig) đc
xác đnh theo công thc sau:
Ig = (T – Cg) + Fg
Trong đó: T là các khon thu ca khu vc nhà nc;
Cg là các khon chi tiêu ca khu vc nhà nc không k chi đu t.
Chênh lch gia khon thu và chi này là tit kim ca khu vc nhà nc;
Fg là các khon vin tr và vay n t nc ngoài vào khu vc nhà nc.
Da vào đng thc trên, ta thy đu t ca khu vc nhà nc đc tài tr bi
ba ngun vn:
Th nht là kh nng huy đng vn ca khu vc nhà nc t khu vc doanh
nghip và cá nhân hoc t chc tài chính trung gian. Hình thc huy đng này đc
thc hin vic phát hành trái phiu, k phiu ca nhà nc.
13
Th hai là tit kim ca khu vc nhà nc, bng các khon thu v ngân sách
nhà nc tr cho các khon chi thng xuyên. Trong trng hp các nc kém phát
trin thì khon tit kim này rt khiêm tn, không đ đáp ng ngun vn đu t ln
cho phát trin, nht là vào lnh vc kt cu h tng.
Th ba là ngun vn giúp đ t nc ngoài. Ngun này có vai trò khá quan
trng đi vi các nc kém phát trin. Các ngun t nc ngoài thng di dng
vin tr hoc n.
1.2.1.3. iătngăđuăt
th trng s thc hin tt hn vai trò này. Trng phái này khng đnh mt trong các
u đim kinh t th trng là s phân b ngun lc mt cách t đng. u t là mt
hình thc phân b ngun lc trong các hình thc đó – phân b vn trong nn kinh t.
Theo lỦ thuyt này, trong nn kinh t các đn v sn xut trong quá trình tìm đn
đim ti đa hóa li nhun s tìm kim c hi đu t tt nht cho chính mình, chính vì
th nhà nc không cn can thip đ to ra mt c cu đu t hp lỦ cho doanh nghip
vì bn thân doanh nghip bit rõ hn ai ht là cn phi làm gì đ đt li ích tt nht cho
chính doanh nghip. Tng hp tt c các đn v sn xut này trong nn kinh t s hình
thành mt c cu đu t ca mt nn kinh t và đây là c cu hp lỦ theo lp lun trên.
Nh vy trong trng hp này vai trò ca nhà nc ch dng li mc là cung cp các
hàng hóa công cng cn thit cho nn kinh t nh kt cu h tng k thut và kt cu
h tng xã hi, vì đây là loi hàng hóa mà khi th trng t vn đng s không đáp ng
đc. Gi đnh ca trng phái Tân c đin là th trng cnh tranh hoàn ho. ây là
th trng mà ngi bán và ngi mua không có kh nng kim soát giá và h không
có đy đ thông tin v th trng không nhng trong hin ti mà c tng lai.
1.2.2.2. Quanăđim ng h s can thip caănhƠănc
Quan đim này cho rng do s không hoàn ho ca th trng, nht là các nc
đang phát trin, nên s t thân vn đng ca th trng s không mang li kt qu ti
u. Thông tin không hoàn ho có th dn đn sn xut và đu t quá mc. Trong
trng hp này, nhà nc phi là ngi t chc cung cp thông tin đáng tin cy đ th
trng hot đng tt hn. Mt khác, hu ht các nc đang phát trin, nn kinh t
còn lc hu, ph thuc nhiu vào nông nghip, nu đ th trng t thân vn đng thì
s không th to ra s phát trin công nghip mnh m đc, mà chuyn dch c cu là
15
ni dung ca tin trình công nghip hóa, do đó nhà nc cn phi to ra s khi đng
ban đu đ các thành phn kinh t phát trin, tránh nhng ri ro, mt cân đi trong nn
kinh t, và s can thip ca nhà nc, nht là trong vic phân b các ngun lc trong
nn kinh t là rt cn thit.
1.2.2.3. Quanăđim v s phátătrinăcơnăđiăhayăkhôngăcơnăđi
1.2.3. căđim,ăvaiătròăcaăđuătăcông điăviăsăphátătrinăkinhătă- xưăhi
1.2.3.1. căđimăcaăđuătăcông
uătăcôngătoănênăhƠngăhoáăcông
Hàng hoá công là loi hàng hoá không có tính cnh tranh trong tiêu dùng, có
th đc mt hoc nhiu ngi s dng cùng mt lúc, ngi này s dng cng
không gây tr ngi cho ngi khác, phc v cho cho bt c ai nu có nhu cu s
dng. Chính vì th, phn ln hàng hoá công do Chính ph cung cp, còn khu vc t
cng có th cung cp hàng hoá công nhng s gp khó khn trong vn đ hng th
t do.
Bên cnh đó, khi Chính ph đu t vào kt cu h tng, nâng cao phúc li xã
hi s giúp nâng cao mc sng dân c, to s n đnh và phát trin kinh t - xã hi,
vì vy Chính ph có vai trò là mt trung tâm tái phân phi thu nhp, s dng ngun
vn t ngân sách nhà nc trong đu t nhm to ra nhng tin đ, nhng bc đt
phá phát trin đt nc. Tuy nhiên, vi nn kinh t nhiu thành phn, Nhà nc
cng nên kêu gi s tham gia đu t và cung cp hàng hoá công ca khu vc t
nhân trong nc và khu vc nc ngoài bng các hình thc thích hp nh BOT,
BTO, BT,
uătăcôngăcaăngơnăsáchănhƠăncălƠăkhonăchiătíchălu
Chi đu t công ca nhà nc vào xây dng c s h tng kinh t - xã hi
nh các công trình giao thông, y t, giáo dc, đã làm gia tng điu kin c s vt
cht đm bo cho s phát trin kinh t - xã hi, làm tng sn phm quc ni. Do đó,
s đu t ca ngân sách nhà nc to điu kin cho s phát trin kinh t nhiu
thành phn, thu hút s đu t trong nc và nc ngoài, to đng lc cho s tng
trng kinh t trong tng lai. Chính vì th khon chi đu t công là khon chi tích
ly ca Nhà nc.
17
QuyămôăvƠăcăcuăchiăđuătăcôngăcaăngơnăsáchănhƠăncăphăthucă
vƠoăchinălcăphátătrinăkinhătă- xưăhiăcaănhƠăncătrongătngăthiăkăvƠă
mcăđăphátătrinăcaăkhuăvcăkinhătătănhơn.
dng kt cu h tng là khon chi chim t trng ln nht và đc thc hin theo
phng thc không hoàn tr. Chi đu t xây dng c bn t ngun tài chính ca
nhà nc hng vào cng c và phát trin h thng c s h tng ca nn kinh t,
các ngành công nghip c bn, các công trình kinh t có tính chin lc, các công
trình trng đim phc v phát trin vn hoá xã hi, phúc li công cng. Chính vì
vy, kt cu h tng là đi tng chính ca đu t công, đc đnh ngha là tng th
các c s vt cht, k thut, kin trúc và đóng vai trò nn tng cho các hot đng
kinh t - xã hi đc din ra mt cách bình thng.
Kt cu h tng đc phân chia thành hai loi c bn: kt cu h tng kinh t
và kt cu h tng xã hi.
Kt cu h tng kinh t: bao gm các công trình h tng k thut nh nng
lng (đin, than, du khí) phc v sn xut và đi sng; các công trình giao thông
vn ti nh đng b, đng st, đng bin, đng sông, đng hàng không,
đng ng; bu chính vin thông; các công trình thy li phc v sn xut nông -
lâm - ng nghip Kt cu h tng kinh t là b phn quan trng trong h thng
kinh t, đm bo cho nn kinh t phát trin nhanh, n đnh, bn vng và là đng lc
thúc đy tng trng nhanh hn, to điu kin ci thin ci thin cuc sng dân c.
Kt cu h tng xã hi: trng hc, bnh vin, các công trình vn hóa, th
thao, cùng vi các trang thit b đng b. ây là điu kin thit yu phc v và
nâng cao mc sng dân c, bi dng và phát trin ngun nhân lc phù hp vi
tin trình công nghip hóa - hin đi hóa đt nc. Vì vy, kt cu h tng xã hi
chính là tp hp mt s ngành có tính cht phc v xã hi, sn phm do chúng to
ra th hin di hình thc dch v và thng mang tính cht cng đng, gn lin vi
s phát trin con ngi c v th cht ln tinh thn.
Vi tính cht đa dng và thit thc, kt cu h tng là nn tng vt cht có
vai trò quan trng trong quá trình phát trin kinh t - xã hi ca mi quc gia cng
19
nh vùng lãnh th. nn kinh t có điu kin phát trin nhanh, n đnh và bn
vng đòi hi nn kinh t đó phi có mt kt cu h tng đng b và hin đi.