B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
H TH M LINH NÂNG CAO NNG LC CNH TRANH V
HUY NG VN TIN GI TI NGÂN HÀNG
THNG MI C PHN CÔNG THNG
VIT NAM – CHI NHÁNH BN TRE
LUN VN THC S KINH T
TP. H CHÍ MINH – NM 2014
B GIÁO DC
Tôi xin cam đoan lun vn thc s "Nâng cao nng lc cnh tranh v huy
đng vn tin gi ti Ngân hàng thng mi c phn Công Thng Vit Nam – chi
nhánh Bn Tre" là kt qu ca quá trình hc tp, nghiên cu khoa hc đc lp ca
cá nhân tôi di s hng dn ca TS Thân Th Thu Thy.
Các s liu đc nêu trong lun vn đc trích ngun rõ ràng và đc thu
thp t thc t, đáng tin cy, đc x lý trung thc và khách quan.
Kt qu nghiên cu trong lun vn là trung thc và cha đc công b trong
bt k công trình nghiên cu nào khác.
TPHCM, ngày tháng nm 2014
Tác gi
H Th M Linh
DANH MC T VIT TT
1
HV
Huy đng vn
2
NHCSXH
Ngân hàng chính sách xã hi
3
NHNN
Ngân hàng nhà nc
4
PGD
2013 35
Bng 2.4: Kt qu kinh doanh ti Vietinbank – CN Bn Tre giai đon 2011 – 2013 . 38
Bng 2.5: Tng vn huy đng t tin gi khách hàng ca Vietinbank – CN Bn
tre giai đon 2011 – 2013 40
Bng 2.6: C cu tin gi khách hàng ca Vietinbank – CN Bn Tre giai đon
2011 – 2013 41
Bng 2.7: Th phn huy đng vn ca Vietinbank – CN Bn Tre so vi các ngân
hàng khác ti tnh Bn Tre giai đon 2011 – 2013 43
Bng 2.8: Nng lc tài chính ca Vietinbank Bn Tre, BIDV Bn Tre và Agribank
Bn Tre giai đon 2011-2013 48
Bng 2.9: Ngun nhân lc ca Vietinbank Bn Tre, BIDV Bn Tre và Agribank Bn
Tre tính đn 31/12/2013 51
Bng 2.10: Mng li hot đng ca Vietinbank Bn Tre, BIDV Bn Tre và
Agribank Bn Tre tính đn 31/12/2013 53
Bng 2.11: Sn phm dch v huy đng vn tin gi ca Vietinbank Bn Tre, BIDV
Bn Tre và Agribank Bn Tre tính đn 31/12/2013 57
Bng 2.12: Thang đo nhóm yu t nh hng đn nng lc cnh tranh v hot đng
huy đng vn tin gi ti Vietinbank – Chi nhánh Bn Tre 64
Bng 2.13: Kt qu kim đnh thang đo 9 yu t nh hng đn nng lc cnh
tranh 66
Bng 2.14: Kt qu kim đnh thang đo nng lc cnh tranh v huy đng vn tin gi
69
Bng 2.15:
Kim đnh KMO và Bartlett’s 70
Bng 2.16: Kt qu phân tích hi quy đa bin 71 MC LC
TRANG PH BÌA
1.2.5.2 Nng lc tài chính 16
1.2.5.3 Nng lc qun lý, b máy t chc 17
1.2.5.4 Cht lng ngun nhân lc 18
1.2.5.5 Mng li hot đng 19
1.2.5.6 Nng lc công ngh 20
1.2.5.7 S đa dng ca sn phm dch v huy đng vn tin gi 20
1.2.5.8 Lãi sut huy đng vn tin gi 21
1.2.5.9 Chng trình marketing, khuyn mãi 21
1.3 S cn thit phi nâng cao nng lc cnh tranh v huy đng vn tin gi ti
ngân hàng thng mi 22
1.4 Kinh nghim nâng cao nng lc cnh tranh v huy đng vn tin gi ti các
ngân hàng thng mi trên th gii và bài hc cho Ngân hàng thng mi c
phn Công thng Vit Nam - Chi nhánh Bn Tre 23
1.4.1 Kinh nghim ti các ngân hàng thng mi trên th gii 23
1.4.1.1 The Hongkong and Shanghai Banking Corporation Limited - HSBC 24
1.4.1.2 Citibank 25
1.4.2 Bài hc kinh nghim cho Ngân hàng thng mi c phn Công thng Vit
Nam - Chi nhánh Bn Tre 27
KT LUN CHNG 1 28
CHNG 2: THC TRNG NNG LC CNH TRANH V HUY NG
VN TIN GI TI NGÂN HÀNG THNG MI C PHN CÔNG
THNG VIT NAM- CHI NHÁNH BN TRE 29
2.1 Gii thiu Ngân hàng thng mi c phn Công thng Vit Nam - Chi
nhánh Bn Tre 29
2.1.1 Quá trình hình thành và phát trin 29
2.1.2 Kt qu hot đng kinh doanh 31
2.2 Thc trng hot đng huy đng vn tin gi ti Ngân hàng thng mi c phn Công thng Vit Nam - Chi nhánh Bn Tre 39
thng mi c phn Công thng Vit Nam - Chi nhánh Bn Tre đn nm
2020 76
3.2 Gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh v huy đng vn tin gi ti Ngân
hàng thng mi c phn Công thng Vit Nam - Chi nhánh Bn Tre 78
3.2.1 Phát huy th mnh mng li 78
3.2.2 a dng hóa đi đôi vi ci thin cht lng sn phm, dch v huy đng vn
tin gi 79
3.2.3 Tng cng hot đng marketing, chng trình khuyn mãi 80
3.2.4 i mi t duy qun lý và phát huy th mnh nng lc qun tr 82
3.2.5 Gi vng và ngày càng nâng cao uy tín ngân hàng 84
3.2.6 Tng cng nng lc tài chính 85
3.2.7 Phát trin ngun nhân lc có trình đ chuyên môn, đo đc ngh nghip đáp
ng yêu cu nâng cao nng lc cnh tranh huy đng vn tin gi 86
3.2.8 Nâng cao nng lc cnh tranh v giá 87
3.3 Nhóm gii pháp h tr 89
3.3.1 i vi chính ph 89
3.3.2 i vi Ngân hàng nhà nc 90
KT LUN CHNG 3 91
KT LUN 93
DANH MC TÀI LIU KHAM THO
PH LC
1
nhánh rt quan tâm. Do đó, cn thit phi nghiên cu v nâng cao nng lc cnh
tranh huy đng vn tin gi ti chi nhánh. tài “Nâng cao nng lc cnh tranh v
huy đng vn tin gi ti Ngân hàng thng mi c phn Công Thng Vit Nam –
Chi nhánh Bn Tre” đã đáp ng kp thi nhu cu đó.
2. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu nghiên cu là xem xét nng lc cnh tranh trong hot đng huy đng
vn tin gi ti Ngân hàng TMCP Công thng Vit Nam – Chi nhánh Bn Tre b
nh hng bi các yu t nào và các yu t nào thc s tác đng đn nng lc cnh
tranh trong huy đng vn tin gi ti Ngân hàng TMCP Công thng Vit Nam –
Chi nhánh Bn Tre. Vì vy, mc tiêu nghiên cu tp trung vào:
- Phân tích thc trng nng lc cnh tranh v huy đng vn tin gi ti Ngân
hàng TMCP Công Thng Vit Nam – Chi nhánh Bn Tre.
- Xác đnh các yu t tác đng đn nng lc cnh tranh v huy đng vn tin
gi ti Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam – Chi nhánh Bn Tre.
- Da vào kt qu đ xut gii pháp nhm nâng cao nng lc cnh tranh v
huy đng vn tin gi ti Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam– Chi nhánh
Bn Tre.
3. i tng nghiên cu và phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu là nng lc cnh tranh v huy đng vn tin gi ti
Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam – Chi nhánh Bn Tre.
- D liu phân tích đc thu thp t nm 2011 đn nm 2013 ti Ngân hàng
TMCP Công Thng Vit Nam – Chi nhánh Bn Tre.
- Kho sát khách hàng tin gi ti Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam
– Chi nhánh Bn Tre đc thc hin t tháng 3/2014 đn tháng 5/2014.
4. Phng pháp nghiên cu
Phng pháp nghiên cu đnh tính: điu tra, thu thp thông tin, so sánh, phân
tích, tng hp nhm làm rõ nng lc cnh tranh v huy đng vn tin gi ti Ngân
hàng TMCP Công Thng Vit Nam – Chi nhánh Bn Tre.
3
4
CHNG 1: TNG QUAN NNG LC CNH TRANH V
HUY NG VN TIN GI TI NGÂN HÀNG THNG
MI
1.1 Hot đng huy đng vn tin gi ti ngân hàng thng mi
Ngân hàng thng mi là đnh ch tài chính trung gian quan trng trong nn
kinh t. Nh h thng đnh ch này mà các ngun vn đc luân chuyn t ni tha
đn ni thiu, đáp ng kp thi nhu cu sn xut kinh doanh, tiêu dùng ca các
thành phn trong nn kinh t, thúc đy nn kinh t phát trin.
1.1.1 Khái nim v hot đng huy đng vn tin gi
Huy đng vn có th đc xem là mt trong nhng nghip v xut hin sm
nht trong hot đng ca các NHTM. Trong giai đon s khai ca hot đng ngân
hàng, nhng nghip v này ch đn thun là hot đng ct gi các tài sn có giá
nhm mc đích đm bo an toàn, và lúc này, ngi phi tr phí là ngi gi tin
ch không phi là các ngân hàng, các khon tin ch đc xem đn thun là vt
đc kí gi ch hoàn toàn không đóng vai trò là ngun vn đi vi các NHTM, tin
lúc này không đc xem là tin t theo đúng ngha, vì không có kh nng luân
chuyn, không sinh ra đc li nhun. Khi nhu cu tín dng gia tng, nghip v
ngân hàng phát trin, v th đó b đo ngc, ngân hàng là ngi phi tr phí, và
ngun tin đc kí gi thay đi vai trò, tr thành ngun vn kh dng và ln nht
ca các NHTM hin nay. Chính vì vy, trái ngc vi quá kh, ngân hàng là ngi
phi đi thuyt phc khách hàng gi tin, nu trc đây, ngân hàng là ngi b đng
trong quan h này thì hin nay, hu ht tt c các ngân hàng đu có các chính sách,
phng thc đ lôi kéo ngun tin gi này và chính vì vy các phng thc huy
đng vn ngày càng tr nên quan trng, phong phú và đa dng hn. Có th nói, hin
nay, hot đng huy đng vn là mt trong nhng hot đng ht sc quan trng và
liên quan đn s sng còn ca các ngân hàng thng mi.
Xut hin khá lâu đi và không ngng phát trin, thay đi cùng vi s phát trin
ca các NHTM, ni hàm ca khái nim hot đng huy đng vn đã có nhng thay
phát trin bn vng ca ngân hàng là điu rt cn thit. Quá trình huy đng vn tin
6
gi hu nh đu ging nhau các ngân hàng nhng đ phân loi các hình thc huy
đng vn tin gi thì li rt khác nhau. iu này còn ph thuc vào các tiêu chí
đc la chn đ phân loi.
Phân loi theo đi tng khách hàng:
- Huy đng vn tin gi t dân c: ây là mt khu vc huy đng đy tim
nng cho các ngân hàng. Ngân hàng huy đng các khon tin nhàn ri t dân chúng
và sau đó chuyn đn cho nhng ngi cn vn đ m rng đu t, kinh doanh.
Ngun huy đng t dân c thng khá n đnh.
- Huy đng vn tin gi t các doanh nghip và các t chc xã hi: ây là
ngun huy đng đc đánh giá là rt ln, chim t trng cao trong tng ngun vn.
tit kim thi gian và chi phí trong thanh toán, các doanh nghip dù ln hay nh
hu ht đu có tài khon trong ngân hàng. Các doanh nghip khi bán đc hàng hoá
đu gi tin vào ngân hàng và rút ra khi cn. Chu k rút tin ca các doanh nghip
và các t chc xã hi không ging nhau. Vì vy ngân hàng luôn có trong tay mt
khon tin ln mà mình có th s dng mt cách tng đi thun li. Tuy nhiên huy
đng đc các khon tin này nhiu hay ít, ph thuc nhiu vào các dch v, các
tin ích mà ngân hàng mang li khi khách hàng s dng. iu này khin cho vic
huy đng vn tin gi t các doanh nghip và các t chc xã hi gn lin vi vic
m rng, ci tin các dch v ngân hàng.
Phân loi theo k hn: Phân loi theo k hn có ý ngha quan trng đi vi
ngân hàng vì liên quan mt thit đn tính an toàn và kh nng sinh li ca ngun
vn huy đng cng nh thi gian phi hoàn tr khách hàng. Theo k hn, hình thc
huy đng vn tin gi đc chia thành:
- Huy đng tin gi không k hn: Tin gi không k hn là loi tin gi mà
ngi gi có th rút ra bt c lúc nào và NHTM luôn có ngha v phi tha mãn các
nhu cu đó. Mc đích ca khon tin gi này không phi đ hng lãi sut mà ch
yu dùng đ thanh toán. Khách hàng gi tin phn ln là các t chc kinh t, các
hin các giao dch rút lãi, rút tin gc mt phn hoc tt toán toàn b.
- Huy đng vn tin gi thông qua phát hành giy t có giá: ây cng đc
xem là mt hình thc huy đng vn tin gi bng vic xác nhn ngha v tr n
8
gia ngân hàng vi các t chc s hu giy t có giá trong mt thi hn nht đnh.
Giy t có giá ngn hn là loi giy t có giá k hn di 12 tháng nh k phiu, tín
phiu, chng ch tin gi ngn hn và các giy t có giá ngn hn khác. Giy t có
giá dài hn là loi giy t có giá k hn t 12 tháng tr lên nh chng ch tin gi
dài hn, trái phiu và các giy t có giá dài hn khác.
Phân loi theo loi tin gi:
- Tin gi bng ni t: Là loi tin gi bng đng Vit Nam (VND) gi vào
ngân hàng và hng lãi sut tin Vit Nam đc quy đnh ti thi điêm gi tin.
Tin gi huy đng bng đng Vit Nam chim t trng ln trong huy đng vn tin
gi ca các NHTM Vit Nam.
- Tin gi bng ngoi t: Là loi tin gi bng ngoi t gi vào ngân hàng và
hng lãi sut ngoi t. Các loi ngoi t ch yu đc huy đng nh: USD, EUR,
GBP
1.1.3 Vai trò ca hot đng huy đng vn tin gi:
i vi nn kinh t: Thông qua hot đng huy đng vn, h thng ngân hàng
tp trung các ngun vn tm thi nhàn ri ca xã hi, bin tin nhàn ri t ch là
phng tin tích ly tr thành ngun vn ln ca nn kinh t. Ngun vn huy đng
giúp cho các doanh nghip đáp ng kp thi nhu cu vn, đy nhanh hot đng sn
xut kinh doanh, tiêu th và thu hi vn giúp gia tng tc đ quay vòng vn, tng s
vòng quay, mang li nhiu li nhun cho doanh nghip và t đó thúc đy nn kinh
t phát trin hn. Huy đng vn còn là kênh thông thng gia nn kinh t trong
nc và nn kinh t th gii. Huy đng vn còn là công c giúp NHTM kim soát
khi lng tin t trong lu thông qua vic s dng chính sách tin t.
i vi NHTM: Huy đng vn là kênh cung cp đu vào trong hot đng ca
NHTM. Là yu t chính giúp cho NHTM thc hin các nghip v kinh doanh khác
trng hn nhng c hi và li th có đc, cnh tranh mang li s phn thnh cho
đt nc,… Thông qua cnh tranh các ch th tham gia xác đnh nhng đim mnh,
đim yu cùng vi nhng c hi và thách thc trc mt và trong tng lai, đ t
đó có nhng hng đi có li nht khi tham gia vào quá trình cnh tranh.
10
Cnh tranh trong các NHTM là mt quy lut tt yu mà các ngân hàng đu phi
thc hin đ tn ti và phát trin. Cnh tranh trong các NHTM là s ganh đua di
các hình thc khác nhau mà pháp lut cho phép, s đu tranh gay gt gia các
NHTM nhm đt đc các mc tiêu c th nh th phn, li nhun, vn, nhân lc
hay đm bo an toàn trong hot đng kinh doanh
Trong hot đng huy đng vn tin gi, các NHTM cnh tranh nhau đ có đc
khách hàng, thông qua đó m rng th phn tin gi, tng cng và n đnh ngun
vn kinh doanh. Các NHTM cnh tranh bng nhiu hình thc nh đa dng hóa sn
phm huy đng vn, tng cng các tin ích đi kèm nh kt hp thanh toán hóa đn
tin đin, tin nc khi khách hàng s dng tài khon thanh toán, tng quà khi
khách hàng gi tin,… Tuy nhiên vic đa ra các mc lãi sut hp dn khách hàng
vn là hình thc ph bin các NHTM thng dùng đ cnh tranh huy đng vn tin
gi. Do đó, các cuc đua lãi sut xy ra thng xuyên, làm cho mt bng lãi sut
huy đng tng, kéo theo lãi sut cho vay cng tng gây khó khn cho hot đng
kinh doanh ca NHTM và các đi tng cn tip cn vi ngun vn vay ngân hàng.
1.2.2 Nng lc cnh tranh v huy đng vn tin gi
Khi nói đn nng lc cnh tranh, các nhà nghiên cu thng xem xét di các
cp đ sau: (1) nng lc cnh tranh ca quc gia; (2) nng lc cnh tranh ca doanh
nghip, ngành; (3) nng lc cnh tranh ca sn phm và dch v. Gia các cp đ
này đu có tác đng hai chiu ln nhau, to điu kin cùng phát trin, ràng buc,
ph thuc gia các cp đ. Nng lc cnh tranh quc gia có th m đng cho nng
lc cnh tranh doanh nghip phát trin, ngc li nng lc cnh tranh doanh nghip
phát trin s góp phn đm bo tính bn vng ca nng lc cnh tranh quc gia.
Mt nn kinh t có nng lc cnh tranh quc gia cao đòi hi phi có nhiu doanh
đng huy đng vn ca ngân hàng trong môi trng kinh doanh luôn thay đi. Nng
lc cnh tranh trong hot đng huy đng vn tin gi ca NHTM mnh hay yu là
do nh hng bi các yu t ni ti ca ngân hàng và nhng yu t khách quan tác
đng. T đó NHTM có th tn dng các c hi trên c s phát huy li th sn có,
đng thi cng khc phc, hn ch nhng tác đng tiêu cc ca môi trng kinh
doanh đn hot đng huy đng vn ca ngân hàng.
12
Nh vy, nghiên cu nng lc cnh tranh trong hot đng huy đng vn tin
gi ca NHTM khác vi nghiên cu nng lc cnh tranh ca NHTM ch đi sâu
nghiên cu kh nng phát huy các li th đc trng ca NHTM trong công tác huy
đng vn tin gi nhm đt đc các mc tiêu chin lc kinh doanh ca NHTM.
1.2.3 Các ch tiêu đánh giá nng lc cnh tranh trong hot đng huy đng vn
tin gi ti ngân hàng thng mi
Quy mô huy đng vn tin gi: Th hin qua s d huy đng vn tin gi ti
tng thi đim, qua đó th hin đc quy mô hot đng huy đng vn tin gi ca
NHTM. NHTM cn c vào s d huy đng vn, doanh s huy đng vn tin gi đ
hoch đnh chin lc huy đng vn tin gi nhm đt đc các k hoch kinh
doanh đt ra.
Th phn huy đng vn tin gi: Là t trng vn huy đng tin gi ca mt
NHTM trong tng vn huy đng tin gi ca các NHTM trên cùng đa bàn kinh
doanh, qua đó NHTM xem xét quy mô huy đng vn tin gi so vi các NHTM
khác, các đi th cnh tranh trên cùng đa bàn.
C cu huy đng vn tin gi: Th hin chi tit các loi tin gi trong tng
huy đng vn tin gi, qua đó NHTM xem xét c cu có phù hp vi th trng đ có
các chin lc tip th vào các đi tng khách hàng nhm đt đc k hoch đ ra.
1.2.4 Mô hình đánh giá nng lc cnh tranh
1.2.4.1 Mô hình ca Michael Porter
Michael Porter đã vit hai cun sách ni ting là: “Chin lc cnh tranh”
(Competitive Strategy, 1980) và “Li th cnh tranh quc gia” (Competitive
(Ngun: Michael E.Porter, Competitive Advantage, 1985)
cnh tranh thng li vi 5 lc lng trên, Michael Porter đ xut 3 chin
Nguy c đe da t nhng
ngi mi vào cuc
CÁC I TH
CNH TRANH
TRONG NGÀNH Cuc cnh gia các
đi th hin ti
NHÀ
CUNG
SN PHM
THAY TH
CÁC I TH
TIM NNG
KHÁCH
HÀNG
Quyn
lc
thn
g
đng ngha vi vic thu đc nhiu li nhun hn. C s ca chin lc này là do
tp trung vào th trng c th nên doanh nghip có kh nng phc v mc tiêu
chin lc ca mình tt hn, hiu qu hn so vi các doanh nghip khác đang phi
cnh tranh trong phm vi rng ln hn, bao quát hn.
1.2.4.2 Mô hình ca Victor Smith
Theo Victor Smith thì các yu t th hin nng lc ct lõi ca mt t chc tài
chính bao gm nm nhân t sau:
(Ngun: Victor Smith, Core competencies in the retail sector of the financial
Service industry, 2002)
15
Thng hiu (Brand): bng vic phát trin s nhn bit v thng hiu s làm
tng giá tr trên thng trng thông qua vic qung cáo và các chin lc
marketing, không ngng cng c nim tin và s tha mãn ca khách hàng. Qun tr
thng hiu thành công s làm tng giá tr cho t chc tài chính. Phát trin thng
hiu là chìa khoá đ to s khác bit ca t chc đó so vi đi th cnh tranh.
Sn phm (Product): sn phm có giá tr đi vi khách hàng khi tho mãn mt
hay nhiu nhu cu nào đó ca khách hàng. Giá tr ca sn phm da trên nhng nét
đc trng đáp ng đc nhu cu ca khách hàng.
Dch v (Service): dch v có hai thành phn là giao tip khách hàng (customer
interface) v thc hin giao dch (transaction execution). Trong đó, giao dch khách
hàng là trách nhim ca tt c các b phn có tng tác trc tip vi khách hàng
nh là b phn kinh doanh, b phn h tr khách hàng qua đin thoi, website
doanh nghip, h thng tr li bng ging nói và th. phát trin giao tip khách
hàng cn phát trin d liu, công ngh internet, qun tr quan h khách hàng và
qun lý s tng tác ca khách hàng. iu này đòi hi phi đào to, truyn s t tin
cho nhân viên và to ra mt h thng kin thc bao quát đ qun lý đc nhu cu
ca khách hàng, duy trì đc li th cnh tranh. Thc hin giao dch là tip nhn d
liu t khách hàng và x lý d liu vi mc đích đáp ng đc các nhu cu ca
ngân hàng tt là mt thng hiu có uy tín, đc s tin cy ca hu ht khách
hàng. Hn bt k ngành ngh nào khác, mt thng hiu có uy tín chính là yu t
sng còn ca ngân hàng.
1.2.5.2 Nng lc tài chính
Nng lc tài chính là thc đo sc mnh ca mt ngân hàng ti mt thi đim
nht đnh. nâng cao nng lc cnh tranh v huy đng vn tin gi NHTM cn có
ngun tài chính đ mnh đ thc hin. Nng lc tài chính th hin qua các ch tiêu
sau:
− Tim lc v vn th hin qua các ch tiêu c th nh quy mô vn ch s hu,
h s an toàn vn (CAR). Tim lc v vn ch s hu phn ánh sc mnh tài chính
ca mt ngân hàng, kh nng đu t đi mi công ngh, m rng mng li hot
đng, kh nng chng đ ri ro ca ngân hàng đó. Cách thc mà mt ngân hàng có