B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
__________________
NGUYN KHC HI MINH CÁC NHÂN T TÁC NG N N XU TI MT
S NGÂN HÀNG THNG MI VIT NAM
LUN VN THC S KINH T

TP.H Chí Minh ậ Nm 2014
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
__________________ NGUYN KHC HI MINH CÁC NHÂN T TÁC NG N N XU TI MT
S NGÂN HÀNG THNG MI VIT NAM


1

Mc lc
Trang
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các kỦ hiu, ch vit tt
Danh mc các bng biu
Danh mc các hình v, đ th
M đu
CHNG 1: TNG QUAN V CÁC NHÂN T TÁC NG N N XU
TI NGÂN HÀNG THNG MI
1.1 Tng quan v n xu ti Ngơn hƠng thng mi 4
1.1.1 Khái nim n xu 4
1.1.2 Nhng ch tiêu c bn phn ánh n xu 5
1.1.3 Phân loi n và trích lp d phòng 6
1.1.4 Tác đng ca n xu 8
1.2 Các nhơn t tác đng đn n xu ti Ngơn hƠng thng mi 9
1.2.1 Các nghiên cu trc đây  các nc 9
1.2.2 Các nghiên cu trc đây  Vit Nam 10
1.2.3 Tng hp ca tác gi 12
1.2.3.1. Nhân t t phía khách hàng vay vn 12
1.2.3.2. Nhân t t phía ngân hàng 14

3.2 Phng pháp nghiên cu 55
3.3 Kt qu nghiên cu 56
KT LUN CHNG 3 60
CHNG 4: GII PHÁP NHM HN CH N XU
TI NGÂN HÀNG
THNG MI VIT NAM
4.1. Gii pháp đi vi các Ngân hàng thng mi 61
4.1.1. ánh giá chính xác thc trng n xu 61
4.1.2. Phân loi n xu đ có các bin pháp x lý phù hp 61
4.1.3. Thay đi phng thc cp tín dng đ có th kim soát vic s dng vn
đúng mc đích 62
4.1.4. Xây dng h thng xp hng tín dng ni b đ qun tr ri ro 63
4.1.5. Gii quyt vn đ qun tr ngun nhân lc 64
3

4.1.6. Tng cng cht lng hot đng kim tra kim soát ni b 65
4.2. Kin ngh đi vi NHNN 65
4.2.1. Nâng cao cht lng, hiu qu công tác thanh tra, giám sát NHNN đi vi
TCTD 65
4.2.2. Mua bán, hp nht, sáp nhp ngân hàng 66
4.2.3. y nhanh quá trình c phn hoá NHTMNN 67
4.2.4. Cn c ch và khung pháp lý thích hp cho vic mua bán và x lý n xu
thông qua Công ty mua n và qun lý tài sn (AMC) 67
4.2.5. Tng cng pháp ch trong lnh vc tin t và hot đng ngân hàng 68
4.3. Kin ngh Chính ph, các b ngƠnh 68
KT LUN CHNG 4 70
KT LUN CHUNG 71
Tài liu tham kho
Ph lc


Vietinbank Ngân hàng thng mi c phn Công Thng DANH MC CÁC BNG, BIU Bng 1.1: N xu Kamco đã mua nm 1997 – 2001 22
Bng 1.2: Gii quyt n xu ca Kamco 24
Bng 2.1: So sánh quan đim v n xu 34
Bng 2.2: So sánh Thông t 02/2013/TT-NHNN và Thông t 09/2014/TT-NHNN 35
Bng 2.3: Quy mô vn điu l, vn ch s hu ca 8 NHTM niêm yt 39
Bng 2.4: S lng chi nhánh và phòng giao dch ca 8 NHTM niêm yt 40
Bng 2.5: S tin huy đng ca 8 NHTM niêm yt 41
Bng 2.6: D n tín dng ca 8 NHTM niêm yt 42
Bng 2.7: D n phân theo thi hn 47
Bng 3.1: nh ngha các bin và mi tng quan k vng 54
Bng 3.2: Kt lun các gi thuyt thng kê 59


vic làm cn thit bi đây là vn đ rt đc quan tâm ti thi đim này. Nguyên nhân
ca thc trng n xu cao nh hin nay là gì, bin pháp gii quyt hiu qu ?
Xut phát t lý do nêu trên, tác gi đã la chn nghiên cu đ tài: “CÁC NHÂN T
TÁC NG N N XU TI MT S NGÂN HÀNG VIT NAM” làm đ tài
Lun vn Thc s kinh t.
2. Mc tiêu nghiên cu
- a ra c s lý lun v n xu, qun lý n xu. Hc tp kinh nghim qun lý n xu
ca mt s nc trên th gii và vn dng vào thc t ca Vit Nam.
- Phân tích thc trng n xu ti mt s ngân hàng Vit Nam. o lng các nhân t tác
đng đn n xu ti mt s ngân hàng Vit Nam và t đó đ xut các gii pháp đ hn
ch cng nh x lý n xu.
3. i tng nghiên cu
Tình hình n xu và nhng nhân t tác đng đn n xu ti 8 NHTM đang niêm yt trên
sàn chng khoán: Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam(
CTG), Ngân hàng TMCP
Ngoi Thng Vit Nam (VCB), Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín (STB), Ngân
hàng TMCP Á Châu (ACB), Ngân hàng TMCP XNK Vit Nam (EIB), Ngân hàng
2

TMCP Quân i (
MBB) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Ni (SHB), Ngân hàng
TMCP u t và Phát trin Vit Nam(BID).
ây là nhng NHTM hàng đu ti Vit Nam trong thi đim hin nay xét v quy mô,
ngun vn, hiu qu hot đng, thng hiu. Do đó qua xem xét thc trng 8 NHTM
nói trên s thy đc thc trng ca h thng ngân hàng Vit Nam ti thi đim này.
Ngoài ra do niêm yt trên sàn chng khoán nên vic tip cn thông tin và ly s liu v
tình hình hot đng ca các NHTM nói trên cng thun li hn các ngân hàng khác.
4. Phm vi nghiên cu
Lun vn tp trung nghiên cu khái nim n xu, các nhân t tác đng đn n xu và
kinh nghim v qun lý n xu trên th gii nhm rút ra bài hc kinh nghim cho Vit
4

Chng 1: TNG QUAN V CÁC NHÂN T TÁC NG N N XU TI
NGÂN HÀNG THNG MI
1.1. Tng quan v n xu ti Ngơn hƠng thng mi:
1.1.1. Khái nim n xu:
Theo các sách giáo khoa tài chính, các tác gi thng đa ra nhng thut ng v
n xu nh “bad debt”, “non-performing loan”, “doubtful debt” hoc là các khon cho
vay bt đu đc đa vào n xu khi đã quá hn tr n gc và lãi 90 ngày tr lên (Peter
Rose, 2009)
Khái nim ca nhóm chuyên gia t vn Advisory Expert Group (AEG)
Nhóm chuyên gia t vn AEG ca Liên Hp Quôc cho rng đnh ngha v n
xâu không nên mang tính cht mô t mà ch nên đc s dng nh hng dn cho các
ngân hàng. AEG thng nht đnh ngha nh sau: “Mt khon n đc coi là n xu khi
quá hn tr lãi và/hoc gc trên 90 ngày; hoc các khon lãi cha tr t 90 ngày tr lên
dã đc nhp gôc, tái cp vn hoc chm tr theo tha thun; hoc các khon phi

Chun mc k toán quc t (IAS) v ngân hàng thng đ cp các khon n
gim giá tr thay vì s dng thut ng n xu. Chun mc k toán quc t IAS 39 ch
ra rng cn có bng chng khách quan đ xp mt khon vay có du hiu b gim giá
tr. IAS 39 chú trng ti kh nng hoàn tr ca khon vay bt lun thi gian quá hn ti
90 ngày hoc cha quá hn. Phng pháp đ đánh giá kh nng tr n ca khách hàng
thng là phân tích dòng tin tng lai chit khu hoc xp hng khon vay ca khách
hàng.
1.1.2. Nhng ch tiêu c bn phn ánh n xu
o lng cht lng tín dng là mt ni dng quan trng trong vic phân tích hiu qu
hot đng kinh doanh và tính an toàn ca NHTM. Mt khon vay tt là khon vay mà
khách hàng thanh toán đ n gc và lãi cho ngân hàng đúng hn.  đánh giá cht
lng tín dng ta có th xem xét ch tiêu t l n quá hn
6

T l n quá hn =
  á 
  
x 100%
Ch tiêu n xu cho ta s liu c th hn đ đo lng cht lng nghip v tín dng.
Ch tiêu này luôn nh hn ch tiêu n quá hn và phn nào cho thy cht lng tín
dng ca các NHTM. Các ngân hàng có ch s này thp đã chng minh đc cht
lng tín dng cao ca mình và ngc li.
T l n xu =
S d n xu
Tng d n
x 100%
Thông thng thì t l n quá hn tt nht là  mc  5%, t l n xu  3%. Tuy
nhiên, ch tiêu này đôi khi cng cha phn ánh ht cht lng tín dng ca mt ngân
hàng. Bi vì bên cnh nhng ngân hàng có đc t l n quá hn hp lý do đã thc
hin tt các khâu trong qui trình tín dng, còn có nhng ngân hàng có đc t l n

ti s thng nht trong phân loi các khon n và trích lp d phòng ri ro tín dng 
các quc gia, nhng không đa ra mt h thng phân loi n thng nht hay các quy
trình chun hóa đ đánh giá ri ro tín dng.
 Vit Nam trc đây quy đnh v phân loi n và trích lp d phòng đc thc hin
theo Quyt đnh s 493/2005/Q-NHNN s 18/2007/Q-NHNN ngày 25/04/2007.
Theo đó các TCTD đc phép thc hin phân loi n theo phng pháp đnh lng
hoc đnh tính (TCTD phi trình Ngân hàng Nhà nc chính sách d phòng ri ro và
ch đc thc hin sau khi Ngân hàng Nhà nc chp thun bng vn bn).
Nhóm n
Phơn loi theo phng pháp đnh
lng (s ngƠy quá hn)
T l trích lp d
phòng (%)
1
Di 10 ngày
0%
2
T 10 ngày đn 90 ngày
5%
3
T 91 ngày đn 180 ngày
20%
4
T 181 ngày đn 360 ngày
50%
5
Trên 360 ngày
100%

T nm 2013, theo thông t 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 và thông t s

thì uy tín ca ngân hàng s gim sút, là bt li trong cnh tranh, trong quá trình hi
nhp và phát trin.
9

* i vi nn kinh t
NHTM là doanh nghip đc bit trong nn kinh t. Hot đng ca NHTM nói
chung cng nh n xu nói riêng nh hng rt ln ti nn kinh t. N xu tng có tác
đng gián tip đn nn kinh t thông qua mi quan h hu c ngân hàng – khách hàng
– nn kinh t. Khi n xu phát sinh s làm hn ch kh nng khai thác và đáp ng vn,
dch v ca ngân hàng cho nn kinh t. Mt khác nu n xu phát sinh do khách hàng
hoc doanh nghip sn xut kinh doanh kém hiu qu s tác đng đn toàn b nn kinh
t vì ngun vn b  đng và vic sn xut b đình tr, gây ra nhng tác đng xã hi
nh vic làm gim, tht nghip tng. Ngoài ra kinh phí đ x lý n xu cng gây ra
gánh nng cho ngân sách. N xu tng cao đn mc t bn thân NHTM không th x
lý và phi trông cy vào ngân sách s dn đn bi chi ngân sách làm xut hin ri ro
lm phát gây bt n nn kinh t.
1.2 Các nhơn t tác đng đn n xu ti Ngơn hƠng thng mi
1.2.1 Các nghiên cu trc đơy  các nc
Ranjan và Dhal (2003) s dng phân tích hi quy vi d liu bng cho rng điu kin
kinh t v mô (tc đ tng trng GDP) và điu kin kinh t vi mô (điu khon tín
dng, quy mô ngân hàng, chính sách tín dng và lãi sut cho vay) tác đng rt ln đn
t l n xu ca NHTM  n .
Hippolyte Fofack (2005) s dng quan h nhân qu Granger và mô hình d liu bng
tìm hiu nhng nhân t gây ra n xu trong vùng Sahara Châu Phi trong nhng nm
1990. Kt qu: tng trng kinh t, t giá hi đoái thc, lãi sut thc, t l li nhun lãi
thun, t l li nhun trên tài sn (ROA) và lãi t các khon vay liên ngân hàng là yu
t quyt đnh quan trng ca n xu các nc này.
Hu, Li và Chiu (2006) phân tích mi quan h gia n xu và c cu s hu ca 40
NHTM ti ài Loan vi mt b d liu bng trong giai đon 1996-1999. Nghiên cu
cho thy các ngân hàng có t l s hu nhà nc cao hn thì t l n xu thp hn. Hu

Lý Th Ngc Quyên (2012). Phân tích nhng nhân t tác tác đng đn n xu ti
các NHTM Vit Nam trên đa bàn TP.HCM. Lun vn Thc s. i hc Kinh t Thành
ph H Chí Minh.
Lun vn nghiên cu v nhng nhân t tác tác đng đn n xu ti các NHTM
Vit Nam trên đa bàn TP.HCM. Tác gi đánh giá, phân tích thc trng n xu ca các
NHTM Vit Nam trên đa bàn TP.HCM trong giai đon 2007-Quý 1/2013. Kt qu
phân tích nhân t khám phá EFA và s h tr ca phn mm SPSS 20.0 đã ch ra 5
nhân t tác đng đn n xu ti các NHTM Vit Nam, đó là nhân t t bn thân ngân
hàng, nhân t t phía khách hàng đi vay, nhân t môi trng kinh doanh và chính sách
nhà nc, nhân t ngân hàng hu tng trng nóng. Qua đó tác gi đ ra gii pháp.
Nguyn Th Hng Nguyên (2012). Phân tích n xu ti ngân hàng nông nghip
và phát trin nông thôn Vit Nam Chi nhánh Nam Sài Gòn. Lun vn Thc s. i hc
Kinh t Thành ph H Chí Minh.
Lun vn nghiên cu v thc trng n xu ti ngân hàng nông nghip và phát
trin nông thôn Vit Nam Chi nhánh Nam Sài Gòn. Tác gi đánh giá, phân tích thc
trng n xu trong giai đon 2007- 2011 và đa ra các nguyên nhân t bn thân ngân
hàng, t phía khách hàng và các nguyên nhân khách quan khác. Qua đó tác gi đ ra
gii pháp hoàn thin x lý n xu.
Trm Th Xuân Hng, Nguyn Hng Hà,  Công Bình (2013). Gii pháp x lý
n xu trong h thng NHTM Vit Nam. Tp chí công ngh ngân hàng s 84 tháng
3/2013.
Nghiên cu này đánh giá thc trng n xu phát sinh trong h thng NHTM giai
đon 2009-2012, phân tích chi tit nguyên nhân phát sinh n xu trong các tp đoàn nhà
nc cng nh trong lnh vc bt đng sn và chng khoán… Vi mc đích làm sáng t
mc đ và tính cht nghiêm trng ca n xu trong h thng NHTM, nguyên nhân phát
sinh n xu nh: h qu ca gói kích cu, các chính sách ni lng tín dng cng nh
công tác qun tr điu hành h thng NHTM đc s dng trong thi gian qua còn
12

nhiu bt cp. T đó, đ xut hai nhóm gii pháp x lý n xu t Chính ph, NHNN và

đúng lnh vc ca mình, đu t vào các lnh vc ngoài ngành có li nhun cao Khi
các lnh vc này st gim mnh, nhiu doanh nghip mt kh nng tr n.
+ C tình la đo, chim đot, b trn.
Khách hàng la đo mt cách có hp pháp đ chim đot vn ca ngân hàng và
b trn. Lúc đu, khách hàng lp đ h s vay vn, tr n rt tt đ to uy tín; sau đó,
đ ngh vay vi s tin ln hn và s dng sai mc đích, đn k hn tr n thì mt kh
nng thanh toán cho ngân hàng. Khách hàng khi đã c tình la đo thì rt khó đ ngân
hàng nhn bit.
+ Thiu thin chí tr n ngay t khi vay vn: có mt s khách hàng có kh nng
tài chính tt nhng t ra chây , không thc hin ngha v tr n, không giao TSB
cho ngân hàng x lý, nhm chim dng hoc chim đot vn ngân hàng. Không ít v
án liên quan đn tín dng mà nguyên nhân là do thin chí ca khách hàng.
+ Trình đ, nng lc qun lý, điu hành yu kém ca khách hàng
Vic s dng tin vay hiu qu hay không ph thuc rt ln vào trình đ và
nng lc điu hành sn xut, kinh doanh ca khách hàng. Nng lc tài chính, qun lý
điu hành doanh nghip hn ch, vn b chim dng, kh nng ng phó chm khi th
trng bin đng. Doanh nghip m rng sn xut kinh doanh vt quá tm kim soát
dn đn ri ro. Nhiu doanh nghip có vn t có tham gia d án thp, nng lc tài
chính hn ch, ch yu trông ch t phía ngân hàng nên khi th trng tin t bin
đng thì gp ri ro ngay.
Mt s doanh nghip s dng vn ngn hn đu t vào c s h tng, tài sn c
đnh làm cho vn b đng gây ra n quá hn cho ngân hàng. Mt khác, có doanh nghip
kinh doanh quá nhiu, không tp trung, vt quá kh nng qun lý vn dn đn kinh
doanh thua l, vn b tht thoát không tr đc n ngân hàng.
14

+ Gian ln v s liu, chng t: quy đnh cha cht ch v ch đ BCTC ca
pháp lut Vit Nam đã to điu kin cho doanh nghip d dàng thc hin gian ln khi
lp BCTC cung cp cho ngân hàng nhm có đc mt đánh giá tt khi đi vay; lp
chng t, giy t khng qua mt ngân hàng …

cho nhng ngi thân hoc cho các quan h riêng t khác. ây là nhân t khá ph bin
 nhng nc đang phát trin. Vi phm nguyên tc tín dng xut phát t các hành vi
tiêu cc trong tin trình cho vay.
Tu thuc vào mc tiêu kinh doanh, “khu v” ri ro mà mi ngân hàng xây
dng chính sách tín dng. Thc t, trong thi gian qua, khách hàng không đ điu kin
vay ti ngân hàng ln s np h s  ngân hàng nh hn và đc chp nhn vay. Trc
áp lc kinh doanh và cnh tranh, gay gt trong ngành, các ngân hàng phi luôn điu
chnh chính sách tín dng và nu không cn trng s dn đn ri ro.
+ Cht lng thm đnh thp:
Công tác thm đnh, đánh giá khách hàng và d án, phng án vay vn rt quan
trng trong quá trình cho vay. Công vic này cn xác đnh nhiu ngun thông tin và
đánh giá khách hàng tng đi chính xác. Ch cn mt thông tin không xác đnh có th
dn đn vic đánh giá khách hàng không đúng và kh nng n quá hn xy ra là rt
cao. Hin nay, công tác đánh giá khách hàng ti các NHTM ch yu da vào cm tính
ch quan ca nhân viên tín dng và thu thp đc qua báo chí, internet và t khách
hàng cung cp. Có trng hp gii ngân trc tin đ thc hin d án nên toàn b vn
vay đã chi ra mà công trình vn còn dang d cha hoàn thành. Cho vay d án nhng
giy t pháp lý v quyn s dng đt cha hoàn chnh dn đn trng hp cho vay
thêm vn đ hoàn chnh th tc ch quyn đt làm TSB tin vay.
+ Kim tra, qun lý và giám sát đi vi TSB
16

Do thiu ngun thông tin chính xác, trung thc v tình hình hot đng và tài
chính ca khách hàng, nhiu NHTM có xu hng chú trng vào TSB đ làm c s
cp tín dng, coi TSB là cu cánh cui cùng khi ri ro tín dng phát sinh. Chính vì
da quá nhiu vào TSB nên CBTD và cp thm quyn phán quyt không chú trng
phân tích đánh giá tính kh thi, hiu qu ca phng án, d án kinh doanh, nng lc tài
chính thc s ca khách hàng, kinh nghim qun lý Hin nay vic x lý TSB đ thu
hi n gp nhiu khó khn và mt nhiu thi gian, do vy tn tht xy ra cho NHTM là
rt ln. Mt khác hu ht các khon cp tín dng hin nay ca các NHTM là phi có