B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH HOÀNG QUC KHÁNH

CÁC YU T KINH T V MÔ TÁC NG
N LÃI SUT TIN GI
CA NGÂN HÀNG THNG MI VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
TP.H CHÍ MINH – NM 2014 B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH

và đáng tin cy.
Lun vn này cha bao gi đc công b trong bt k công trình nghiên cu
nào ti các trng đi hc và c s đào to khác. Các thông tin và s liu đc nêu
trong lun vn hoàn toàn trung thc và đúng vi ngun trích dn.
TP. H Chí Minh , nm 2014.

HOÀNG QUC KHÁNH

MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC BNG BIU
DANH MC HÌNH, BIU 
DANH MC VIT TT
LI M U 1
CHNG 1 : TNG QUAN V LÃI SUT TIN GI VÀ CÁC YU T KINH
T V MÔ 4
1.1 Tng quan v lãi sut tin gi 4
1.1.1 Khái nim v lãi sut và lãi sut tin gi 4
1.1.2 Phân loi các lãi sut tin gi 4
1.1.3 C s hình thành mc lãi sut tin gi 6
1.1.4 Vai trò ca lãi sut tin gi:. 7
1.1.4.1 i vi ngân hàng thng mi 7

2.3.1 Quy trình thc hin nghiên cu đnh lng : 39
2.3.2 Phân tích s phù hp các yu t trong mô hình 39
2.3.3 Kim đnh s cn thit ca các bin trong mô hình 43
2.4 Tng hp kt qu quá trình phân tích mô hình đnh lng 46
KT LUN CHNG 2 48
CHNG 3 :  XUT MT S GII PHÁP CHO NHTW, NHTM VÀ CÁC
THÀNH PHN KINH T KHÁC 49

3.1 i vi Ngân hàng trung ng và Chính ph 49
3.1.1 i vi Ngân hàng trung ng 49
3.1.2 i vi chính ph 50
3.2 i vi h thng Ngân Hàng Thng Mi 52
3.2.1 Kh nng huy đng vn 53
3.2.2 V c cu ngun vn đu t 54
3.3 i vi các cá nhân, t chc sn xut kinh doanh và các doanh nghip
thng mi, xut nhp khu. 56
KT LUN CHNG 3 57
KT LUN 58

TÀI LIU THAM KHO
PH LC
Ph lc 1: Tp s liu thu thp.
Ph lc 2: Ma trn h s tng quan gia các bin.
Ph lc 3: Kt qu hi quy các bin.
Ph lc 4: Mô hình Unit Root Test bin R.
Ph lc 5: Mô hình Unit Root Test bin CPI.
Ph lc 6: Mô hình Unit Root Test bin SXCN. DANH MC HÌNH,  TH

Hình 1.1 Mô hình lãi sut gia các thành phn kinh t.
Hình 1.2 Cung cu tin t  trng thái cân bng.
Hình 1.3 Tác đng ca chính sách tht cht tin t - lãi sut.
Hình 1.4 Tác đng ca chính sách ni lng tin t - lãi sut.
Hình 2.1 Biu đ bin đng ca bin M2 và R nm 2010.
Hình 2.2 Biu đ bin đng ca bin CPI và R nm 2010.
Hình 2.3 Biu đ bin đng ca bin SXCN và R nm 2010.
Hình 2.4 Biu đ bin đng ca bin M2 và R nm 2011.
Hình 2.5 Biu đ bin đng ca bin CPI và R nm 2011.
Hình 2.6 Biu đ bin đng ca bin TMBL và R nm 2011.
Hình 2.7 Biu đ bin đng ca bin SXCN và R nm 2011.
Hình 2.8 Biu đ bin đng ca bin M2 và R nm 2012.
Hình 2.9 Biu đ bin đng ca bin CPI và R nm 2012.
Hình 2.10 Biu đ bin đng ca bin TMBL, SXCN và R nm 2012.
Hình 2.11 Biu đ bin đng ca bin M2 và R nm 2013.
Hình 2.12 Biu đ bin đng ca bin CPI và R nm 2013.
DANH MC CÁC T VIT TT
CPI : Ch s giá tiêu dùng hàng hóa

gim lng tin trong lu thông, thu hp hay m rng tín dng, kích thích hay cn
tr đu t, to thun li hay gây khó khn cho hot đng lnh v
c tài chính và lnh
vc sn xut kinh doanh.
Lãi sut đc xem là loi giá c c bn ca th trng tài chính và có nh
hng quan trng đn các hot đng kinh t, tài chính và xã hi. Thông qua lãi sut
tin gi chúng ta có th s d báo đc tình hình phát trin ca nn kinh t nói
chung và hot đng ca các ngân hàng, các công ty tài chính, doanh nghip sn xut
kinh doanh, các cá nhân và h gia đình nói riêng. Các thành phn kinh t da vào
lãi sut tin gi đ làm nn tng c bn cho vic to lp c cu ngun vn n đnh
trong ngn, trung và dài hn. Hu ht ai cng nhn thy đc khi chính ph có đng
thái thay đi các vn đ v kinh t, chính tr, chính sách xã hi thì s kéo theo s
thay đi v lãi sut tin gi ca ngân hàng thng mi, tuy nhiên không phi bt c
ai cng bit đc c th lãi sut tin gi ph thuc vào các yu t nào và thay đi
2
nh th nào.  đây có rt nhiu yu t nh hng đn s bin đng ca lãi sut tin
gi, tuy nhiên đ có mt cái nhìn c th và sâu sc thì tác gi quyt đnh chn các
yu t kinh t v mô đ vit đ tài “ Các yu t kinh t v mô tác đng đn lãi
sut tin gi ca Ngân hàng thng mi Vit Nam”.
2. Mc tiêu nghiên cu đ tài :
Tìm hiu trong các yu t kinh t v mô mà chính ph và ngân hàng trung ng
đã, đang và s thay đi có tác đng nh th nào đn lãi sut tin gi ca h thng
ngân hàng thng mi ti Vit Nam trong ngn hn, trung và dài hn.  t đó giúp
cho bn thân tác gi có cái nhìn sâu sc hn v th trng tài chính – ngân hàng và
v s thay đi các chính sách tin t cng nh giúp cho ngân hàng thng mi và
các thành phn kinh t sn xut kinh doanh ch đng hn trong vic qun lý, hoch
đnh phân b ngun vn kinh doanh. ng thi giúp cho chính ph và ngân hàng

- Chng 3 :  xut mt s gii pháp cho NHTW, NHTM và các thành
phn kinh t khác
4
CHNG 1 : TNG QUAN V LÃI SUT TIN GI VÀ CÁC YU T
KINH T V MÔ
1.1 Tng quan v lãi sut tin gi
1.1.1 Khái nim v lãi sut và lãi sut tin gi
Nn kinh t ca bt k mt quc gia nào cng luôn tn ti nhng ch th tm
thi d tha vn và nhng ch th có c hi đu t nhng li thiu vn. Th trng
tài chính ra đi là kênh tài chính trung gian đáp ng nhu cu vn này vi hình thc
chu chuyn vn t ni tha ti ni thiu vn thông qua quan h vay mn tín dng
hoc mua bán các công c n. Thông qua hot đng này thì ngi tha vn va
đm bo đc vn va có li nhun t ngun vn, ngi thiu vn thì có vn đ
đu t kinh doanh. T th trng đó đã hình thành nên lãi sut là giá c ca hàng
hóa đc bit tin t. Lãi sut đc xem là chi phí mà ngi đi vay phi tr cho
ngi vay đ đc quyn s dng vn. Nó vn đng theo quy lut cung cu th
trng và đc xác đnh trên c s cân bng gia cung và cu v vn.
Tóm li chúng ta có th đa ra mt khái nim chung cho lãi sut : lãi sut là
giá c ca quyn s dng vn vay hay là chi phí mà ngi đi vay phi tr cho vic
s dng vn ca ngi cho vay trong mt khong thi gian nht đnh.
Lãi sut tin gi là mc lãi sut mà ngân hàng đa ra cho các cá nhân, t chc
và doanh nghip gi tin vào ngân hàng nhm mc đích phc v cho các hot đng
thanh toán không dùng tin mt, tit kim và mt s mc đích khác…
1.1.2 Phân loi các lãi sut tin gi
Lãi sut tin gi có nhiu cách thc phân loi khác nhau, tuy nhiên trong bài
tác gi xin phân loi theo hình thc ch th đi gi tin, k hn, hình thc lãnh lãi và
đn v tin t ca khon tin gi ti ngân hàng.

Lãi sut tin gi đi vi doanh nghip và các t chc sn xut
Cng tng t nh đi vi các nhân, các doanh nghip và các t chc sn xut
cng bao gm 2 loi lãi sut tin gi có k hn và lãi sut tin gi không có k hn.

Phân loi theo đn v đng tin
Ti các ngân hàng thng mi chúng ta s d dàng nhn thy ngoài lãi sut
tin gi cho đng ni t thì còn có các mc lãi sut tin gi cho ngoi t.
6
C th các ngân hàng thng mi s thông báo mc lãi sut tin gi đi vi
đng ôla M.  Vit Nam thì lãi sut tin gi ca đng ngoi t có xu hng thp
hn so vi lãi sut huy đng tin gi ni tê.

Phân loi theo hình thc tr lãi
i vi cá nhân, t chc và các doanh nghip thì lãi sut tin gi còn đc
chia nh ra theo hình thc tr lãi nh :
+ Lãi sut tin gi có k hn tr lãi trc
+ Lãi sut tin gi có k hn tr lãi khi đáo hn
+ Lãi sut tin gi có k hn tr lãi hàng tháng
+ Lãi sut tin gi có k hn tr lãi theo hàng quý.
Tùy theo tng hình thc tr lãi và k hn khác nhau mà gia các lãi sut này s
có s chênh lch vi nhau.
1.1.3 C s hình thành mc lãi sut tin gi
C s hình thành lãi sut tin gi chính là cung – cu vn trên th trng và s
tác đng ca các điu chnh chính sách tin t ca NHTW cùng vi bn thân các
ngân hàng thng mi.
 Cung cu vn
Ngun cung vn : i vi các NHTM thì ngun cung vn cho ngân hàng rt

Hình 1.1 : Mô hình lãi sut gia các thành phn kinh t.
Ngun: Tác gi t tng hp
1.1.4 Vai trò ca lãi sut tin gi: nh tác gi tìm hiu thì lãi sut tin gi có
vai trò và tác đng rt ln đn ngân hàng thng mi, các các nhân và doanh nghip
sn xut kinh doanh trong xã hi hin nay.
1.1.4.1 i vi ngân hàng thng mi
Ngân hàng thng mi vi hai nghip v chính trong hot đng kinh doanh
ca mình là huy đng vn và s dng vn đ cho vay, ngoài ra lãi sut huy đng
tin gi còn là công c đ phn ánh quy mô hot đng ca ngân hàng thng mi.
Vi hình thc “ đi vay đ cho vay”, ngân hàng thng mi huy đng lng vn
nhàn ri trong th trng thông qua lãi sut tin gi đ đáp ng nhu cu vn kinh
doanh và tiêu dùng ca xã hi.  huy đng vn và cho vay mt cách hiu qu thì
NHTM phi xác đnh lãi sut tin gi và lãi sut cho vay mt cách hp lý. Lãi sut
huy đng tin gi s quyt đnh chi phí vn ca NHTM cng nh tình hình li
NHTW
NGI
GI TIN
NGI I
VAY
NHTM
Lãi sut tin gi
Lãi sut c bn
Lãi sut cho vay
8
nhun trong nm kinh doanh ca ngân hàng. Do đó, lãi sut tin gi là điu không
th thiu s quan tâm chú trng  các ngân hàng thng mi. Ngoài ra lãi sut còn
có nhiu tác đng ti dân c cng nh chính bn thân các NHTM nh sau:

đu vào và t sut li nhun t ngành ngh đó. iu này có ngha là doanh nghip
phi xem xét mt ngành, mt d án kinh doanh có đem li li nhun, đm bo hiu
qu kinh doanh và đ li nhun đ tr khon tin lãi ca s tin vay ban đu hay
không. Ngành nào, d án kinh doanh nào có t sut li nhun cao hn lãi sut đu
vào thì các doanh nghip s cân nhc tp trung vn cho d án kinh doanh đó.
Do đó lãi sut tin gi cng có th là mt tín hiu đ d báo nn kinh t s
phát trin nhanh vào ngành ngh, lnh vc nào.
Ngoài ra chúng ta đu bit lãi sut và đu t có mi quan h nghch bin vi
nhau. Có ngha là khi mc lãi sut cao thì đu t s gim. Khi lãi sut cao thì các
doanh nghip s hn ch đu t vào máy móc sn xut hàng hóa, hn ch sn xut
hàng hóa nên s gây nên tình trng khan him hàng hóa, t đó s gây ra hin tng
lm phát do cu kéo.
Mt khác trong ngn hn thì lãi sut gia đng ni t và ngoi t có nh hng
và tác đng ti t giá hi đoái. S thay đi lãi sut đng ni t  đây là s thay đi
trong lãi sut danh ngha. Nu lãi sut danh ngha tng do t l lm phát d kin
tng (lãi sut thc không đi) thì giá đng ni t s mt giá, t đó kích thích xut
khu. Nu lãi sut danh ngha tng do lãi sut thc tng thì giá đng ni t s tng,
t đó kích thích nhp khu. T giá hi đoái có nh hng rt ln đn các doanh
nghip xut nhp kh
u cng nh nhu cu tiêu dùng hàng ngoi ca dân c. Khi t
giá hi đoái tng s kích thích các doanh nghip xut khu hàng hóa, ngc li khi
t giá hi đoái gim s kích thích các doanh nghip nhp khu và gia tng tiêu dùng
hàng nhp. Do đó gián tip thông qua t giá hi đoái, lãi sut tin gi cng có tác
đng ti tình hình xut nhp khu ca các doanh nghip và ca nn kinh t.
Còn đi vi các cá nhân thì lãi sut tin gi s tác đng chính ti vic chi tiêu
dùng hay là tit kim. Khi d báo t l lm phát tng thì các cá nhân s có xu hng
gi tin vào ngân hàng đ hn ch s mt giá tr ca đng tin. Ngc li khi t l
lm phát gim kéo theo lãi sut tin gi gim, đng ngha vi lãi sut cho vay s
gim s kích thích các cá nhân chi tiêu dùng nhiu hn, đng thi s có mt s
10

đng và nh hng lên lãi sut tin gi ca ngân hàng thng mi nh: ch s tng
trng GDP, ch s qun lý mua hàng PMI, ch s gia tng cung tin M2, ch s sn
11
xut công nghip, ch s giá tiêu dùng, lm phát, t giá hi đoái, li sut trái phiu
chính ph, t l d tr bt buc, lãi sut c bn, t l tht nghip,tc đ gia tng dân
s, t l đ tui dân c… mi yu t có nhng tác đng khác nhau lên lãi sut tin
gi.
Tuy nhiên xem xét trong hn ch v kh nng thu thp s liu, thi gian, cng
nh đ cp nht thông tin ca các yu t kinh t v mô trên nên trong bài nghiên cu
ca mình, tác gi xin chn các yu t đin hình và thng xuyên đc quan tâm ti
lãi sut ngân hàng thng mi.
Cùng vi vic lc tho qua các n phm nh “n đnh kinh t v mô và phát
trin đt nc” ca trng i Hc Kinh T TP.HCM, bài lun vn thc s “Các
nhân t tác đng đn lãi sut Vit Nam” ca hc viên Kiu ình Trang, bài lun
vn thc s “ Kim đnh mi quan h ca lãi sut và lm phát ti Vit Nam” ca hc
viên Nguyn Th Thanh Tuyn. Sau đó tác gi đã đa đn quyt đnh chn các yu
t kinh t v mô nh cung cu vn, ch s lm phát, ch s t giá hi đoái, ch s n
đnh nn kinh t đ thu thp s liu và đa vào mô hình nghiên cu.
1.2.1 Yu t cung, cu vn
Cung v vn đc xác đnh là lng tin mt và các phng tin tham gia
thanh toán trong th trng, cu tin phn ánh nhu cu vn trong th trng đ đu
t, chi tiêu dùng, mua sm trang thit b, máy móc…
Cung vn là tng th tin t đc dùng đ tin hành giao dch trong th trng.
Các nhà kinh t hc đã đnh ngha và phân loi nhiu loi cung tin bao gm M1,
M2, M3, M4 trong bài nghiên cu ch nghiên cu M2 là tng lng tin mt do
NHTW phát hành, lng tin gi ti NHTW ca các t chc tài chính, lng tin
gi tit kim và thanh toán ca các cá nhân và t chc sn xut ti các t chc tín

Vi các chính sách tin t đc ngân hàng trung ng đa ra trong mi thi
đim nhm mc đích thay đi cung, cu tin t s làm nh hng trc tip ti lãi
sut, c th khi thc hin chính sách tht cht tin t : NHTW mun kim ch lm
phát s thc hin chính sách tht cht tin t thông qua các công c lãi sut nh tng
lãi sut d tr bt buc, tng lãi sut c bn, tng lãi sut tái chit khu, khi đó kh
nng huy đng vn trên th trng liên ngân hàng s gim, lng vn tái chit khu
ti ngân hàng trung ng ca các các ngân hàng thng mi cng gim. Cùng vi
tâm lý các cá nhân và t chc sn xut rút tin nhiu hn đ thun tin cho vic chi
tiêu dùng và khc phc s mt giá do lm phát. Chính các yu t này làm gim
ngun cung vn mnh m ca NHTM đc th hin thông qua đng S dch
i
D
S
M
I
13
chuyn sang trái thành S’ làm cho lãi sut tng thành i’. ng thi khi lãi sut tng
thì mc đu t s gim, các doanh nghip và các thành phn kinh t hn ch đu t
làm cho cu tin t gim (đng D dch chuyn sang bên trái thành D’) và to nên
mc lãi sut i’’.  ln ca vic gim lãi sut này ph thuc vào đ nhy cm ca
cung cu tin t ti s bin đng ca lãi sut .

i’’
D’
S’
M
I
S
D
i ‘
dân gia tng tiêu dùng, gia tng đu t nhà xng, máy móc thit b, hàng hóa t đó
làm cho nhu cu vn tng lên th hin bng đng D chuyn sang phi thành D’, t
đó th trng hình thành mt mc lãi sut cao hn là i’’.

Hình 1.4: Tác đng ca chính sách ni lng tin t - lãi sut.
Ngun : Giáo trình kinh t v mô- Nguyn Nh Ý (2009)
Sau khi phân tích hai yu t cung, cu tin t thì tác gi nhn thy yu t mang
tính quyt đnh trong vic tng và gim lãi sut tin gi chính là yu t nhu cu vn,
do đó trong bài nghiên cu này, s s dng ch s tiêu dùng hàng hóa và doanh thu
dch v đ đi din cho nhu cu tin t, nhm phân tích s thay đi lãi sut tin gi.
1.2.2 Yu t ch s lm phát
Theo kinh t hc Paul Anthony Samuelson, lm phát là s tng lên theo thi
gian ca mc giá chung ca nn kinh t. Có nhiu nguyên nhân dn đn vic gia

tng. S kt hp gia cung tin vay gim và cu tin vay gia tng đã đy lãi sut
tng lên. iu này cng phù hp vi ý ngha ca phng trình Fisher: khi t l lm
phát tng 1% thì lãi sut danh ngha s tng 1%.
Tóm li, khi lm phát gia tng thì lãi sut tin gi s có xu hng gia tng.
iu này có mt ý ngha quan trng trong vic d đoán bin đng ca ch s lm
phát, khi kim soát tt đc lm phát thì mi có th kim soát đc lãi sut tin gi,
t đó giúp cho nhà đu t s ch đng hn v ngun vn, NHTM s có phng án
kinh doanh phù hp và NHTW s xây dng mt chính sách lãi sut phù hp hn.

16
1.2.3 S n đnh ca nn kinh t
Tình trng phát trin n đnh ca nn kinh t là mt yu t v mô, đc xem
nh là môi trng hot đng kinh t cho mi quc gia và có tác đng trc tip đn
hot đng ca NHTM nói chung và đn hot đng huy đng vn nói riêng.
Có nhiu ch tiêu đ đánh giá s n đnh ca mt nn kinh t nh ch s GDP,
ch s sn xut công nghip, ch s tht nghip, ch s hiu qu đu t vn, ch s
thu nhp trên đu ngi, sc mua hàng hóa tng đng ca ngi dân trong nc,
lm phát và chi phí sinh hot trong nc, cán cân thanh toán trong nc… Các ch
s này đu th hin đc nn kinh t đang phát trin có n đnh hay không, t đó có
th nhìn nhn đc tình hình kinh t chính tr, d đoán chính sách và hoch đnh
các k hoch kinh doanh.
Trong quá trình thc t thì tác gi nhn thy nhim v trng tâm ca vn đ n
đnh nn kinh t chính là các đng thái đ đm bo “n đnh kinh t v mô”. Tht ra
cha có mt khái nim c th nào v “n đnh kinh t v mô” tuy nhiên trong nhng
nm gn đây nó chính là u tiên hàng đu trong chính sách phát trin kinh t ca
nc Vit Nam.
Thc t trên th gii, cm t "n đnh kinh t v mô” đc dùng vi ngha bao