
KINH T TP.H CHÍ MINH

T TH THÚY LIÊN QUN TR RI RO LÃI SUT TI NGÂN
HÀNG TI C PHN XÂY
DNG VIT NAM  VNCB
LUC S KINH T

Tp. H Chí Minh ậ Nm 2014

Tôi cam đoan lun vn nƠy lƠ kt qu ca quá trình hc tp, nghiên cu khoa hc
đc lp và nghiêm túc ca cá nhân.
Các s liu và kt qu nghiên cu trong lun vn lƠ trung thc, có ngun gc rõ
rang, đc trích dn và phát trin các tài liu, các công trình nghiên cu đƣ đc
công b, tham kho các tp chí chuyên ngƠnh vƠ các trang thông tin đin t.
Nhng quan đim đc trình bày trong lun vn lƠ quan đim ca cá nhân. Các gii
pháp nêu trong lun vn đc rút ra t nhng c s lý lun và quá trình nghiên cu
thc tin.
TP. HCM, ngày 14 tháng 6 nm 2014 T Th Thúy Liên
MC LC
TRANG PH BÌA

1.2.1 Khái nim ri ro lãi sut 8
1.2.2 Các hình thc ca ri ro lãi sut 8
1.2.3 Nhng nguyên nhân ch yu dn đn ri ro lãi sut 10
1.2.3.1 S không phù hp v k hn ca ngun và tài sn 10
1.2.3.2 S thay đi ca lãi sut th trng khác vi d kin ca ngân hàng .
11
1.2.3.3 Ngân hàng s dng lãi sut c đnh trong các hp đng: 11
1.2.4 nh hng ca ri ro lãi sut trong hot đng kinh doanh NHTM 11
1.3 Hot đng qun tr ri ro lãi sut ca NHTM 12
1.3.1 Mc tiêu ca qun tr ri ro lãi sut 12
1.3.2 Quy trình qun tr ri ro lãi sut 12
1.3.3 Mô hình lng hóa ri ro lãi sut 13
1.3.3.1 Mô hình tái đnh giá (The reprising model) 13
1.3.3.2 Mô hình k hn ậ đn hn (The maturity model) 14
1.3.3.3 Mô hình thi lng (The duration model) 16
1.3.4 Phng pháp qun tr ri ro lãi sut 20
1.3.4.1 Qun tr ri ro lãi sut áp dng các hp đng phái sinh 20
1.3.4.2 Qun tr ri ro lãi sut bng phng pháp qun lý khe h nhy cm
lãi sut 22
1.3.4.3 Qun tr ri ro lãi sut bng phng pháp qun lý khe h k hn. 24
1.3.4.4 Qun tr ri ro lãi sut bng hp đng lãi sut k hn (Fras -
Forward rate agreement) 25
1.4 Kinh nghim phòng nga RRLS ti các NHTM ca mt s nc và bài hc
đi vi Vit Nam 27
1.4.1 Kinh nghim phòng nga ri ro lãi sut ca mt s nc trên th gii
27
1.4.1.1 Kinh nghim ca ca M 27
1.4.1.2 Kinh nghim ca Thái Lan 28
1.4.1.3 Kinh nghim ca Trung Quc 29


3.2 Gii pháp hoàn thin công tác qun tr ri ro lãi sut ti VNCB 61
3.2.1 Nhà qun tr ngân hàng cn nâng cao nhn thc v qun tr ri ro lãi
sut 61
3.2.1.1 Xác đnh trách nhim ca các b phn tham gia vào quy trình qun
tr ri ro lãi sut 62
3.2.1.2 Thc hin quy trình, quy ch hoá hot đng qun tr ri ro lãi
sut 62
3.2.2 Hoàn thin chính sách qun tr ri ro lãi sut ti VNCB 63
3.2.2.1 Xây dng chính sách lãi sut linh hot đáp ng yêu cu cnh tranh
trong giai đon hin nay 63
3.2.2.2 Hoàn thin phng pháp hoch đnh chính sách lãi sut tin gi và
cho vay 64
3.2.2.3 Thc hin qun lý lãi sut theo phng pháp kt hp lãi sut th
ni và c đnh 65
3.2.3 La chn phng pháp đnh lng ri ro lãi sut phù hp 66
3.2.4 S dng các bin pháp ni bng và ngoi bng đ phòng chng ri ro
lãi sut 67
3.2.4.1 Bin pháp ni bng 67
3.2.4.2 Bin pháp ngoi bng 68
3.2.5 Tng cng kim soát ni b đi vi ri ro lãi sut. 74
3.2.6 T chc giám sát công tác qun tr ri ro lãi sut 75
3.2.7 ng dng công ngh thông tin hin đi vào qun tr ri ro lãi sut 75
3.2.8 Nâng cao trình đ đi ng cán b và nhân viên ngân hàng 76
3.3 Các kin ngh vi NHNN góp phn h tr các NHTM trong công tác qun
tr ri ro lãi sut 78
3.3.1 Hoàn thin các qui đnh pháp lý v qun tr ri ro lãi sut ti các
NHTM. 78

TTQT: Tin t quc t
TMCP: Thng mi c phn

Hình 2.1 Din bin lãi sut 2008 ậ 11/2013 42
Hình 2.2 Din bin huy đng vn VNCB 2010 ậ 2013 45
Hình 2.3 Din bin d n cho vay theo thi gian 2010 ậ 2013 49

S đ 2.1 C cu t chc 38
Bng 2.2 Bng thng kê d n cho vay theo thi gian 49
Bng 2.3 Bng thng kê c cu n theo nhóm 50
Bng 2.4 Bng thng kê danh mc đu t, góp vn 51
Bng 2.5 Bng thng kê mc lãi sut huy đng bình quơn nm 2010 ậ 2013 54
Bng 2.6 Bng thng kê mc lãi sut cho vay bình quơn nm 2010 ậ 2013 54
Bng 2.7 Tình hình tài sn có - tài sn n nhy cm lãi sut ngày 31/12/2013 55


sut ti VNCB còn chu mt s nhân t tác đng đn nh: Môi trng kinh t v
mô, Hành lang pháp lý v vn đ qun tr ri ro lãi sut ca NHNN, S phát trin
ca các nghip v phái sinh, a bàn hot đng ca ngân hàng, Nng lc tài chính
ca VNCB, Công tác qun tr tài sn n - có, qun tr ri ro, Cht lng ngun nhân
lc ngân hàng và h tng k thut công ngh.
Vì vy, đ VNCB phát trin n đnh, bn vng, hn ch ri ro lãi sut thì vic hoàn
thin công tác QTRR lãi sut là vn đ cp bách hin nay. Vic đ xut các gii
pháp đ hoàn thin công tác QTRR lãi sut cn da trên c s phân tích nhng
nguyên nhân và các nhân t tác đng đn ri ro lãi sut ti VNCB t đó đa ra các
gii pháp phù hp. Tác gi đ xut 8 nhóm gii pháp nhm hoàn thin công tác
QTRR lãi sut: Nâng cao nhn thc trách nhim ca ban qun tr; Hoàn thin chính
sách qun lý lãi sut; La chn phng pháp đnh lng ri ro lãi sut phù hp; S
dng các bin pháp ni bng và ngoi bng đ phòng chng ri ro lãi sut; Tng
cng kim soát ni b đi vi ri ro lãi sut; T chc giám sát công tác qun tr ri
ro lãi sut; ng dng công ngh thông tin hin đi vào qun tr ri ro lãi sut; Nâng
cao trình đ đi ng cán b và nhân viên ngân hàng. Ngoài ra tác gi cng đa ra
mt s kin ngh cho NHNN nh: Hoàn thin các qui đnh pháp lý v qun tr ri ro
lãi sut ti các NHTM; Hoàn thin c ch lãi sut đnh hng và nâng cao vai trò
điu tit lãi sut ca NHNN; Phát trin th trng tin t, to điu kin cho các
NHTM hoàn thin qun tr ri ro lãi sut.

1

1 


bit lƠ bin đng lƣi sut. Bin đng lƣi sut nh hng trc tip ti ngun vn cng
nh li nhun ca ngơn hƠng, do đó các ngơn hƠng  Vit Nam coi vic qun tr ri
ro lƣi sut nh mt mc tiêu cn đt đc trong tng lai gn. Vic nghiên cu nh
hng ri ro lƣi sut đ t đó đa ra gii pháp qun tr loi ri ro nƠy lƠ rt cn thit
đi vi ngân hàng thng mi. Có đánh giá tt mc đ nghiêm trng vƠ qun lỦ tt
thì ngân hàng thng mi mi có th vn hƠnh tt đc.  tài Qun tr ri ro lãi
sut ti Ngân hàng TMCP Xây Dng Vit Nam - VNCBnhm mc đích đánh giá
tình hình thc t ri ro lƣi sut ti Ngơn hƠng thng mi c phn Xơy Dng Vit
Nam, t đó đ xut gii pháp vƠ công c đ lng hóa ri ro lƣi sut, phng pháp
nhm phòng nga ri ro lƣi sut, vi mc đích h tr ngơn hƠng qun lỦ ri ro lƣi
sut mt cách hiu qu hn trong thi gian ti. Ri ro lƣi sut trong ngân hàng là
mt phm trù rt ln, đòi hi nghiên cu chuyên sơu vƠ công ngh phù hp, đng
thi cn kin thc rng v công tác qun tr ri ro nói chung trong lnh vc ngơn
hàng.
2 
Mc tiêu chính ca nghiên cu này là nhm h thng hóa nhng vn đ lỦ
lun c bn v ri ro lƣi sut vƠ qun tr ri ro lƣi sut; Phơn tích thc trng vƠ phát
hin các nguyên nhơn, hn ch, kt qu qun tr ri ro lƣi sut ti ngơn hƠng TMCP
Xơy Dng Vit Nam; Trên c s đó đ xut các gii pháp đ qun tr tt ri ro lãi
sut ti ngân hàng TMCP Xơy Dng Vit Nam.
3 
 i tng nghiên cu ca đ tài là hot đng qun tr tt ri ro lãi sut ti
ngân hàng TMCP Xơy Dng Vit Nam.
 Phm vi nghiên cu: giai đon t đu nm 2010 đn nm 2013.
4 
Phng pháp thu thp thông tin, c th dùng phng pháp phơn tích tƠi liu;
phng pháp quan sát; phng pháp phơn tích, tng hp, d báo đ đánh giá thc
trng vƠ phơn tích các nhân t nh hng đn hot đng qun tr ri ro lãi sut ca
ngân TMCP Xơy Dng Vit Nam trong giai đon nghiên cu vi các giai đon quá

LÃI
 CA NGÂN HÀNG
.
1.1 
1.1.1 Khái nim v lãi sut
Theo C. Mác, lãi sut là mt phn giá tr thng d mƠ ngi đi vay to ra và
đc tr cho ngi cho vay t quá trình chu chuyn vn tín dng theo công thc T-
T’ vƠ đc xác đnh bng t l gia tng li tc thu đc t vn cho vay trong thi
gian mt nm so vi vn cho vay.
Lãi sut hay li tc đc hình thành t t sut li nhun ca ngi đi vay do
đó luôn nh hn t sut li nhn bình quân ca nn kinh t.
Các nhà kinh t hc hin đi nh Keynes, Marshall, Peter S.Rose cng đƣ
đa ra các khái nim v lãi sut nhng đu nêu lên nhng đim chung ca lãi sut
nh khi s dng bt k khon tín dng nƠo, ngi vay cng phi tr thêm mt phn
giá tr ngoài phn vn gc vay ban đu. T l phn trm ca phn tng thêm nƠy so
vi phn vn vay ban đu đc gi là lãi sut.
Tóm li, lãi sut là giá c ca vic đc s dng mt s vn bng tin trong
mt khong thi gian c th theo tha thun.
Trên giác đ phng pháp biu hin lãi sut đc tính bng t l phn trm
gia giá tr dôi ra và s vn gc ban đu trong mt khong thi gian nht đnh,
thng là mt nm.
1.1.2 Phân loi lãi sut
1.1.2.1 Cn c vào mc đích kinh doanh ca Ngân hàng.
Lãi sut huy đng : Loi lãi sut quy đnh t l lãi phi tr cho các hình thc
nhn tin gi ca khách hƠng.  đm bo s công bng trong nn kinh t th
trng, vic đnh các mc lãi sut huy đng khác nhau ch cn c vƠo đi tng
huy đng (tin hoc vt có giá tr) và thi hn huy đng.

Lãi sut dài hn: là loi lãi sut áp dng cho các khon huy đng và khon
cho vay có thi hn trên 5 nm.
Theo cách phân loi này, c lãi sut huy đng và lãi sut cho vay, thi gian
càng dài thì lãi sut càng cao. Tuy nhiên, trong mt s trng hp đc bit lãi sut
ngn hn có th cao hn lƣi sut trung và dài hn, ví d: khi nn kinh t trong quá
6
trình khôi phc li sau chin tranh, khng hong kinh tầ. NhƠ nc cn mt s
lng vn ln trong thi gian ngn, lúc này lãi sut huy đng ngn hn s đc u
tiên nâng cao hn các loi lãi sut khác.
1.1.2.4 Phân loi theo phng pháp tính lãi:
Lãi sut đn : lƣi sut đn lƠ lƣi sut ca mt hp đng tài chính mà vic
thanh toán tin gc và tin lãi ch đc tin hành mt ln ti thi đim hp đng
đn hn, trong đó không có yu t lãi sinh ra lãi. Lãi sut đn đc s dng ch yu
đi vi các hp đng có thi hn ngn và ch có mt k thanh toán.
Lãi sut kép : Nhng hp đng tài chính có nhiu k tính lãi, mà lãi phát sinh
ca k trc đc gp chung vào vi gc đ tính lãi cho k tip theo, phng pháp
tính lƣi nh vy gi là lãi sut kép, hay lãi sinh ra lãi.
1.1.2.5 Phân loi cn c vào hot đng kinh doanh ca ngân hàng
 Lãi sut tin gi: Là lãi sut ngân hàng phi tr cho ngi gi tin vào ngân
hàng.
 Lãi sut tin vay: Là lãi sut ngi đi vay tín dng phi tr cho ngân hàng
qua vic s dng vn vay ca ngân hàng. Lãi sut tin vay bình quân luôn
phi ln hn lƣi sut tin gi bình quân, nh đó mƠ ngơn hƠng thu đuc li
nhun t chênh lch lãi sut.
 Lãi sut chit khu: Là lãi sut khách hàng phi tr cho ngân hàng khi khách
hàng yêu cu đc vay vn t ngơn hƠng di hình thc chit khu thng
phiu hoc giy t có giá khác cha đn hn thanh toán ca khách hàng.

mình mong mun.
 Lãi sut là công c kích thích li ích vt cht nhm thu hút ngun vn nhàn
ri trong nn kinh t.
 Lãi sut đc coi là 1 loi giá c đc bit trong kinh doanh vn tin t, do
vy tùy theo nhu cu cn huy đng ngun vn cho hot đng kinh doanh ca
mình, h có th điu chnh đ kích thích li ích vt cht vi ngi gi tin,
trên c s đó to đc ngun vn huy đng đáp ng nhu cu kinh doanh tin
t ca mình.
8
 Lãi sut là công c kích thích đu t phát trin kinh t, lƠ đòn by kích thích
ngân hàng và doanh nghip kinh doanh có hiu qu. Lãi sut còn là công c
điu tit v mô đi vi nn kinh t.
Tóm li, lãi sut tác đng đn c đu vƠo vƠ đu ra ca ngân hàng, nên khi
lãi sut thay đi ngân hàng s đi mt vi mt loi ri ro tim tƠng, đó lƠ ri ro lãi
sut.
1.2 R 
1.2.1 Khái nim ri ro lãi sut
Timothy W.Koch cho rng: Ri ro lãi sut là s thay đi tim tàng v thu
nhp lãi ròng và giá th trng ca vn ngân hàng xut phát t s thay đi ca mc
lãi sut.
Ri ro lãi sut mà ngân hàng phi gánh chu là s bin đng v lãi sut làm
thay đi ngun thu nhp ca ngơn hƠng. Nh vy, ri ro lãi sut có th hiu lƠ ắri
ro đi vi thu nhp lãi thun do nhng thay đi bt li ca lãi sut. Yu t làm xut
hin ri ro lãi sut: Lãi sut bin đng và li nhun ca NH gim do chênh lch lãi
sut đu ra - đu vào gim hoc giá tr ròng ca NH gim.
1.2.2 Các hình thc ca ri ro lãi sut
Lãi sut các khon mc ca tài sn và lãi sut các khon mc tng ng ca

chu ri ro khi lãi sut th trng gim.
Nh vy, trong c hai trng hp, khi có bin đng lãi sut th trng thì s
có thay đi chênh lch lãi sut. Phn chênh lch khi lng ca các khon mc tài
sn và ngun vn vi lãi sut c đnh có quy mô càng ln thì nh hng đn kt qu
kinh doanh càng nhiu.
Ri ro thay đi lãi sut bin đi:
Ri ro thay đi lãi sut bin đi xy ra khi lãi sut ca các khon mc trong
tài sn (s dng vn) và lãi sut ca các khon mc ng ngun vn không th thay
đi đng thi v thi đim vƠ đng nht v mc thay đi ca lãi sut th trng. Nói
cách khác, khi lãi sut th trng thay đi thì đu có s co giãn v lãi sut ca các
khon mc  bên tài sn cng nh bên ngun vn, nhng s co giãn này li không
đng thi trong cùng khong thi gian và không cùng c mc đ co giãn vi lãi sut
th trng. iu đó, mt mt có th đem li cho ngân hàng mt c hi chênh lch
10
lãi sut đu ra ậ đu vào ln hn, nhng mt khác cng có th đem li cho ngân
hàng ri ro gim thu cho chênh lch lãi sut đu ra ậ đu vào b thu hp li.
V mt lý thuyt, s tht s lỦ tng nu ngân hàng luôn cân bng đc khi
lng các khon mc ngun vn và s dng vn vi lãi sut c đnh (vƠ đng thi
cng cơn bng đc các khon mc có lãi sut bin đi). Nh th, ngân hàng s
luôn đm bo n đnh chênh lch lãi sut đu ra ậ đu vào và không b ri ro lãi
sut. Nhng trong thc t, cng tng t nh v k hn ca tài sn và ngun vn,
thng rt khó có đc s tng xng đng nht. Vì vy, các ngơn hƠng thng
mi cn nhn bit đc ri ro này và có nhng bin pháp qun lý ri ro lãi sut phù
hp đ tránh nh hng xu đn kt qu kinh doanh do b gim thu, thm chí thua
l t các nghip v ngân hàng ph thuc vào lãi sut.
1.2.3 Nhng nguyên nhân ch yu dn ri ro lãi sut
1.2.3.1 S không phù hp v k hn ca ngun và tài sn:

lãi sut t l thun vi s tng gim lãi sut trên th trng liên ngơn hƠng. Ngc
li, nu ngân hàng duy trì khe h lãi sut âm thì s t l nghch.
Ngân hàng ch có th phn ng điu chnh hot đng ca mình theo s bin
đng lãi sut đ đt đc mc tiêu mong mun kinh doanh hiu qu nht.
1.2.3.3 Ngân hàng s dng lãi sut c đnh trong các hp đng:
Trong sut mt thi gian dƠi trc đơy các ngơn hƠng thng mi Vit Nam
s dng ch đ lãi sut c đnh theo quy đnh ca Ngơn hƠng NhƠ Nc.Các d án
cho vay trung và dài hn thng chim t trng ln trong c cu cho vay ca Ngân
hƠng thng mi, mà hu ht nhng d án cho vay này li áp dng mc lãi sut c
đnh do các ch đu t mun tính đc trc chi phí ca d án đ có th xác đnh
đc dòng tin ng tng lai vƠ tính đc hiu qu ca d án. Cng nh vy, phn
ln nhng ngi gi tit kim cng yêu cu lãi sut c đnh đ phòng nga ri ro.
Khi lãi sut th trng thay đi thì nhng hp đng này có th đem li ri ro cho
ngân hàng và khách hàng.
1.2.4 ng ca ri ro lãi sut trong hong kinh doanh NHTM
Ri ro s gây tn tht v tài sn cho ngân hàng: mt vn khi cho vay, gia
tng chi phí hot đng, gim sút li nhun, gim sút giá tr tài sn; khin ngân hàng
thua l, phá sn, s nh hng đn nhng khách hàng gi tin cng nh khách hƠng
vay tin, làm gim nim tin ca công chúng vào h thng ngân hàng. T đó có
12
th làm nn kinh t suy thoái, giá c tng, sc mua gim, tht nghip, s kéo theo
s sp đ ca h thng ngơn hƠng trong nc, trong khu vc. Ngoài ra, ri ro lãi
sut cng nh hng đn nn kinh t th gii trong điu kin hi nhp và toàn cu
hóa kinh t th gii hin nay.
1.3 
1.3.1 Mc tiêu ca qun tr ri ro lãi sut
Mc tiêu quan trng trong hot đng qun lý ri ro lãi sut là bo v thu