BăGIỄOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH
-
NGUYNăTHăTHANHăNGA CÁC NHÂN T NHăHNGăN S LA CHN
THNGăHIU SA BT CHO TR EM T 1ăN 5
TUI CAăNGI TIÊU DÙNG TI TP.HCM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TPăHăChí Minh,ănm 2014
BăGIỄOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH
-
liu s dng trong lun vn đu đc trích ngun vƠ có đ chính xác cao nht trong
phm vi hiu bit ca tôi. Kt qu nghiên cu đa ra trong lun vn lƠ trung thc và
cha đc công b trong bt k công trình nghiên cu nƠo đư có t trc.
Thành ph H Chí Minh, ngƠy ầ tháng ầ nm 2014
Tác gi Nguyn Th Thanh Nga
MC LC
Trang Ph bìa
Liăcamăđoan
Mc lc
Danh mc ch vit tt
Danh mc các bng biu
Danh mc hình v,ăđ th
Chngă1:ăTng quan nghiên cu caăđ tài 1
1.1. Lý do chn đ tài nghiên cu 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 2
1.3. i tng và phm vi nghiên cu 3
1.4. Phng pháp nghiên cu 3
1.5. Tng quan nghiên cu có liên quan đn đ tài 3
1.6. Tính mi ca đ tài 4
1.7. Cu trúc lun vn 5
2.4.2 Các gi thuyt nghiên cu 27
Chngă3:ăThit k nghiên cu 31
3.1 Quy trình nghiên cu 31
3.2 Thit k bc nghiên cu đnh tính 31
3.2.1 Tho lun chuyên gia và kt qu tho lun chuyên gia 31
3.2.2 Kt qu nghiên cu đnh tính 32
3.2.3 Các thang đo vƠ bng câu hi kho sát 33
3.3 Thit k bc nghiên cu đnh lng 35
3.3.1 Thit k mu nghiên cu 35
3.3.2 Phng pháp ly mu 35
3.3.3 Phng pháp phơn tích d liu 35
3.3.3.1 ánh giá thang đo vi h s tin cy Cronbach’s Alpha 36
3.3.3.2 Phân tích nhân t khám phá EFA 36
3.3.3.3 Phơn tích tng quan vƠ hi quy tuyn tính 37
3.3.3.4 Kim đnh s khác bit v mc đ nh hng các nhân t đn vic quyt
đnh la chn thng hiu sa bt nƠo theo các đc đim cá nhân bng phng
pháp T-Test và Anova 37
Chngă4:ăPhân tích kt qu nghiên cu 39 4.1 Thng kê mô t mu nghiên cu 39
4.2. Phân tích đ tin cy Cronbach’s Alpha 43
4.2.1 Thang đo các nhơn t nh hng đn quyt đnh la chn thng hiu sa bt
cho tr em 43
4.2.2 Thang đo la chn thng hiu sa bt. 45
4.3 Phân tích nhân t khám phá EFA 46
4.3.1 Thang đo các nhơn t nh hng đn s la chn thng hiu sa bt cho
Ph lc DANH MC CH VIT TT
ANOVA
Analysis Variance: Phơn tích phng sai
CL
Cht lng sn phm
EFA
Exploratory Factors Analysis: Phân tích nhân t khám phá
KM
Khuyn mãi
KMO
H s Kaiser – Mayer Olkin
GC
Giá c
SK
Li ích sc khe
SPSS
Statistical Package for the Social Sciences: phn mm cho thng
kê khoa hc xã hi.
TH
Hình nh thng hiu
TP.HCM
Thành ph H Chí Minh
TK
Nhóm Tham Kho
Bng 4.4 Kt qu phơn tích Cronbach’s Alpha bin ph thuc 46
Bng 4.5 H s tng quan bin tng ca thang đo bin ph thuc 46
Bng 4.6 Ma trn nhân t sau khi xoay ln 1 47
Bng 4.7 Bng ma trn nhân t sau khi xoay ln 2 48
Bng 4.8 Kt qu phân tích nhân t thang đo la chn thng hiu sa bt 49
Bng 4.9 Ma trn h s tng quan gia các bin 51
Bng 4.10 H s hi quy 52
Bng 4.11 Tng quan gia các phn d 53
Bng 4.12 Bng kim đnh h s tng quan hng spearman’s rho 53
Bng 4.13 Anova 55
Bng 4.14 Bng kim đnh s khác bit v mc đ đánh giá quyt đnh mua sa
trong yu t gii tính 57
Bng 4.15 Kt qu Anova vi yu t đ tui 58
Bng 4.16 Kt qu Anova vi yu t trình đ 58
Bng 4.17 Kim đnh Bonferroni ca khác bit trìnhđ 58
Bng 4.18 Kt qu Anova vi yu t ngh nghip 59
Bng 4.19 Kt qu Anova vi yu t thu nhp 59 Bng 4.20 Kim đnh Bonferroni ca khác bit thu nhp 60
Bng 4.21 Bng tng hp kt qu kim đnh T-Test, Anova 61
HÌNH V,ă TH
Hình 2.1 Mô hình hành vi ca ngi tiêu dùng 7
Hình 2.2 Nhng yu t tác đng đn quyt đnh mua ca ngi tiêu dùng 8
Hình 2.3 Nhng nh hng trong mô hình xã hi đn ngi tiêu dùng 8
Hình 2.4 Thang th bc v nhu cu theo Maslow 13
Hình 2.5 Tin trình quyt đnh ca ngi mua 15
não gm: trong thai k, nhng nm đu đi và la tui hc đng. Vì th, não cn
đc cung cp đy đ dng cht đ phát trin và hot đng ti u trong các giai
đon nƠy”
1
. Và sa chính là mt trong nhng ngun cung cp b sung đy đ các
cht dinh dng cho c th ca bé. Vì th nhu cu s dng sa bt cho tr em t 1
đn 5 tui ngày càng cao. Theo d báo ca Tng cc dân s và k hoch hóa gia
đình, nm 2014, s tr em đ tui t 0-14 là 21,4 triu tr em, và d báo t nm
2014-2019 s có 7,2 triu tr em đc sinh ra. Th trng sa bt ca Vit Nam
hin nay có doanh thu vào khong 2359 t đng trong nm 2012, chim ¼ doanh thu
toàn th trng sa. Mc tng trng trung bình khong 7%/nm
2
. Mt th trng
béo b nh vy đư khin cho các nhà sn xut sa hƠng đu th gii nh Abbot,
Nestleầ phi đ mt ti và h cng nhanh chóng tham gia vƠo th trng đy tim
nng nƠy. Trên th trng hin nay vi hn 300 nhưn hiu sa khác nhau t ni đa :
công ty sa Vit nam (vinamilk), cho đn sa ngoi nhu Abbot, Nestleầvy câu
hi đc đt ra đơu lƠ nguyên nhơn đ các bc cha m la chn thng hiu sa này
mà không la chn thng hiu sa kia cho con mình và bên cnh đó có rt nhiu
lỦ do đ các ông b, bà m tìm cho bé con thân yêu ca mình môt loi sa chng
hn nh t vic bn bè xung quanh dùng loi sa này tt ri gii thiu cho mình
hoc xem qung cáo hp dn t truyn hình nh b sung đy đ các cht dinh
dng ầdo đó vic nm bt và hiu đc hành vi ca khách hàng s giúp các nhà
1
Qunh Nga, Sa – ngun dinh dng cng thêm cn thit cho tr,
/>khoe/sua-nguon-dinh-duong-cong-them-can-thiet-cho-tre-2277352.html,4/3/2014
2
Trang Lam, Sa bt vit nam – nhìn lên k là hiu,
/>viet-nam-nhin-len-ke-la-hieu-20130304105356794ca47.chn,6/3/2014
khách hàng , cho ra các chin lc chiêu th thu hút khách hàng tim nng, gi đc
khách hàng sn có vi mc tiêu chính lƠ đáp ng nhu cu khách hàng mt cách ti
đa vƠ ngƠy cƠng nơng cao tính cnh tranh gia các doanh nghip vi nhau.
1.2 Mc tiêu nghiên cu:
3
Xác đnh các nhân t nh hng đn s la chn thng hiu sa bt cho tr em t
1 đn 5 tui ca ngi tiêu dùng
- ánh giá tác đng ca các nhân t nh hng đó đn hành vi la chn thng hiu
sa bt cho tr em t 1 đn 5 tui ca ngi tiêu dùng ti TP.HCM
- xut mt s gii pháp mang tính cht gi ý ng dng kt qu nghiên cu đ các
doanh nghip kinh doanh sa bt dành cho tr em t 1-5 tui vn dng vƠo đ nâng
cao tính cnh tranh cho thng hiu ca mình ti khu vc TP.HCM
1.3 iătng và phm vi nghiên cu:
- i tng nghiên cu là các nhân t nh hng đn s la chn thng hiu sa
bt cho tr em t 1-5 tui ca ngi tiêu dùng.
- i tng kho sát là cha m ca nhng tr em theo hc ti các trng mm non
trong thành ph
- Phm vi nghiên cu: Nghiên cu đc thc hin ti TP.HCM trong khong thi
gian t tháng 3 đn tháng 10 nm 2014
1.4 Phngăphápănghiênăcu:
Nghiên cu kt hp gia đnh tính vƠ đnh lng. Nghiên cu này ch yu s dng
phng pháp đnh lng, các phng pháp nghiên cu đc áp dng đ thc hin
đ tƠi nƠy nh sau:
- Phng pháp thu thp thông tin s cp: điu tra thc t và phng vn chuyên gia.
- Phng pháp thu thp thông tin th cp: áp dng phng pháp nghiên cu ti bàn
đ thu thp thông tin, da trên sách giáo khoa, bài báo, tp chí, báo cáo khoa hc,
lun vn, thông tin thng kê,và internet.
- tài lun vn thc s kinh t: “Các yu t nh hng đn xu hng la chn
thng hiu sa canxi ca ngi tiêu dùng khu vc TP.HCM” ca hc viên Nguyn
Th Mai Dung (Trng i Hc Kinh T - nm 2012), kt qu nghiên cu ch ra
bn yu t tác đng đn xu hng la chn thng hiu sa canxi đó chính lƠ: li
ích sc khe, giá c hp lý, cht lng sn phm và hình nh thng hiu.
1.6 Tính mi caăđ tài:
- So vi kt qu nghiên cu trc trong nc liên quan đn các yu t la chn
thng hiu sa, ch xem xét các khía cnh liên quan đn giá tr cm nhn ch cha
xem xét đu đ các yu t xung quanh sn phm nh khuyn mãi, xut x, và
nhng nh hng ca xã hi hay hoàn cnh ca ngi tiêu dùng. Trong khi đó vi
nghiên cu này, tác gi đư xem xét tng đi đy đ v các yu t liên quan đn
hành vi ca ngi tiêu dùng theo nghiên cu ca Peter and Donnelly, và ca các
5
nhà nghiên cu khác bao gm các yu t nh hng xã hi, nh hng tip th, nh
hng hoàn cnh và nh hng tâm lý. Da vƠo đó đư xơy dng các thang đo đánh
giá mt cách c th hn các nhơn t tác đng đn khách hƠng trong xu hng la
chn thng hiu sa bt cho tr em. Kt qu kim đnh thông qua h s tin cy
Cronbach’Alpha vƠ phơn tích nhơn t EFA cho thy các thang đo đt đ tin cy và
có th s dng tt. Kt qu phân tích hi quy cho thy 60% xu hng la chn
thng hiu sa bt cho tr em t 1 đn 5 tui đc tác đng bi 7 nhân t: : Li
ích sc khe (SK), Hình nh thng hiu (TH), Xut x (XX), Tham Kho(TK),
Cht lng sn phm (CL), Giá c (GC), Khuyn mãi (KM). Yu t mi so vi mô
hình nghiên cu ca Nguyn Th Mai Dung (2012) đó chính lƠ thƠnh phn xut x
và khuyn mưi có tác đng đn vic la chn thng hiu sa ca ngi tiêu dùng,
phát hin này rt hu ích cho các doanh nghip trong vic nm rõ hn th hiu ca
khách hƠng đ đa ra các chin lc thích hp nhm thu hút đc khách hàng tim
nng, cng c lòng trung thành ca khách hàng và thu v li nht cao nht cho
hàng hóa, dch v, ý kin hay kinh nghim ca cá nhân, nhóm, hay t chc nhm
tha mãn nhu cu và mong mun ca h.
Còn theo nghiên cu ca Nguyn Lu Nh Thy (2012), hƠnh vi ngi tiêu dùng là
nhng suy ngh, cm nhn vƠ hƠnh đng din ra trong quá trình thông qua quyt
đnh mua sm hàng hóa, dch v ca ngi tiêu dùng di s tác đng qua li gia
các yu t kích thích ca môi trng bên ngoài và quá trình tâm lý bên trong h.
Mc dù nhng đnh ngha trên thì khác nhau, nhng đu cho thy mt cái nhìn
chung v hành vi ca ngi tiêu dùng đó lƠ chính lƠ vic thu thp, mua, s dng,
vt b nhng sn phm hay dch v nhm tha mãn nhu cu mong mun ca h.
Theo Kotler and Keller (2011), hiu đc hành vi ca ngi tiêu dùng và nhng
cách mƠ ngi tiêu dùng chn sn phm hay dch v là cc kì quan trng đi vi
nhng nhà sn xut hay nhng nhà cung cp dch v, hiu đc điu này s to
thun li trong cnh tranh trên nhiu phng din so vi đi th cnh tranh.
Khi nghiên cu v hành vi ca ngi tiêu dùng thì phi tr li đc nhng câu hi
sau: Khách hàng, h là ai? H cn mua gì? Khi nào h mua? H mua đơu vƠ lỦ do
ti sao h mua hay không mua sn phm này? Khi bit đc nhng lí do này thì nhà
qun tr s bit đc ý mun ca ngi tiêu dùng nh th nào và vi nhng cách
tip th, qung cáo ca công ty thì khách hàng s phn ng ra sao, hài lòng hay
không hài lòng.
7
Vì ngi tiêu dùng chính là nhân t quyt đnh cho s thành công ca doanh nghip
cho nên vic nghiên cu hành vi ca ngi tiêu dùng s giúp cho các nhà qun tr
tìm kim, đáp ng tha mãn nhu cu, s thích ca khách hàng, xây dng mt chin
lc marketing phù hp đ thúc đy ngi tiêu dùng mua sm sn phm ca mình.
Theo Kotler và Armstrong (2010), hành vi ca ngi tiêu dùng đc mô t nh
trong hình 2.1 sau:
Các đc đim
ca ngi mua
Quy trình
quyt đnh ca
ngi mua
Phn ng ca ngi
mua
Thái đ và s a
chung mua hàng
Hành vi mua: Mua gì,
khi nào, đơu, bao
nhiêu
HƠnh vi liên quan đn
thng hiu và công
ty
8
tip th
nh hng xã
hi
nh hng
hoàn cnh
nh hng
tâm lý
Quyt đnh mua ca
ngi tiêu dùng
9
Trong hành vi ngi tiêu dùng, các yu t vn hóa, v trí xã hi và nh hng ca
nhóm tham kho có liên quan đn vic quyt đnh mua và tiêu th. Nhng nh
hng này có th là trc tip hoc gián tip đn ngi tiêu dùng.
- Vn hựa
Vn hóa lƠ mt h thng hu c các giá tr vt cht và tinh thn do con ngi sáng
to vƠ tích ly qua quá trình hot đng thc tin, trong s tng tác gia con ngi
vi môi trng t nhiên và xã hi.(Trn Ngc Thêm,1999). Hành vi tiêu dùng ca
mi con ngi đu chu nh hng sâu sc bi vn hóa. Nhng con ngi có nhng
nn vn hóa khác nhau thì hƠnh vi tiêu dùng cng s khác nhau. Ví d: Ngi thành
ph thì thích đi mua sm ti các siêu th, trung tơm thng mi, trong khi nhng
ngi nông thôn thì thích mua sm ti các khu ch truyn thng. Vì vy đ thành
công thì các nhà qun tr phi hiu rõ vn hóa tiêu dùng ca khách hàng tng khu
vc.
- Nhánh ốn hựa
Mi nn vn hóa đu có nhng nhánh vn hóa nh, to nên nhng đc thù, đc
trng riêng bit bao gm đa lý, các dân tc, tôn giáo, tuiầHƠnh vi mua sm ca
mt ngi s chu nh hng bi nhánh vn hóa ca ngi đó, ví d nhng ngi
Nhng nhà tip th nhn din đc nhng nhóm tham kho này s rt có ích vì
nhng nhóm nƠy tác đng rt mnh đn hành vi ca ngi mua.
- Gia đình
Gia đình lƠ mt trong nhng nhóm tham kho có nh hng ln nht đn cá nhân
mi con ngi đc bit các nc Châu Á có truyn thng gia đình nhiu th h
sng chung vi nhau.
Theo Kerin et al.,(2009) có hai loi ra quyt đnh trong gia đình: quyt đnh ca v
hoc chng chim u th(spouse-dominant) và quyt đnh chung (joint decision
making). Ngi v ra quyt đnh cho vic mua nhng thc phm hng ngƠy, đ
chi cho con cái, qun áo, thuc thangầtrong khi ngi chng quyt đnh nh bo
trì xe c, sa nhà ca. Nhng quyt đnh chung nh lƠ mua xe hi, nhƠ, k ngh hè,
chm sóc y t, đ dùng, thit b đin t trong nhƠầnm đc nhng yu t này s
giúp công ty xác đnh khách hàng nào mình cn hng ti đ đa ra sn phm đáp
ng đc yêu cu ca h.
11
- Các t chc
Các t chc nh t chc tôn giáo, giáo dc, cnh sát, tòa án, chính ph, hoc là
nhng công ty kinh doanh, h hoch đnh ra các chin lc tip th đ nh hng
đn ngi tiêu dùng.
- Phng ỏin truyn thông
Các chng trình tivi, báo chí, phim nh, vn hc, âm nhcầđu có nh hng đn
ngi tiêu dùng.
2.1.2.2 nhăhng ca tip th đn vic ra quytăđnh mua caăngi tiêu
dùng
Nhng chin lc tip th thng đc thit k da trên nhng nh hng đn
quyt đnh tiêu dùng. Các yu t trong phi thc tip th (Marketting Mix) bao gm
đnh có th nh hng đn vic la chn sn phm vƠ thng hiu.
- Nhng yu t vt lý: nh lƠ yu t đa lý, trang trí, âm thanh, thi tit, mùi vầ
- Nhng yu t xã hi: ví d nh s tác đng ca nhng ngi xung quanh, tác
đng đn cá nhân cn mun mua hàng.
- Thi gian: thi gian có th tính nh lƠ gi, mùaầcó th là thi gian cho ln mua
trc hoc cho ln sp ti.
- Nhim v ca vic mua: mc đích, yêu cu ca vic mua sm. Ví d vic mt
ngi đi shopping đ mua quƠ ci cho bn bè thì s khác vi đi shopping mua vt
dng cá nhân.
- Tình trng hin ti ca cá nhân mua hàng: có th là tâm trng nh bun, vui,
hng thúầ Nhng điu này có th là tin đ, nguyên nhân cho mc đích mua sm
ca khách hàng.
2.1.2.4 nhăhngătơmălỦăđn vic ra quytăđnh mua caăngi tiêu dùng
Theo Kerin et al (2009) nhng yu t tơm lỦ tác đng đn vic ra quyt đnh mua
ca ngi tiêu dùng bao gm nhng yu t sau:
- ng Ế: Khi có nhu cu, c mun làm mt vic gì đó, thì nhu cu đó chính lƠ
đng c đ thúc đy h làm. Ví d nh mun có phng tin đi li thun tin, an
toàn, thì s thúc đy khách hƠng có đng c mua xe hi đ tha mãn nhu cu đó.
Có rt nhiu nghiên cu khoa hc v hành vi và tâm lý ca ngi tiêu dùng đc
dùng trong Marketing, trong đó có lỦ thuyt v đng c ca Abraham Maslow.
Theo A.Maslow, ông cho rng trong mi con ngi đu tn ti rt nhiu nhu cu, t
nhu cu cp thp đn bc cao hn. Khi nhu cu bc thp đư đc thõa mưn, thì đó s
không còn lƠ đng c thúc đy ca cá nhơn đó na, mà h s tin lên mt nhu cu,
13
c mun cao hn na. Ví d: nh lúc còn nghèo, thì ngi ta ch ngh kim tin,
lƠm sao cho đ n, mc cho đ m nhng khi kim tin d ri, thì h li mun n
phi ngon, mc phi đp.
Nhu cu xã hi (cm giác đc chiu
chung, thng yêu)
Nhu cu an toàn (an ninh, s bo v)
Nhu cu sinh lỦ (đói, khát)
14
đ din đt trong qung cáo nh công ty sn xut bng v sinh Kotex dùng hình nh
ngi con gái vi cá tính t tin đ din t cho sn phm ca mình.
- Nhn thc: ng c s thúc đy con ngi hƠnh đng, nhng hƠnh đng nh th
nào li tùy thuc vào s cm nhn, nhn thc ca mi ngi. S cm nhn, hiu
bit ca mi con ngi là khác nhau. Mt thit k ngôi nhƠ đó có th lƠ đp trong
mt ca ngi nƠy nhng li xu trong mt ngi kia. Nhn thc không ch ph
thuc vào bn thân ca cá nhân mà nó còn có s tác đng ca môi trng xung
quanh lên cá nhân ca ngi đó.
- Hiu bit: Khi con ngi hƠnh đng thì s bit đc. S hiu bit theo Kotler
(2000) đó chính lƠ nhng thay đi trong hành vi ca mt ngi phát sinh t kinh
nghim. Theo các nhà chuyên gia, hiu bit ca con ngi có đc t s tng tác
ca nhng thôi thúc, gi ý, cung cp và cng c. Da vƠo đó các nhƠ tip th có th
nm bt, xây dng sn phm ca mình.
- Nim ỏin, ỌỐan đim: Thông qua hƠnh đng và s hiu bit ca mình, ngi tiêu
dùng s dn xác đnh trong tâm trí mình nim tin vƠ thái đ sn phm mình cn.
Thái đ có th là tích cc v mt sn phm nào và quyt đnh mua sn phm đó
hoc sau khi mua sn phm đó, s dng ri mi có thái đ tích cc, hài lòng v sn
phm đó. Thái đ rt khó thay đi vì th công ty nên làm cho sn phm ca mình
phù hp ch không nên thay đi thái đ ca mi ngi.
- Phong cách sng:Dù có cùng mt nn vn hóa ging nhau, mt tng lp xã hi
nh nhau nhng vn có s khác bit trong phong cách sng ca mi ngi. Phong
cách sng ca mi ngi chính là s tác đng qua li gia ngi đó vi môi trng
Hình 2.5 Tin trình quyt đnh ca ngi mua
Ngun: J.Paul Peter, James H.Donnelly, Jr. 2009. Marketing Management:
Knowledge and Skill. McGraw-Hill Irwin, Page 49.
Nhn thc vn đ: Nhu cu nƠy đc tác đng bi các yu t bên trong và bên
ngoài, yu t bên trong con ngi nh khát thì s có nhu cu mua nc ung. Hay
Nhn thc vn đ
Tìm kim thông tin
ánh giá các chn la
Quyt đnh mua
Hành vi sau khi mua