B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH
o0o Trn Th Diu Huyn CÁCăYUăTăNHăHNGă
NăụăNHăCHNăDOANHăNGHIPăLĨMăVIC
CAăNGIăHCăKHIăNGĨNHăKINHăTă
TIăTHĨNHăPHăHăCHệăMINH
LUNăVNăTHC S KINH T
Tp. H Chí Minh ậ Nm 2014
Tp. H Chí Minh ậ Nm 2014
LIăCAMăOAN
Tôi tên Trn Th Diu Huyn, hc viên cao hc khóa 22 – ngành Qun tr kinh
doanh, trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh. Tôi cam đoan lun vn
nghiên cu sau đây là do bn thân tôi thc hin.
Tôi xin cam đoan tt c các s liu s dng trong lun vn này đc thu thp
t ngun thc t và hoàn toàn trung thc. D liu phân tích trong lun vn là thông
tin s cp thu thp thông qua bng câu hi kho sát.
Tôi cam đoan đ tài không đc sao chép t các công trình nghiên cu khoa
hc khác.
Tác gi lun vn
TRN TH DIU HUYN
MC LC
Trang
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC CÁC BNG
DANH MC CÁC HÌNH V
TÓM TT 1
4.1. THNG KÊ MÔ T 33
4.2. ÁNHăGIÁă TIN CYăTHANGăO 34
4.3. KIMăNH GIÁ TR THANGăO 35
4.3.1. Thang đo các yu t nh hng 35
4.3.2. t tên và gii thích nhân t 39
4.3.3. Thang đo ý đnh chn doanh nghip làm vic 41
4.5. KIMăNH MÔ HÌNH HI QUY 43
4.5.1. Kim đnh các gi đnh ca mô hình hi quy 43
4.5.2. Kim đnh s phù hp và ý ngha các h s hi quy ca mô hình hi
quy 46
4.5.3. Kim đnh gi thuyt 50
4.6. KT QU THNG KÊ V CÁC YU T NHă HNGă Nă ụă NH CHN
DOANH NGHIP LÀM VIC 51
4.7. THO LUN KT QU 52
CHNGă5ă- KT LUN VÀ MT S HĨMăụăI VI NHÀ QUN TR
56
5.1. KT QU TăCăVĨăụăNGHA 56
5.2. HĨMăụăI VI NHÀ QUN TR 58
5.2.1. Tác đng vào yu t S phù hp và c hi phát trin 59
5.2.2. Tác đng vào yu t Uy tín và thng hiu t chc 61
5.2.3. Tác đng vào yu t Chính sách và môi trng làm vic 62
5.2.4. Tác đng vào yu t Quy trình và thông tin tuyn dng 64
5.2.5. Tác đng vào yu t Thu nhp 65
5.3. ÓNG GÓP CHÍNH CA NGHIÊN CU 67
5.4. HN CH CAă TĨIăVĨăHNG NGHIÊN CU TIP THEO 67
KT LUN 69
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
PH LC 1a: Bng câu hi nghiên cuăsăb
PH LC 1b: Bng câu hi chính thc
qua các nm
DANH MC CÁC HÌNH V
Hình 2.1 – Mô hình nghiên cu đ xut
Hình 3.1 – Quy trình thc hin nghiên cu
Hình 4.1 – Mô hình nghiên cu điu chnh
Hình 4.2 – th phân tán
Hình 4.3 – Biu đ tn s ca phn d chun hóa
Hình 4.4 – Biu đ tn s P-P
Hình 4.5 – Kt qu kim đnh mô hình lý thuyt
- 1 -
TịMăTT
Nghiên cu này đc thc hin nhm xác đnh các yu t nh hng đn ý
đnh chn doanh nghip làm vic ca ngi hc khi ngành kinh t ti Thành ph
H Chí Minh, xem xét mc đ nh hng ca các yu t này, t đó đa ra mt s
hàm ý qun tr nhm nâng cao kh nng thu hút ng viên khi ngành kinh t cho
doanh nghip.
Qua kho sát s b xác đnh đc 07 bin đc lp đo lng bng 32 bin quan
sát và 01 bin ph thuc (Ý đnh chn doanh nghip làm vic) đo lng bng 05
bin quan sát. Nghiên cu đnh lng thu thp d liu đc thc hin qua bng
kho sát. Kt qu thu đc 529 bng tr li hp l. Sau đó, d liu đc x lý và
phân tích vi s h tr ca phn mm SPSS.
Nghiên cu đã kim đnh các thang đo bng đ tin cy Cronbach’s Alpha và
phân tích nhân t. T quá trình phân tích EFA, tìm đc 05 nhân t đo lng bng
thc, chuyên môn v kinh t. D báo nhu cu v đi ng lao đng ngành kinh t s
vn tip tc cao trong nhiu nm ti.
S lng các chng trình và c s đào to v khi ngành kinh t theo đó
cng đc phát trin không ngng. Ngun cung lao đng v nhân lc hc khi
ngành này là rt di dào, minh ha rõ nét nht là theo thng kê ca Trung tâm D
báo Nhu cu nhân lc và Thông tin th trng lao đng Thành ph H Chí Minh
cho bit trong nm 2012, ch s ngi có nhu cu tìm vic làm liên tc tng, đc
bit là các ngành liên quan đn kinh t nh k toán (24,72%), nhân viên kinh doanh
marketing (10,57%), qun lý điu hành (6,28%), tài chính ngân hàng (2,66%).Tuy
nhiên, doanh nghip – vi nhu cu ln v tuyn dng nhân lc khi ngành kinh t
vn khó khn trong vic thu hút đc nhân s phù hp c v s lng ln cht
lng mc dù nhiu đn v đã thc hin nhng chính sách hp dn đ tuyn dng
nhân tài v đu quân. Hoc mt thc t khác đang din ra hin nay là nu đã tuyn
dng đc nhân s nh ý doanh nghip cng phi mt nhiu công sc hn đ gi
nhân viên trc tình trng nhy vic liên tc đi ng ngun nhân lc tr, đc bit
khu vc kinh t nng đng nh Thành ph H Chí Minh.
- 3 -
“T chc là do con ngi qun lý và gây dng lên. Không có con ngi, t
chc không tn ti” (Cascio, 1992). Dù là loi hình t chc nào, doanh nghip
mun tn ti và phát trin bn vng đu phi chú trng đn vai trò quan trng ca
yu t con ngi. ây đc xem là ngun lc quan trng đ to ra li th cnh
tranh cho doanh nghip, đc bit trong bi cnh cnh tranh đy khc lit hin nay.
Bên cnh đó, mi quan h gia ngi lao đng và ngi s dng lao đng theo s
phát trin ca các loi hình doanh nghip, không còn là mi quan h xin-cho mà
chuyn dn sang chiu hng cùng thng (win-win), cùng hp tác trên c s hai
bên đu tìm thy li ích cng nh các yu t phù hp.
Vn đ đc đt ra trc bi cnh hin ti là làm sao đ to đc s thu hút
vic ca ngi hc khi ngành kinh t trên đa bàn Thành ph H Chí
Minh?
Nhng nhóm gii pháp doanh nghip có th tp trung thc hin đ tng
thêm ý đnh chn doanh nghip làm vic ca ng viên?
1.3. Phm vi và gii hn nghiên cu
V vn đ nghiên cu: chú trng nghiên cu các yu t nh hng đn ý đnh
chn doanh nghip làm vic ca ngi hc khi ngành kinh t mà doanh nghip có
th tác đng trc tip hoc gián tip đ ci thin, thay đi, không đi vào xem xét tác
đng ca các yu t mang tính cá nhân, thuc v phm cht cá nhân, doanh nghip
không th thay đi nh tui, gii tính,… ca ng viên.
V đi tng kho sát: Cn c vào gii hn v thi gian và kinh phí thc hin
đ tài, đ tài tp trung nghiên cu, kho sát nhng cá nhân đã tng hc hoc đang
hc (h cao đng, đi hc, sau đi hc) khi ngành kinh t t mt s trng trên đa
bàn thành ph H Chí Minh nh trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh,
trng i hc Ngoi thng, trng i hc Ngân hàng và mt s cng đng
ngh nghip. Nhng đi tng này có th cha có vic làm và đang tìm vic; hoc
đang làm vic ti mt doanh nghip và có ý đnh s tìm mt ni làm vic mi trong
tng lai.
1.4. Phngăphápănghiênăcu
Nghiên cu đc thc hin thông qua hai bc chính là nghiên cu s b và
nghiên cu chính thc.
- 5 -
Nghiên cu s b đc thc hin thông qua phng pháp nghiên cu đnh
tính – tho lun tay đôi vi 18 cá nhân khác nhau v đ tui, s nm kinh nghim,
thu nhp, bc hc, gii tính thuc nhóm đi tng kho sát nhm điu chnh, b
sung các thang đo, kim tra mc đ rõ ràng ca t ng, kh nng hiu các phát biu
đn quyt đnh chn ni làm vic ca nhng ngi tr hc khi ngành kinh t xung
quanh.
óng góp v mt lý thuyt
Nghiên cu tip tc khai thác mng ch đ bàn v vn đ tuyn dng, kim
đnh thang đo các yu t nh hng đn ý đnh chn doanh nghip làm vic ca
ngi hc khi ngành kinh t ti thành ph H Chí Minh. Thang đo đc kim đnh
trong nghiên cu có th s dng đ đo lng mc đ hp dn ca doanh nghip đi
vi ngi hc khi ngành kinh t, trc ht là ti đa bàn thành ph H Chí Minh.
Khác vi các nghiên cu liên quan đã làm Vit Nam nói chung và thành ph
H Chí Minh nói riêng (gii thiu c th hn chng II - c s lý thuyt), nghiên
cu này:
ào sâu hn vi đi tng quan tâm kho sát là ngi hc khi ngành kinh
t - mt phân khúc c th ca th trng ngi lao đng;
Không hng đn mt loi hình doanh nghip c th (chng hn doanh
nghip nhà nc) mà xem xét mi loi hình doanh nghip mà ng viên quan
tâm nên các kt qu tìm thy s mang tính gii thích cng nh có kh nng
ng dng tng quát hn.
Ch yu quan tâm đn các nhân t nh hng đn ý đnh chn doanh nghip
làm vic ca ng viên mà doanh nghip có th tác đng trc tip hoc gián
tip vào đ thay đi hin trng (nh thu nhp, môi trng và chính sách t
chc, thng hiu và uy tín t chc, thông tin tuyn dng, ), tm b qua các
yu t mang tính v mô, thuc v môi trng chung hoc các yu t nhân
khu hc (tui, gii tính, tình trng hôn nhân, ) trong mô hình nghiên cu.
Thu hp vn đ xem xét, ch dng li ý đnh chn doanh nghip làm vic,
tc là "ni làm vic" đây ch khoanh vùng tm doanh nghip, không
mang ý ngha tnh thành, khu vc,
- 7 -
Vic tuyn dng nhân s và vn đ chn t chc làm vic đã nhn đc s
quan tâm ca nhiu nghiên cu trong nhng thp niên tr li đây (theo tng hp ca
Barber, 1998). Cùng vi s phát trin ca các nghiên cu, câu hi v các yu t nh
hng đn s hp dn ca mt t chc ngày càng đc bit đc quan tâm.
Xét góc nhìn ca thuyt k vng, Gregory (2010) đa ra s gii thích nh
sau: quyt đnh và la chn ca ngi tìm vic đc đa ra da trên c s làm th
nào đ s dng tt nht nhng n lc ca bn thân đ không ch đáp ng nhng nhu
cu trc mt mà còn c nhng mong đi ca h v nhng nh hng đn nhu cu
tng lai và hành vi ca h. Nu ngi tìm vic tin rng mt t chc s làm tng
kh nng ca h đt đc kt qu có giá tr, h s sn sàng đ theo đui vic làm
vi t chc đó. Vì vy, ngi tìm vic hình thành mt mi quan tâm cho các đc
tính ca t chc mà h tin rng nhng n lc ca h s đt đc các kt qu có giá
tr.
Khá gn vi khái nim ý đnh chn ni làm vic, khái nim v ý đnh theo
đui công vic theo Rynes (1991) bao gm nhng mong mun ca mt ngi np
đn nh tìm hiu trang web ca công ty hoc tham gia phng vn, hoc sn sàng
đáp ng các th tc np đn mà không có s cam kt v s la chn công vic.
- 9 -
Còn theo Chapman et al. (2005), ý đnh ca mt ng viên chp nhn li mi
làm vic nu t chc đa ra li đ ngh v mt v trí côngvic s góp phn đo lng
khái nim ý đnh chp nhn công vic.
2.1.2. Các nghiên cu liên quan
2.1.2.1. Nghiên cuănc ngoài
Judge và Bretz (1992) cho rng mc tr công, c hi thng tin, chính sách
công vic, h thng phn thng, phúc li, và h thng các quy tc hot đng linh
hot nh hng đn quyt đnh nhn công vic ca ngi tìm vic.
Judge et al. (1994) trong nghiên cu v nh hng ca h thng chn la lên
nhân và t chc
S thu hút ca t
chc
Ý đnh chp nhn
li mi làm vic
- 10 -
Còn theo Roberson et al. (2005) thì các thông tin tuyn dng làm ni bt s
nhn bit v các đc trng ca t chc và s phù hp gia con ngi – t chc nh
hng tt đn d đnh np đn ca ng viên.
Collins (2006) cho rng s hiu bit v t chc, danh ting và hình nh t
chc có nh hng đáng k đn d đnh và hành vi xin vic ca ngi tìm vic.
Nghiên cu ca Allen et al. (2007) ch ra rng d đnh ng tuyn ca ngi
xin vic vào t chc chu nh hng ca các yu t hình nh, thông tin v công ty
và thông tin v công vic.
2.1.2.2. Nghiên cuătrongănc
Trn Th Ngc Duyên và Cao Hào Thi (2009) nghiên cu các nhân t nh
hng đn quyt đnh làm vic ti doanh nghip nhà nc tìm thy tám yu t: c
hi đào to và thng tin, thng hiu và uy tín t chc, s phù hp gia cá nhân và
t chc, mc tr công và hình thc tr công, chính sách và môi trng t chc,
Chính sách và thông tin tuyn dng, nh hng ca gia đình và bn bè.
- 11 -
Trn Vn Mn và Trn Kim Dung (2010) nghiên cu các yu t nh hng
đn quyt đnh chn ni làm vic ca sinh viên tt nghip cho thy có tám yu t là:
hi phát trin (S h tr ca công ty giúp nhân viên phát trin ngh nghip và cá
nhân); Cht lng cuc sng và công vic (Cách công ty đu t đ ci thin cht
lng công vic – cuc sng ca nhân viên).
Nhiu nghiên cu khác cng ch ra rng, trong vn đ qun tr ngun nhân lc
nói chung và vic tuyn dng nói riêng cn đc bit chú ý đn hai nhóm yu t là
yu t ngun nhân lc và yu t t chc. Trong đó yu t ngun nhân lc bao gm
s phù hp gia con ngi vi t chc, lng và các khon thu nhp, đào to và
phát trin chc nghip, các c hi thc hin nhim v đy thách thc. Còn yu t t
chc bao gm hành vi ca lãnh đo, mi quan h trong t chc, vn hóa và các
chính sách ca t chc, môi trng làm vic.
Bng 2.1 - Tng hp các nghiên cuăđưăthamăkho
STT
Yu t nhăhng
thng gp
Các nghiên cu
1
nh hng ca
ngi thân, bn bè
Esters và Bowen (2005)
Trn Th Ngc Duyên và Cao Hào Thi (2009)
Hunh Trng Huy và La Nguyn Thùy Dung (2011)
2
C hi đào to,
thng tin
Judge et al. (1994)
Judge và Bretz (1992)
Trn Th Ngc Duyên và Cao Hào Thi (2009)
- 13 -
cá nhân và t chc
Collins et al. (2005)
Carless (2005)
Trn Th Ngc Duyên và Cao Hào Thi (2009)
Lã Th Thu Thy và Nguyn Th Phng Hoa (2012)
7
Môi trng làm
vic
Judge và Bretz (1992)
Trn Th Ngc Duyên và Cao Hào Thi (2009)
Lã Th Thu Thy và Nguyn Th Phng Hoa (2012)
Hunh Trng Huy và La Nguyn Thùy Dung (2011)
Nguyn Quc Nghi và Nguyn Hu Tâm (2010)
8
Tính cht công
vic
Judge et al. (1994)
Judge và Bretz (1992)
Trn Th Ngc Duyên và Cao Hào Thi (2009)
Lã Th Thu Thy và Nguyn Th Phng Hoa (2012)
Nhìn chung các nghiên cu đã thc hin có đi tng quan tâm kho sát mang
tính cht chung chung (ng viên, ngi tìm vic nói chung) hoc có phm vi kho
- 14 -
sát hp (trng đi hc c th, khu công nghip), ch mi gii hn xem xét mt loi
hình doanh nghip c th (doanh nghip nhà nc) hoc nghiên cu khái nim “ni
làm vic” mang ý ngha rng (tnh thành, khu vc,…), xem xét c các yu t mang
tính v mô, thuc v môi trng chung hoc các yu t nhân khu hc trong mô
t chc có nh hng đáng k đn d đnh và hành vi xin vic ca ngi tìm vic.
Các cá nhân thng thích và mong mun đc làm vic ti các t chc có hình nh
và uy tín tt.
2.1.3.2. S phù hp gia cá nhân và t chc:
Theo Kristof (1996), s phù hp gia cá nhân và t chc là đnh ngha chung
v kh nng tng thích gia con ngi và t chc, din ra khi ít nht mt bên cung
cp các nhu cu phù hp vi bên còn li. Trong quá trình tuyn chn nhân viên, s
phù hp gia cá nhân vi t chc đc cân nhc, xem xét da trên s phù hp gia
nim tin cá nhân vi t chc hoc mc tiêu ca cá nhân và t chc.
S phù hp gia cá nhân vi t chc chính là tinh thn sn sàng hp tác và s
cam kt ca mt cá nhân trong mt t chc. Vì vy, công tác tuyn chn nhân viên
cn phi xem xét đn tính phù hp gia các giá tr ca ng viên vi vn hóa ca t
chc. Ngi tìm vic cn c vào s nhn thc phù hp gia cá nhân và t chc cn
c vào các giá tr ca t chc, t đó h đa ra quyt đnh la chn công vic da
trên nhng nhn thc này.
Các nghiên cu ca Cable và Judge (1994), Chatman et al.(1991), Judge và
Brezt (1992) cng khng đnh rng ngi tìm vic thích la chn t chc ni mà
các đc đim cá nhân, tính cách và kh nng ca h tng đng vi các đc đim
ca công vic, ca t chc.
2.1.3.3. Chính sách và môi trng làm vic:
Judge và Bretz (1992), cho rng có mi liên kt tích cc gia chính sách ca
t chc và quyt đnh nhn công vic. Các chính sách v phúc li, bo him là yu
t quan trng giúp gn kt ngi lao đng vi t chc và cng là mt trong nhng
yu t thu hút ngi tìm vic np đn vào t chc. Môi trng làm vic ca t chc
càng tt thì mong mun làm vic cho t chc ca ngi tìm vic càng cao.
- 16 -
Theo Trn Kim Dung (2005) môi trng làm vic là nhng vn đ liên quan
to, phát trin càng có nhiu theo nhn thc ca ngi tìm vic thì kh nng mong
mun làm vic cho t chc ca h càng cao.
ào to đc xem là mt hình thc đu t ca cá nhân hoc t chc cho
ngun vn con ngi. Khi đc tuyn vào c quan làm vic, nhân viên s đc
tham gia các chng trình đo to nâng cao k nng làm vic. C quan, t chc
mong đi các nhân viên ca mình s tip thu đc các k nng và kin thc mi đ
áp dng vào công vic và chia s vi đng nghip. Nhân viên luôn mun có nhiu
c hi đào to tt đ nâng cao kh nng x lý công vic.
ào to là mt biu tng ca s gn bó gia ngi s dng lao đng và nhân
viên. Hot đng đào to cng phn ánh chin lc t chc da trên c s tng thêm
giá tr thay vì h thp chi phí. Các công ty hàng đu đã tha nhn rng chìa khoá đ
thu hút ngun nhân lc linh hot và có trình đ cao đ công ty đt đc thành công
trong nn kinh t ngày nay là cung cp cho đi ng nhân viên mt lot tng hp các
c hi phát trin ngh nghip và k nng.
2.1.3.6. Tính cht công vic:
Theo Judge et al. (1994), s thách thc, thay đi trong công vic có nh
hng trc tip đn quyt đnh chn công vic ca ngi tìm vic. Ngi tìm vic
luôn mong mun thay đi công vic hin ti đ tìm đn mt công vic mi mang
li nhng thách thc, thú v và phù hp hn v kh nng và tính cách theo nhn
thc ca h.
Doanh nghip cn to ra các th thách sáng to đ kích thích nhân viên bi
nu không h s tìm đn nhng ni có nhng công vic đy thách thc và thú v.
Trong mt môi trng hiu sut cao, nhân viên đt đc mc tiêu cá nhân, ngi s
dng lao đng phi mang đn cho nhân viên nhng nhim v có tính thách thc và
ch rõ các phng pháp thc hin công vic và sn phm đu ra cn phi đt đc.
Vic nhn thc đc s cn thit phi làm ch các k nng mi khin cho nhân viên
cm thy hài lòng và thôi thúc sáng to.
Trong quá trình la chn nhân s, cn nhn đnh s phù hp gia con ngi
vi công vic, th hin vic xem xét trình đ, bng cp và đánh giá các kin thc,
- 18 -