NGUYN TN LUÂN
CÁC YU T NH HNG N Ý NH MUA
TRANG PHC QUA MNG CA NGI DÂN
TP.HCM LUN VN THC S KINH T TP.H Chí Minh – Nm 2015
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
hng dn, truyn t kin thc, kinh nghim cho tôi trong sut quá trình thc
hin lun vn tt nghip này.
Xin gi li cm n n quí thy cô Khoa Qun Tr Kinh Doanh Trng i
hc Kinh t TP.HCM, nhng ngi ã truyn t kin thc quí báu cho tôi
trong thi gian hc cao hc va qua.
Sau cùng, xin tng món quà nh này cho v tôi, ngi ã luôn quan tâm, ng
viên tôi hoàn thành lun vn tt nghip này.
Tôi cam oan ây là công trình nghiên cu ca tôi, các s liu và kt qu trong
lun vn này trung thc.
TP.H Chí Minh, tháng 5 nm 2015
Tác gi Nguyn Tn Luân
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG, BIU
DANH MC CÁC HÌNH V
TÓM TT LUN VN
CHNG 1: TNG QUAN V NGHIÊN CU 1
1.1 Tính cp thit ca tài 1
1.2 Mc tiêu nghiên cu 4
1.3 i tng nghiên cu và phm vi nghiên cu 4
1.4 Phng pháp nghiên cu 5
3.2.2 Kt qu) nghiên cu %nh tính 31
3.2.3 Xây dng thang o 34
3.2.3.1 Thang o giao d%ch an toàn 34
3.2.3.2 Thang o mua hàng thu!n ti∃n 35
3.2.3.3 Thang o chng trình khuyn mãi 36
3.2.3.4 Thang o giá c)m nh!n 36
3.2.3.5 Thang o thông tin s)n ph∗m 37
3.2.3.6 Thang o nh!n thc tính d s− dng 37
3.2.3.7 Thang o ý %nh mua hàng trang phc qua mng 38
3.3 Nghiên cu %nh lng 38
3.3.1 Thit k m0u nghiên cu 39
3.3.2 Thit k b)ng câu h1i, phng pháp thu th!p và phân tích d2 li∃u 40
3.3.2.1 Thit k b)ng câu h1i 40
3.3.2.2 Phng pháp thu th!p d2 li∃u 40 3.3.2.3 Phng pháp phân tích d2 li∃u 40
Tóm t/t chng 3 44
CHNG 4: KT QU NGHIÊN CU 45
4.1 Thng kê m0u nghiên cu 45
4.2 Ki3m %nh & tin c!y ca thang o 46
4.3 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 48
4.3.1 Kt qu) phân tích nhân t khám phá (EFA) ca các nhân t )nh h+ng n
ý %nh mua trang phc qua mng 48
4.3.2 Kt qu) phân tích nhân t khám phá (EFA) ca bin ph thu&c 51
4.4 Phân tích h4i qui b&i MLR (Multiple Linear Regression) 52
4.4.1 Phân tích tng quan 52
4.4.2 Phân tích h4i qui b&i 54
4.4.3 Ki3m %nh mc & phù hp ca mô hình 57
4.4.4 Xác %nh t.m quan tr5ng ca các bin trong mô hình nghiên cu 57
5.5 Hn ch ca nghiên cu và h∋ng nghiên cu tip theo 75
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
Ph lc 1: N&i dung th)o lu!n nhóm
Ph lc 2: B)ng câu h1i nghiên cu %nh lng
Ph lc 3: Kt qu) phân tích d2 li∃u nghiên cu DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
ANOVA: Phân tích phng sai (ANalysis Of VAriance)
APEC: T chc Din àn hp tác kinh t châu Á-Thái Bình Dng (Asia-Pacific
Economic Cooperation)
LISREL: Linear Structural Relationship Analysis
AMOS: Analysis of MOment Structures
SPSS: Statistical Package for the Social Sciences
EFA: Exploratory Factor Analysis
C2C: Consumer To Consumer
GDAT: Giao dch an toàn
MHTT: Mua hàng thun tin
CTKM: Chng trình khuyn mãi
GIA: Giá cm nhn
TTSP: Thông tin sn phm
DSD: Nhn thc tính d s dng
YDMH: Ý nh mua trang phc qua mng
KMO: H s Kaiser-Meyer-Olkin
MLR: Hi quy bi (Multiple Linear Regression)
Sig: Mc ý ngha (Significant level)
Bng 4.13: Kt qu kim nh theo gii tính 62
Bng 4.14: Kim nh Levene phng sai ng nht 63
Bng 4.15: Kim nh Levene phng sai ng nht 64
Bng 4.16: Kt qu kim nh ANOVA 64
Bng 5.1: Mc quan tr ng và giá tr trung bình ca các yu t 72
DANH MC CÁC HÌNH V
Hình 2.1: Mô hình thuyt hành ng hp lý TRA (Ajzen và Fishbein, 1975) 10
Hình 2.2: Mô hình lý thuyt hành vi d nh TPB (Ajzen, 1991) 11
Hình 2.3: Mô hình chp nhn công ngh TAM (Davis, 1986) 12
Hình 2.4: Thuyt nhn thc ri ro TPR (Bauer, 1967) 13
Hình 2.5: Mô hình d báo ý nh t mua hàng qua mng cho sn phm trang phc
ca Kim E.Y. và Kim Y.K. (2003) 14
Hình 2.6: Mô hình tâm lý và hành vi chi phi vic t mua trang phc qua mng
ca Ronald E.G. và Leisa R.F. (2004) 17
Hình 2.7: Mô hình các yu t nh hng n ý nh t mua trang phc ca khách
hàng trong th trng thng mi in t C2C ca Kim J.Y.K. (2005) 18
Hình 2.8: Mô hình s chp nhn ca trc tuyn tùy bin cho vic mua trang phc
ca Cho H.và Susan S.F. (2008) 19
Hình 2.9: Mô hình nghiên cu các yu t nh hng n ý nh mua trang phc qua
mng ca ngi dân TP.HCM 28
Hình 3.1: Quy trình nghiên cu 30
Hình 4.1: th phân tán Scatterplot 59
Hình 4.2: th tn s Histogram 59
Hình 4.3: Biu P-P plot 60
Kt qu nghiên cu cho thy mô hình nghiên cu phù hp vi d# liu kho
sát, các gi thuyt u c chp nhn, các yu giao dch an toàn, mua hàng thun
tin, chng trình khuyn mãi, giá cm nhn, thông tin sn ph)m nh hng dng
n ý nh mua trang phc qua mng ca ngi dân ti TP.HCM và cha có c s
kh(ng nh yu t nhn thc tính d∗ s dng tác ng có ý ngh+a n ý nh mua
trang phc qua mng. Mô hình gii thích c 54,2% s bin thiên ca bin ph
thuc ý nh mua trang phc qua mng ca ngi dân TP.HCM.
Bên cnh ó, mô hình nghiên cu cng chng t& không có khác bit có ý
ngh+a thng kê v ý nh mua trang phc qua mng ca ngi dân TP.HCM gi#a
các nhóm khác nhau v gii tính, thu nhp và không có c s kt lun có s
khác bit hay không gi#a các tu%i ca ngi tiêu dùng to ra s khác bit v ý
nh mua trang phc qua mng.
Các kt qu ca nghiên cu giúp các nhà cung cp dch v, doanh nghip
kinh doanh trc tuyn hiu rõ hn v các yu t tác ng n ý nh mua hàng qua
mng ca ngi tiêu dùng. T ó, có th nh hng vic thit k và phát trin các
chc n!ng, dch v áp ng nhu cu ca ngi tiêu dùng. Bên cnh ó, nghiên cu
cng b% sung thêm vào h thng thang o các yu t nh hng n ý nh mua
trang phc qua mng ti th trng Vit Nam, nó còn giúp các nhà nghiên cu hiu
rõ hn v th trng thng mi in t Vit Nam.
1 CHNG 1: TNG QUAN V NGHIÊN CU
Trong chng này s trình bày các ni dung chính: Tính cp thit ca tài,
mc tiêu nghiên cu, i tng và phm vi nghiên cu, phng pháp nghiên cu, ý
ngha thc tin ca tài và gii thiu kt cu ca tài lun vn.
1.1 Tính cp thit ca tài
Ti Vit Nam, theo kt qu nghiên cu Net Index ln th 3 v xu hng s
ho c bt k+ ni nào có kt ni Internet thì vic mua hàng s, c th∃c hin.
+ Tit kim chi phí i li.
+ D( dàng so sánh các sn ph−m cùng ho c tng t∃ nhau ch# b)ng các thao
tác n gin.
i vi doanh nghip kinh doanh tr∃c tuyn:
+ Chí phí cho vic qung cáo, tip th∀ rt thp.
+ Khách hàng ca doanh nghip không b∀ hn ch v thi gian và không
gian nh. h/p.
+ Chí phí cho vic thuê m t b)ng, thuê mn nhân viên và vic u t cho
kho cha không yêu cu nhiu.
+ Cung cp thông tin sn ph−m cho khách hàng nhanh chóng và mi nht.
Bên cnh vic mua hàng tr∃c tuyn nói chung là mua trang phc qua mng
nói riêng. Trang phc là mt trong nhng sn ph−m ph bin nht trên mng. Theo
kt lun t% nhng nghiên cu ca Ernst và Young (1998) thì các sn ph−m trang
phc là mt trong bn sn ph−m c tìm kim và mua qua mng nhiu nht. Có
rt nhiu website bán trang phc qua mng nh lazada.vn, 123mua.vn, 25h.vn,
megabuy.com.vn, ebay.vn, 1001shoppings.com,… C∋ng theo nghiên cu ca
nhóm tác gi sinh viên trng i h&c Kinh t TP.HCM (2010) trong tng s
ngi mua hàng tr∃c tuyn thì s ngi mua hàng thi trang qua mng ng v∀ trí
nht. Bên cnh ó, theo t Finacial Times (2007), bán hàng qua mng M0 phát
trin cao khin ngi M0 dùng Internet mua qun áo nhiu hn là tìm kim
thông tin. M t khác, theo thng kê t% cc xut nhp kh−u thì 8 tháng u nm 2014
kim ngch xut kh−u hàng dt và may m c t 13,65 t USD, tng 19,7% so vi
cùng k+ nm trc, tip tc là m t hàng xut kh−u d1n u ca c nc (B công
thng, 2014).
3 Do ó, vn t ra là làm sao khai thác c nhu cu th∀ trng bán l∗
trang phc qun áo ti Vit Nam? Do ó, bên cnh mt hành lang pháp lý hoàn
Nam ã tr thành vn cp thit. Xut phát t% nhng lý do trên tài nghiên cu
“Các yu t nh hng n ý ∀nh mua trang phc qua mng ca ngi dân
TP.HCM” c th∃c hin nh)m gii quyt các vn ó.
1.2 M!c tiêu nghiên c∀u
áp ng c nhu cu và làm cho khách hàng c th.a mãn s, góp phn
nâng cao uy tín ca doanh nghip cung cp d∀ch v, t% ó có th gi chân khách
hàng thân thit, ng thi thu hút thêm nhiu khách hàng tim nng hn. T% ó,
tài nghiên cu t ra các mc tiêu c th sau:
- Xác ∀nh các yu t tác ng n ý ∀nh mua trang phc qua mng ca
ngi dân TP.HCM.
- o lng mc nh hng ca các yu t n ý ∀nh mua trang phc
qua mng ca ngi dân TP.HCM.
- Ngoài ra, kt qu ca nghiên cu s, giúp cho các nhà kinh doanh tr∃c
tuyn ti Vit Nam có mt ∀nh hng chin lc úng !n nh)m nâng cao cht
lng d∀ch v áp ng nhu cu ca ngi tiêu dùng.
1.3 i t#ng nghiên c∀u và ph∃m vi nghiên c∀u
• i t#ng nghiên c∀u
i tng nghiên cu là ý ∀nh mua trang phc qua mng và các yu t nh
hng n ý ∀nh mua trang phc qua mng. T% ó, xây d∃ng thang o và kim
∀nh mô hình nghiên cu v nh hng ca các yu t n ý ∀nh mua trang phc
qua mng ca ngi dân TP.HCM.
• i t#ng kh%o sát
i tng c ch&n kho sát là ngi dân TP.HCM tho mãn iu kin
là: cha mua trang phc qua mng và ang có ý ∀nh mua (có th ã mua m t hàng
khác), s dng Internet thng xuyên có tui t% 22 n 45. 5
6 D liu thu thp c s, c tng hp và x lý b)ng phn mm SPSS 20.0.
Tin hành phân tích Cronbach’s Alpha ánh giá tin cy ca thang o và ng
thi loi b. các bin quan sát không phù hp. Vi các bin còn li tip tc tin
hành phân tích nhân t khám phá (EFA) nhóm các bin quan sát thành các nhân
t tác ng n ý ∀nh mua trang phc qua mng.
K tip, tin hành phân tích hi qui bi nh)m xác ∀nh mc tác ng ca
t%ng yu t n ý ∀nh mua trang phc qua mng. Sau ó, tin hành kim ∀nh s∃
khác bit v ý ∀nh mua trang phc qua mng ca i tng kho sát theo gii tính,
tui, thu nhp.
1.5 Ý ngh∋a th(c ti)n ca nghiên c∀u
V m∗t lý thuyt
Kt qu nghiên cu b sung vào h thng thang o và mô hình nghiên cu các
yu t nh hng n ý ∀nh mua trang phc qua mng ca ngi tiêu dùng.
V m∗t th(c ti)n
Th nht, kt qu nghiên cu giúp doanh nghip có chin lc qung cáo phù
hp qua các website mua hàng qua mng.
Th hai, kt qu nghiên cu giúp doanh nghip hiu c s∃ mong i ca
ngi tiêu dùng v sn ph−m và d∀ch v mà h& ang cung cp có gip pháp phát
trin các chc nng, d∀ch v nh)m áp ng yêu cu ó ngày mt hiu qu hn.
Th ba, nghiên cu này có th là mt tài liu tham kho cho các nhà nghiên cu
các yu t nh hng n ý ∀nh mua trang phc qua mng.
1.6 Kt cu ca lu+n v,n
tài c kt cu thành 5 chng nh sau:
Chng 1: Tng quan v nghiên cu
Chng 2: C s lý thuyt và mô hình nghiên cu
Chng 3: Phng pháp nghiên cu
d∀ch c th∃c hin bi ngi tiêu dùng thông qua giao din d∃a trên máy tính
b)ng cách máy tính ca ngi tiêu dùng c kt ni và có th tng tác vi các
ca hàng s hóa ca nhà bán l∗ thông qua mng máy tính”.
8 Ngoài ra, theo T chc thng mi th gii (WTO) thì “Mua hàng qua
mng bao gm vic sn xut, qung cáo, bán hàng và phân phi sn ph−m c
mua bán và thanh toán trên mng Internet nhng c giao nhn mt cách hu
hình, c các sn ph−m giao nhn c∋ng nh nhng thông tin s hoá thông qua mng
Internet”.
Bên cnh ó, theo 4y ban thng mi in t ca t chc hp tác kinh t
châu Á - Thái Bình Dng (APEC) thì “Mua hàng qua mng liên quan n các
giao d∀ch thng mi trao i hàng hóa và d∀ch v gia các nhóm (cá nhân) mang
tính in t ch yu thông qua các h thng có nn tng d∃a trên Internet”.
Tóm li, mua hàng qua mng ch xy ra trong môi trng kinh doanh mng
Internet và các phng tin in t gia các nhóm (cá nhân) vi nhau thông qua
các công c, k thut và công ngh in t.
2.2 Ph&ng th∀c thanh toán và giao nh+n
Mt trong nhng ích li ca mua hàng tr∃c tuyn là giúp ngi tiêu dùng
tit kim trong vic mua s!m và giao nhn hàng ó chính là thông qua phng thc
thanh toán và phng thc giao nhn sn ph−m. Vi s∃ phát trin ca công ngh
thông tin c∋ng kéo theo s∃ phát trin ca phng thc thanh toán. Nu nh trc
ây khách hàng phi th∃c hin thanh toán tr∃c tip khi mua hàng và nhn hàng ti
ni mua thì hin nay có th th∃c hin mt cách linh hot hn thông qua các phng
thc nh sau:
u tiên là, s dng th∗ tín dng tr tin m t khi giao hàng, chuyn khon
vào tài khon ngi bán thông qua ngân hàng ho c gi tin qua bu in ho c
chuyn qua h thng chuyn tin quc t, thanh toán tr∃c tuyn, mt vài h thng
cho phép ngi tiêu dùng c to tài khon và tr b)ng các loi th∗ khác nhau.
Theo Chen và cng s∃ (2010) thì nhn ∀nh r)ng ý ∀nh mua hàng tr∃c tuyn
phn ánh nhng mong mun ca ngi tiêu dùng th∃c hin vic mua hàng qua
các trang web.
Ý ∀nh mua hàng tr∃c tuyn là s∃ s6n sàng th∃c hin vic mua hàng qua
mng (Li và Zhang, 2002).
Ý ∀nh mua hàng tr∃c tuyn là bi cnh mà mt ngi tiêu dùng cho thy s∃
s6n sàng th∃c hin mt giao d∀ch tr∃c tuyn (Ling và cng s∃, 2010).
10 2.4 Các lý thuyt v ý .nh hành vi, ý .nh mua hàng tr(c tuyn
Các lý thuyt tiêu biu nghiên cu cho ý ∀nh hành vi ca ngi tiêu dùng ã
c chng minh th∃c nghim nhiu ni trên th gii bao gm:
2.4.1 Thuyt hành /ng h#p lý (TRA – Theory of Reasoned Action)
Hình 2.1: Mô hình thuyt hành /ng h#p lý TRA (Ajzen và Fishbein, 1975)
Ngu0n: Ajzen I., Fishbein M., 1975
Thuyt hành ng hp lý TRA (Theory of Reasoned Action) c hai tác
gi Ajzen và Fishbein xây d∃ng t% nm 1967 và sau ó c ch#nh sa và b sung
th
∃
c s
∃
11 này ng h hay không ng h trc hành vi tiêu dùng ca h&. Mc tác ng ca
yu t chu−n ch quan n xu hng mua ca ngi tiêu dùng ph thuc vào mc
ng h hay phn i i vi vic mua ca ngi tiêu dùng và s∃ thúc −y ca
ngi tiêu dùng làm theo mong mun ca nhng ngi có nh hng.
2.4.2 Thuyt hành vi d( .nh (Theory of Planned Behaviour – TPB) Hình 2.2: Mô hình lý thuyt hành vi d( .nh TPB (Ajzen, 1991)
Ngu0n: Ajzen, I., 1991
Thuyt hành vi d∃ ∀nh TPB (Theory of Planned Behaviour) c xut
bi Ajzen (1991) là phn m rng ca thuyt hành ng hp lý TRA (Theory of
Reasoned Action). Ngoài khái nim thái , chu−n ch quan thì Ajzen (1991) ã b
sung thêm khái nim nhn thc kim soát hành vi (Perceived Behavioural Control)
vào thuyt hành ng hp lý TRA nh)m gii quyt hn ch ca TRA. Theo ó,
khái nim nhn thc kim soát hành vi cùng vi ý ∀nh hành vi có th c s
Hình 2.3: Mô hình chp nh+n công ngh− TAM (Davis, 1986)
Ngu0n: Davis, F.D., 1986
Cùng vi s∃ phát trin ca Internet vào na cui th k 20 thì nhiu lý
thuyt ã c hình thành và c kim nghim nh)m nghiên cu các yu t
tác ng n s∃ chp nhn công ngh ca ngi s dng. Bên cnh các mô hình
Thuyt hành ng hp lý (Ajen và Fishbein, 1975), Thuyt hành vi d∃ ∀nh
(Ajzen, 1991) thì mô hình chp nhn công ngh TAM (Technology Acceptance
Model) (Davis, 1986) c công nhn rng rãi là mt mô hình tin cy trong
vic gii thích các yu t tác ng n vic chp nhn công ngh mi ca ngi
s dng. Mô hình chp nhn công ngh TAM (Davis, 1986) kho sát mi liên
h và tác ng ca các yu t liên quan: Tin tng, thái , ý ∀nh và hành
vi trong vic chp nhn công ngh thông tin ca ngi s dng. Trong ó nhn
thc s∃ hu ích là cp mà cá nhân tin r)ng s dng công ngh mi s, giúp
h& nâng cao kt qu th∃c hin ca h& và nhn thc tính d( s dng là cp
ngi tiêu dùng tin r)ng s dng mt công ngh mi s, cn ít s∃ n2 l∃c. Và
cui cùng thái hng n s dng theo Fishbein và Ajen (1975) là cm giác
tích c∃c hay tiêu c∃c khi h& th∃c hin hành vi ó. Nhn thc s∃
h
u ích
Nhn thc tính
Nh vy, các lý thuyt v ý ∀nh hành vi có ý ngh3a trong vic gii thích các
ý ∀nh ca m2i ngi tiêu dùng khi s dng mt phng thc mua s!m mi bi vì
h& ch∀u nh hng ca nhiu yu t nh nhng li ích t% vic s dng sn ph−m, ý
kin tác ng t% gia ình, bn bè, ngi thân, s∃ tin tng khi áp dng công ngh
mi s, giúp h& nâng cao kt qu th∃c hin, cn ít s∃ n2 l∃c hn và cui cùng là
nhng ri ro v sn ph−m, d∀ch v, giao d∀ch tr∃c tuyn.
Do ó, mô hình nghiên cu s, d∃a trên các lý thuyt v ý ∀nh hành vi
xác ∀nh các yu t tác ng n ý ∀nh mua trang phc qua mng ca ngi dân
TP.HCM. Nhn thc ri ro liên quan n
giao d∀ch tr∃c tuyn
Nhn thc ri ro liên quan n
sn ph−m d∀ch v
Hành vi mua hàng