B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
NGUYN TRNG TRÍ
CÁC YU T NHăHNGăN GIÁ TR
CM NHN CA KHÁCH HÀNG S DNG
DCH V THỌNGăTINăDIăNG CA
CÔNG TY DCH V VIN THÔNG
VINAPHONE
Chuyên ngành: Qun tr kinh doanh
Mã s: 60340102
LUNăVNăTHCăSăKINHăT NGIăHNG DN KHOA HC:ăTS.ăINHăCỌNGăTIN
TP. H CHÍ MINH ậ NMă2013
LIăCAMăOAN
Tôi xin cam đoan lun vn thc s kinh t ắCác yu t nh hng đn giá tr cm
nhn ca khách hàng s dng dch v thông tin di đng ca Công ty Dch v
Vin thông VinaPhone” là công trình nghiên cu khoa hc ca bn thân.
C s lý lun là tham kho t các tài liu thu thp đc t sách, báo, các nghiên cu
1.3.2 Tm nhìn, S mng, Giá tr ct lõi ca Công ty VinaPhone 9
1.4ăKtăcuăđătƠiănghiênăcu 11
Chngă2ăCăSăLụăTHUYT 13
2.1ăLỦăthuytăvăgiáătrăcmănhn 13
2.1.1 Khái nim 13
2.1.2 Phng pháp đo lng giá tr cm nhn ca khách hàng 14
2.2ăCácăkháiănimăvăDchăvăthôngătinădiăđng 17
2.2.1 Dch v 17
2.2.2 Dch v thông tin di đng 18
2.3ăMôăhìnhănghiênăcuăvƠăcácăgiăthuyt 20
2.3.1 Mô hình nghiên cu 20
2.3.2 Các khái nim trong mô hình nghiên cu và gi thuyt 20
2.3.2.1 Cht lng cm nhn 20
2.3.2.2 Phn ng cm xúc 21
2.3.2.3 Giá c mang tính tin t 21
2.3.2.4 Giá c hành vi 23
2.3.2.4 Danh ting 23
Chngă3ăPHNGăPHỄPăNGHIểNăCUă 26
3.1 Thit kănghiênăcu 26
3.1.1 Phng pháp nghiên cu 26
3.1.1.1 Xác đnh phng pháp nghiên cu 26
3.1.1.2 Quy trình nghiên cu 27
3.1.1.3 Xác đnh mu nghiên cu 28
3.1.2 Phng pháp phân tích d liu 29
3.1.2.1 H s Cronbach Alpha 29
3.1.2.2 Phân tích nhân t khám phá EFA 30
3.1.2.3 Phân tích hi quy 30
TĨIăLIUăTHAMăKHO
PHăLCă
DANH MC CH VIT TT
STT
TăVITăTT
DINăGII
1
CNTT-TT
Công ngh thông tin – Truyn thông
2
CDMA
Wideband Code Division Multiple Access
3
CLCN
Cht lng cm nhn
4
CSKH
Chm sóc khách hàng
5
DATI
Danh ting
7
TD
in thoi di đng
8
GCHV
Giá c mang tính hành vi
DANH MC CÁC BNG
Bng 3.1: Tng hp kt qu tho lun nhóm 33
Bng 3.2: Thang đo Cht lng cm nhn 33
Bng 3.3: Thang đo Phn ng cm xúc 34
Bng 3.4: Thang đo Giá c tin t 34
Bng 3.5: Thang đo Giá c hành vi 35
Bng 3.6: Thang đo Danh ting 35
Bng 3.7: Thang đo Giá tr cm nhn 36
Bng 4.1: H s Cronbach alpha ca các thành phn 39
Bng 4.2: H s KMO và Bartlett’s thang đo thành phn 42
Bng 4.3: Kt qu phân tích nhân t khám phá ln 1 43
Bng 4.4: Kt qu phân tích nhân t khám phá ln 2 44
Bng 4.5: Tng phng sai trích ca các bin đc lp 45
Bng 4.6: H s KMO và Bartlett’s thang đo giá tr cm nhn ca khách hàng 46
Bng 4.7: Kt qu phân tích nhân t thang đo Giá tr cm nhn 47
Bng 4.8: Tng phng sai trích ca bin ph thuc 47
Bng 4.9: Ma trn tng quan gia các bin 48
Bng 4.10: Bng thng kê phân tích các h s hi quy 49
Bng 4.11: ANOVA 49
Bng 4.12: Các thông s thng kê trong phng trình hi quy 50
DANH MC HÌNH
Hình 1.1: Biu đ t l th phn theo thuê bao đin thoi di đng nm 2011 5
Hình 2.1: Mô hình nghiên cu 20
Hình 3.1: Quy trình nghiên cu 29
2 nghip. Mun vy, các doanh nghip phi thng xuyên đo lng giá tr cm nhn
khách hàng. S cnh tranh gia các mng thông tin di đng v cht lng s không
còn gii hn các tiêu chun mang tính k thut đn thun mà s đi vào nhng yu
t phi k thut, nhng yu t mang tính cm nhn ca khách hàng v thng hiu
mà h yêu thích.
i vi dch v thông tin di đng, bên cnh vic quan tâm đn tc đ gia
tng thuê bao thì các nhà khai thác mng đang có xu hng tp trung cho vic gi
li và phát trin nhng khách hàng có giá tr hay nhng thuê bao mang li li
nhun, bi không phi càng nhiu khách hàng gia nhp mng thì càng tt, mà vi
nhiu khách hàng, thì chi phí mà nhà mng phi b ra đ h gia nhp mng và duy
trì hot đng còn nhiu hn doanh thu mà nhng thuê bao này mang li, t đó dn
đn vic kinh doanh s kém hiu qu.
Vi tm quan trng ca giá tr cm nhn ca khách hàng s dng dch v
thông tin di đng; vic nghiên cu, xây dng mô hình đánh giá yu t này, đng
thi đánh giá thc trng và đ ra gii pháp nâng cao giá tr cm nhn ca khách
hàng ti mt công ty trong nghành là rt cn thit. ó là lỦ do tác gi chn đ tài:
ắCác yu t nh hng đn giá tr cm nhn ca khách hàng s dng dch v
thông tin di đng ca Công ty Dch v Vin thông VinaPhone”.
1.1.2 Mc tiêu nghiên cu
tài thc hin vi mc tiêu:
Xác đnh các yu t nh hng đn giá tr cm nhn ca khách hàng s
dng dch v thông tin di đng ca Công ty Dch v Vin thông
VinaPhone.
Xây dng và kim đnh thang đo giá tr cm nhn ca khách hàng s
dng dch v thông tin di đng ca Công ty Dch v Vin thông
VinaPhone.
vin thông VinaPhone trên đa bàn Thành ph H Chí Minh.
1.1.6 ụănghaăthc t caăđ tài
tài cho thy các yu t nh hng đn giá tr cm nhn ca khách
hàng s dng dch v thông tin di đng ca Công ty VinaPhone.
4 Là tài liu tham kho hu ích cho các nhà qun tr trong vic xây dng
các bin pháp nâng cao giá tr cm nhn ca khách hàng.
Cung cp thông tin đ các nhà qun tr doanh nghip Vin thông nói
chung và VinaPhone nói riêng xây dng chin lc cnh tranh da trên
giá tr cm nhn ca khách hàng nhm gia tng th phn và doanh thu cho
doanh nghip.
1.2 Tng quan th trng nghành vin thông ti Vit Nam
1.2.1 Các nhà mng cung cp dch v thôngătinădiăđng
Hin nay, th trng vin thông hot đng vi 6 nhà mng cung cp dch v
thông tin di đng là: VinaPhone, Mobifone, Viettel (hin ti EVN Telecom đư đc
Viettel mua li), Vietnam mobile, Gtel mobile (Beeline), Sfone. Trong đó,
VinaPhone và Mobifone là 2 công ty trc thuc tp đoàn Bu chính Vin thông
Vit Nam – VNPT.
Hin ti, các nhà mng này hu ht điu cung cp dch v thông tin di đng
s dng công ngh GSM (Global System for Mobile Communications) - GSM là
chun ph bin nht cho đin thoi di đng (TD) trên th gii. Ngoi tr nhà
mng Sfone s dng công ngh CDMA (Wideband Code Division Multiple Access
- đa truy nhp (đa ngi dùng) phân chia theo mã) đ cung cp dch v thông tin di
đng.
Nm 2011, th phn di đng ch yu tp trung vào 3 mng di đng ln vi
mc áp đo khi chim ti 95%. Viettel đang là mng di đng có th phn thuê bao
mc 36,72%, VinaPhone 28,71% và MobiFone là 29,11%, EVN Telecom,
Vietnamobile, S-Fone ch còn chim khong 5% th phn. Trên thc t, th “chân
dng hiu qu. Qun lí tt các thuê bao di đng vi vic phi đng kí thông tin thuê
bao khi kích hot sim mi.
Th hai, đnh hng cho vic phát trin vin thông di đng. Cùng vi Ngh
đnh 25, Thông t 14 đư chính thc loi b chin lc cnh tranh giá r trong lnh
vc vin thông di đng. iu này m ra hi vng nhng công ngh mi nht trong
lnh vc này s sm xut hin ti Vit Nam.
V phía các doanh nghip, ta có th thy rõ nht 2 vn đ sau:
Mt là, sau khi đnh hình th “chân king” (Vinaphone, Mobiphone, Viettel)
thì xu hng kinh doanh rõ nht có th thy đó là không còn vic chy đua gim giá
cc và khuyn mãi. T đu nm 2012, không nhà mng ln nào có Ủ đnh xin
gim cc dch v. Ngoài lý do các mng đu nhìn thy đc vin cnh tng trng
thuê bao chm s din ra thì mt nguyên nhân na là chi phí s tng do tình hình
kinh t khó khn hin nay.
Hai là, trc đây các nhà mng thng khuyn mi th np vi t l khuyn
mi lên ti 100% nh là mt bin pháp gi chân thuê bao, nhng bt đu t quí 2
nm 2012 các mng ln đu đng lot gim mc khuyn mi th np xung 50% và
gim c s ln khuyn mi mi tháng. Hin ch còn các nhà mng nh là vn đu
đn khuyn mi th np vi t l 100%. Song trong nhng tháng cui nm, mt vài
mng cng bt đu gim dn t l khuyn mi xung 50% vi các th np mnh giá
di 50.000 đ.
Ngoài xu hng gim khuyn mưi, không đua gim giá cc, các nhà mng
cng có xu hng tng cng phát trin dch v và các tin ích giá tr gia tng.
Trong khi ct gim các hình thc khuyn mi liên quan đn tin thì các hình thc
khuyn mi s dng dch v giá tr gia tng li đc áp dng nh là cách đ gi
chân và thu hút thuê bao. Rt nhiu tin ích, dch v giá tr gia tng nh: cho phép
7 thanh toán cc thuê bao tr sau bng th cào tr trc, np tin vào tài khon trc
tuyn, b sung các kênh tip xúc vi khách hàng trc tuyn nh chat, facebook, …
trng vin thông Vit Nam.
Trc đó, th trng vin thông Vit Nam cng tng chào đón s xut hin
rm r ca không ít mng vin thông, nhng ri sau bc đi đu tiên hu ht các
nhà mng này đu ln lt lâm vào tình trng xung dc. in hình nht là mng di
đng S-Fone. Sau hn mt nm đi vào hot đng, thng hiu này đư không th
chen chân đc vào th trng vn đc xem là trong thi k bão hòa. Kt qu là
nm 2012 S-Fone đư phi sa thi nhân viên vì không có kh nng đ tr lng. Tip
đó, mt lot vn đ liên quan trong h thng nh b các mng ct roaming, n cc
kt ni cho thy s xung dc không phanh ca mng này.
Cng trong nm qua, th trng vin thông cng phi chng kin mt nhà
mng dù cha xut hin nhng đư phi ra đi đó là trng hp mng o ông Dng
b rút giy phép do chm trin khai dch v.
Cng trong nm 2012, Chính ph đư quyt đnh chuyn giao công ty Vin
thông in lc (EVN Telecom) sang Tp đoàn vin thông quân đi (Viettel) sau
thi gian EVN kinh doanh thua l, vn hành không hiu qu c s h tng mng
ca mình.
Và theo thông tin mi nht thì K hoch tái c cu Tp đoàn Bu chính Vin
thông Vit Nam (VNPT) d kin khi đng ngay tháng 9 nm 2013 này, trong đó
nhiu kh nng nhà mng Mobifone s tách khi tp đoàn. Mobifone là đn v đư
duy trì mô hình kinh doanh đc lp tng đi hn so vi các doanh nghip khác ca
tp đoàn. Báo cáo tài chính nm 2012 ca VNPT cho thy, trong 8.500 t đng li
nhun toàn tp đoàn thì Mobifone đóng góp khong 77,6% (tng đng 6.600 t
đng), còn doanh thu chim 31,2% (trong s 130.500 t đng).
Nh vy, tình chung có th thy là: Dù thuê bao tng trng dn bão hoà nhng
s cnh tranh vn rt khc lit gia các nhà mng và môi trng kinh doanh vn
nhiu bin đng vi các thng v sáp nhp, tái c cu …
9
S mng
VinaPhone mang nhng tin ích tt nht ca dch v thông tin di đng đn
cho khách hàng mi ni mi lúc. Nhng sáng to, nhng n lc hiu qu
không ngoài mc đích phc v con ngi, góp phn thúc đy kinh t - xã hi
là lỦ do đ VinaPhone tn ti và phát trin.
Giá tr ct lõi
Là mt thành viên ca Tp đoàn Bu chính - Vin thông Vit Nam (VNPT),
VinaPhone tha hng và phát trin các giá tr ct lõi trong trit lý kinh
doanh ca VNPT :
- Giá tr mang tính Nhân vn: Giá tr tt đp mà VinaPhone hng ti là
phc v khách hàng mt cách tt nht. ng thi, nâng cao đi sng vt
cht và tinh thn cho nhân viên, mang li li ích cho các đi tác, đóng
góp vì li ích ca cng đng. Tt c là "Vì con ngi, hng ti con
ngi và gia nhng con ngi".
- Giá tr mang tính Kt ni: Nh nhng ng dng công ngh vin thông
hin đi, VinaPhone có mt khp mi ni, mi cung bc tình cm đ
mang con ngi đn gn nhau hn, cùng nhau tri nghim, chia s Cm
Xúc - Thành Công - Trí Thc. VinaPhone là đn v tiên phong trong vic
phát trin thông tin di đng các vùng xa xôi ca đt nc, va kinh
doanh, va phc v đ thúc đy phát trin kinh t xã hi ti đa phng.
- Giá tr Thng hiu VinaPhone: VinaPhone trng thành qua nhng
thách thc, th hin nng lc ca mi cá nhn, li ích ca tinh thn làm
vic tp th và tính chuyên nghip cao trong t tng, trong hành đng.
Các hot đng ca Công ty đu tin hành vi s thng nht và s sáng
to cao. Qua hot đng ca mình, các thành viên tng kt thc tin rút ra
kinh nghim, tip cn chân lý, d đoán tng lai và liên tc điu chnh
cho phù hp vi môi trng luôn bin đi, tính hiu qu đc đánh giá
thông qua quá trình thc tin. VinaPhone s là nhà cung cp sn phm và
Chngă2ăă
CăS LÝ THUYT
2.1 Lý thuyt v giá tr cm nhn
2.1.1 Khái nim
Giá tr cm nhn khách hàng đư đc nghiên cu t nhiu nm trc, có
nhiu khái nim khái nim khác nhau:
Giá tr cm nhn ca khách hàng là giá tr đc cm nhn tính theo đn v
tin t ca li ích v mt k thut, kinh t, dch v và xư hi mà khách hàng có th
nhn đc so vi giá mà h tr cho mt sn phm, đt trong vic xem xét giá c và
chào hàng ca các nhà cung cp sn có. (Anderson, Jain, and Chintagunta 1993).
Nhn thc ca ngi mua v giá tr là miêu t s cân đi gia cht lng sn
phm hoc li ích mà h cm nhn đc t sn phm và s hy sinh cm nhn khi
h tr cho giá c ca sn phm đó. (Monroe).
Giá tr cm nhn ca khách hàng là cht lng cm nhn đc điu chnh
cân xng vi giá c ca sn phm. (Gale 1994).
Giá tr cm nhn ca khách hàng là mi quan h cm xúc đc thit lp gia
khách hàng và nhà cung cp sau khi khách hàng đư s dng mt sn phm hay dch
v ca nhà cung cp và thy rng sn phm hay dch v đó to ra giá tr gia tng.
(Butz and Goodstein 1990).
Theo Woodruff (1997): “Giá tr cm nhn ca khách hàng là s yêu thích,
cm nhn và đánh giá ca khách hàng v các đc tính ca sn phm, s th hin ca
đc tính và nhng kt qu đt đc t vic s dng đ đt đc mt cách d dàng
(hoc gây tr ngi) Ủ đnh và mc tiêu ca khách hàng trong các trng hp s
dng”. Khái nim này kt hp cht ch giá tr mong mun và giá tr nhn đc và
nhn mnh rng giá tr xut phát t nhn thc, s a thích và đánh giá ca khách
14 hàng. Nó cng liên kt sn phm vi các trng hp s dng và hiu qu đt đc
xúc hoc trng thái tình cm và nó đc đo lng theo mt n tng
chung v cm xúc vi đi tng. Giá tr tình cm cng là mt yu t quan
trng nh hng đn s cam kt.
- Giá tr tri thc: nh kh nng ca dch v cung cp s mi l hoc s
thõa mãn nhu cu hiu bit. Giá tr tri thc đc xem xét nh mt chc
nng quan trng, c bn ca giá tr, có th nh hng đn hành vi và điu
chnh hành vi (Zeitham et al., 1996).
- Giá tr điu kin: đc mô t nh mt tp nhng tình hung mà khách
hàng phi đi mt khi la chn. Theo ngha này, nhng bin hoàn cnh
đc xem nh có tác đng vào s đánh giá ca khách hàng v li ích ca
dch v.
S la chn ca khách hàng ph thuc vào nhng bin này và nhng bin
này là đc lp vì vy mt quyt đnh có th b nh hng bi mt hay bt c bin
nào.
Sweeney và Soutar (2001) đư đa ra thang đo PERVAL đ đo giá tr cm
nhn ca khách hàng bao gm bn yu t: phn ng cm xúc, xư hi, cht lng và
giá c. Thang đo này đc phát trin t thang đo ca Sheth, Newman và Gross
(1991). Các tác gi này cho rng giá tr chc nng đc to ra bi yu t tin cy,
tính lâu bn và giá. Hai đc tính đu thng đc xem nh b ngoài ca cht lng,
và trong nhng mô hình giá tr cm nhn ca khách hàng khác, cht lng và giá c
tác đng riêng bit lên giá tr cm nhn ca khách hàng: cht lng tác đng cùng
chiu và giá tác đng ngc chiu (Dodds, Monroe & Grewal, 1991). Kt qu là,
cht lng và giá c là hai yu t ca chc nng và chúng nh hng riêng bit lên
giá tr cm nhn ca khách hàng và vì vy chúng nên đc đo lng riêng bit.
Sweeney và Soutar (2001) cng cho rng yu t hoàn cnh có tác đng lên kt qu
nhn thc ca giá tr chc nng, xư hi và phn ng cm xúc. Yu t nhn thc s
đc nghiên cu trong trng hp cá bit khi đi vi mt sn phm mà yu t mi
16
hay dch v đó (Dodds, 1991).
tài: ắCác yu t nh hng đn giá tr cm nhn ca khách hàng s
dng dch v thông tin di đng ca Công ty Dch v Vin thông VinaPhone” là
loi hình kinh doanh dch v nên nghiên cu s s dng mô hình giá tr cm nhn
khách hàng ca Petrick (2002) đ xây dng thang đo, kho sát và kim đnh.
2.2 Các khái nim v Dch v thôngătinădiăđng
2.2.1 Dch v
Khái nim: dch v là công vic phc v trc tip cho nhng nhu cu nht
đnh ca s đông, có t chc và đc tr công.
nh ngha v dch v trong kinh t hc đc hiu là nhng th tng t nh
hàng hóa nhng phi vt cht. Theo kinh t hc, bn cht ca dch v là s
cung ng đ đáp ng nhu cu nh: Dch v du lch, thi trang, chm sóc sc
khe,…và mang li li nhun.
Theo Zeithaml & Britner (2000), dch v là nhng hành vi, quá trình, cách
thc thc hin mt công vic nào đó nhm to giá tr s dng cho khách
hàng làm tha mãn nhu cu và mong đi ca khách hàng.
Theo Kotler và Armstrong (2004) dch v là nhng hot đng hay li ích mà
doanh nghip có th cng hin cho khách hàng nhm thit lp, cng c và
m rng nhng quan h và hp tác lâu dài cho khách hàng.
Tóm li, có nhiu khái nim v dch v đc phát biu di nhng góc đ
khác nhau nhng nhìn chung thì dch v là hot đng có ch đích nhm đáp
ng nhu cu nào đó ca con ngi. c đim ca dch v không tn ti
dng sn phm c th (hu hình) nh hàng hóa nhng nó phc v trc tip
nhu cu nht đnh ca xã hi.