BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÔN HỌC: HÀNH VI TỔ CHỨC
ĐỀ TÀI:
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC
XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
Lớp: VB16BQT01
GVHD: ThS. Nguyễn Văn Chương
Nhóm thực hiện: Nhóm 7
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 22/9/2014
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN


CHƯƠNG II. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC XÂY DỰNG
VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
8
1. Văn hóa dân tộc 8
1.1. Châu Á (đại diện là Nhật Bản) 9
1.2. Châu Âu 10
1.3. Mỹ 11
1.4. Việt Nam 12
2. Văn hóa người lãnh đạo 13
3. Sự đòi hỏi từ văn hóa bên ngoài 16
CHƯƠNG III. MÔ HÌNH VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 19
1. Mô hình văn hóa gia đình 19
2. Mô hình văn hóa tháp Eiffel 21
3. Mô hình văn hóa tên lửa dẫn đường 23
4. Mô hình văn hóa lò ấp trứng 25
KẾT LUẬN 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO 29
CÂU HỎI TỰ LUẬN 30
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 39
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
1
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Nói đến văn hóa là nói đến con người - nói tới những đặc trưng riêng chỉ có ở
loài người,. Có thể nói, văn hoá là đặc trưng “bản chất người” của cá nhân và cộng
đồng, văn hóa có mặt trong tất cả các hoạt động của con người dù đó chỉ là những suy
tư thầm kín, những cách giao tiếp ứng xử cho đến những hoạt động kinh tế, chính trị
và xã hội.
Văn hóa tồn tại trong mọi hoạt động đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa, xã
hội… Ở từng lĩnh vực, văn hóa sẽ gắn kết với lĩnh vực, mục đích hoạt động trong lĩnh

diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao nhiêu thế kỷ nó đã cấu thành một hệ thống các
giá trị, truyền thống, thẩm mỹ và lối sống và dựa trên đó từng dân tộc khẳng định bản
sắc riêng của mình”.
1
2.Văn hóa doanh nghiệp là gì?
2.1. Khái niệm
Hiện nay có rất nhiều định nghĩa xung quanh khái niệm này. Mỗi nền văn hóa
khác nhau có các định nghĩa khác nhau. Mỗi doanh nghiệp lại có một cách nhìn khác
nhau về văn hóa doanh nghiệp. Ước tính hiện có trên 300 định nghĩa khác nhau về văn
hóa doanh nghiệp. Sau đây là một vài cách định nghĩa văn hóa doanh nghiệp:
“Phẩm chất riêng biệt của tổ chức được nhận thức phân biệt nó với các tổ chức
khác trong lĩnh vực”. (Gold, K.A.)
“Văn hóa thể hiện tổng hợp các giá trị và cách hành xử phụ thuộc lẫn nhau phổ
biến trong doanh nghiệp và có xu hướng tự lưu truyền, thường trong thời gian dài”.
(Kotter, J.P. & Heskett, J.L.)
“Văn hóa doanh nghiệp là những niềm tin, thái độ và giá trị tồn tại phổ biến và
tương đối ổn định trong doanh nghiệp”. (Williams, A., Dobson, P. & Walters, M.)
Còn nếu nói theo cách ví von: Nếu doanh nghiệp là máy tính thì văn hóa doanh
nghiệp là hệ điều hành.
Nói một cách hình tượng thì: Văn hóa là cái còn thiếu khi ta có tất cả, là cái còn lại
khi tất cả đã mất.
Mặc dù rất nhiều cách hiểu về văn hóa doanh nghiệp nhưng nhìn chung, mọi
định nghĩa đều có điểm chung là xem văn hóa doanh nghiệp là: toàn bộ các giá trị văn
hóa được xây dựng trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, chi
phối tình cảm, nếp suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên của doanh nghiệp; tạo nên
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
3
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
sự khác biệt giữa các doanh nghiệp và được coi là truyền thống riêng của mỗi doanh
nghiệp.

 Biểu hiện văn hóa doanh nghiệp
Một số biểu hiện trong văn hóa doanh nghiệp rất dễ quan sát, đó là lớp bề mặt
của văn hóa hay còn gọi là văn hóa hữu hình, còn phần lõi có ảnh hưởng sâu và mạnh
hơn rất nhiều thì vô hình.
2
Biểu hiện hữu hình Biểu hiện vô hình
- Trang phục làm việc
- Môi trường làm việc
- Lợi ích
- Khen thưởng
- Đối thoại
- Cân bằng giữa công việc và cuộc sống
- Mô tả công việc
- Cấu trúc tổ chức
- Các mối quan hệ
- Các giá trị
- Đối thoại riêng
- Các quy tắc vô hình
- Thái độ
- Niềm tin
- Quan sát thế giới
- Tâm trạng và cảm xúc
- Cách hiểu vô thức
- Tiêu chuẩn
- Giả định
 Bản chất văn hóa doanh nghiệp
Bản chất của văn hóa doanh nghiệp là đối nội phải tăng cường tiềm lực, quy tụ
được sức sáng tạo của công nhân viên chức, khích lệ họ sáng tạo ra nhiều lợi nhuận
cho doanh nghiệp; đối ngoại phải được xã hội bản địa chấp nhận.
 Cấp độ thể hiện văn hóa doanh nghiệp

3.2. Điều phối và kiểm soát
Văn hóa doanh nghiệp điều phối và kiểm soát hành vi các nhân bằng các câu
chuyện, truyền thuyết; các chuẩn mực, thủ tục, quy trình, quy tắc Khi phải ra một
quyết định phức tạp, văn hoá doanh nghiệp giúp ta thu hẹp phạm vi các lựa chọn phải
xem xét.
3.3. Giảm xung đột
Văn hóa doanh nghiệp là keo gắn kết các thành viên của doanh nghiệp. Nó giúp
các thành viên thống nhất về cách hiểu vấn đề, đánh giá, lựa chọn và định hướng hành
động. Khi ta phải đối mặt với xu hướng xung đột lẫn nhau thì văn hoá chính là yếu tố
giúp mọi người hoà nhập và thống nhất.
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
6
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
3.4. Lợi thế cạnh tranh
Tổng hợp các yếu tố gắn kết, điều phối, kiểm soát, tạo động lực làm tăng hiệu
quả hoạt động và tạo sự khác biệt trên thị trường. Hiệu quả và sự khác biệt sẽ giúp
doanh nghiệp cạnh tranh tốt trên thị trường
Qua nội dung đã tìm hiểu trên, một điều chắc chắn có thể nhận thấy là giá trị
quan trọng, quyết định của văn hóa doanh nghiệp đến lợi thế cạnh tranh hay nói mạnh
hơn là sự thành bại của doanh nghiệp trong hoạt động kinh tế. Chính vì, mỗi doanh
nghiệp cần phải có cái nhìn đầy đủ, chính xác về văn hóa doanh nghiệp, tầm quan
trọng của văn hóa doanh nghiệp để xác định được mô hình văn hóa doanh nghiệp nào
phù hợp với doanh nghiệp mình đang hoạt động xây dựng mà tiến hành xây dựng.
Tuy nhiên, để xây dựng được mô hình văn hóa doanh nghiệp như mong muốn
của doanh nghiệp, điều cốt lõi mà doanh nghiệp cần biết đó là các yếu tố nào ảnh
hưởng đến sự hình thành văn hóa doanh nghiệp để từ đó tìm cách tác động, ứng dụng
cho phù hợp với mô hình văn hóa doanh nghiệp mình xây dựng. Nội dung này sẽ được
trình bày trong Chương II của bài nghiên cứu.
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
7

mất bộ quần áo của ông.
Ảnh hưởng bởi giáo lý “Từ Bi, Hỷ Xả”
do đó thường nhẫn nhục, chịu đựng dù
có thiệt thòi
Thảo luận thẳng thắn. Già trẻ, lớn bé đều
ngang nhau.
Phải biết kính trên, nhường dưới.
Thời giờ đối với Phương Tây rất quý cho
nên có câu “Thời giờ là vàng bạc”. Trong
thương trường thì giờ lại còn quý báu gấp
bội. Hẹn hò phải đúng giờ. Họp hành phải
Hình như thời giờ thừa thãi và co dãn
cho nên có danh từ “giờ cao-su”. Tiệc
cưới đề 6 giờ mãi 8 giờ mới khai mạc vì
đa số khách đến trễ. Hẹn 10 giờ sáng, 12
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
8
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
đúng giờ và kết thúc đúng giờ. Giờ nào
nghỉ là nghỉ. Giờ nào tái nhóm, là tái
nhóm, không có chuyện lộn xộn. Trễ giờ,
không tôn trọng giờ giấc là bày tỏ cho
người khác thấy tính không tin cậy của
mình.
giờ mới tới, làm bạn bè, khách hàng,
người hùn hạp méo mặt. Thực tế đối với
Phương Đông, một năm chỉ xử dụng
được nửa số giờ. Một trăm năm chỉ xử
dụng được có 50 năm tổng số giờ. Có thể
vì thế mà Phương Đông chậm tiến so với

quản lý Nhật Bản. Rõ ràng, một trong những nguyên nhân làm cho các công ty lớn của
Nhật phát triển mạnh mẽ chính là họ biết gắn công nghệ, kỹ thuật, cách thức quản lý
doanh nghiệp hiện đại với văn hóa Nhật vốn lấy trung hiếu làm gốc.
1.2. Châu Âu
5
Các khác biệt văn hóa không chỉ tồn tại đối với các quốc gia cách xa nhau.
Trong quá trình nghiên cứu, nó đã trở nên ngày càng rõ ràng rằng có một số cấp độ
khác biệt giữa nền văn hóa Bở Tây và Bờ Đông của Mỹ như giữa các quốc gia khác
nhau.
Tất cả các ví dụ cho rằng có một ranh giới văn hóa rõ ràng giữa vùng Đông Bắc
Âu (phân tích logic các hệ thống và duy lý) và vùng Châu Âu - Latin (liên quan đến
con người nhiều hơn, sử dụng nhiều trực giác và cảm nhận hơn). Thậm chí có những
khác biệt rõ ràng giữa những người láng giềng Hà Lan và Bỉ.
Một nhà quản lý người Bỉ thông thường có ý tưởng tổ chức kiểu gia đình, Ông
ta hay Bà ta cảm nhận tổ chức kiểu phụ hệ và có trật tự, và giống nhiều nền văn hóa
Latin, người cha quyết định mọi việc. Người Bỉ cho rằng một nhà quản lý người Hà
Lan là quá dân chủ: thật vớ vẫn khi mọi người cứ phải hỏi ý kiến lẫn nhau.
Người quản lý Hà Lan nghĩ theo cách nhất quán với đạo đức của đạo Tin Lành
hơn người Bỉ, người suy nghĩ và hành động nhiều hơn theo cách Thiên Chúa Giáo.
Hầu hết các giám đốc người Hà Lan không tin tưởng vào quyền lực, trong khi các
giám đốc người Bỉ có xu hướng coi trọng nó.
4
Hầu hết tất cả các cuộc thảo luận việc thống nhất Châu Âu đều phải đề cập các
vấn đề luật pháp - kỹ thuật. Nhưng khi những vấn đề này được giải quyết thì khó khăn
thật sự lại nảy sinh. Không ở đâu các nền văn hóa khác biệt nhiều như ở Châu Âu. Nếu
bạn định ăn với người Pháp, đầu tiên bạn phải học các ăn trưa thật lâu.
Người sáng lập Cộng đồng Châu Âu, Jean Monnet, từng tuyên bố: “Nếu một
lần nữa tôi phải đối mặt với thử thách hội nhập Châu Âu, có thể tôi sẽ bắt đầu với văn
hóa”. Văn hóa là hoàn cảnh để các sự việc xảy ra; không có hoàn cảnh thậm chí các
vấn đề về luật pháp sẽ thiếu đi ý nghĩa.

ta phải tích cực tiếp thu kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp của các nước phát triển.
Mặt khác, cần nỗ lực xây dựng văn hóa doanh nghiệp tiên tiến, hài hòa với bản
sắc văn hóa dân tộc, với văn hóa từng vùng, miền khác nhau thúc đẩy sự sáng tạo của
tất cả các thành viên trong các doanh nghiệp khác nhau.
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
11
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
Đặc điểm nổi bật của văn hóa dân tộc là coi trọng tư tưởng nhân bản, chuộng sự
hài hoà, tinh thần cầu thực, ý chí phấn đấu tự lực, tự cường… đây là những ưu thế để
xây dựng văn hóa doanh nghiệp mang bản sắc Việt Nam trong thời hiện đại.
Tuy nhiên, văn hóa Việt Nam cũng có những điểm hạn chế: người Việt Nam
phấn đấu cốt để “vinh thân phì gia”, yêu thích trung dung, yên vui với cảnh nghèo, dễ
dàng thoả mãn với những lợi ích trước mắt, ngại cạnh tranh; tư tưởng “trọng nông
khinh thương” ăn sâu vào tâm lý người Việt đã cản trở không nhỏ đến việc mở rộng
kinh tế thị trường, làm ăn; tập quán sinh hoạt tản mạn của nền kinh tế tiểu nông không
ăn nhập với lối sống hiện đại; thói quen thủ cựu và tôn sùng kinh nghiệm, không dám
đổi mới, đột phá gây trở ngại cho sự phát triển của các doanh nghiệp hiện đại…
Văn hóa của quốc gia này nếu muốn bén rễ vào một quốc gia khác, một dân tộc
khác mà không ăn khớp với bản sắc văn hóa dân tộc nước đó tất sẽ bị văn hóa bản địa
bài xích, gạt bỏ. Vì thế, văn hóa doanh nghiệp của xí nghiệp dứt khoát phải coi bản sắc
văn hóa dân tộc bản địa là cơ sở để phát triển.
Bản chất của văn hóa doanh nghiệp là đối nội phải tăng cường tiềm lực, quy tụ
được sức sáng tạo của công nhân viên chức, khích lệ họ sáng tạo ra nhiều lợi nhuận
cho doanh nghiệp; đối ngoại phải được xã hội bản địa chấp nhận. Cả hai mặt này đều
liên quan tới văn hóa dân tộc sở tại, liên quan tới quan niệm giá trị, đặc trưng hành vi
của dân tộc đó. Nếu doanh nghiệp biết xây dựng văn hóa doanh nghiệp trên cơ sở bản
sắc văn hóa dân tộc mà họ đang sống thì họ sẽ thành công, còn nếu chỉ biết du nhập
nguyên xi mô hình văn hóa doanh nghiệp nước ngoài, không gắn kết với văn hóa bản
địa, họ sẽ thất bại.
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01

rất lớn trong việc truyền đạt hệ thống giá trị. niềm tin. quy tắc Góp phần tạo ra
những nét đặc thù riêng của từng doanh nghiệp, cũng giống như khi nhắc đến Toyota
người ta nghĩ ngay đến biểu tượng ba hình dịp đan nhau. Mercede Benz với biểu
tượng chiếc vô lăng. Mitsubishi với biểu tượng ba hình thoi chung đỉnh cách đều
nhau Tuy nhiên, trong cùng một doanh nghiệp. các thế hệ lãnh đạo khác nhau cũng
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
13
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
sẽ tạo ra những giá trị khác nhau. Trong đó lãnh đạo viên và các nhà điều hành kế cận
sẽ là những người ảnh hưởng trực tiếp đến văn hóa của doanh nghiệp.
2.4. Sáng lập viên
Người quyết định việc hình thành hệ thống giá trị văn hoá căn bản của doanh
nghiệp Sáng lập viên là người ghi dấu ấn đậm nét nhất lên văn hoá doanh nghiệp đồng
thời tạo nên nét đặc thù của văn hoá doanh nghiệp. Một doanh nghiệp cũng giống như
một con người, thời kỳ đầu mới thành lập là khoảng thời gian hình thành nhân cách.
Trong thời kỳ này người sáng lập và lãnh đạo có nhiệm vụ lựa chọn hướng đi, môi
trường hoạt động và các thành viên sẽ tham gia vào doanh nghiệp Những sự lựa
chọn này tất yếu sẽ phản ánh kinh nghiệm, tài năng, cá tính và những triết lý riêng của
bản thân nhà lãnh đạo.
Có rất nhiều công ty nổi tiếng mà tên tuổi và sự thành công của chúng gắn liền
với tên tuổi của người sáng lập như: Microsoft với Bia Gates, HP với Hewlete và
Packard, Sony với Akio Morita Các nhà kinh doanh xuất sắc thường ngày từ khi mới
lập nghiệp đã có một lý tưởng kinh doanh rõ ràng với những mục tiêu lớn lao. Chính
cái lý tưởng và mục tiêu kinh doanh đó cùng với năm tháng, sẽ định hình trong triết lý
của doanh nghiệp. cuốn hút được sự tham gia của nhân viên vào công việc của doanh
nghiệp và đem lại cho những công việc này những ý nghĩa vượt xa mục đích làm để
kiếm tiền.
Có thể chứng minh vai trò của người sáng lập bằng thực tế của công ty Honda.
Công ty hữu hạn Honda Motor được thành lập vào năm 1948 với hai đồng sáng lập
viên là Takeo Fuiisawa và Soichiro Honda. Trong vòng hai thập kỷ công ty đã thâm

nghiệp
2.5. Người lãnh đạo kế cận
Các nhà lãnh đạo kế cận và sự thay đổi văn hoá doanh nghiệp Khi doanh nghiệp
thay đổi nhà lãnh đạo. điều này có thể đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải đối mặt
với một trong hai tình huống sau:

(1 ) doanh nghiệp sẽ chuyển sang một giai đoạn mới, với những thay đổi mạnh
mẽ về cơ cấu tổ chức, đội ngũ nhân sự, đường hường chiến lược phát triển ., những
thay đổi này tất yếu sẽ dẫn đến thay đổi cơ bản của văn hoá doanh nghiệp;
(2) tình huống sau có vẻ ít "đau đớn" hơn, nhà lãnh đạo mới vẫn giữ nguyên
đường
lối chiến lược cũ, bộ máy nhân sự không có những thay đổi quan trọng
Tuy nhiên, kể cả trong tình huống này, văn hoá doanh nghiệp cũng sẽ thay đổi.
bởi vì văn hoá doanh nghiệp bản thân nó là tấm gương phản chiếu tài năng, cá tính và
những triết lý kinh doanh của người chủ doanh nghiệp. Hai nhà lãnh đạo khác nhau thì
tất yếu những giá trị mà họ tạo ra cũng sẽ khác nhau.
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
15
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
3. Sự đòi hỏi từ văn hóa bên ngoài
9
Những giá trị được tiếp nhận trong quá trình giao lưu với nền văn hóa khác:
3.1. Phát triển văn hóa giao lưu của các doanh nghiệp:
Các doanh nghiệp thường có xu hướng liên doanh, liên kết với nhau. Để tồn tại
trong môi trường kinh doanh phức tạp, đa văn hóa, các doanh nghiệp không thể duy trì
văn hóa doanh nghiệp mình giống như những lãnh địa đóng kín cửa mà phải mở cửa
và phát triển giao lưu về văn hóa. Việc phát triển văn hóa giao lưu sẽ tạo điều kiện cho
các doanh nghiệp học tập, lựa chọn những khía cạnh tốt về văn hóa của các doanh
nghiệp khác nhằm phát triển mạnh nền văn hóa của doanh nghiệp mình và ngược lại.
3.2. Văn hóa tập đoàn đa quốc gia:

Pepsi đã lên tới 55 tỷ USD. Đối thủ cạnh tranh của Pepsi Cola là Tập đoàn Coca Cola.
Tập đoàn này có nền văn hóa hùng mạnh và với những ưu thế về danh tiếng, uy tín
cũng như nghệ thuật kinh doanh
Những xu hướng hoặc trào lưu xã hội Văn hóa tổ chức cần phải thay đổi cho
phù hợp với sự thay đổi của xã hội. Nếu văn hóa tổ chức không có sự điều chỉnh thay
đổi cho phù hợp với sự thay đổi của xã hội thì văn hóa tổ chức sẽ nhanh chóng bị lạc
hậu, cản trở sự phát triển của doanh nghiệp.
Những giá trị do 1 hay nhiều thành viên mới đến mang lại Khi 1 hay nhiều
thành viên mới gia nhập vào tổ chức, họ sẽ đem đến tổ chức những giá trị văn hóa
mới. Những giá trị đó có thể từ tổ chức trước kia họ từng tham gia hoặc những giá trị
tích lũy từ kinh nghiệm sống và làm việc của họ. Đó có thể là những niềm tin, những
hành vi giao tiếp, những cách ứng xử trong tổ chức… Những giá trị đó nếu phù hợp
với văn hóa của tổ chức sẽ được tổ chức chấp nhận, giữ lại, tạo điều kiện phát huy,
truyền bá ra toàn tổ chức để tất cả các thành viên trong tổ chức đều biết đến và cuối
cùng trở thành văn hóa của tổ chức.
Coca Cola đã chiến thắng Pepsi Cola trên thương trường mặc dù đồ uống Coca
Cola chỉ được xếp thứ 7 trong số 12 loại đồ uống hàng đầu của nước Mỹ về chất lượng
và đồ uống này đã bị người tiêu dùng châu Âu tẩy chay vào năm 1999.
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
17
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
3.5. Văn hóa doanh nghiệp gia đình:
Các doanh nghiệp gia đình được xem là một loại định chế độc đáo trong đó một
gia đình là hạt nhân của doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp gia đình chịu ảnh hưởng
của truyền thống gia đình, sự kế tục giữa các thế hệ và lòng trung thành với những triết
lý kinh doanh, kinh nghiệm, bí quyết được gia đình đúc rút được trong quá trình kinh
doanh. Thông thường, trong gia đình, người chủ gia đình thường nắm được bí quyết về
một nghề nghiệp nào đó và dựa vào nghề nghiệp đó để thành lập doanh nghiệp gia
đình. Vì thế, văn hóa doanh nghiệp gia đình chịu ảnh hưởng rất lớn tác động của
phong cách lãnh đạo của người chủ gia đình. Kỷ luật trong doanh nghiệp gia đình

thuẫn. Việc làm hài lòng cấp trên là một phần thưởng. Lãnh đạo phải làm gương, có
tiếng nói, tạo được mẫu hình riêng, có vị thế và mong muốn cấp dưới “cùng chung chí
hướng”,… Người lãnh đạo khéo léo đóng vai trò là chất xúc tác, tạo nguồn năng lượng
dồi dào, và có sức hấp dẫn đến tận sâu thẳm tình cảm và niềm say mê của cấp dưới.
Họ giống như người lãnh đạo các phong trào giải phóng, cải tổ, phản đối, khai sáng
cho các thành viên và cả xã hội.
Quyền lực trong mô hình văn hóa gia đình được thực thi thông qua sự hòa hợp
giữa các thành viên. Sự trừng phạt lớn đối với các thành viên là không còn được mọi
người yêu mến. Áp lực đối với họ là tính đạo đức xã hội chứ không phải là tài chính
hay pháp lý. Quyền lực trong mô hình gia đình không thể tranh giành được vì nó
không phụ thuộc vào nhiệm vụ mà vào vị trí được quy cho. Người nhiều tuổi hơn sẽ có
nhiều quyền hành hơn, họ phải được hướng dẫn một cách toàn diện và trung thành
tuyệt đối để xứng đáng với địa vị của mình.
Văn hóa doanh nghiệp theo mô hình gia đình có xu hướng trở thành môi trường
khép kín. Lượng thông tin càng nhiều, truyền thống, tập tục gia đình càng phong phú
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
19
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
thì sợi dây liên kết càng bền chặt, môi trường càng khép kín thì người ngoài càng cảm
thấy khó khăn khi trở thành một thành viên.
Nhiều tập đoàn theo mô hình văn hóa gia đình như ở Ai Cập, Italia, Singapore,
Bắc Triều Tiên, Tây Ban Nha và điển hình là Nhật Bản. Người Nhật đã xây dựng
doanh nghiệp có tổ chức như một gia đình truyền thống. Đạo đức trong kinh doanh
chính là tình cảm thương yêu giữa những con người ở thứ bậc khác nhau, người trẻ
tuổi hơn thì được nâng niu, chiều chuộng, còn người nhiều tuổi hơn thì được kính
trọng. Đạo đức kinh doanh này còn tạo ra được nhiều giá trị lớn hơn bất cứ bản hợp
đồng hay giao kèo trói buộc nào. Quan hệ gia đình trong doanh nghiệp rất bền lâu và
tận tụy. Các công ty Nhật Bản tìm mọi cách để cung cấp những sản phẩm giá rẻ cho
nhân viên, giúp họ tìm chỗ ở, giúp con cái họ đến trường và thậm chí bố mẹ nhân viên
ốm đích thân lãnh đạo sẽ đến thăm hỏi tận tình. Các ông chủ Nhật Bản tin tưởng rằng

Mô hình gia đình ít quan tâm đến năng suất mà ưu tiên cho hiệu quả (làm việc
đúng cách).
2. Mô hình văn hóa tháp Eiffel:
Tháp Eiffel của Paris được chọn làm biểu tượng cho mô hình văn hóa này vì
tháp có độ dốc đứng, cân đối, thu hẹp ở đỉnh và nới rộng ở đáy, chắc chắn, vững chãi.
Giống như một bộ máy chính thống, đây thực sự là biểu tượng cho thời đại cơ khí.
Ngay cả cấu trúc của nó cũng quan trọng hơn chức năng.
2.1. Lãnh đạo, quyền lực và mối quan hệ giữa các thành viên
Đặc trưng của mô hình tháp Eiffel là phân chia lao động hướng vai trò và chức
năng. Mỗi vai trò được phân bố trong một bộ phận, nhiệm vụ sẽ được hoàn thành theo
kế hoạch. Một giám sát viên có thể theo dõi quá trình thực hiện nhiệm vụ, một quản lý
theo dõi công việc của nhiều giám sát viên; và cứ thế phân chia theo thứ tự.
Hệ thống cấp bậc trong mô hình hình tháp khác xa so với mô hình gia đình.
Thứ tự cao hơn được phân chia một cách rõ ràng, thể hiện chức năng điều hành thứ tự
thấp hơn. Nhân viên tuân lệnh ông chủ vì họ có vai trò chỉ đạo. Ông chủ có đủ quyền
lực pháp lý để ra lệnh cho nhân viên, quyết định các điều khoản hợp đồng, áp chế hay
đơn giản là buộc nhân viên phải làm việc theo sự chỉ đạo của ông ta. Ông chủ được
tuyển chọn theo định hướng vai trò. Nếu người lãnh đạo này không đảm nhiệm được
thì sẽ có người thay thế mà không có sự khác biệt về nhiệm vụ cũng như lý do tồn tại
của tổ chức. Thực hiện công việc hiệu quả có ý nghĩa quyết định và mức độ hoàn
thành công việc sẽ là cơ sở đánh giá hiệu quả.
Nhóm 7 – Lớp: VB16BQT01
21
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp
Trong mô hình này, người ta ít quan tâm đến cơ hội hay phong cách cá nhân.
Kết quả là quyền hành xuất phát từ năng lực nắm giữ vai trò. Nếu bạn gặp sếp ở sân
golf, bạn không cần phải nhường sếp và sếp của bạn có thể cũng không thích như thế.
Hệ thống cấp bậc trong mô hình tháp rất khách quan, dựa trên pháp lý trong đó tất cả
mọi người đều tuân thủ các quy định của công ty và các quy định này áp dụng cho mọi
cấp bậc để làm tăng tính hiệu quả cũng như tính áp chế.