Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
Mục lục
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 1
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
1. Giới thiệu
1.1. Đặt vấn đề
Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đầy thách thức và cạnh tranh, văn hóa
doanh nghiệp đóng vai trò hết sức quan trọng và là chìa khóa cho sự phát triển bền
vững của tổ chức. Ngày nay, nhiều tổ chức đang hướng tới xây dựng văn hóa
doanh nghiệp, hình thành nên bản sắc riêng của tổ chức - một tài sản vô hình của
mỗi doanh nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp không chỉ là những biểu hiện bề ngoài của doanh nghiệp
như trang phục nhân viên, cơ sở vật chất, giao tiếp với khách hàng, tác phong quản
lý và lãnh đạo… mà còn thể hiện ngay trong đạo đức kinh doanh – được hình
thành từ những chuẩn mực đạo đức chung mà tổ chức đã đề ra.
Trong thực tiễn quản lý ngày nay, các nhà quản lý và lãnh đạo của các tổ chức,
doanh nghiệp thường vận dụng các chuẩn mực đạo đức như là biện pháp cần thiết
đối với việc điều hành một tổ chức trong môi trường xã hội phức tạp nhưng vẫn hết
sức đề cao các chuẩn mực đạo đức.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
Xuất phát từ vấn đề trên, để giải thích cho việc vận dụng các chuẩn mực đạo đức
vào việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp, bài viết này được thực hiện để phân tích
ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
Thông qua việc phân tích, tác giả đưa ra một số đề xuất xây dựng chuẩn mực đạo
đức hướng tới xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
1.3. Đối tượng điều chỉnh
Với sự đa dạng trong môi trường kinh doanh, hướng tới xây dựng nền văn hóa
thích nghi với sự thay đổi, đối tượng điều chỉnh của bài viết bao gồm nhân viên
trong tổ chức, người quản lý và nhà lãnh đạo của doanh nghiệp, bản thân tổ chức,
và khách hàng cũng như chủ thể hữu quan.
1.4. Phạm vi điều chỉnh

của chuẩn mực luân lý lớn hơn - cho một nền văn hóa, một tôn giáo hay một xã
hội. Còn chuẩn mực đạo đức được chắc lọc từ các chuẩn mực luân lý khi vận dụng
trong những hoàn cảnh nhất định cho một phạm vi hẹp hơn về mặt các đối tượng
và mối quan hệ.
Trong thực tiễn, hình thức vận dụng phổ biến nhất của các chuẩn mực đạo đức là
các tiêu chuẩn hành vi đạo đức, tức là những quy tắc hay chuẩn mực hành vi của
các cá nhân và tổ chức trong xã hội. Khi vận dụng vào thực tiễn quản lý các tổ
chức và doanh nghiệp, chuẩn mực đạo đức trở thành là biện pháp cần thiết để điều
hành trong một xã hội hỗn tạp.
Có thể nói rằng, chuẩn mực đạo đức không phải là chuẩn mực bắt buộc về mặt xã
hội. Tuy nhiên, đối với những thành viên của tổ chức, chúng cũng ít nhiều có tính
chất “bắt buộc”. Việc áp dụng những quy tắc trong chuẩn mực đạo đức đối với các
đối tượng và mối quan hệ có thể không giống nhau, thậm chí còn có sự phân chia
cấp độ, cụ thể như: “tiêu chuẩn đạo đức áp dụng cho cấp tổ chức và những người
đại diện cho toàn bộ tổ chức; quy tắc ứng xử áp dụng đối với cá nhân, nhân viên,
thành viên tổ chức khi tiến hành các công việc chuyên môn thuộc phạm vi trách
nhiệm của mình; tiêu chuẩn hành nghề áp dụng cho các thành viên thuộc một
ngành nghề, nghề nghiệp chuyên môn cụ thể”
1
.
1 Theo TCĐL chuyên đề Quản lý & Hội nhập.
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 4
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
2.1.1. Tiêu chuẩn đạo đức
2
Tiêu chuẩn đạo đức là một hệ thống các chỉ dẫn quy định cách thức hành động đối
với một tổ chức và các thành viên của tổ chức khi tiến hành các hoạt động chuyên
môn, nghiệp vụ. Chúng bao gồm những nguyên tắc về hành vi áp dụng trong phạm
vi một tổ chức, doanh nghiệp, có tác dụng hướng dẫn hành vi của các thành viên tổ
chức khi ra quyết định và hành động.

vấn đề về tham nhũng và hối lộ; phân biệt đối xử, quyền con người, định giá…
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 6
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
• Tham nhũng và hối lộ
Vấn đề này liên quan đến yếu tố nền văn hóa của các quốc gia. Tại một số nơi, đưa
hối lộ được xem là một hành vi kinh doanh chấp nhận được, nó được xem là “tiền
có đi có lại”, “tiền bôi trơn”, “phong bì nhỏ”; chẳng hạn như ở Mexico, Nam Phi,
Trung Đông, Ấn Độ, Đức, Italia
4
…
Ở các nước đang phát triển, hối lộ được tiến hàng ở nhiều dạng khác nhau như tiền
hoa hồng, chi tiêu tiền mặt, các khoản đóng góp, tiền lại quả… nhằm đạt được mục
tiêu trong kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp coi hối lộ là một chi phí cần thiết trong
kinh doanh tại một số quốc gia nhất định. Theo thông tin đăng trên báo chí, các
diễn đàn kinh tế, Trung Quốc được xem là quốc gia có tệ tham nhũng và hối lộ rất
cao với lượng đầu tư nước ngoài lớn.
Hoạt động tham nhũng và hối lộ để lại những hệ quả xấu vì nó dẫn tới hành vi ưu
ái cho doanh nghiệp cũng nhưng tạo cơ hội gây ảnh hưởng tiêu cực tới hệ thống
pháp luật của quốc gia. Đây là một vấn đề đạo đức kinh doanh hết sức nghiêm
trọng, nó làm dập tắt cuộc cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp.
• Phân biệt đối xử (giới tính và chủng tộc)
Hiện tượng phân biệt đối xử này diễn ra khá phổ biến trên thế giới, ví dụ như ở
Anh, người lao động đến từ Đông Ấn Độ thường bị trả lương thấp và được giao
cho các công việc mà chẳng ai muốn làm cả; hay như ở nhiều nước Đông Nam Á,
nhân viên thuộc dân tộc thiểu số ít có cơ hội thăng tiến
5
. Gần đây nhất ở Nhật Bản,
vấn đề phụ nữ tham gia vào chính trường cũng đã gây ra tranh cãi
6
. Hay như ở

Đây là các sản phẩm có hại cho sức khỏe, hoặc thải chất thải gây ảnh hưởng đến
môi trường sinh thái. Vì thế đây cũng được xem là một vấn đề đạo đức kinh doanh.
Đáng chú ý trong vấn đề này là các vấn đề đạo đức kinh doanh được tạo nên bởi
một số sản phẩm không có hại tại một số nước, nhưng lại trở nên có hại do nạn mù
chữ hoặc kém hiểu biết, điều kiện mất vệ sinh hoặc giá trị văn hóa khác nhau.
• Ô nhiễm môi trường
Đây là vấn đề liên quan đến đạo đức kinh doanh và pháp luật mà để lại tác động
lâu dài cho nhiều đối tượng. Điển hình cho trường hợp này là việc xả thải của
Công ty Vedan ở Việt Nam.
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 8
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
• Viễn thông và công nghệ thông tin
Ngày nay với sự phát triển của công nghệ kỹ thuật, vấn đề sao chép, vi phạm bản
quyền tác giả ngày càng trở nên đáng lo ngại. Ngoài ra, với sự hỗ trợ của công
nghệ thông tin, các hoạt động tài chính mờ ám ngày càng tăng, gây ảnh hưởng rất
nghiệm trọng cho hệ thống tài chính và nền kinh tế toàn cầu.
2.3. Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp
Theo John Kotter
7
, “ở một mức độ nhất định văn hóa kinh doanh có liên quan đến
các quy chuẩn hay phong cách xử sự truyển thống cuả một nhóm người hình thành
qua thời gian. Những quy chuẩn này không phải chỉ là những hành vi lặp đi lặp lại
ta thấy ở một nhóm mà gồm các hành động được mọi người củng cố một cách vô ý
thức.” “Ở mức độ sâu sắc hơn, các quy tắc xử sự phản ánh các giá trị, và ngược lại
các giá trị phản ánh quy tắc xử sự.”
Trong Giáo trình Đạo đức kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp của trường Đại học
Kinh tế Quốc dân có viết: “Văn hóa doanh nghiệp được định nghĩa là một hệ thống
các ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo, nhận thức và phương pháp tư duy được mọi
thành viên của một tổ chức cùng đồng thuận và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến
cách thức hành động của các thành viên”.

truyền tải một ý nghĩa cụ thể đến nhân viên của công ty và những người hữu quan;
hay các ấn phẩm như bản tuyên bố sứ mệnh, báo cáo thường niên, áp phích quảng
cáo…
2.4.2. Biểu hiện vô hình
Nhìn chung văn hóa doanh nghiệp tồn tại dưới trạng thái không nhìn thấy được
bằng mắt thường, được biểu hiện dưới ba hình thái sau:
Thứ nhất, đó là lý tưởng, thể hiện mối quan hệ mang tính nhân văn của doanh
nghiệp đối với môi trường, nhận diện phải trái – đúng sai, bản chất hành vi con
người và bản chất mối quan hệ của người với người…
Thứ hai, đó là niềm tin, giá trị chủ đạo và thái độ liên quan đến sự đánh giá tính
trung thực, nhất quán, sự kiên định và thẳng thắn, biết thế nào là đúng, thế nào là
sai. Đồng thời, đó cũng là thói quen tư duy theo kinh nghiệm để phản ứng đối với
các sự vật hiện tượng dựa trên cảm giác, tình cảm.
Thứ ba, đó là lịch sử phát triển và truyền thống. Thông qua điều này chúng ta
hiểu được đầy đủ quá trình vận động và thay đổi của các đặc trưng văn hóa, những
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 10
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
nguyên nhân và ảnh hưởng của chúng đến quá trình vận động và thay đổi về văn
hóa doanh nghiệp.
3. Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh
nghiệp
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp có thể
nói xuất phát từ các nhân tố tạo lập văn hóa doanh nghiệp. Trong hoạt động kinh
doanh, văn hóa doanh nghiệp được thể hiện qua văn hóa ứng xử trong nội bộ
doanh nghiệp; văn hóa trong xây dựng và phát triển thương hiệu; văn hóa trong
hoạt động marketing; văn hóa trong đàm phán và thương lượng; văn hóa trong định
hướng khách hàng
8
.
Hiện nay nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã quan tâm đến xây dựng văn hóa kinh

12 http://www.unilever.com/images/slp_RSP-Vietnamese_tcm13-393639.pdf
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 12
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 13
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
Tiếp theo, là minh họa của Trường Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh
13
Một số nghiên cứu trước trên thế giới cũng đề cập đến sự cần thiết của chuẩn mực
đạo đức và ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đối với việc xây dựng văn hóa
kinh doanh. Như chuẩn mực trong cương lĩnh của Johnson & Johnson, được xuất
bản vào năm 1943, Robert Wood Johnson đã kêu gọi các nhà công nghiệp đồng
nghiệp của mình đưa chuẩn mực quy tắc ứng xử áp dụng vào trong công ty để đối
xử với khách hàng, nhân viên, cộng đồng và cổ đông
14
. Vấn đề đạo đức kinh doanh
và quy tắc ứng xử trở nên được quan tâm trên toàn thế giới vào năm 1980, khi một
trong những tập đoàn lớn đầu tiên áp dụng quy tắc ứng xử là Martin Marietta (nay
là Tập đoàn Lockheed Martin) và một nơi khác đã thấy được cac chương trình về
đạo đức kinh doanh như một cách để tự điều chỉnh hành vi của doanh nghiệp chứ
không phải là trình tự quy định của chính phủ
15
.
13 http://www.ueh.edu.vn/Category/gioi-thieu/su-mang tam-nhin
14 http://www.jnj.com/our_company/our_credo_history/index.htm, for a history of Johnson & Johnson’s code
15 International Labour Organization, “Corporate Codes of Conduct,”
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 14
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
Ngoài ra còn có nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa chuẩn mực đạo đức hiệu
quả và thành công với văn hóa doanh nghiệp. Nghiên cứu này cho thấy rằng, việc
thiết lập chương trình đạo đức và tuân thủ cung cấp nhiều lợi ích hiệu suất, mặc dù

Magazine50, no. 2(Feb. 2005).
17 “Emphasis on Strong Compliance & Ethics Reduces Enterprise and Investment Risk, Says OCEG; Cites Study
Linking Strong Compliance and Ethics Programs to Stronger Stock Prices,” Business Wire, Feb. 5, 2004.
18 George Donnelly, “Beyond the Code: Benchmarking Ethics, Compliance Programs,” Compliance Week, June 14,
2005.
19 http://www.jnj.com/our_company/our_credo_history/index.htm
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 15
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
chặt chẽ và được thi hành nghiêm chỉnh thì đạo đức càng được đề cao, càng hạn
chế được sự kiếm lời phi pháp, tránh “hiện tượng kiện tụng buộc người ta phải cư
xử có đạo đức.” Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật được khái quát qua hình vẽ
sau
20
:
Phong cách kinh doanh của doanh nghiệp tác động trực tiếp đến sự thành bại của tổ
chức. Vì thế, đạo đức kinh doanh là nhân tố chiến lược trong việc phát triển doanh
nghiệp. Điều này được thể hiện qua câu ngạn ngữ của Ấn Độ “gieo tư tưởng gặt
hành vi, gieo hành vi gặt thói quen, gieo thói quen gặt tư cách, gieo tư cách gặt số
phận”.
Đặc biệt trong đàm phán, hành vi ứng xử của doanh nghiệp cũng có tính quyết
định rất lớn vào sự thành bại của doanh nghiệp. Điều này được thể hiện qua sự tôn
trọng đối phương. Nếu những cử chỉ, lời lẽ vô tình hay hữu ý làm tổn thương lòng
tự trọng của đối phương hoặc phạm vào điều cấm kỵ thì sẽ là sai lầm lớn, có thể
ảnh hưởng tới kết quả của chính cuộc đàm phán đó hoặc quan hệ hợp tác sau này
của hai bên.
3.2. Góp phần vào chất lượng của doanh nghiệp
Khi nhắc đến chất lượng của doanh nghiệp, điều người ta nghĩ ngay đến chính là
Thương hiệu. Đây là điều in đậm trong tâm trí khách hàng theo cùng năm tháng và
ít nhiều có tính quyết định về khả năng cạnh tranh của sản phẩm này so với sản
phẩm khác. Một thương hiệu không chỉ hàm chứa trong nó chất sáng tạo mà còn

Trong một môi trường đạo đức, các nhân viên có một cái nhìn tin tưởng cao hơn từ
đó tạo ra ảnh hưởng lơn hơn cho các mối quan hệ trong nội bộ các phòng ban hay
các nhóm làm việc. Trong môi trường có sự tôn trọng và quan tâm sâu sắc như vậy,
hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sẽ được nâng cao.
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 17
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
3.3. Góp phần vào sự cam kết và tận tâm của nhân viên
Sự tận tâm của nhân viên xuất phát từ việc các nhân viên tin rằng tương lại của họ
gắn liền với tương lai của doanh nghiệp và chính vì thế họ sẵn sàng hy sinh cá
nhân vì tổ chức của mình
21
.
Trong môi trường lao động an toàn, công bằng, thù lao thích đáng, và thức hiện
đầy đủ các trách nhiệm được ghi trong hợp đồng với tất cả các nhân viên, cũng như
các hoạt động ngoại khóa như từ thiện hoặc trợ giúp cộng đồng được triển khai
rộng rãi sẽ tạo ra suy nghĩ tích cực cho nhân viên đối với bản thân họ và doanh
nghiệp cũng như tạo sự gắn bó của người lao động dành cho doanh nghiệp. Khi đã
trung thành và ủng hộ các mục tiêu của tổ chức, các nhân viên sẽ dành hầu hết thời
gian của họ tại nơi làm việc chứ không chây ì, làm việc theo kiểu “chỉ làm cho
xong công việc mà không có nhiệt huyết” hoặc làm việc “qua ngày đoạn tháng”.
Có thể nói môi trường đạo đức của doanh nghiệp rất quan trọng đối với các nhân
viên, góp phần thúc đẩy họ sẵn sàng trình bày và ủng hộ các ý kiến nâng cao chất
lượng trong doanh nghiệp. Ngoài tra, trong môi trường đạo đức, người lao động tin
rằng họ sẽ được tôn trọng dù là bên trong hay bên ngoài tổ chức. Đây chính là giá
trị mục tiêu của người nhân viên khi làm việc cho tổ chức.
Ngoài ra, khi một tổ chức có một nhà lãnh đạo truyền lửa giá trị đạo đức cho người
lao động thông qua hành vi của mình, thể hiện sự tôn trọng, công bằng và trung
thực trong kinh doanh cũng như trong quản lý cũng sẽ tác động rất lớn đến nhân
viên. Điều này xuất phát từ vai trò gương mẫu về những giá trị đạo đức của doanh
nghiệp cũng như thể hiện sự cam kết thực hiện những gì đã đề ra. Vì thế nhân viên

Chìa khóa thành công cho các doanh nghiệp chính là hợp tác – tôn trọng lẫn nhau
với khách hàng. Thông qua sự hài lòng của khách hàng, các chuẩn mực đạo đức sẽ
thúc đẩy mối quan hệ hai bên ngày càng sâu sắc hơn, đồng thời cải thiện sự phục
vụ khách hàng hơn nữa để mối quan hệ đó ngày càng sâu bền Ngược lại nếu một
khách hàng không vừa ý, họ sẽ nói cho nhiều người khác về việc họ không hài
lòng và bảo bạn bè họ tẩy chay doanh nghiệp đó.
Nếu phát sinh hành vi đạo đức về sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp. Chẳng hạn
như vấn đề tăng giá sản phẩm dịch vụ và không bảo hành, điều này có thể dẫn
phản ứng tiêu cực của khách hàng, ví dụ như họ sẽ phàn nàn, giận dữ hoặc từ chối
không giao dịch với doanh nghiệp đó nữa. Ông bà xưa có câu “tiền nào của nấy”,
tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, cạnh tranh ngày càng mạnh thì ứng xử trog
chiến lược định giá của doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là giá thành càng cao
thì sản phẩm sẽ có chất lượng tốt hơn. Do đó, ứng xử của nhân viên trong cam kết
đối với chất lượng của doanh nghiệp có vai trò hết sức tích cực trong việc thu hút
và giữ chân khách hàng, cũng như cải thiện được các dịch vụ phục vụ khách hàng,
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 19
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
giúp cho hình ảnh của doanh nghiệp được nâng cao, tăng khả năng thu hút các
khách hàng mới của doanh nghiệp.
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 20
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
4. Kiến nghị về xây dựng chuẩn mực đạo đức kinh doanh hướng tới xây
dựng văn hóa doanh nghiệp
Bản chất của văn hóa doanh nghiệp là không vĩnh cữu, có thể được tạo lập. Trong
quá trình hoạt động, người lãnh đạo thường tìm cách giữ gìn, bảo vệ những giá trị
đạo đức và văn hóa thịnh hành, củng cố bản sắc văn hóa đã được thiết lập, với sự
nhất quán. Tuy nhiên, sự thay đổi văn hóa đôi khi là cần thiết khi có những sự thay
đổi về căn bản về công nghệ hay quản lý, tạo áp lực đòi hỏi phải có những thay đổi
về phong cách, về triết lý quản lý, về phương châm hành động. Để việc xây dựng
văn hóa doanh nghiệp mới thích ứng được với sự thay đổi thì các chuẩn mực đạo

những “viên gạch đạo đức” trong kinh doanh. Khi từng bước đặt viên gạch, tức là
những nguyên tắc và chuẩn mực đạo đức về hành vi trong kinh doanh được hình
thành, mọi thành viên đều tham gia vào nó, góp phần hình thành nên bản sắc riêng
của doanh nghiệp.
Vì vậy, các chuẩn mực đạo đức được xây dựng cần phải quan tâm đến yếu tố con
người, cũng như việc triển khai thực hiện chương trình đạo đức phải gắn kết với
việc điều hành và giám sát.
4.1. Về con người
Các mối quan hệ kinh doanh về cơ bản đều xuất phát từ mối quan hệ giữa con
người với con người. Các cá nhân, tổ chức ngày nay có sự đa dạng về tôn giáo,
chủng tộc, giới tính… Vì vậy, để xây dựng văn hóa doanh nghiệp thì tính nhân bản
– nguồn gốc ban đầu của các chuẩn mực đạo đức – phải được hướng tới làm cơ sở.
Mỗi người được định hình trong con mắt người khác và xã hội bằng “nhân cách”.
Nhân cách phản ánh quan điểm của họ về những quy tắc hành xử chuẩn mực và giá
trị chủ đạo trong giao tiếp xã hội cần được tôn trọng. Con người khi đóng vai trò
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 22
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
thành viên đại diện cho tổ chức, thì hành vi cử chỉ của cá nhân đó sẽ được “nhân
cách hóa” thành của doanh nghiệp.
Để công việc của tổ chức có thể thực hiện tốt đẹp và đạt được mục đích đã định thì
nhân lực trong tổ chức là vấn đề hết sức quan trọng. Một trong những yếu tố quan
trọng đối với người lao động là thù lao và các biện pháp khuyến khích vật chất.
Ngoài ra, vì bản thân là một con người nên người lao động luôn mong muốn được
người khác và xã hội thừa nhận. Như vậy, bên cạnh nhu cầu nội sinh (ăn, mặc, ở),
thì nhu cầu tự khẳng định mình ngày càng tất yếu. Mà điều này được quyết định
bởi quan điểm đạo đức người đó. Có thể nói rằng, thỏa mãn nhu cầu “ngoại sinh”
như được tôn trọng luôn là một động lực quan trọng của con người trong mối quan
hệ xã hội.
Ngoài ra, để người lao động ngày càng hoàn thiện hơn về nhận thức và năng lực, tổ
chức cần không ngừng tạo điều kiện học tập và rèn luyện cho họ. Một trong những

Công tác kiểm tra việc tuân thủ đạo đức cần chú trọng vào các nhân tố có ảnh
hưởng đến cách đưa ra các quyết định. Các đồng nghiệp, cấp trên và hệ thống
thưởng phạt chính thức có một tầm ảnh hưởng to lớn đối với hành vi đạo đức của
nhân viên. Một bản kiểm tra nên đưa ra một bản điều tra có hệ thống và khách
quan về điều kiện đạo đức của doanh nghiệp.
Vai trò và trách nhiệm của người quản lý cao cấp về các chương trình giao ước đạo
đức là rất lớn. Họ đóng vai trò người khởi xướng, người định hướng, người bắt
nhịp, người dọn đường, người giám hộ. Do đó, người lãnh đạo cần kết hợp việc
thanh tra giám sát việc thực hiện các chương trình đạo đức với việc xác minh về
nhận thức và thái độ của những người thực hiện để từ đó có sự điều chỉnh kịp thời.
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 24
Ảnh hưởng của các chuẩn mực đạo đức đến xây dựng văn hóa doanh nghiệp
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Mạnh Quân, Đạo đức kinh doanh và Văn hóa doanh nghiệp
2. Bùi Xuân Phong, Đạo đức kinh doanh và Văn hóa doanh nghiệp
3. Nhiều tác giả, Rowan Gibson biên tập, Tư duy lại tương lai
4. Nguyễn Hữu Quyền, Đạo đức kinh doanh
5. Nguyễn Hữu Lam, Hành vi tổ chức
6. International Labour Organization, “Corporate Codes of Conduct,”
7. Một số trang web của các công ty, tổ chức, báo chí…
8. Một số tài liệu khác
SVTH: Lê Lý Diễm – MSSV: 33111023458 Trang 25