ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TRẦN THỊ LAN PHƯƠNG
NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA
PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO ĐẾN VIỆC XÂY DỰNG
VĂN HOÁ DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH
15
1.2.1 Những quá trình và cấu trúc hữu hình của doanh nghiệp. 16
1.2.2 Những giá trị được tuyên bố (gồm các chiến lược, mục tiêu, triết lý của doanh
nghiệp) 19
1.2.3 Những quan niệm chung ( những niềm tin, nhận thức, suy nghĩ và tình cảm
có tính vô thức, mặc nhiên được công nhận trong doanh nghiệp) 20
1.3. Kinh nghim xây dp ti mt s tc t. 22
1.3.1. Matsushita, ông chủ của vương quốc điện khí Nhật Bản26
1.3.2. Bí quyết thành công của Microsoft. 30
CHNG 2: 35
PHÂN TÍCH THC TRNG NH HNG CA PHONG CÁCH LÃNH
O TI VIC XÂY DP TI CÁC
DOANH NGHIP VIT NAM 35
2.1. Khái quát chung v mt s doanh nghic chn làm mu nghiên cu. 35
2.1.1 Tập đoàn dầu khí Việt Nam. 35
2.1.2 Công ty cô
̉
phần FPT. 39 2.1.3 Công ty ô tô Toyota Việt Nam. 42
ng cn vic xây dn
nghip ti các mu nghiên cu. 45
2.2.1. Tập đoàn dầu khí Việt Nam. 45
2.2.2. Tập đoàn FPT. 51
2.2.3. Công ty ô tô Toyota Việt Nam 57
2.3. Mt s nhn xét chung v các doanh nghio sát. 67
2.3.1. Tập đoàn dầu khí Việt Nam 67
2.3.2. Công ty cô
̉
GDP
ILO
T chng quc t
JIT
PDCA
TTEP
VEPA
VINASA
ii
S hiu hp
Tên hp
Trang
Hp 2.1
S mnh ci chiu vi
Ford
81
Hp 2.2
Nguyên tc dng ti T
tô Toyota
82
Hp 2.3
o Toyota
85
Hình 2.1
Mái nhà lý tng ca Toyota
80
1
LI M U
1. Tính cp thit c tài
Mc dù xut hi gii Vit Nam khái ni
hoá doanh nghip cùng nhng ng dng ca nó mi ch cn trong thi
gian gp Viu nhn thc rng thành
công ca doanh nghip có bn vng hay không ph thuc rt ln vào n
doanh nghia mình. Bên cnh vn, chin lc kinh doanh thì
sc mnh ca vn hoá doanh nghip ã bám sâu vào trong tng nhân viên, làm nên
s khác bit gia doanh nghip vi i th cnh tranh. Mt công ty xut sc có tm
nhìn rng ln, tham vng lâu dài phi xây dc mc thù,
ni tri và bn v nh hình, phát trin nhng chun mc ht
trách nhim thuc v o doanh nghip.
Tuy nhiên, thc t cho thy vn còn rt ít doanh nghip Vit Nam hiu chính
v vn ca
o doanh nghip trong vic xây dp ca
mình. Phn ln h cho rp ch ng x
ca nhng thành viên trong công ty và ch cn thuê m
̣
p,
(
-
-2007; - -
2007;
-2008,
-2008,
-2007)
,
,
-2008;
-2005)
,
, , ,
.
Barry Phegan-2006,
,
“To improve your company culture”.
Edgar H.
1992 “Organizational
culture and leadership”,
lý lun chung, khái nim chung, cha chú trn s ng ca phong
n vic xây d
mi liên h ác qua li ging nghiên cu này. Bên cnh ó, trên
thc t cha có công trình nào kho sát v vn xây dng vn hoá doanh nghip
ti các doanh nghip Vit Nam trong thi gian gn ây.
3. Mm v nghiên cu
* Mục đích nghiên cứu: làm rõ nh hng ca phong cách qun lý, mi
quan h gia phong cách ca ng
vi vic xây dng vn hoá doanh
nghip, t ó tìm ra gii pháp giúp các doanh nghip xây dng bn sc vn hoá, to
du n, li th cnh tranh trên th trng.
* Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cu c s lý thuyt ca phong cách lãnh o, nhng vn lý
lun liên quan
và xây dng nn vn hoá doanh nghip.
- Kho sát thc t vic xây dng vn hoá doanh nghip ti mt s t chc
kinh doanh Vit Nam
3
- Nghiên cu kinh nghim xây dng vn hoá doanh nghip mt s tp
oàn, công ty mnh trên th gii rút ra bài hc kinh nghim cho Vit Nam.
4. ng và phm vi nghiên cu
- Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cu tác ng, nh hng ca phong cách
này.
- xut mt s gii pháp mang tính cht ch dn cho các doanh nghip Vit
Nam trong vic xây dng vn hoá doanh nghip
7. B cc ca lu
Ngoài phn li m u,
,
,
t lun, lu kt cu 3 ph 4
t s v lý lun chung v ng ca phong cách
o ti vic xây dp.
c trng ng co ti
vic xây dp ti các danh nghip Vit Nam.
t s gi ý vic xây dp cho các
doanh nghip Vit Nam.
nhau này to ra mng làm ving và phc tp, thm chí có nhng
c nhau. Bên ci s cnh tranh ngày càng gay gt ca nn
kinh t th ng toàn cu hóa buc các doanh nghi tn ti và
phát trin phi liên tc tìm tòi nhng cái mi, sáng ti cho phù hp vi
thc t. Làm th doanh nghip tr p hp, phát huy mi ngun lc
cch n to ra lu ting (tích cc
hay tiêu ci vi tt c các yu t ch quan, khách quan khác nhau, nhm gia
u ln giá tr ca tng ngun l, nhm góp phn vào s
phát trin bn vng ca doanh nghi i doanh nghip phi xây
dng và duy trì mt n ny s
a toàn th nhân viên vào vic mc tiêu chung ca t chc.
t nhiu khái ni
i Pháp v doanh nghip va và
nh “Văn hóa doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các
biểu tượng, huyền thoại, nghi thức, các điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạo đức
tạo thành nền móng sâu xa của doanh nghiệp”[7, tr.259]
a t ch ng quc t (International Labour
Organization- ILO): “Văn hóa doanh nghiệp là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các
tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi mà toàn bộ
chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết”[7, tr.259]
Ma khá ph bic chp nhn r
ca chuyên gia nghiên cu các t chc Edgar Schein: “Văn hóa doanh nghiệp là
6
tổng hợp những quan niệm chung mà các thành viên trong công ty học được trong
quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trường xung
quanh”[7, tr.259]
Liu: “Văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ giá trị
tinh thần mang đặc trưng riêng biệt của doanh nghiệp có tác động tới tình cảm, lý
ng h tr u. Có th nói, không ai có th bo v mt công ty tt
bin nhân viên tr thành nhi bo
v danh ting hiu qu, công ty phi to ra m h tr và
khuyn khích hy h mi thy phi trung thành vi công ty, mi n lc
t hiu qu công vii ht,
trách nhic v o doanh nghip.
7
Theo các chuyên gia, m
thuc vào nhng hng ngày co và tt c nhân viên ca
hu là mt b phn không th thiu cp, th hin
uy tín, v th ca sn phm, ca doanh nghip, là tài sc xây dng, tích t mt
cách có ý thc trong quá trình phát trin ca doanh nghip. Thu là nim t
hào ca doanh nghip, to ra nim tin ci vi sn phm và dch
v mà doanh nghip cung ng. Các nhà kinh t cho r
hi u chính là yu t t ca doanh
nghip. Còn khách hàng s i b tin ra không ph mua sn phm mà là
ng thc nhng giá tr u ni ting ha
hn mang li cho khách hàng s tin cy thì ch u này phi
i a mt t chc, doanh nghi
yu t n to nên s khác bit c
Tuy nhiên, vic xây du không ch n là k hoch ca
o cp cao phng xuy
nhìn lo ca mình, kh ng làm vic có th
truynh tt nht ca m
hành x co là nn t xây dng mt nhip
h tr cho s phát trin ca mu.
Chng hn, ti tp ni b co cp
cao gu bn mu vi
i lp tn nhanh chóng. Vic ng dng khoa hc công ngh
giúp cho doanh nghip sn xut ra nhng sn phm có tính cnh tranh cao.
Tính hiu qu ca doanh nghip ph thuc rt ln vào yu t
ng mnh m, trc tin vic hình thành mc tiêu, chic và chính
sách, nó tng có tính cht chic cho bn thân doanh nghing
tho thun li cho vic thc hin thành công chia chn ca
doanh nghia doanh nghin
quyn tinh thn, tng cng
nên quan trp liên doanh, bi vì
có s kt hp gia các dân tc khác nhau.
Nht Bn là mt ví d n hình, s i khoa hc k thut nhanh chóng
o nên nhng sn phm vi chu và giá r u
t mình tnh gic mng ca k ng yên trên ngai vàng quá
lâu. Công ty Xerox Corp- t
ngt khám phá ra ri Nht có mt sn phm t có th bán l sn
phm vi giá th n ca Xerox. Lt các ông vua trong các
n tn lnh bu ý th v tính cnh tranh ca
hàng Nhi Nht và c th a các công ty Nht Bn.
* Văn hóa doanh nghiệp tạo nên sức mạnh nội lực.
n sc mnh ni lc riêng bit cho tng doanh nghip. Mc
tiêu cp là nhm xây dng mt phong cách qun tr hiu qu,
ng ca doanh nghip vào n np và xây dng mi quan h hp tác thân
thin gia các thành viên ca doanh nghip, làm cho doanh nghip tr thành mt
cng làm vic trên tinh thn hp tác,tin cy, gn bó và tin th dó
hình thành tâm lý chung và lòng tin vào s thành công ca doanh nghi
xây dng mt n nnh tin b trong t chm bo s phát
trin ca mi cá nhân trong doanh nghinh bao nhiêu, thì công
ty càng cn ít ch th, mnh l t chc, ch dn c th u l by
nhiêu. Các công ty xut su có mt h thng giá tr, mt bn sc riêng không ai
b cố gắng cung cấp cơ hội cho một sự phát triển nhanh
i ta cm nhn thy mt bu không khí làm vic thân thin, chan hòa,
tinh th và hc hi lp
giúp nhân viên thc mng phát trin và bn cht ca công vic
h làm, to ra mi quan h tp gia các thành viên và mng làm vic
lành mnh. Vp là ngung lc to ln vi nhân viên, các nhân
viên s t có ý thc khi cm thy công vic h
ca h cao và h cm thc tôn trng. V m
nghip có vai trò quan trng giúp nhân viên cng c nit và trung
thành vi t chp to cho tt c mi trong công ty
cùng chung sc làm vit qua nhn th thách, nhng tình th khó
a công ty và h có th làm vic quên thi gian.
* Văn hóa doanh nghiệp tạo nên hiệu quả trong kinh doanh.
Hiu qu trong kinh doanh ch có th c khi có s tham gia tuyi
và có trách nhim ca tt c thành viên. Khi mt tp th có s cng tác toàn din
ca mi, mi ban ngành thì vic sn xut, kinh doanh s có nht
ng hàng hóa ti s tha mãn t
cho khách hàng.
10
nh bt buc vng dn h c
c làm gì khi có nhi
thành viên s ý thc và bing sao cho tt nht, ví d khi gng
hi th ct m, nhân viên marketing s báo
cáo li cng thi tìm cách khuyhàng hóa ca mình. Bng mi
c gng và sáng t p cn và th ng. H bit rng
h s phi chu trách nhim v danh ting và v trí sn phm ca công ty mình
Hiu qu c quynh bi s quan tâm ci lãnh o và
các kh c bit trong mt. Mt h thng
quy tc cng nhc, các chính sách qun lý không phù hp vi nguyn vng ca các
11
Bn s c hình thành t vic cng c. Trong nhng
ng hng tìm cách gi gìn, bo v nhng giá tr
nh hành. H có th là nhng nhân vn hình rt thành
công v m và trách nhim
luôn tìm cách gi gìn và cng c bn sc thit lt lý
o s t quán.
Bn s c hình thành t s hòa nhp. Nhi lãnh
ng có phong cách dân ch, hòa nhp. H luôn chú ý lng nghe và tìm
ng. H t nu hòa, c vi nhng
hòa nhp.
Bn s i. S i v n thit
khi bên trong t chc xut hin nhi cn, ví d công ngh hay
qun lý. Nguyên nhân ca nhng s i này chính là s i v phong cách
o, v trit lý qun lý, v ng cu doanh
nghit lý, và phong cách
hóa thích ng.
i hi i khi mà
ranh gii hành chính quc gia h xóa b trong hi nhp quc t. Nhng
thành công ca doanh nghip có bn vng hay không là nh vào nn hóa doanh
nghip ra mình. Bên cnh vn, chic kinh doanh thì sc mnh
cng nhân viên, làm nên s khác bit vi
i th cnh tranh.
1.1.2 Khái niệm, đặc điểm của phong cách lãnh đạo.
1.1.2.1. Khái nio.
Có th o không ch i quyu t chc và
công ngh ca doanh nghii sáng to ra các bing, các ý thc
o là cách thc làm vic co. Phong cách lãnh
o là h thng các du hia hong và qun lý ca nhà lãnh o,
nh bm nhân cách ca h.
Nhìn chung nh cp và phn ánh khá rõ nhiu mt,
nhio. Tuy nhiên phn lnh
nhn mn mt ch quan, mt cá tính ca ch th o ch
ct kiu hong. Kiu ho
di nào còn ph thuc vào yu t ng xã h nh
ng ca h ng, ca n y, nói cách khác, phong cách
lãnh đạo là kiểu hoạt động đặc thù của người lãnh đạo được hình thành trên cơ sở
kết hợp chặt chẽ và tác qua lại biện chứng giữa yếu tố tâm lý chủ quan của người
lãnh đạo và yếu tố môi trường xã hội trong hệ thống quản lý.
Vì vi bt c hình tho vn luôn là yu t
quan trng, ng to ln hiu qu hong kinh doanh ca doanh nghip.
1.1.2.2. Phân loo.
n lý lâu nay vc xem là cu thành bi rt nhiu phong cách
o khác nhau bao gm: quyn, tng th, th
u khin, trc tip, y thác, t ngc t,
theo các nhà nghiên cu ch n là : lãnh đạo trực tiếp,
lãnh đạo dựa trên nền tảng của sự trao đổi, thảo luận và lãnh đạo ủy thác. Ba
phong cách này theo tiu bu bng ch cái D ( Directing, Discussing,
c g -Ds of
management style). Mi phong u có nhm tích cc và
hn ch nhnh, song chúng khác nhau mt s t
13
mnh lnh, cách thit lp mc tiêu, ra quynh, quá trình kim soát và s ghi
nhn kt qu.
* Phong cách lãnh đạo trực tiếp
mô t nhng gì cn phi làm và ph o là
i ch huy thc hin nhim vc yêu cu. Phong cách
o nng hp các nhân viên còn hn ch v kinh
nghim hoc thiu nhng k n thi hoàn thành công vio
ng, kim soát nhng khâu quan
tr các nhân viên có th d dàng hoàn thành nhim v.
* Phong cách lãnh đạo dựa trên sự trao đổi, thảo luận.
14
Nho s dng tn dng th
tho lun các v v t câu hi, lng
nghe, cung cp thông tin phn hi, nhng gi nh v thách th
o khi cn thi m bo chc chn các ý kin
c tho lun cn k và bin thành mt cuc tranh lun thc s. H
t nhân t m bo cho các cuc tho lung và tt c mi
n.
Cách thc giao tip: Giao tip hai chiu là quy tc c o
thuc phong cách này. H o cho mc
nhi khác tho lun v ý kin ca mình. Nhà qun lý s dành rt nhiu thi
t câu hi và lng nghe.H cùng hi thoi vi nhân viên và chia s các ý
kin ct ra nhng câu hp trung vào v tho lun và v ra ý
ng ca mi nhân viên là cách thc giao tip ph bin nht ca h.
Thit lp mc tiêu: Sau khi tho lun cn k, mc tiêu s c thit lp. Tn
dng s tho lun ca nhi kt ni nhn thc ca tng
nhân viên riêng l c m ra là phong cách ca nhà qun lý này.
Ra quynh: Quynh ch cng tác và phi
hp ca nhân viên. C nhà qu ng, tích cc
trong vinh v la chn và ra quynh.
Kim soát vic thc hin và cung cp thông tin: Nhà qun lý và nhân viên
o thit lp ngay hoc có th o lun vi nhân viên.
Tht bi trong s giao phó, y thác công vic có th do nhân viên không hiu nhà
o mong gì mình hoc không t tin vào chính s
mun gi ý cho vic thc hin k hoch, ch
i mun tôi thc hin k ho
Ra quynh: Quynh thc hin nhim v c chuyn cho nhân viên.
i nhân viên có quyn la chn nh c kt
qu o phi tránh tip tc duy trì s giao phó khi nhân viên
không mun t ra quynh mà tìm cách tr li quyn ra quynh cho nhà lãnh
o.
Kim soát quá trình thc hin và cung c o thuc
ng quynh cách thc kim soát công vic. S ln kim soát
ph thuc vào tính chca nhim v i thc hin nó. Cung cp thông
tin phn hi là trách nhim ca nhân viên. Vic gi o không ni gin
và mc bit khi k hoch b chu rt quan trng.
ng và ghi nhn kt qu: Nhà lãnh ng và ghi
nhn nhng ai chc kh c mc lp. Phong cách
o này rt thích hi hiu bit, có k ng lc
hoàn thành công vic. Bi vì, nhng nhân viên có kinh nghim s không cn mt
o nói rng h phi làm gì. H mun t do la chn cách thc thc hin
công vio có nhiu thi
dành cho vic thc hin các nhim v ng các tiêu chun,
sc và lên k hoch.
Mo khác nhau, song không nht thit mt nhà
o ch áp dng mt loo nhu
khin và giám sát công vic. Nó ch mang mi và nh
hoi tùy vào nhng hoàn cnh c th ca to.
.
Có th nói, xây dn ch là bài phát
1.2.1 Những quá trình v cấu trúc hữu hình của doanh
nghiệp.
Bao gm tt c nhng hing và s vt mà mi có th nhìn, nghe
và cm thy khi tip xúc vi mt t chc có n
- Kin trúc, cách bài trí ca doanh nghip bao gm các yu t t bng,
cng, cây ci, quy, bàn gh, lng, các bc tranh, bt c
c s dng to cm giác thân quen vo môi
ng làm vic tt nht cho nhân viên. Kin trúc ch ng lch s v s hình
thành và phát trin ca t chc, tr thành bing và là ngôi nhà chung cho toàn
th nhân viên trong công ty, th hin rõ du n c u
doanh nghip. Phn ln nht hot trin mun gây n
i vi m i v s khác bit, thành công và sc mnh ca h bng
nhng công trình kic bi s. No theo phong cách
o trc tip, mi viu theo s ch o ti cao và duy nht ca ông ta thì
ngay c cách b c, bàn làm vic cu có 1
quy tc nhi vo theo phong cách y thác,
nhân viên có th tùy ý sp xp khu vc làm vic theo ý thích cá nhân, tt nhiên là
17
trong khuôn kh o nên sc sng, s ng,
khin s thích và kh a mc bc l.
- Công ngh, sn phm: Có th nói, nhn ph i ta nhi
Vit. Vy thì sn phm, dch v phát trin mc cao, tr u, nó
s là bing ln nht cu, xét v giá trt yu t ca
u này có công st ln co
doanh nghip trong vic to du. C th, cà phê Vit
c khá nhii tiêu dùng quc t ng t u cà phê
c bin, và l n lin vi tên tui
nhà doanh nghip tr
18
c vi nhng th h ng doanh nghic
thành qu
- Các bing, logo, tài liu qung cáo ca doanh nghip: Mt công c
khác biu th p là bing. Các công trình kin
trúc, l nghi, giai thoi, khu hiu chng nha bing.
Bi thông qua nhng giá tr vt cht c th, hu hình, các biu mun
truyt nhng giá trm n bên trong cho nhi tip nhn theo
các cách thc khác nhau. Mt bing khác là logo hay mt tác phm sáng to
c thit k th hing v mt t chc, mt doanh nghip bng ngôn
ng ngh thut ph thông. Các logo, bing vt chng có sc mnh
rt lng s chú ý ci thy nó vào mt vài chi tim
nhn c th có th dic nhng giá tr ch o mà t chc, doanh nghip
mun to ng.
- Ngôn ng, khu hic, xe c, chc danh, cách biu l cm xúc,
ng thy ca các thành viên và các nhóm làm vic trong doanh nghip:
Mt dng bic s d gây ng n
p là ngôn ng. Thc t cho thy, khá nhio s
dng nhng câu ch c bit, khu hiu, ví von, n d hay mt sc thái ngôn t
truyn ti m th n nhân viên ca mình và nhi hu quan.
Khu hing rt ngn gn, hay s dng các ngôn t n, d nh. Khu
hiu là cách ding nht ca trit lý hong, kinh doanh ca mt doanh
nghip. Vì vy chúng cc liên h vi bn tuyên b s mnh ca doanh nghip
him n ca chúng. Bên ci cá nhân có phong cách
giao tip khác nhau, chính vì vy s ng rt ln hình nh và cách nhìn
nhn ca khách hàng, nhà cung ci vi doanh nghip. Vì vy xây dng mt
phong cách giao tip chun cho toàn th công nhân viên là mt tiêu chí vô cùng
quan trng trong vic xây du cho doanh nghip.
o c rt h ý thc rng làm lãnh
o ng thi trách nhim, h s phi n lng nhân viên ca
mình rt nhiu. Chính vì th có th nhn ra không khí làm vic rt kh
giác to hay không. Hoc ti Công ty TNHH Taixin Printing
Vina, mi Hàn Qu ng vi nhân
i Vit. Khi công vic cùng toàn th
ng các phòng ban, b phn xung cùng công nhân, kim tra
c, thm chí rt sn lòng vác nhng thùng hàng nng cho công nhân n. Hành
ng này cnp ti tt c mi
v mt ý thc cao trong trong công vic, s thc t và tinh thn trách nhiu
ng s nha bt k doanh nghip nào, to s
g ln nhau gia các thành viên trong công ty. Vi mong
mun xây dng mng
viên kp thi cán b công nhân viên ca mình, sn lòng ln
vng ca hng các b pht gn gi vi nhân viên,
công nhân ca mình, si nhng dp hiu, h. H
n tn nhà chúc m i công nhân mình qu u này
không phi c chào hi là
mt u bt buc ti công ty này, th hin s tôn tri vi cng
nghip, toàn th cán b u phi thc hin khi bu cuc hp hay
khi gp g, ông Ti là ngoi l. Vic t chc sinh nht,
trao thng hàng tháng hay chy th dc bun không nh to
a Công ty Taixin mà tn hình là T c ca
Công ty.
1.2.2 Những giá trị được tuyên bố (gồm các chiến lược, mục
tiêu, triết lý của doanh nghiệp)
Doanh nghinh, nguyên tc, trit lý, chic và mc
tiêu riêng, là kim ch nam cho hong ca toàn b c
doanh nghip công b rng giá tr c