i
L
Tôi cam đoan Lun vn nƠy hoƠn toƠn do tôi thc hin. Các đon trích dn và s liu s
dng trong Lun vn đu đc dn ngun vƠ có đ chính xác cao nht trong phm vi hiu
bit ca tôi. Lun vn nƠy không nht thit phn ánh quan đim ca Trng i hc Kinh
t thành ph H Chí Minh hay Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright.
Thành ph H Chí Minh, ngƠy tháng nm 2013
Tác gi lun vn
Nguyn Th Thanh Hin
ii
LI C
Tôi trân trng gi li cm n đn thy Nguyn Xuân Thành, thy David O.Dapice đư nhit
tình hng dn tôi trong quá trình thc hin lun vn. c bit là thy Nguyn Xuân
ThƠnh đư giúp tôi đnh hng đ tài, nhng ý kin đóng góp ca thy đư giúp tôi gii quyt
đc nhng vn đ khó khn ca đ tài này.
Tôi trân trng gi li cm n ti thy Thiên Anh Tun, cô Trn Th Qu Giang đư
hng dn vƠ đóng góp Ủ kin đ lun vn ca tôi đc tt hn.
Tôi cng gi li cm n ti các anh ch thuc Công ty TNHH MTV Cng Ơ Nng đư giúp
đ tôi trong vic thu thp s liu d án đ hoàn thành lun vn nƠy.
Cui cùng, tôi cm n ti gia đình, bn bè, đư quan tơm giúp đ tôi rt nhiu trong thi
gian tôi đi hc và thc hin lun vn ti Chng trình Ging dy Kinh t Fulbright.
Chân thành cm n.
iii
DANH MC T VIT TT viii
DANH MC HÌNH ix
DANH MC BNG BIU ix
CHNG 1 GII THIU 1
1.1. Bi cnh nghiên cu 1
1.2. Vn đ chính sách 2
1.3. Câu hi nghiên cu 3
1.4. Cu trúc lun vn 3
CHNG 2 MÔ T D ÁN U T 4
2.1. Gii thiu d án 4
2.2. Quy mô đu t 5
2.3. Tng vn đu t vƠ c cu vn 5
CHNG 3 KHUNG PHỂN TệCH 7
3.1. Khung phân tích kinh t 7
3.1.1. Li ích kinh t 7
3.1.2. Chi phí kinh t 9
3.1.3. Xác đnh vƠ c lng ngơn lu ròng kinh t ca d án 9
3.2. Khung phân tích tài chính 9
3.2.1. Li ích tài chính 10
3.2.2. Chi phí tài chính 10
v
3.2.3. Xác đnh vƠ c lng ngơn lu ròng tƠi chính ca d án 10
CHNG 4 PHỂN TệCH KINH T 11
4.1. Thi gian phân tích kinh t 11
4.2. Li ích kinh t ca d án 11
4.2.1. Li ích kinh t t dch v cng 11
4.2.2. Li ích kinh t t vic gim thi gian ch đi ca tàu và hàng hóa 14
4.2.3. Li ích kinh t t thu hi đt cng c 15
4.3. Chi phí kinh t ca d án 17
5.2.7.2. Chi phí vn bình quân trng s 33
5.3. Kt qu phân tích tài chính 33
5.4. Phân tích ri ro tài chính ca d án 33
5.4.1. Phân tích ri ro theo chi phí đu t 34
5.4.2. Phân tích ri ro theo t l lm phát 34
5.4.3. Phân tích ri ro theo lng hàng hóa thông qua cng 35
5.4.4. Phân tích ri ro theo chi phí hot đng 35
5.4.5. Phân tích ri ro theo chi phí vn ch s hu 36
5.4.5. Phân tích ri ro theo kch bn giá phí dch v ti cng 36
5.4.6. Phân tích mô phng Monte Carlo 37
5.5. Phân tích phân phi 38
CHNG 6 KT LUN VÀ KIN NGH CHÍNH SÁCH 41
TÀI LIU THAM KHO 43
PH LC 46
vii
Ph lc 1.1: Khi lng hàng hóa thông qua cng Ơ Nng (2008 ậ 2012) 46
Ph lc 1.2: Quy hoch cng bin Ơ Nng ca B giao thông vn ti. 47
Ph lc 3.1: Danh sách các khu công nghip thành ph Ơ Nng 48
Ph lc 4.1: Thông s ca d án 49
Ph lc 4.2: Tính toán phí thng ngoi hi 54
Ph lc 4.3: Phân tích kinh t ca d án 56
Ph lc 5.1: Chi phí vn ch s hu 62
Ph lc 5.2: Phân tích tài chính 64 viii
DANH MC T VIT TT
Qu tin t quc t
IRR
Internal Rate of Return
Sut sinh li ni ti
MMTB
Máy móc thit b
MTV
Mt thành viên
NHTM
Ngơn hƠng thng mi
NPV
Net Present Value
Giá tr hin ti ròng
TEU
Twenty-foot Equivalent Units
n v đo ca hƠng hóa đc container hóa
TGXD
Thi gian xây dng
TNHH
Trách nhim hu hn
TTCK
Th trng chng khoán
VAT
Value Added Tax
Bng 4.7: Cách tính h s chuyn đi ca chi phí nhiên liu 19
Bng 4.8: Nhu cu nhiên liu tng thêm 19
Bng 4.9: Nhu cu đin tng thêm hƠng nm 20
Bng 4.10: Nhu cu nc tng thêm hƠng nm 20
Bng 4.11: Tng hp nhu cu lao đng, nhiên liu, đin, nc tng thêm 20
Bng 4.12: H s chuyn đi kinh t ca các hng mc chi phí 21
Bng 4.13: Tng hp ngơn lu kinh t ca d án 23
Bng 4.14: Phơn tích đ nhy theo chi phí đu t 24
Bng 4.15: Phơn tích đ nhy theo lt tàu và hàng hóa thông qua cng 24
x
Bng 4.16: Phân tích đ nhy NPV kinh t theo t l cho thuê vn phòng 25
Bng 4.17: Phân tích đ nhy NPV kinh t theo chi phí đu t trên đt cng c 25
Bng 4.18: Phơn tích đ nhy NPV kinh t theo mc giá cho thuê vn phòng 26
Bng 5.1: T l lm phát Vit Nam và M t nm 2009 đn 2017 27
Bng 5.2: Nhu cu lao đng ca cng Sn TrƠ 29
Bng 5.3: Nhu cu nhiên liu, đin, nc tng ng vi nm hot đng 30
Bng 5.4: Tng chi phí đu t d án Cng Sn TrƠ (theo giá danh ngha) 32
Bng 5.5: Phơn tích đ nhy theo chi phí đu t 34
Bng 5.6: Phơn tích đ nhy theo t l lm phát 35
Bng 5.7: Phơn tích đ nhy theo lng hàng hóa 35
Bng 5.8: Phơn tích đ nhy theo chi phí hot đng 36
Bng 5.9: Phơn tích đ nhy theo chi phí vn ch s hu 36
Bng 5.10: Phân tích ri ro theo kch bn giá phí dch v ti cng 37
Bng 5.11: Phân tích phân phi (triu đng) 40
1
GII THIU
1.1. Bi cnh nghiên cu
2
1 h thng cng
Ngun: Tác gi t v t Google Earth
Nhng cng có mt s ý kin cho rng thay vì đu t thêm các cng mi, các đa phng
khu vc min Trung cn phi liên kt phát trin, tp trung m rng nhng cng hin hu
có tim nng thƠnh cng nc sâu. Hn na, dc b bin dài 1.200 km khu vc min
Trung đư có hn 20 cng bin, các cng bin này có hiu qu kinh t không cao, hot đng
không ht công sut vƠ lng hàng thông qua các cng rt hn ch. Vì vy, vic đu t xơy
dng Cng Sn TrƠ cn phi đc thm đnh k tính kh thi v mt tài chính và kinh t.
1.2. V chính sách
T đu nm 2009, cng Ơ Nng (ch đu t) đư đ xut xây dng Cng Sn TrƠ nhm
đáp ng nhu cu vn chuyn hƠng hóa ngƠy cƠng tng vƠ phc v mc đích quy hoch đô
th ca UBND. Nhng vic phân tích tính kh thi v mt kinh t không đc thc hin và
tài chính ca d án nƠy cha đc tin hành k. Báo cáo tin kh thi ch đánh giá tính kh
thi v mt tài chính ca d án. Trong khi đó, dc b bin khu vc min Trung, hu ht các
3
tnh thƠnh đu có cng bin, cng nc sâu, và hot đng không hiu qu. Hn na, d án
đang gp khó khn trong vic huy đng ngun vn tài tr nên không th đa ra quyt đnh
đu t da trên mong mun ch quan. Vì vy, d án này cn phi đc thm đnh mt
cách khách quan, cn trng trong chi phí ậ li ích c v mt kinh t và tài chính.
1.3. Câu hi nghiên cu
Thông qua các kt qu phân tích kinh t, tài chính và phân phi ca d án, lun vn nghiên
cu s tr li các câu hi sau:
Th nht, d án có kh thi v mt kinh t hay không?
Th hai, d án có kh thi v mt tài chính hay không?
Th ba, nu d án kh thi, cn có khuyn ngh chính sách nh th nƠo đ cng Ơ Nng
thc hin d án?
Thi gian d kin xơy dng d án lƠ quỦ IV/2009. D án gm 2 giai đon: giai đon 1:
thc hin công tác chun b đu t, san lp toƠn b khu đt, xơy dng hoƠn thin 01 bn vƠ
kè sau bn cùng các hng mc công trình ph tr; giai đon 2: thc hin đu t hoƠn thin
bn s 2 vƠ các hng mc công trình còn li.
Tuy nhiên, đn thi đim đu nm 2013, cng Ơ Nng vƠ UBND cha đt đc tha
thun v mc h tr cng Ơ Nng di di khu bn Sông HƠn nên d án vn cha đc
khi công xơy dng. UBND đư ra quyt đnh cng ch cng Ơ Nng phi di di khu bn
Sông HƠn trc ngƠy 31.12.2013. Do đó, ch đu t điu chnh d án cng Sn TrƠ s
đc xơy dng trong thi gian 2 nm, 2013 ậ 2014. Thi gian khai thác d án lƠ 30 nm
sau thi gian xơy dng.
5
2.2. u t
Cng Sn TrƠ có kh nng tip nhn tƠu 10.000 DWT vi công sut cng đt 1,5 triu
tn/nm nhm đáp ng nhu cu di di khu bn cng Sông HƠn vƠ h tr bn cng Tiên Sa.
Các hng mc công trình chính đu t bao gm: Th nht, san lp to mt bng, xây dng
400m cu tƠu cho tàu 10.000 DWT cùng h thng kè b, đng bưi, kho hƠng, các công
trình ph tr vƠ các công trình k thut đng b; Th hai, đu t mt s thit b xp d cn
thit phù hp vi c cu vƠ lng hƠng hóa d báo thông qua cng nhm đm bo quá
trình hot đng khai thác cng.
2.3. Tng vu vn
Nm 2009, cng Ơ Nng đư thuê Công ty CP t vn TXD HƠng Hi lp báo cáo nghiên
cu tin kh thi vƠ t vn thit k d án. D án cng Sn TrƠ đư đc cng Ơ Nng phê
duyt đu t vi tng vn là 454,116 t đng. C th các hng mc đu t d án đc th
hin bng 2.1.
2.1: Tng v án 2009
Ngun: Tng công ty hàng hi Vit Nam, Quyt đnh s 604/Q-HQT ngày 21 tháng 8 nm 2009.
C cu ngun vn tƠi tr cho d án bao gm: 35% ngun vn đc vay vn t NHTM,
35% ngun vn đc huy đng t các pháp nhơn khác vƠ phn vn còn li đc tƠi tr t
1
. Mc giá
kinh t cho các loi dch v ti cng là T
0
, mc giá này bao gm mc phí các dch v ti
cng và thu VAT cho các dch v này. C
0
là tng chi phí ca ch tàu và ch hàng hóa
trong trng hp tƠu neo đu ti cng c, trong đó C
0
= T
0
+ W
0
vi W
0
là chi phí thi gian
ca tàu và hàng hóa ti cng c. C
1
là tng chi phí ca tàu và ch hàng hóa trong trng
hp tƠu neo đu ti cng Sn TrƠ, trong đó C
1
= T
1
+ W
1
vi W
1
lƠ chi phí thi gian vƠ tƠu
vƠ hƠng hóa ti cng Sn TrƠ.
2
) ngay trung tâm thành ph có giá tr kinh t cao hn. Theo
Ngân hàng th gii, cách tính giá tr kinh t ca khong đt nƠy đc tính theo phng
pháp gián tip, không th tính theo phng pháp trc tip s dng giá th trng có điu
chnh khi các méo mó vì cung đt đai hoƠn toƠn không co giưn. đo lng giá tr ca
9
đt đai trong các cách s dng khác, ngi ta phi c đnh mt mc giá bng cách tính
toán NPV ca giá thuê đt, đc th hin theo công thc:
g)R/(iV
Trong đó, V lƠ giá tr c đnh ca khu đt, R là tin thuê đt hoc thu nhp hƠng nm t
đt, i là lãi sut hay chi phí c hi ca vn và g là tc đ tng thc t k vng ca giá thuê
đt.
2
3.1.2. Chi phí kinh t
iu chnh chi phí đu t ban đu bao gm chi phí xơy dng, máy móc thit b, nhơn
côngầ theo h s chuyn đi kinh t. Chi phí hot đng kinh t đc tính theo nm hot
đng hin ti ca chi phí hot đng tƠi chính vƠ ch tính chi phí hot đng cn cho lng
hƠng hóa tng thêm, nhng loi tr chi phí lưi vay vƠ thu thu nhp doanh nghip.
Ngoài ra, hƠng hóa thông qua cng Sn TrƠ ch yu phc v cho các khu công nghip
trong thƠnh ph, khi thay đi v trí ca cng Sông HƠn ra khu vc Sn TrƠ, Th Quang lƠm
tng khong cách gia cng Sn TrƠ vƠo các khu công nghip trung bình lƠ 5km, vì vy
lƠm tng chi phí vn chuyn bng xe t cng đn ni phơn phi, đơy cng lƠ lƠm tng chi
phí kinh t.
(Xem Ph lc 3.1)
Xác đnh chi phí vn kinh t ca d án đc xác đnh da trên chi phí c hi kinh t ca
vn đi vi nn kinh t.
3.1.3.
cho các dch v ti cng; chi phí sa cha ln, sa cha nh tƠi sn c đnh hƠng nm, quy
đnh bng 2,5% chi phí xơy dng vƠ chi phí thit b; chi phí lưi vay; chi phí khác vƠ thu
thu nhp doanh nghip.
Thay đi vn lu đng bao gm thay đi các khon phi thu, các khon phi tr vƠ thay
đi cơn đi tin mt. Do d án to ra sn phm dch v nên không có hƠng tn kho, vì vy
vn lu đng không có hƠng tn kho.
3.2.3. X
Xác đnh ngơn lu ròng tƠi chính ca d án đc tính bng cách ly giá tr li ích tƠi chính
tr đi giá tr chi phí tƠi chính.
11
PHÂN TÍCH KINH T
Chng 4 phơn tích v tính kh thi kinh t ca d án, nu li ích kinh t ln hn chi phí
kinh t thì khi đu t d án s ci thin phúc li xư hi và d án s đc chp nhn v mt
kinh t.
4.1
Thi gian thc hin xơy dng d án lƠ 2 nm, thi gian vn hƠnh d án lƠ 30 nm. Nm
2013 bt đu xơy dng nên đc xem lƠ nm gc, nm d án kt thúc lƠ 2044.
3
4.2.1. Li ích kinh t t dch v cng
D án ra đi nhm tng công sut hot đng ca cng, đm bo đáp ng nhu cu hàng hóa
thông qua cng trong tng lai. Theo khung phơn tích, li ích kinh t t dch v cng chính
là li ích kinh t t phc v lng hƠng tng thêm.
a. D báo nhu cu vn chuyn bng đng bin
Theo Hip hi cng bin Vit Nam (VPA), tính đn nm 2012, khu vc cm cng min
Trung có 18 cng, trong đó, hƠng hóa ch yu thông qua cng Ơ Nng và cng Quy
máy móc, thit b đóng dng hòm/thùng. Do không có s liu c th nên lun vn gi đnh
t l hai nhóm hàng hóa này bng nhau và t l hàng hóa xp d t hm tàu sang ô tô sang
kho bãi chim 50%, t l hàng hóa xp d t hm tàu ra kho bãi chim 50%.
i vi hàng hóa dng container thông qua cng gm các loi thùng container tiêu chun
20 feet vƠ 40 feet. Trong đó, t l container 20 feet chim 55% đn 60%, còn li là
container 40 feet. Lun vn gi đnh t l container 20 feet là 55% và t l container 40
feet là 45%. T l container đy hàng trung bình ca toàn cng là 82.5%, t l container
rng là 17.5%. Và t trng container xp d t hm tàu ra ô tô ra kho bãi là 50%, t trng
container xp d t hm tàu ra kho bãi chim 50%.
13
Do công sut hot đng ca cng Sn TrƠ ln, tùy theo loi hƠng hóa, thông thng cng
Sn TrƠ s dng ba đn bn máng bc d, làm gim thi gian phc v ca tàu ti cng, t
đó gim thi gian lu bn ca tàu ti cng. Da trên tính toán v quy mô ca tƠu, nng sut
hot đng ca cng, thi gian tƠu neo đu ti bn trung bình là 4 ngày.
Theo thng kê ca cng Ơ Nng, đi vi hàng hóa tng hp, t trng hƠng hóa lu kho ậ
bãi chim 70% tng lng hàng hóa thông qua cng, trong đó có 30% hƠng hóa lu kho
vi thi gian bình quơn lƠ 6 ngƠy, 70% hƠng hóa lu bưi vi thi gian bình quân 13 ngày.
i vi hàng container, t l container qua bãi là 80% vi thi gian lu bưi bình quơn 4
ngày.
c. Giá phí kinh t ca các dch v cng
Theo khung phân tích, giá phí kinh t các dch v cng lƠ giá cu v dch v ti cng hay
mc sn lòng chi tr cho vic s dng dch v cng ca các ch tƠu vƠ ch hƠng hóa.
Trên thc t, mc phí các dch v ti cng cng Sn TrƠ vƠ các cng khác trong khu vc
2 (các cng nm trong khu vc t v tuyn 11,5 đn v tuyn 20) có cùng mc phí theo
quyt đnh s 61/2003/Q-BTC ca B TƠi chính ngày 25/4/2003. Do đó, mc dù cng
Sn TrƠ có công sut hot đng ln hn cng c, phc v nhiu hƠng hóa hn, nhng mc
phí dch v vn không đi. Mc phí dch v do cng quyt đnh cn c trên quy đnh ca
B Tài chính vƠ vi mc phí nƠy, UBND không phi tr cp cho hot đng ca cng. ây
cng lƠ mc sn lòng chi tr ca ch tƠu vƠ ch hƠng, bi ch tƠu vƠ ch hƠng s cơn nhc
t tit kim thi gian đi vi ch tƠu theo sut chit khu vn kinh t (10%) trong 30 nm
là 15.954,53 triu đng. 4
Công ty TNHH MTV Cng Ơ Nng (2011)
15
Vic gim thi gian ch đi ti cng ca tƠu s to li ích cho ch hƠng do gii phóng vn
hƠng hóa nhanh hn, gi đnh toƠn b hƠng hóa trên tƠu ca ch hƠng đc tƠi tr bng
vn vay ngơn hàng. HƠng hóa thông qua cng Ơ Nng ch yu lƠ các loi hƠng nh phơn
bón, g, st thép, xi mng, clinker, thc n gia súc, dm g bch đƠn vƠ hƠng containerầ
5
Giá tr trung bình mt tn hƠng hóa thông qua cng khong 5 triu đng/tn. Lưi sut vay
vn ngn hn trung bình lƠ 15%/nm. Nh vy, giá tr hin ti ròng ca li ích kinh t t
tit kim thi gian đi vi ch hƠng theo chi phí vn kinh t trong 30 nm lƠ 82.347,27
triu đng. NgoƠi ra, vic tit kim thi gian ch đi ca hƠng hóa còn lƠm gim lng
hƠng hóa b h hng (ví d nh hƠng đông lnhầ), tuy nhiên s liu thng kê v loi hƠng
hóa thông qua cng không đy đ nên lun vn b qua tính toán li ích kinh t nƠy. Bng
4.3 tng hp li li ích kinh t t tit kim thi gian ch đi ca tƠu vƠ hƠng hóa ti cng
mi.
Bng 4.3: Tng hp li ích kinh t t tit kim thi gian ch i
Ngun: Tác gi t tính toán
4.2.3. Li ích kinh t t thu ht c
Sau khi di di cng Sông HƠn, UBND có đc khu đt vi tng din tích lƠ 3,6 ha ti
trung tơm thƠnh ph. UBND d kin đu giá khu đt, chuyn đi công nng ca cng
thƠnh khai thác bn du lch, hoc cho thuê đt đ xơy dng khu vn phòng cho thuêầ
xác đnh đc giá tr kinh t ca đt, lun vn gi đnh khu đt bn Sông HƠn đc dùng