B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
_____________________________
NGUYNăANăTHI ỄNHăGIỄăTỄCăNG CA CÔNG C TIP TH
XANHăN HÀNH VI MUA XANH CAăNGI
TIÊU DÙNG THÀNH PH H CHÍ MINH LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H Chí Minh - Nmă2013
B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
_____________________________ NGUYNăANăTHI
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
PH LC
DANH MC BNG BIU
DANH MC HÌNH
DANH MC CÁC CH VIT TTCHNG 1: TNG QUAN 1
3.2. iu chnh thang đo 25
3.2.1. Thang đo gc t các nghiên cu trc 25
3.2.2. iu chnh thang đo gc thông qua tho lun nhóm 28
3.2.2.1. Tiêu chí la chn đi tng tho lun 28
3.2.2.2. Cách la chn đi tng tho lun 29
3.2.2.3. T chc tho lun 31
3.2.2.4. Kt qu tho lun 31
3.3. Kim đnh đ tin cy và phân tích EFA 36
3.3.1. Mu nghiên cu đnh lng s b 37
3.3.2. Kt qu đánh giá đ tin cy và phân tích EFA ca thang đo s b 37
3.4. Mô t mu nghiên cu đnh lng chính thc 37 3.4.1. Cách thc chn mu 37
3.4.2. C mu 38
3.4.3. Phng pháp thu thp d liu 38
3.4.3.1. Thit k bng câu hi và thang đo đ thu thp d liu 38
3.4.3.2. Phng vn thu thp d liu 39
CHNG 4: KT QU NGHIÊN CU 42
4.1. Gii thiu 42
4.2. Kt qu nghiên cu 42
4.2.1. Thông tin chung v mu nghiên cu 42
4.2.2. ánh giá thang đo bng h s Cronbach‟s Alpha 43
4.2.3. ánh giá thang đo bng phân tích EFA cho các khái nim nghiên cu 44
4.3. Nhn din hành vi mua xanh ca ngi tiêu dùng TP HCM 48
4.4. Kim đnh mô hình và gi thuyt nghiên cu 49
4.4.1. Phơn tích tng quan 49
5.4. Hn ch vƠ hng nghiên cu tip theo 70
TÀI LIU THAM KHO 1
PH LC
PH LC
Ph lc 1: Dàn bài tho lun nhóm
Ph lc 2: Bng câu hi nghiên cu đnh lng
Ph lc 3: Bng câu hi gc
Ph lc 4: Kt qu kim đnh đ tin cy Cronbach‟s alpha nghiên cu đnh lng chính
thc
Ph lc 5: Kt qu phân tích nhân t nghiên cu đnh lng chính thc
Ph lc 6: Phân tích giá tr trung bình ca các thang đo
Ph lc 7: Kt qu kim đnh đ tin cy Cronbach anpha ca 100 mu trong đnh lng
s b
Ph lc 8: Kt qu phân tích nhân t trong 100 mu đnh lng s b
Ph lc 9: Danh sách tham d tho lun nhóm DANH MC HÌNH
Hình 2.1 ậ Mô hình Lý thuyt hƠnh đng hp lý (TRA) 10
Hình 2.2: Mô hình nghiên cu 23
Hình 3.1: Biu đ phân tán ca giá tr phn d chun hóa và phn d chun đoán 54
Hình 3.2: Biu đ tn sut ca các phn d chun hóa 55
Hình 3.3: Biu đ P-P plot ca phn d đƣ đc chun hóa 55
DANH MC CÁC CH VIT TT
cm… Theo báo cáo ca các nhà khoa hc, s nóng lên toàn cu ca h thng khí hu
hin nay lƠ cha tng có và rt rõ ràng t nhng quan trc nhit đ vƠ đi dng trung
bình toàn cu; s tan chy ca bng, tuyt trên phm vi rng ln dn đn s dâng cao ca
mc nc bin. Nhit đ trung bình trong 100 nm qua đƣ tng 0,74
0
C và xu th nhit đ
tng trong vòng 50 nm gn đơy lƠ 0,13
0
C/thp k. Nhit đ trung bình Bc cc tng
1,5
0
C, và đnh lp bng vnh cu Bc bán cu tng 3
0
C k t nm 1980 đn nay.
Mi nm tr li đơy đc xem là nhng nm nóng nht theo chui quan trc t nm
1850. S nóng lên ca Trái đt, bng tan đƣ dn đn mc nc bin dâng cao. Nu
khong thi gian 1962 - 2003, lng nc bin trung bình toàn cu tng 1,8mm/nm, thì
t 1993 - 2003 mc tng lƠ 3,1mm/nm. Tng cng, trong 100 nm qua, mc nc bin
đƣ tng 0,31m. Theo quan sát t v tinh, din tích các lp bng Bc cc, Nam cc,
bng Greenland và mt s núi bng Trung Quc đang dn b thu hp. Chính s tan
chy ca các lp bng cùng vi s nóng lên ca khí hu các đi dng toƠn cu đƣ góp
phn làm cho mc nc bin dâng cao. D báo đn cui th k XXI, nhit đ trung bình
s tng lên khong t 2,0 - 4,5
o
C và mc nc bin toàn cu s tng t 0,18m - 0,59m.
Vit Nam lƠ 1 trong 4 nc chu nh hng nng n nht ca s BKH vƠ dâng cao ca
nc bin (Ngô Huyn, 2012).
2
1,8 t ngi trên th gii s khó khn v nc sch và 600 triu ngi b suy dinh dng
vì thiu lng thc do nh hng ca BKH toƠn cu trong nhng nm ti (Ngô Huyn,
2012).
3 Theo Bng ch s v mc đ tn thng do bin đi khí hu (Maplecroft công b hng
nm t nm 2008), 10 nc b tác đng mnh nht gm Bangladesh, Guinea Bissau,
Sierra Leone, Haiti, Sudan, Nigeria, CHDC Congo, Campuchia, Philippines và Ethiopia.
Trong nhóm nguy c cc cao có n (hng 20), Pakistan (hng 24) và Vit Nam (hng
26). Thuc nhóm nguy c cao có Indonesia (hng 38), Thái Lan (hng 45), Trung Quc
(hng 61) (Bin đi khí hu, 2013).
S can thip thô bo ca con ngi vào môi trng trái đt nh vic s dng các cht
hóa thch nh than đá, du la, khí đt; vic tàn phá các cánh rng; vic phát trin công
nghip hóa đƣ vƠ đang thi ra bu khí quyn nhiu loi khí gây hiu ng nhà kính, làm
cho trái đt nóng lên tng ngày.
BKH đƣ tr thành ch đ nóng ca nhiu hi ngh cp cao trên th gii. Tng Th kỦ
Liên Hp Quc Ban Ki Moon cho rng: ắBKH cng khin nhân loi phi đi mt vi
nhng đe da to ln nh chin tranh”; ắBKH không ch là vn đ môi trng, mà còn
là mi đe da toàn din, nh hng đn sc khe con ngi, đn tình hình cung cp
lng thc toàn cu, vn đ di dơn vƠ đe da nn hòa bình, an ninh th gii”. Do đó,
nhiu nc trên th gii đƣ thƠnh lp các t chc đ ch đo vƠ điu phi các hot đng
ng phó vi tình hình BKH, xơy dng các chng trình, chin lc và k hoch hành
đng quc gia ng phó vi BKH (Phân vin khí tng thy vn vƠ môi trng min
Nam, 2012).
1.1.2. Tháiăđ caăngiătiêuădùngăđi vi vnăđ ô nhimămôiătrng và binăđi
khí hu
đƣ đng lot ty chay sn phm rt quen thuc nƠy không ch do nhng vi phm ca
Vedan Vit Nam đi vi môi trng lƠ ht sc kinh khng mƠ kèm theo đó li lƠ thái đ
né tránh kéo dƠi ca doanh nghip trong vic khc phc vƠ gii quyt hu qu (Báo mi,
2010). ơy không ch lƠ bƠi hc trách nhim xƣ hi cho Vedan Vit Nam mà còn cho các
doanh nghip khác.
Kt qu kho sát „Tin vƠ Dùng 2013‟ cho thy, có ti 43.52% ngi tiêu dùng s u
tiên sn phm thơn thin vi môi trng (Nhp cu doanh nhơn, 2013).
Tuy nhiên, trên thc t, ti thƠnh ph H Chí Minh cng nh các thƠnh ph khác
trên c nc, các chin dch vn đng tiêu dùng xanh, mua sm xanh… đc thc hin
rm r nhng kt qu thu v cha đáng k, phn đông các chin dch nƠy vn khá xa l
vi qun chúng. in hình lƠ theo thng kê, sc tiêu th sn phm ca các DN xanh ti
h thng siêu th Co.opmart trong tháng ắTiêu dùng xanh” tng cao khong 50-60% so
5 vi ngƠy bình thng, tuy nhiên sau đó li không thay đi nhiu (Qunh Trang, 2013) .
iu nƠy cho thy mua sm xanh cha hoƠn toƠn đi vƠo Ủ thc, tim thc ca ngi tiêu
dùng, ch xy ra theo phong trƠo khi đc vn đng. Do đó vic thc hin các chin lc,
phong trƠo vn đng, thúc đy ngi tiêu dùng mua sm sn phm xanh thng xuyên
đóng vai trò cc k quan trng trong vic phát trin doanh s các sn phm xanh. lƠm
đc điu đó, các công c tip th xanh hiu qu lƠ tht s cn thit nhm nơng cao kin
thc, s nhn bit ca ngi tiêu dùng đi vi sn phm xanh.
1.1.3. S cn thit caăđ tài
Xut phát t thc trng bin đi khí hu trên th gii cng nh Vit Nam, xu
hng tiêu dùng xanh lƠ tt yu trong tng lai đ dm bo s phát trin bn vng ca
đt nc. Ngi tiêu dùng luôn lƠ ch th trung tơm quyt đnh đn mi hot đng sn
xut kinh doanh. Doanh nghip phi sn xut nhng mt hƠng đúng nhu cu. Ngi tiêu
- ánh giá tác đng ca công c tip th xanh đn hƠnh vi mua xanh ca ngi tiêu
dùng thƠnh ph H Chí Minh.
- Nghiên cu s khác bit v hƠnh vi mua xanh ca các nhóm có đc đim nhơn
khu khác nhau.
1.3. PhmăviăvƠăphngăphápănghiênăcu
1.3.1. iătng kho sát
Ngi tiêu dùng TP. HCM trên 18 tui. Lý do là khách hàng đ tui nƠy đƣ quen
thuc vi vic đi mua sm vƠ h cng có quyn quyt đnh trong vic la chn đúng sn
phm gia nhiu la chn có sn. Do đó, h đ tơm nhiu hn đn vn đ môi trng
trong khi thc hin quyt đnh mua hƠng ca mình
1.3.2. Phngăphápănghiênăcu
Nghiên cu đnh lng đc thc hin ti TP. HCM thông qua hai bc : (1) điu
chnh thang đo gc thông qua k thut tho lun nhóm vƠ (2) nghiên cu chính thc bng
phng pháp đnh lng, thu thp d liu vi hình thc phng vn trc tip.
S dng phn mm x lỦ d liu thng kê SPSS 20 đ mƣ hóa, x lỦ d liu thu đc.
Công c h s tin cy Cronbach‟s alpha vƠ phơn tích yu t khám phá EFA đc dùng đ
đánh giá thang đo các khái nim nghiên cu.
7 Phng pháp phơn tích tng quan vƠ hi quy tuyn tính; phân tích T-test đc s dng
đ kim đnh gi thuyt vƠ mô hình nghiên cu.
1.4. ụănghaăthc tin caăđ tài
- tƠi giúp đánh giá đc tác đng ca công c tip th xanh nh nhƣn xanh, qung
cáo xanh, thng hiu xanh đn hƠnh vi mua xanh ca ngi tiêu dùng thƠnh ph H Chí
Minh ậ đi din cho ngi tiêu dùng Vit Nam. T đó s giúp các nhƠ qun tr ca các
doanh nghip xanh mnh dn, t tin đ phát trin các sn phm xanh thông qua các công
9 CHNGă2:ăCăS LÝ LUN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
2.1. Gii thiu
Chng 1 gii thiu tng quan v vn đ nghiên cu. Chng 2 gii thiu c s lỦ
lun ca đ tƠi. Da trên c s nƠy, mô hình nghiên cu chính thc s đc xơy dng
cùng vi các gi thuyt v mi quan h gia các khái nim trong mô hình. Chng này
bao gm hai phn chính: (1) c s lỦ lun, (2) gi thuyt vƠ mô hình nghiên cu.
2.2.ăCăs lý lun
yu t lƠ thái đ vƠ chun ch quan ca khách hƠng.
Trong mô hình TRA, thái đ đc đo lng bng nhn thc v các thuc tính ca sn
phm. Ngi tiêu dùng s chú Ủ đn nhng thuc tính mang li các ích li cn thit vƠ có
mc đ quan trng khác nhau. Nu bit trng s ca các thuc tính đó thì có th d đoán
gn kt qu la chn ca ngi tiêu dùng.
Yu t chun ch quan có th đc đo lng thông qua nhng ngi có liên quan đn
ngi tiêu dùng (nh gia đình, bn bè, đng nghip,…); nhng ngi nƠy thích hay
không thích h mua. Mc đ tác đng ca yu t chun ch quan đn xu hng mua ca
ngi tiêu dùng ph thuc: (1) mc đ ng h/phn đi đi vi vic mua ca ngi tiêu
dùng vƠ (2) đng c ca ngi tiêu dùng lƠm theo mong mun ca nhng ngi có nh
hng.
11 Mi quan h gi thuyt ca h lƠ nim tin xác đnh quy chun ch quan vƠ thái đ đi
vi hƠnh vi đó tip tc xác đnh Ủ đnh hƠnh vi vƠ cách c x. Thái đ đi vi cách c x
lƠ giá tr đánh giá tích cc hay tiêu cc trong vic thc hin mt hƠnh đng bi mt quy
chun cá nhơn. Quy chun ch quan lƠ nhn thc ca mt cá nhơn trên s mong mun
ca xƣ hi v vic bn có hay không thc hin mt hƠnh đng (Ding & Ng, 2009). Hai
nim tin nƠy s xác đnh Ủ đnh hƠnh vi, t đó ln lt xác đnh cách c x.
Nghiên cu nƠy lƠ đ xác đnh các công c trong tip th xanh nh hng đn hƠnh vi
mua sn phm xanh ca ngi tiêu dùng TP HCM. Tuy nhiên, vì đơy lƠ mt nghiên cu
ct ngang vƠ d liu đc thu thp ti mt thi đim, nó không có Ủ ngha bao gm Ủ
đnh hƠnh vi trong khuôn kh ca nghiên cu nƠy (George, 2004). Ngoài ra, Rahbar và
Wahid (2011) cng đƣ b qua Ủ đnh hƠnh vi trong nghiên cu ca tác gi v nh hng
ca các công c tip th xanh đn hƠnh vi mua xanh ca ngi tiêu dùng Malaysia.
Nh vy, nghiên cu nƠy s dùng các công c marketing xanh đ giúp ngi tiêu
hƠnh vi mua sm (Schrum, 1995) (Trích Rahbar & Wahid, 2011).
T nm 2000, tip th xanh đƣ phát trin ti giai đon th ba. Trong giai đon nƠy,
tip th xanh đƣ có thêm đng lc mi vi vic tin hƠnh các công ngh tiên tin hn,
quy đnh cht ch hn bi chính ph vƠ có s tng cng nhn thc vn đ môi
trng trên toƠn cu. Theo Hartmann vƠ Iba'nez (2006) tip th xanh thng tp trung
vƠo hiu qu ca các chin lc thuyt phc nhn thc, vƠ tin tng rng mi quan
tơm ln ca ngi ngi tiêu dùng liên quan đn vn đ môi trng lƠ kt qu ca
vic phát trin kin thc môi trng.
Ginsberg vƠ Bloom (2004) khng đnh rng không có bt k công c tip th duy nht
nƠo có th thích hp cho tt c các th trng. Thay vƠo đó, chin lc nên đc khác
nhau da trên các th trng khác nhau vƠ mc đ quan tơm ca ngi tiêu đi vi
môi trng.
Ba công c tip th xanh đc xem xét trong nghiên cu nƠy lƠ nhng tip cn
nhm lƠm tng kin thc, quan tơm vƠ tiêu th các sn phm thơn thin môi trng
ca ngi tiêu dùng. Hin nay, nhng công c nƠy cng đc s dng đ giúp ngi
tiêu dùng phơn bit gia các sn phm xanh vƠ các sn phm thông thng. Nhng
công c bao gm thng hiu xanh, nhƣn xanh vƠ qung cáo xanh. 13 2.2.2.2. Sn phm xanh
Sn phm thơn thin môi trng lƠ các sn phm đc thit k vi Ủ đnh giúp gim
tác đng tiêu cc đn môi trng vƠ các sn phm cung cp nhng ci tin đáng k
trên toƠn b vòng đi sn phm (Hindle vƠ cng s, 1993; Shrivastava, 1995; Pujari
và Wright, 1996). Có nhiu nhƠ nghiên cu trong lnh vc tip th xanh đƣ đt ra cơu
thun li cho vic ra quyt đnh la chn các sn phm thân thin môi trng; đng
thi cng cho phép h bit sn phm đƣ đc lƠm ra nh th nào (Trích Rahbar &
Wahid, 2011).
Theo Nik Abdul Rashid (2009) nhãn xanh là công c hp dn đ thông tin đn khách
hàng rng hƠnh đng mua sm ca h s nh hng tt ti môi trng. giúp
ngi tiêu dùng phân bit đc các sn phm thân thin vi môi trng so vi các
sn phm khác, chng trình nhƣn xanh đc phát đng đ qung bá v ch ngha
tiêu dùng xanh. Nik Abdul Rashid (2009) cng đƣ ch ra rng nhn thc v nhãn xanh
có tác đng tích cc đn kin thc v sn phm xanh và hành vi mua xanh (trích
Juwaheer và Pudaruth, 2012). Tác gi Juwaheer vƠ Pudaruth (2012) đƣ s dng khái
nim này ca Rashid đ xây dng thang đo trong nghiên cu đánh giá tác đng ca
chin lc tip th xanh lên hành vi mua ca ngi dân Mauritius.
Chng trình nhƣn xanh đu tiên đc phát trin vào cui nm 1977 ti c. Cho
đn nay, có khong 30 loi nhãn xanh khác nhau trên toàn cu. Các nc Chơu Á nh
Trung Quc, Nht Bn, Hàn Quc, n , Thái Lan, Malaysia vƠ Singapore cng đƣ
có k hoch nhãn xanh ca riêng mi nc.
2.2.2.4. Thngăhiu xanh
Theo Hip hi tip th hoa k (American Marketing Association) đnh ngha thng
hiu là mt cái tên, thut ng, du hiu, biu tng, thit k hoc s kt hp gia
chúng vi Ủ đnh giúp nhn dng sn phm, dch v ca mt nhà cung cp, nó đem
li s khác bit so vi sn phm ca đi th cnh tranh. nh ngha nƠy cng đc
tng quát hóa cho thng hiu xanh. ó lƠ tên, biu tng, thit k ca sn phm
không gây hi đn môi trng. S dng các đc tính thng hiu xanh cho sn phm
giúp cho ngi tiêu dùng phân bit đc chúng vi các sn phm thay th thông
thng (Trích t Rahbar & Wahid, 2011).
Hiu bit v nh hng ca thng hiu lên quyt đnh mua là rt quan trng cho các
nhà tip th. S nh hng nƠy đc gi là tài sn thng hiu (Rahbar & Wahid,