TR
H
N CH
NGÂN HÀNG THNG M
LU
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TR
NG I HC KINH T
TPHCM

PHM TH NG
C TRÂN
N CH
 RI RO LÃI SU

NGÂN HÀNG THNG M
C PHN ÔNG Á
LU
N VN THC S
 KINH T
TP H Chí Minh- Nm 2014
TPHCM
C TRÂN

T TI
NGÂN HÀNG THNG M
I
 KINH T

TR
H


T TI
NGÂN HÀNG THNG M
I
ÔNG Á
NGÂN HÀNG
 KINH T

N KHOA H
C:
PGS.TS TRNG QUANG THÔNG
LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu do chính tôi thc hin.
Các s liu đc trích dn t ngun đáng tin cy.
Tác gi
Phm Th Ngc Trân
MC LC

trang
Trang ph bìa
L
i cam đoan
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh m
c các bng, biu
Li m đu 1
CHNG 1: TNG QUAN V RI RO LÃI SUT TI NGÂN HÀNG
THNG MI 4

Nguyên tc qun tr tài sn n: 17
Phng pháp qun tr tài sn n: 17
1.2.3.2. Qun tr Tài sn có: 18
Thành ph
n Tài sn có: 18
Nguyên tc qun tr Tài sn có: 20
Phng pháp Qun tr Tài sn có: 20
1.2.3.3. Phân tích nhân t
 nh hng đn vic qun tr ri ro lãi sut: 21
Phân tích tài sn và n nhy cm lãi st: 22
H s chênh lch lãi thun (NIM): 23
1.2.3.4. Các mô hình đo lng ri ro lãi sut: 25
Mô hình đnh giá li: 25
Mô hình k hn đn hn (Maturity Model): 30
Mô hình thi lng (Duration Model): 32
Kt lun chng 1 35
CHNG 2: THC TRNG RI ROLÃI SUT TI NGÂN HÀNG THNG
MI C PHN ÔNG Á 36
2.1. Gii thiu tng quan v NHTMCP ông Á: 36
2.1.1. L
ch s hình thành và phát trin: 36
2.1.2. M
ng li hot đng: 37
2.1.3. K
t qu hot đng kinh doanh: 38
2.2. Din bin lãi sut th trng t nm 2010 đn 2012 và 6 tháng 2013: 39
2.2.1. Din bin lãi sut nm 2010: 39
2.2.2. Di
n bin lãi sut nm 2011: 39
2.2.3. Di

n tr ri ro lãi sut theo c ch qun lý vn tp trung: 79
3.1.3. Gii pháp tránh ri ro lãi sut trong hot đng huy đng vn ca ngân
hàng: 82
3.1.4. Gii pháp tránh ri ro lãi sut trong hot đng cho vay ca ngân hàng:
83
3.1.5. Xây d
ng chin lc qun lý khe h nhy cm lãi sut hp lý: 84
3.1.6. Hoàn thin quy trình qun lý RRLS 85
3.2. Gii pháp h tr: 866
3.2.1. Kin ngh vi Ngân Hàng Nhà Nc: 866
3.2.1.1. Hoàn thin các vn bn pháp lý v vic đo lng và qun lý ri ro
lãi sut: 86
3.2.1.2. Phát huy vai trò ca Hip hi Ngân hàng trong vic n đinh lãi
sut trên th trng: 87
3.2.2. Tuân th nguyên tc qun tr ri ro lãi sut theo tiêu chun Basel II:
88
Kt lun chng 3 90
Kt lun 91
Tài liu tham kho
Ph lc
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT

NH : Ngân hàng
NHTM : Ngân hàng thng mi
NHTMCP : Ngân hàng thng mi c phn
NHNN
: Ngân hàng nhà nc
NNL : N nhy lãi
RRLS : Ri ro lãi sut
TCTD : T chc tín dng

u đ 2.2: Din bin tình hình lãi sut huy đng t 11/01/2013
đn 28/06/2013 ti NHTMCP ông Á 48
Biu đ 2.3: Biu đ lãi sut cho vay và huy đng thi đim cui 2010-2012
và đn 06/08/2013 49
1
LI M U

1. t vn đ:
Trc tình hình din bin kinh t phc tp t nm 2010 tr li đây nh
tình hình lm phát, suy thoái kinh t toàn cu, th trng bt đng sn đóng bng, n
xu ngân hàng cao, nên hot đng tài chính ngày càng tr nên phc tp, đ tn ti và
phát trin đòi hi h thng ngân hàng phi nâng cao nng lc qun tr mà qun tr ri
ro lãi sut là cn thit và quan trng.
Trc thc trng đó, NHNN đa ra hàng lot chính sách tin t đ điu
hành nn kinh t, nh sáp nhp h thng ngân hàng yu kém, kim ch lm phát, duy
trì tng trng và n đnh t giá, và trong đó chính sách điu hành lãi sut luôn là nhân
t quan trng nh hng đn hot đng kinh doanh ca ngân hàng, nh hng ca ri
ro lãi su
t tr nên là vn đ đáng chú ý và có nh hng đn hot đng ca ngân hàng,
t đó yêu cu ngân hàng phi có nhng bin pháp đ hn ch ri ro lãi sut đn hot
đng kinh doanh ca mình.
Ngân hàng thng mi c phn ông Á là mt trong s NHTMCP ti
Vit Nam, đ tn ti và phát trin thì vic hn ch ri ro lãi sut là ht sc quan trng
và có nh hng đn hot đng kinh doanh ca chính mình. ó cng là lý do tác gi
chn đ tài: “Hn ch ri ro lãi sut ti NHTMCP ông Á” đ phân tích và nghiên
cu.
2. Mc tiêu nghiên cu đ tài:
Mc tiêu nghiên cu ca đ tài là phân tích nhân t nh hng đn ri ro
lãi sut, t đó ngân hàng có nhng phn ng và điu chnh hot đng ca mình trc
s

đc mô hình qun tr ri ro nào phù hp cho h thng ngân hàng và bài vit còn nhiu
hn ch cn phi nghiên cu thêm.
3
6. Kt cu ca đ tài:
 tài đc chia làm 3 chng:
Chng 1: Tng quan v ri ro lãi sut ti Ngân hàng thng mi.
Chng 2: Thc trng ri ro lãi sut ti NHTMCP ông Á.
Chng 3: Gii pháp nhm hn ch ri ro lãi sut ti NHTM ông Á.
4
CHNG 1: TNG QUAN V RI RO LÃI SUT TI
NGÂN HÀNG THNG MI

1.1. Nhng vn đ chung v ri ro lãi sut trong hot đng kinh
doanh ca Ngân hàng:
1.1.1. Lãi sut và ri ro lãi sut:
1.1.1.1. Lãi sut:
Lãi sut là giá c ca tín dng, là giá c mà ngi cho vay đt ra đ đánh
đi ly quyn s dng vn cho vay ca h. Hay lãi sut là t l gia mc phí phi tr
trên giá tr khon vay.
Có nhiu loi lãi sut khác nhau nhng trong phm vi bài nghiên cu ch
đ cp đn hai loi lãi sut đó là lãi sut huy đng và lãi sut cho vay:
Lãi sut huy đng: đây là lãi sut đc áp dng đ tính lãi tin gi cho
khách hàng. ây là cái giá cho vic huy đng vn t ngi gi tin. Lãi sut này cao
hay thp ph thuc vào thi hn gi tin, khi lng tin gi cng nh nhng chính
sách ca NHNN.
Lãi sut cho vay: là mc lãi sut đc áp dng đ tính lãi tin vay mà
khách hàng phi tr cho ngân hàng khi đi vay vn. Lãi sut cho vay cao hay thp ph
thuc vào nhiu yu t nh: thi hn vay, đi tng khách hàng, mc đích vay vn,
khi lng tin vay, mc đ ri ro, quy đnh ca NHNN.
Chênh l

Trong kho
ng thi gian đáo hn có th có nhiu thi hn tái đnh giá. Bi
vy, vi nhng tài sn và n có lãi sut th ni, thi gian hp lý nht đ đánh giá ri ro
lãi sut là thi hn tái đnh giá, ch không phi thi gian còn li đn khi đáo hn.
6
1.1.2.2. Ri ro tái đu t (re-investment risk):
Xut hin khi lãi sut th trng h khin ngân hàng phi chp nhn đu
t các ngun vn ca mình vào nhng tài sn có mc sinh li thp hn.
Mt trong nhng ni dung quan trng trong qun lý tài sn-n là tìm ra
phng cách gii quyt hiu qu nht đi vi hai loi ri ro trên.
1.1.2.3. Ri ro mt cân đi (Mismatch or Gap risk):
S mt cân đi gia ngày đáo hn theo hp đng ca tài sn vi lãi sut
c đnh và công n dùng đ tài tr các tài sn đó s to ra ri ro lãi sut. Ví d, mt tài
sn vi thi gian đáo hn là 4 nm đc tài tr bi n đáo hn trong 3 nm s to ra ri
ro lãi sut trong 1 nm còn li khi cn phi tìm li ngun tài tr thay th.
1.1.2.4. Ri ro c bn (Basic risk):
Ri ro này phát sinh khi lãi sut ca các tài sn và n khác nhau có biu
hin khác nhau cho dù chúng có cùng thi hn tái đnh giá. Ví d, ngân hàng huy đng
đc mt khon tin gi t mt khách hàng. Sau đó, ngân hàng này gi li s tin trên
vào tài kho
n ca mình ti ngân hàng nc ngoài nhm hng chênh lch lãi sut. Tuy
nhiên, ngân hàng có th s phi chu ri ro khi biên đ chênh lch lãi sut ca hai
khon tin gi đó thay đi không đoán trc đc.
1.1.2.5. Ri ro quyn la chn (Option Risk):
Là loi ri ro khi khách hàng có th s dng quyn đ tham gia hay chm
dt hp đng vi lãi sut c đnh. iu này có th do vic thc hin quyn la chn
trong hp đng hay do khách hành chm dt hp đng do lãi sut u đãi hn trên th
trng.
7
1.1.3. Các nguyên nhân gây ra ri ro lãi sut:

Khe h nhy cm lãi sut (R)(GAP=Interest rate sensitive gap)= Tài sn nhy
cm lãi sut – Ngun nhy cm lãi sut
Trong đó:
Ngun nhy cm lãi sut là nhng khon vn mà lãi sut đc điu chnh
theo điu kin th trng bao gm: tin gi hot k ca khách hàng, tin gi có k hn
và tit kim có k hn thi hn còn li ngn, tin gi có lãi sut bin đi…
Tài sn nhy cm lãi sut là nhng tài sn s đc đnh giá li khi thay
đi lãi sut gm: các khon cho vay có lãi sut bin đi, các khon cho vay ngn hn
(cho vay thng mi) vi thi hn ngn, chng khoán có thi hn còn li ngn (trái
phiu chính ph, công ty, xí nghip…)
Nh vy s có 3 trng hp xy ra đi vi giá tr ca khe h nhy cm
lãi sut (R ):
R < 0: khe h lãi sut âm: Khi lãi sut trên th trng gim thì chênh lch
lãi sut s tng lên làm gia tng li nhun cho ngân hàng và ngc li.
R = 0: khe h cân bng: Khi đó lãi sut trên th trng tng hay gim s
không gây ra nh hng đn thu nhp và li nhun ca ngân hàng.
R > 0: khe h lãi sut dng: trng hp tài sn nhy cm ln hn ngun
nhy cm. Nu lãi sut trên th trng tng s gia tng li nhun và ngc li.
Nh vy RRLS xut hin trong hai trng hp: th nht R>0 và lãi sut
trên th trng gim, th hai R<0 và lãi sut trên th trng tng.
9
1.1.3.2. T l lm phát d kin không phù hp vi t l lm phát thc
t:
Tc vn ca ngân hàng không đc bo toàn sau khi cho vay, lãi sut
cho vay danh ngha = lãi sut thc + T l lm phát d kin
Ví d: khi d kin lãi sut cho vay 8%= 3% (lãi sut thc) + 5% (t l
lm phát d kin). Nhng nu sau khi cho vay t l lm phát thc t là 8% thì lãi sut
th
c ngân hàng đc hng là 0%.
1.1.3.3. Do không có s phù hp v khi lng hoc thi hn gia ngun

Các ngân hàng ch yu xem xét tác đng ca ri ro lãi sut đi vi hot
đng ca ngân hàng mình và tác đng ch yu vào khía cnh thu nhp ca ngân hàng
đc quan tâm nhiu nht là thu nhp lãi thun (chênh lch gia tng thu nhp lãi và
tng chi phí lãi).
1.1.5. Tác đng ca ri ro lãi sut đn hot đng kinh doanh ca ngân
hàng:
Trong hot đng kinh doanh ca ngân hàng thì ri ro lãi sut có nh
hng ln đn nh RRLS s gây tn tht v tài sn cho ngân hàng nh mt vn khi cho
vay, gia tng chi phí hot đng, gim sút li nhun, gim sút giá tr tài sn khin các
ngân hàng thua l, thit hi cho nhng ngi gi tin cng nh nh hng đn các
khách hàng vay tin, đng thi làm gim nim tin, uy tín ca công chúng vào h thng
ngân hàng, xét tng quát có th nh hng đn nn kinh t.
11
1.2. Qun tr ri ro lãi sut:
1.2.1. Khái nim:
Qun tr ri ro lãi sut là hn ch ti đa nh hng ca ri ro lãi sut đn
hot đng kinh doanh ca ngân hàng, nht là nh hng đn thu nhp ca ngân hàng.
1.2.2. Quy trình qun tr ri ro lãi sut:
Quy trình qun tr ri ro lãi sut là quá trình gn vi vic qun tr tài sn có-
tài sn n, bao gm các bc sau:
1.2.2.1. Nhn dng ri ro:
Là giai đon ngân hàng d đoán s bin đng ca lãi sut và nhn bit
chi
u hng nh hng ca lãi sut đi vi ngân hàng.
Ri ro lãi sut có th xut phát t nhiu ngun khác nhau, và h thng đo
lng đa dng trong cách tip cn tng loi ri ro lãi sut. Trc tiên phòng qun lý ri
ro nên xem xét bn cht và đ phc tp ca các sn phm và hot đng ngân hàng và
các tính cht ri ro ca nhng hot đng kinh doanh doanh này trc khi nhn dng
các ngun chính gây nên ri ro lãi sut và đóng góp có liên quan ca mi ngun ri ro
đn h s ri ro lãi sut chung ca ngân hàng.

phi bo đm rng mc đ chi tit v bn cht ca các hng mc nhy cm lãi sut
phi tng thích vi mc đ phc tp và mc đ ri ro n trong các hng mc này.
Mt trong nhng nhân t quan trng trong quá trình đo lng ri ro là tính toàn din
và kp thi ca d liu các hng mc hin thi. Ngân hàng phi bo đm rng tt c
các hng mc và dòng tin dù là ni bng hay ngoi bng đu phi đc cp nht kp
thi vào h thng đo lng ri ro. Các d liu này phi bao gm các thông tin phù
h
p v lãi sut hay dòng tin ca các công c, hp đng tài chính có liên quan. 
đánh giá kt qu ca h thng đo lng ri ro, các giám đc ri ro và ban qun lý
điu hành cp cao ca ngân hàng phi hiu rõ đc các gi đnh trong h thng.
13
1.2.2.3. Giám sát ri ro:
Qun lý ri ro lãi sut là mt quá trình nng đng. o lng ri ro lãi sut
ca vic kinh doanh hin ti thôi cha đ, ngân hàng cng nên c tính nh
hng ca vic kinh doanh mi lên ri ro ca nó. Ngân hàng nên đánh giá li các
chin lc hin ti có phù hp vi h s ri ro nh d tính ca ngân hàng đnh
k. Ban qun lý cp cao và ngân hàng nên có h thng báo cáo cho phép h giám
sát tình hình r
i ro hin ti và tim nng đ đm bo rng các mc đ đó nht
quán vi các mc tiên đã đ ra.
1.2.2.4. Kim soát ri ro:
C cu giám sát ri ro ni b ca ngân hàng đm bo chc nng an toàn và
hp lý ca t chc nói chung và quá trình qun lý ri ro lãi sut nói riêng. Vic
thit lp và duy trì mt h thng kim soát hiu qu, bao gm s tuân th các
chun mc chính thc ca quyn hành và s tách bch trách nhim hp lý, là mt
trong nhng trách nhim quan trng hn ca ban điu hành. Nhng cán b chu
trách nhi
m đánh giá quy trình giám sát và kim soát ri ro nên đc lp vi chc
nng kim tra. Các nhân t chính ca quá trình kim soát bao gm kim tra và
kim toán ni b và cu trúc hn mc ri ro hiu qu.

ây là loi tin gi mà khách hàng có th gi tin vào và rút ra bt c lúc
nào nên khi ngân hàng s dng làm ngun vn kinh doanh thì ri ro rt cao. Do đó
phi duy trì d tr nhiu hn so vi các loi tin gi khác.
Tài khon vãng lai:
i vi tài khon tin gi thanh toán, ch tài khon đc quyn ra lnh
cho ngân hàng chi tr
 trong phm vi s tin đã gi vào. Còn đi vi tài khon vãng lai,
thng áp dng vi nhng khách hàng có uy tín, ngân hàng có th cho thu chi đn hn
mc phù hp vi thu nhp bình quân ca ch tài khon hu đm bo kh nng tr n.
Các tài khon phi giao dch:
15
Thông thng đây là nhng loi tin gi đnh k nh tin gi có k hn
ca các doanh nghip, tin gi tit kim ca cá nhân. i vi loi tin gi này, khách
hàng ch đc rút tin ra theo mt k hn đc quy đnh trc.
Mc đích ca ngi gi tin là đ đc hng li tc. Do đó ngân hàng
s tr lãi cao hn so vi tin gi không k hn. ây là loi tin gi n đnh nên ngân
hàng thng s dng cho vay trung dài hn.
Phát hành các giy n đ huy đng vn:
Phát hành nhng chng ch tin gi đây là nhng giy t giy chng
nhn đã gi tin vào ngân hàng có th chuyn nhng đc có hng lãi và lãi sut tùy
theo s thõa thun gia khách hàng vi ngi phát hành (lãi sut c đnh, lãi sut th
trng).
Phát hành k phiu, trái phiu ngân hàng: Là nhng chng khoán n có
thi hn ngn, đc ngân hàng phát hành đ huy đng vn ca ngi mua k phiu,
trái phiu.
16
Vay vn trên th trng tin t:
Các ngân hàng có th vay và cho vay ln nhau thông qua th trng liên
ngân hàng. Vay ngân hàng trung ng thông qua nghip v chit khu và tái chit khu
thng phiu và các chng t cò giá tr hoc cho vay li theo h s tín dng mà ngân