B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH QUỄCHăPHC HI
ịNGăGịPăCA PHÁT TRIN
TRUNG GIAN TÀI CHÍNH
VÀOăTNGăTRNG KINH T
LUNăVNăTHC S KINH T

Tp H Chí Minh, tháng 05/2014

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH


Quách Phc Hi
.

MC LC
Trang bìa ph
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc bng biu
Danh mc hình v vƠ đ th
Danh mc ch vit tt
Tóm tt
CHNG 1. GII THIU NGHIÊN CU 1
1.1 Vn đ nghiên cu 1
1.2 Mc tiêu nghiên cu 2
1.3 Câu hi nghiên cu 2
1.4 D liu và phm vi nghiên cu 3
1.5 Cu trúc ca lun vn 3
CảNẢă2.ăCăS LÝ THUYT VÀ CÁC NGHIÊN CUăTậCăÂYăV
QUAN H GIA PHÁT TRINăTÀIăCảÍNảăVÀăTNẢăTậNG KINH T . 4
β.1 C s lý thuyt 4
2.1.1 Tng hp các nghiên cu v tng trng kinh t 4
2.1.2 Trung gian tài chính – tm quan trng đi vi phát trin kinh t 5
2.1.3 Các ch s đo lng phát trin tài chính 7
β.1.4 Các thc đo phát trin kinh t, ngun lc phát trin kinh t 8
4.1 Thng kê mô t 33
4.2 Mi quan h gia tng trng kinh t và phát trin tài chính 36
4.3 Kt qu nghiên cu và tho lun 38
4.3.1 Kt qu kimăđnh tính dng ca các bin trong mô hình 38
4.3.2 Kt qu kimăđnểătnỂăquanăẾểuiăvỢăđaăẾng tuyn 40
4.3.3 Kt qu nghiên cu và tho lun 45
4.4 Tng kt chng 50
CảNẢă5:ăKT LUN VÀ GI Ý CHÍNH SÁCH 51
5.1 Phng pháp nghiên cu 51
5.2 Khám phá chính 51
5.3 Hn ch ca đ tài 53
5.4 Gi ý chính sách 54
5.5 Hng nghiên cu m rng 55
TÀI LIU THAM KHO
1
DANH MC BNG BIU
STT
Tên bng
trang
Bng 3.1
So sánh các mô hình nghiên cu
26

Bng 4.9
Kt qu nghiên cu: h s hi quy ca mô hình 4.γ vƠ 4.4
47
Bng 4.10
Kt qu phơn tích nhơn t phóng đi phng sai VIF

DANH MC HÌNH V VÀ  TH
STT
Tên hình v
trang
Hình 2.1
Vai trò ca trung gian tƠi chính
5
Hình 2.2
Vai trò ca h thng tài chính
6
Hình 2.3
Khung phân tích
22
Hình 4.1
Tng quan phát trin tƠi chính – tng trng kinh t
33
Hình 4.2
Các ch s tng trng, t l tín dng vƠ t l tin t m

Trong bi cnh các gii khoa hc cha đng thun v đóng góp ca phát
trin tƠi chính đn tng trng kinh t, nghiên cu này tr li câu hi rng, trong
trng hp ca Vit Nam, phát trin tài chính có thc s đóng góp vƠo tng
trng kinh t hay không. Nghiên cu này s dng d liu v các ch s tng
trng kinh t và tài chính ca Vit Nam trong giai đon 1995 – 2012 và mô
hình tng trng vi nhiu yu t khác nhau đ phơn tích tác đng ca phát trin
tƠi chính đn tng trng kinh t ca Vit Nam.
Kt qu ca nghiên cu cho thy, đi vi c hai thc đo nói trên, vi
mc ý ngha lƠ 15% vƠ 5%, phát trin tài chính nh hng tích cc đn tng
trng kinh t trong trng hp ca Vit Nam tuy tác đng cha đáng k. Chính
sách đc đ xut, nhm mc đích thúc đy tng trng kinh t, bi lun vn nƠy
là chính sách h tr phát trin h thng tài chính, chng hn nh h thng trung
gian tài chính, bao gm các t chc tín dng vƠ các đnh ch tài chính phi ngân
hàng.
1
CHNGă1.ăGIIăTHIUăNGHIểNăCU
1.1 Vnăđănghiênăcu
Các trung gian tƠi chính, hay đi din lƠ các ngơn hƠng đóng vai trò quan
trng trong hot đng ca nn kinh t vƠ đc xem nh lƠ kênh cung cp vn
cho nn kinh t. Quy mô h thng ngơn hƠng thng mi ti Vit Nam bùng n
t 4 ngơn hƠng nm 1990 ti gn 40 ngân hàng nh hin nay, d n ca h thng
các ngơn hƠng thng mi c phn so vi GDP đt β8.85% vƠo nm β008 (Ngơn
hƠng nhƠ nc, 2010), chim gn bng 1/3 GDP c nc, điu này cho thy vai
trò quan trng ca hot đng kinh doanh ngơn hƠng cng nh hot đng cung
cp vn cho nn kinh t. Tuy nhiên, tng trng GDP ti Vit Nam đư gim
xung còn 5% t nm β010 so vi mc tng trng xp x 7% nh giai đon
trc.

xem xét đóng góp ca h thng tài chính trong các nghiên cu khoa hc nói trên,
lun vn nƠy nhm mc đích tìm hiu nhng vai trò ca h thng các trung gian
tƠi chính đi vi tng trng kinh t ca Vit Nam.
1.2 Mcătiêuănghiênăcu
Nghiên cu này có mc tiêu tng quát là xem xét nh hng ca s phát trin
trung gian tƠi chính đn tng trng kinh t ca Vit Nam. S phát trin ca
trung gian tƠi chính đc biu hin bi lng tin trong nn kinh t vƠ lng tín
dng t nhơn trong nn kinh t, là hai vn đ đc xem xét trong lun vn nƠy.
Do vy, lun vn nƠy có hai mc tiêu nghiên cu c th nh sau:
(i) Phơn tích tác đng ca s thay đi khi tin t m rng (Mβ) đn tng
trng kinh t Vit Nam.
(ii) Phơn tích tác đng ca s thay đi khi lng tín dng t nhơn đn tng
trng kinh t Vit Nam.
1.3ăCơuăhiănghiênăcu
Nghiên cu này nhm mc đích tr li câu hi: S phát trin ca trung
gian tài chính theo chiu sơu có giúp thúc đy tng trng kinh t Vit Nam hay
không? Mt cách tng ng vi các mc tiêu nghiên cu trên, nghiên cu này
đc thc hin nhm đ tr li hai câu hi nghiên cu c th di đơy.
3
Câu hi nghiên cu 1: Tng trng kinh t s thay đi nh th nào khi
khi tin t m rng (M2) trong nn kinh t thay đi?
Câu hi nghiên cu 2: Tng trng kinh t s thay đi nh th nào khi
khi lng tín dng t nhơn trong nn kinh t thay đi?
1.4 DăliuăvƠăphmăviănghiênăcu
Nghiên cu này s dng d liu ca Vit Nam. D liu dng chui thi
gian vi các bin đc đo lng trong đnh k hƠng nm, trong khong thi gian
t nm 1995 đn nm β01β.

lao đng), trong khi đó, tng trng theo chiu sơu đt đc khi mt nn kinh t
s dng cùng mt s lng các ngun lc này mt cách hiu qu hn (tin b
công ngh).
ư có rt nhiu nghiên cu, c lý thuyt ln thc nghim bàn v các yu
t tác đng đn tng trng kinh t. u tiên, mô hình tng trng Harrod –
Domar khng đnh rng tng trng kinh t ph thuc vào tit kim vƠ nng sut
ca vn. Sau đó, Solow (1956) xơy dng mt mô hình tng trng ni ting đn
tn ngƠy hôm nay, đc gi lƠ mô hình Solow hay mô hình tng trng tân c
đin (neoclassical growth model). Trong mô hình Solow, bên cnh các yu t
nh tích ly vn vƠ tng trng dân s, tin b công ngh là yu t quyt đnh
đn tng trng kinh t. Mankiw và cng s (1992) cho rng quá trình tích ly
vn con ngi, cng nh quá trình tích ly vn vt cht, có đóng góp tích cc
đn tng trng kinh t. Gn đơy, Acemoglu và cng s (2003) khám phá ra rng
th ch kinh t cng có tác đng mnh m đn tng trng kinh t ca các quc
gia. Barro (1996) bng nghiên cu thc nghim đư tìm ra bng chng cho nh
hng ca các yu t nh tui th và hc vn cao ca ngi dân, t l sinh sn
thp, chi tiêu chính ph, kh nng khuyn khích ca lut pháp và s ci thin
5
trong t giá thng mi. Trong phm vi nghiên cu ca mình, lun vn nƠy tp
trung phơn tích tác đng ca phát trin tƠi chính đn tng trng kinh t vi các
lý thuyt và nghiên cu thc nghim đc trình bày trong phn tip theo.
2.1.2 Trung gian tài chính – tm quan trng đi vi phát trin kinh t
Trung gian tài chính (Financial intermediaries) hay còn gi là các th ch
tài chính (Financial instituition) cùng vi th trng tài chính, công c tài chính
vƠ c s h tng tài chính to nên mt h thng tài chính hoàn chnh. Trung gian
tài chính bao gm ngơn hƠng trung ng, ngơn hƠng thng mi, ngân hàng phát
trin và các t chc tài chính phi ngân hàng.

trin trung gian tài chính có liên h cht ch vi tng trng GDP bình quơn đu
ngi, t l tích ly vn vt cht, vƠ tng hiu qu thu hút vn vt cht ca nn
kinh t (King & Levine 199γ). Trung gian tƠi chính có tác đng tích cc đn
nhân t nng sut tng hp (TFP), tng trng vn vt cht vƠ tng t l tit
kim t nhơn (Beck, Levine & Loayza 2000).

Hình 2.2 Vai trò ca h thng tài chính
(Ngun: NguynăăXuợnăTểỢnể,ăẾểnỂătrìnểăạuệệẽriỂểt)
7
2.1.3 Các ch s đo lng phát trin tài chính
Mt h thng tài chính phát trin đc đo lng thông qua s phát trin
ca trung gian tƠi chính hay đ sâu ca trung gian tài chính (financial
deepening). Theo King và Levine (1993), đ sâu tài chính đc đo lng bng
các ch s nh:
 t s tin thanh khon ca h thng tài chính cho nn kinh t
(M3/GDP-LLY - Liquid Liabilities of the financial system to GDP),
 ch s tin gi ngân hàng ni đa trên tng tin gi ngân hàng ni đa
vƠ ngơn hƠng trung ng,
 ch s tín dng phi tài chính khu vc t nhơn trên tng tín dng ni
đa, và
 T l tín dng đc cp cho khu vc t nhơn trên GDP.
 Vai trò ca các ngân hàng thng mi vi các ngơn hƠng trung ng
Trong mt nghiên cu khác, Levine (1997) đư đo lng mc đ phát trin tài
chính bng các ch s bao gm:
 tính thanh khon ca h thng tài chính (tin và thanh khon ca các trung
gian tài chính ngân hàng và phi ngân hàng) trên GDP,
DEPTH.

2
cng vi t l vn hóa th trng trái
phiu trên GDP; và fd
4
hay stockc ch s vn hóa th trng chng khoán.
Levine (1998) ch ra rng thông qua tác đng gián tip ca h thng lut
pháp, các quc gia có h thng lut pháp nhn mnh quyn li ca ngi cho vay
s có h thng ngân hàng phát trin hn các quc gia khác, t đó dn đn t l tín
dng t nhơn trên GDP cao hn so vi các quc gia có h thng lut pháp kém
phát trin hn. Trong mi quan h tng quan gia phát trin tài chính theo
chiu sơu vƠ tng trng kinh t, ông s dng bin BANK đ đo lng t l tín
dng ca ngơn hƠng thng mi và các t chc tín dng khác cho khu vc t
nhân trên GDP.
2.1.4 Các thc đo phát trin kinh t, ngun lc phát trin kinh t
 kim đnh mi quan h thc nghim ca phát trin trung gian tài chính
theo chiu sơu vƠ tng trng kinh t, Levine (1997) đư đo lng các ch s tng
trng kinh t nh sau:
 T l tng trng trung bình GDP bình quơn đu ngi.
 T l tng trng trung bình vn c phn bình quơn đu ngi.
9
 Tng trng tng nng sut, là phn d trong mô hình Solow đc tính
bng tng trng GDP bình quơn đu ngi tr 0.3 ln t l tng trng
trung bình vn c phn bình quơn đu ngi.
Bên cnh tng trng GDP bình quơn đu ngi (GYP), King và Levine
(1993) phơn tích tng trng kinh t thƠnh tng trng vn vt cht và các yu t
khác bng phng trình:
Y = k

Vi nhiu lp lun và dn chng khác nhau, các nghiên cu trong nhóm
quan đim này xem nh hoc b qua vai trò ca th trng tƠi chính đi vi tng
trng kinh t. ơy lƠ nhng nghiên cu xut hin sm hn, so vi các nhóm
quan đim khác đc xem xét trong phn này. Mt s bài vit đáng chú ý ng h
quan đim này có th k đn nh Stiglitz (1993), Stern (1989), Lucas Jr (1988)
và Devereux and Smith (1994).
H thng tài chính, và s phát trin ca h thng tƠi chính đư b b qua
trong các mô hình phát trin ca Lucas Jr (1988) và Stern (1989). Trong mô hình
phát trin kinh t ca mình, c hai nhà kinh t nƠy đu đa vƠo rt nhiu ngun
lc sn xut, bao gm vn vt cht, lao đng, vn con ngi, tin b công ngh.
Tuy nhiên, các mô hình nƠy đư không đa vƠo xem xét nh hng ca h thng
tài chính vào sn lng hay thu nhp ca quc gia. Do đó, có th thy rng, vai
trò ca th trng tƠi chính trong tng trng kinh t đư không đc đánh giá lƠ
quan trng.
Trong mt nghiên cu ca mình, Stiglitz (1993) tp trung s chú ý vào
nhng tht bi ca th trng (market failures) mt cách c th cho th trng tài
chính. Theo đó, Stiglitz (1993) ch ra rng th trng tài chính mc phi rt nhiu
dng tht bi th trng (chng hn nh đc quyn nhóm, thông tin bt cân xng,
ngoi tác, v.v.). Mt khi điu này xy ra, h thng tài chính không th phân b
ngun lc sn xut, c th là vn, mt cách hiu qu. Sn lng ca mt nn
kinh t vì th b nh hng tiêu cc. Có th thy rng, trong trng hp này,
đóng góp ca th trng tƠi chính vƠo tng trng kinh t lƠ tng đi hn ch.
Cng cn nói thêm rng, Stiglitz (1993) khng đnh rng vai trò ca chính ph
trong điu tit th trng tƠi chính trong trng hp này là rt quan trng đi vi
thúc đy sn lng quc gia.
11
Trong mt nghiên cu khác, Devereux and Smith (1994) tìm hiu nh
sn lng ca mt quc gia và h thng tài chính phát trin s đóng góp tích cc
vƠo tng trng sn lng ca quc gia.
King và Levine (1993) phơn tích tng trng kinh t thông qua mi quan h
vi bn ch s tài chính bng phng trình:
Y = k

x
Trong đó: Y lƠ tng trng GDP bình quơn đu ngi, k lƠ tng trng
vn vt cht bình quơn đu ngi, x là bin ch các ngun lc khác.
Ly logarit t mô hình trên ta đc:
ẢYPă=ă.GK + EFF
Nghiên cu này cho thy vai trò ca ngân hàng có mi quan h cht ch
vi tng trng GDP thông qua t l tng quan tín dng t nhơn trên GDP vƠ t
l tích ly vn

Tng t, Khan và Senhadji (2003) đư nghiên cu vai trò ca phát trin
trung gian tài chính trong vic thúc đy tng trng kinh t. Trong nghiên cu
này, Khan và Senhadji (2003) đư cp nht d liu, vi d liu bng t 159 quc
gia trong khong thi gian 1960-1999. Mô hình đc s dng lƠ mô hình tng
trng tân c đin, đc điu chnh bi Mankiw, Romer, và Weil (1992). Trong
mô hình nƠy, tng trng GDP ph thuc vào các yu t bao gm
 phát trin tài chính,
 t l đuătătrênăẢDP,
 t l tnỂăếợnăs, ngoiătểnỂ, và
 thu nhpăẽìnểăquợnăđuănỂi (Khan & Senhadji, 2003).
Mt cách tng quát, bng nhng phng pháp mi trong kinh t lng và
d liu đc cp nht, các nghiên cu trong nhóm này ng h nhn đnh rng s
phát trin ca trung gian tƠi chính có tng quan dng mt cách có ý ngha vi

lng nói trên. C th, trong hai yu t lƠ tng trng kinh t và phát trin tài
chính, nghiên cu nói trên không ch ra yu t nƠo tác đng lên yu t nào, hay
là chiu hng ca mi quan h.
14
Cng nghiên cu v nh hng ca th trng tƠi chính đn tng trng
kinh t trong dài hn, nhng Levine (1998) li xem xét mi quan h này trong
bi cnh khác. ó lƠ mi quan h gia môi trng pháp lý, h thng ngân hàng
vƠ tng trng kinh t. Có hai mc tiêu quan trng cn gii quyt, đó lƠ:
 mi quan h gia môi trng pháp lý và phát trin h thng ngân hàng; và
 mi quan h gia h thng ngơn hƠng vƠ tng trng kinh t (Levine,
1998).
Nghiên cu này s dng ba thc đo ca tng trng kinh t, bao gm
tnỂătrng snăệng (output growth), tnỂătrng vn (capital stock growth)
và tnỂă trnỂă nnỂă sut (productivity growth). Mt trong các kt lun quan
trng đc rút ra trong Levine (1998) là s phát trin ca h thng ngân hàng
tng quan dng vi tng trng kinh t. ng thi, kt qu này vn đc gi
nguyên khi các thc đo khác nhau ca tng trng kinh t (ba thc đo nói
trên) đc thay đi trong mô hình.
Beck, Levine vƠ Loaya (β000) đánh giá tác mi quan h thc nghim gia
phát trin trung gian tài chính ti
(i) tng trng kinh t,
(ii) nhân t nng sut tng hp,
(iii) tích ly vn vt cht và
(iv) t l tit kim t nhơn.
Bng phng pháp s dng d liu chéo và d liu bng, nghiên cu đư
ch ra rng:
(i) trung gian tài chính tác đng tích cc đn nhân t nng sut tng hp,

và
 
YMLFPUKPRKfGrowth
B
2,,,

Trong đó: PRK là vn t nhơn (private capital),
PUK là vn công cng (public capital)
M2Y là t l tin khi tin m rng M2 trên GDP,