B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TPHCM


TRNGăTH M XUYÊN

PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NHăHNGăN HINăTNG
NHăDI GIÁ KHI PHÁT HÀNH C PHIU LNăU
RA CÔNG CHÚNG TI CÁC DOANH NGHIP NIÊM YT
TRÊN S GIAO DCH CHNG KHOÁN TP. H CHÍ MINH

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã s: 60340201

LUNăVNăTHCăSăKINHăT

NGIăHNG DN KHOA HC:
TS. THÂN TH THU THY TP H CHÍ MINH - NMă 2013

LIăCAMăOAN



CHNGă 1:ă TNG QUAN V CÁC NHÂN T NHă HNGă N HIN
TNGă NHă DI GIÁ KHI PHÁT HÀNH C PHIU LNă U RA CÔNG
CHÚNG TI CÁC DOANH NGHIP NIÊM YT TRÊN S GIAO DCH
CHNG KHOÁN 4
1.1. Tng quan v hotă đng phát hành c phiu lnă đu ra công chúng ti các
doanh nghip niêm yt trên S Giao dch chng khoán 4
1.1.1. Doanh nghip niêm yt trên S Giao dch chng khoán 4
1.1.2. Hot đng phát hành c phiu ln đu ra công chúng 4
1.1.2.1. Khái nim hot đng phát hành c phiu ln đu ra công chúng 4
1.1.2.2. iu kin phát hành c phiu ln đu ra công chúng 5
1.1.2.3. Quy trình phát hành c phiu ln đu ra công chúng 5
1.1.2.4. Tác đng ca hot đng phát hành c phiu ln đu ra công chúng 6
1.2.ănh giá c phn khi phát hành c phiu lnăđu ra công chúng 9
1.2.1. Khái nim v đnh giá c phn 9
1.2.2. Vai trò ca vic đnh giá c phn 10
1.2.3. Các phng pháp đnh giá c phn 11
1.2.3.1. Phng pháp giá tr tài sn thun 11
1.2.3.2. Phng pháp đnh giá chit khu dòng tin 12
1.2.3.3. Phng pháp theo bi s giá 13
1.2.4. Các nhân t nh hng đn vic đnh giá c phn 14
1.2.4.1. Nhân t khách quan 14
1.2.4.2. Nhân t ch quan 14
1.2.5. Phng thc đnh giá c phn khi phát hành c phiu ln đu ra công chúng 17
1.3. Hinătngăđnhădi giá khi phát hành c phiu lnăđu ra công chúng 18
1.3.1. Khái nim hin tng đnh di giá khi phát hành c phiu ln đu ra công chúng
18
1.3.2. Tác đng ca hin tng đnh di giá khi phát hành c phiu ln đu ra công

chúng 31
2.3.1. Thc trng đnh giá c phn khi phát hành c phiu ln đu ra công chúng 31
2.3.2. Thc trng hin tng đnh di giá khi phát hành c phiu ln đu ra công chúng
34
2.4. Phân tích các nhân t nhăhngăđn hinătngăđnhădi giá khi phát hành c
phiu lnăđu ra công chúng 37
2.4.1. Mô hình nghiên cu 37
2.4.2. Chn mu d liu 39
2.4.3. Phân tích kt qu mc đ đnh di giá trong ngn hn 39
2.4.4. Phân tích kt qu hi quy 42
2.4.5 . Kt qu nghiên cu 47
KT LUNăCHNGă2 48
CHNGă 3:ă GII PHÁP HN CH HINă TNGă NHă DI GIÁ KHI
PHÁT HÀNH C PHIU LNă U RA CÔNG CHÚNG TI CÁC DOANH
NGHIP NIÊM YT TRÊN S GIAO DCH CHNG KHOÁN TP. H CHÍ
MINH 49
3.1.ă nhă hngă choă hotă đngă phátă hƠnhă că phiuă lnă đuă raă côngăchúngătiăcácă
doanhănghipăniêmăytătrênăSăGiaoădchăchngăkhoánăTP.ăHăChíăMinh 49
3.2. Gii pháp hn ch hinătngăđnhădi giá khi phát hành c phiu lnăđu ra
công chúng ti các doanh nghip niêm yt trên S Giao dch chng khoán TP. H
Chí Minh 50
3.2.1. nh giá chào bán phù hp vi giá tr thc s ca doanh nghip 51
3.2.2. Doanh nghip phát hành cân nhc v thi đim phát hành c phiu ln đu ra công
chúng 52
3.2.3. m bo cân bng cung cu trên th trng phát hành c phiu ln đu ra công
chúng 53
3.2.4. Gn lin vic niêm yt trên TTCK vi vic phát hành c phiu ln đu ra công

TP. H Chí Minh tin hành IPO trong giai đon t nm 2003 đn 2012

DANH MC BNG BIU


Bng 2.1. Thng kê quy mô niêm yt ti HOSE giai đon 2003 - 2012 27
Bng 2.2. Thng kê s đt IPO ti các doanh nghip niêm yt trên HOSE giai đon
2003 – 2012 29
Bng 2.3. Mt s đt IPO đnh di giá tiêu biu ca các doanh nghip

giai đon 2003 - 2012 30
Hình 2.3. Mc đ đnh di giá trong ngn hn ca 31 doanh nghip niêm yt
trên HOSE tin hành IPO trong giai đon 2003 - 2012 40

DANH MC T NG VIT TT
 T vit tt


Th trng chng khoán
UBCKNN

y ban Chng khoán Nhà nc
VNINDEX

Ch s chng khoán VN-Index
1
LIăMăU
1. Lý do chnăđ tài
Th trng chng khoán là mt b phn quan trng ca th trng vn, là kênh
trung chuyn nhng ngun vn nhàn ri trong xư hi đ tài tr cho các doanh nghip, các
t chc kinh t đ phát trin sn xut - kinh doanh và cho Chính ph đ đu t cho các
d án vi mc đích tng trng kinh t.
Vi các nc phát trin, t lâu TTCK đư đóng vai trò vô cùng quan trng, đc
xem là hàn th biu ca nn kinh t. Vit Nam là quc gia mi chuyn đi t c ch tp
trung sang kinh t th trng cách đây không lâu và TTCK cng ch mi ra đi cách nay
13 nm. Dù vy, TTCK Vit Nam cng đư dn phát huy đc vai trò trong nn kinh t,
ngày càng thu hút đc s quan tâm ca xư hi.
Trong s vn hành ca TTCK, phát hành c phiu ln đu ra công chúng IPO là
hot đng vô cùng quan trng đi vi mt doanh nghip khi quyt đnh niêm yt. IPO
thành công có ngha là vic huy đng vn cho các doanh nghip đư thành công, điu đó
góp phn vào s phát trin ca doanh nghip nói riêng, TTCK và c nn kinh t nói
chung.
Trong hot đng IPO, có mt ni dung rt quan trng, đó là đnh giá c phn. ư có
nhiu nghiên cu thc nghim ti nhiu th trng, c  các nc phát trin ln các th

bin đc lp đc kim tra bao gm: Mc vn gi li; T l đng kỦ mua vt mc; 
tr niêm yt; Giá chào bán; Thi gian hot đng ca doanh nghip; Quy mô ca doanh
nghip và Quy mô đt IPO, nhm xác đnh mc đ nh hng và đ thun (nghch)
chiu ca tng bin tác đng lên bin ph thuc.
Ngun s liu: S liu đc thu thp t trang web chính thc ca HOSE, trang web
www.cafef.vn cng nh thông tin v các đt IPO t các Bn công b thông tin và Thông
báo kt qu đu thu ca doanh nghip phát hành. Tt c các d liu th cp đu có sn
và s dng chn lc, nên tính kh thi ca d liu là có.
5. Ktăcuălunăvn
Ngoài li m đu và kt lun chung, kt cu lun vn gm có ba chng:
Chng 1: Tng quan v các nhân t nh hng đn hin tng đnh di giá khi
phát hành c phiu ln đu ra công chúng ti các doanh nghip niêm yt trên S Giao
dch chng khoán.

3
Chng 2: Phân tích các nhân t nh hng đn hin tng đnh di giá khi phát
hành c phiu ln đu ra công chúng ti các doanh nghip niêm yt trên S Giao dch
chng khoán TP. H Chí Minh.
Chng 3: Gii pháp hn ch hin tng đnh di giá khi phát hành c phiu ln
đu ra công chúng ti các doanh nghip niêm yt trên S Giao dch chng khoán TP. H
Chí Minh.
4
CHNGă 1:ă TNGă QUANă Vă CÁCă NHỂNă Tă NHă HNGă Nă HINă
TNGă NHă DIă GIÁă KHIă PHÁTă HĨNHă Că PHIUă LNă Uă RAă CỌNGă
th trng hin hành. Nhng chi phí trc tip và gián tip này nh hng đn chi phí s
dng vn ca doanh nghip khi c phn hóa.
1.1.2.2.ăiuăkinăphátăhƠnhă căphiu lnăđuă raăcôngăchúngă
Ti mi quc gia, mi th trng đu có nhng quy đnh riêng v vic cho phép
mt doanh nghip có th tin hành phát hành c phiu ra công chúng. Tuy nhiên, đ phát
hành c phiu ra công chúng, thông thng t chc phát hành phi đm bo nhng điu
kin c bn sau:
Quy mô vn: T chc phát hành phi đáp ng đc yêu cu v vn điu l
ti thiu ban đu và sau khi phát hành phi đt đc mt t l phn trm nht đnh v vn
c phn do công chúng nm gi và s lng công chúng tham gia.
Tính liên tc ca hot đng sn xut kinh doanh: doanh nghip đc thành
lp và hot đng trong vòng mt thi gian nht đnh.
Hiu qu sn xut kinh doanh: doanh nghip phi làm n có lưi vi mc li
nhun không thp hn mc quy đnh và trong mt s nm liên tc nht đnh.
Tính kh thi ca d án: doanh nghip phi có d án kh thi trong vic s
dng ngun vn huy đng đc.
Ti Vit Nam, theo Lut Chng khoán s 70/2006/QH11 ca Quc hi, iu 12,
mc 1 quy đnh điu kin chào bán c phiu ra công chúng nh sau:
Doanh nghip có mc vn điu l đư góp ti thi đim đng kỦ chào bán t
mi t đng Vit Nam tr lên tính theo giá tr ghi trên s k toán.
Hot đng kinh doanh ca nm lin trc nm đng kỦ chào bán phi có
lưi, đng thi không có l ly k tính đn nm đng kỦ chào bán.
Có phng án phát hành và phng án s dng vn thu đc t đt chào
bán đc i hi đng c đông thông qua.
1.1.2.3. Quy trình phát hành căphiu lnăđuă raăcôngăchúng
Mt doanh nghip khi phát hành c phiu ln đu ra công chúng không nhng phi
liên h vi SGDCK mà doanh nghip mun niêm yt c phiu, mà còn phi có s h tr
ca các bên th ba. Chng hn ti S Giao dch Chng khoán đin t Hoa K

không hp l, tr khi bn đng kỦ đư có hiu lc.
1.1.2.4.ăTácă đngăcaăhotăđngăphátăhƠnhă căphiu lnăđuăraăcôngăchúng
i vi TTCK
7
Xét v tng th, đu t chng khoán ch là mt kênh đu t. Vì vy, các đt IPO
thành công s có tác dng thúc đy các nhà đu t đn vi TTCK qua đó làm tng quy
mô và khi lng giao dch và thu hút thêm lung tin ln vào TTCK.
Không ch các nhà đu t trong nc tham gia vào IPO, c các nhà đu t nc ngoài
cng tin hành tham gia hot đng này, giúp thu hút các ngun vn đu t gián tip t
nc ngoài vào TTCK trong nc. Mt khác, các nhà đu t nc ngoài tham gia góp
vn vào các doanh nghip IPO có th mang đn phng thc qun lý  nc ngoài, giúp
thay đi phng thc làm vic ca các doanh nghip trong nc.
Vic các doanh nghip IPO s giúp th trng đnh giá li các doanh nghip cha tin
hành niêm yt hay các c phiu trên TTCK phi tp trung (OTC) ca các doanh nghip
cùng ngành.
Tuy nhiên, trong ngn hn, cng không loi tr kh nng mt ngun vn tng
đi ln s b tm thi hút ra khi th trng đ đa vào đu giá.
Mt c phiu sau khi IPO thành công vn có th st gim giá tr do các yu t
khác tác đng. iu này khin cho TTCK có th mt đi mt ngun vn ln, gây bt n
cho th trng.
Ngoài ra, vic mt c phiu IPO không thành công có th tác đng ln đn tâm lý
các nhà đu t, gây s mt tin tng ca các nhà đu t vào th trng có các c phiu
IPO không thành công. iu này cng làm gia tng s bt n ca TTCK mi khi có bt
k mt thông tin nào đó xut hin.
i vi doanh nghip phát hành
Doanh nghip mun huy đng thêm các ngun vn đ gia tng các qu và gia tng
tính thanh khon do lng tin mt mà các nhà đu t mua c phn ca doanh nghip

ra công chúng cng cn phi lu Ủ đn nhng tác đng tiêu cc.
Do c phiu đc phát hành rng rãi ra công chúng nên làm phân tán quyn s hu
và có th làm mt quyn kim soát ca các c đông sáng lp. C cu v quyn s hu
ca doanh nghip luôn luôn b bin đng do c phiu đc giao dch hng ngày trên
TTCK.
Chi phí phát hành c phiu ra công chúng cao, thng chim 8-10% khon vn mà
doanh nghip huy đng đc, bao gm chi phí bo lưnh phát hành, phí t vn pháp lut,
chi phí in n, phí kim toán, phí niêm yt… Hng nm doanh nghip còn phi chi tr chi
9
phí kim toán báo cáo tài chính, chi phí chun b np báo cáo cho c quan qun lý nhà
nc v chng khoán và chi phí công b thông tin đnh k.
Doanh nghip phi tuân th ch đ công b thông tin rng rãi, nghiêm ngt và chu s
giám sát cht ch hn so vi các doanh nghip khác. Vic công b thông tin v doanh
thu, li nhun, phng thc hot đng cng nh nguy c b rò r thông tin ni b có th
đy doanh nghip vào tình th bt li.
i viănhƠăđuăt
IPO là khong thi gian tt cho các nhà đu t bi vì các doanh nghip s phi công
b đy đ các thông tin ca mình cho các nhà đu t. Mt s nhà đu t thng thích
mua các c phiu khi IPO, bi vì giá ca chúng có kh nng gia tng mnh trong phiên
giao dch đu tiên sau IPO.
Phát hành c phiu ra công chúng làm tng cht lng và tính minh bch ca các báo
cáo tài chính ca doanh nghip vì các báo cáo ca doanh nghip phi đc lp theo tiêu
chun chung do c quan qun lỦ quy đnh, cng nh thông tin, s liu phi đm bo đc
tính minh bch và hp lý. T đó giúp các nhà đu t có th hiu rõ hn v các doanh
nghip này.
Tuy nhiên, vic mc giá các c phiu đc IPO thng gia tng nhanh chóng trong
các phiên giao dch đu tiên đư khin cho các nhà đu t mua đc các c phiu này khi

Mt trong nhng nguyên nhân thúc đy các hot đng đnh giá c phn phát trin
mnh m là do nhng li ích mà chúng mang li cho nn kinh t. Vic đnh giá c phn
là mt nhu cu thit yu và đư thu hút đc s quan tâm ca các đi tng khác nhau. Do
đó, giá tr c phn ca doanh nghip cn đc xác đnh mt cách hp lỦ đ bo đm
quyn li ca các bên tham gia đn hot đng ca doanh nghip. Mc dù c phn đc
coi là hàng hóa nhng đây không phi là hàng hóa thông thng mà là hàng hóa phc tp
đc cu thành t nhiu yu t có mi quan h hu c vi nhau.
i vi doanh nghip
Là công c hu hiu giúp doanh nghip ci tin, liên tc nâng cao hiu qu kinh
doanh, góp phn n đnh môi trng kinh doanh và hn ch ri ro kinh doanh.
11
 nh giá c phn là công c cho phép doanh nghip đánh giá kh nng cnh tranh
ca doanh nghip vi các đi th cnh tranh. Trên c s đó, doanh nghip có th đa
ra nhng quyt đnh thích hp.
 nh giá c phn là công c hu hiu đ xác đnh giá tr doanh nghip khi tin
hành sáp nhp, mua bán
i vi Chính ph
Chính ph có th s dng các kt qu đnh giá c phn doanh nghip đ đánh giá các
ngun lc, nng lc qun lý, hiu qu sn xut kinh doanh ca các doanh nghip nhà
nc. Trên c s đó, Chính ph có th quyt đnh c phn hóa, sáp nhp hay gii th
doanh nghip.
i viănhƠăđuătă
Giúp nhà đu t hn ch đc ri ro khi đu t hay góp vn vào doanh nghip. Da
vào vic đnh giá c phn doanh nghip, h có th chn la các loi c phiu đ đu t.
1.2.3.ăCácăphngă phápăđnhăgiáăcăphn
K thut đnh giá thng đc chia làm ba phng pháp:
 Phng pháp giá tr tài sn thun: Phng pháp này thc hin tính toán tng giá

li khác vi mt đng đu t trong doanh nghip khác. Do đó, giá tr ca doanh nghip
đc xác đnh bng các dòng thu nhp d kin mà doanh nghip có đc trong tng
lai đc quy v giá tr hin ti bng cách chit khu chúng bng mt mc lãi sut chit
khu phù hp vi mc đ ri ro ca doanh nghip đó.
Có ba trng hp c tính giá tr doanh nghip bng cách chit khu dòng tin là:
 Mô hình chit khu c tc – Mô hình DDM
 c tính giá tr vn ch s hu ca doanh nghip - Mô hình FCFE
 c tính giá tr toàn b doanh nghip - Mô hình FCFF
Mô hình chit khu c tc (Dividend Discount Model)
Công thc tính:
(1.2)
Trong đó:
P: giá tr mi c phn
N: s lng c phn
r: t sut chit khu
n: s nm nhn đc thu nhp
D
t
: tng s c tc nm t
Mô hình chit khu dòng tin vn ch s hu FCFE (Free Cash Flow to
Equity)
Công thc tính:
(1.3)
13
Trong đó:
P: giá tr mi c phn
N: s lng c phn

Công thc tính:
(1.6)
Trong đó:
14
P
t
: giá c phiu nm t
P/B: t s giá/giá tr s sách
BV
t+1
: là giá tr s sách mi c phn d kin cui nm t
T s Giá/Doanh thu (P/S)
Công thc tính:
(1.7)
Trong đó:
P
t
: là giá c phiu nm t
P/S: là t s giá/doanh thu
S
t+1
: là doanh thu d kin nm (t+1)
1.2.4. Cácănhơnă tănhăhngăđnăvicăđnhăgiáăcăphn
1.2.4.1.ăNhơnă tăkháchă quan
Môiătrng chính tr pháp lut
Môi trng chính tr pháp lut minh bch, n đnh s giúp doanh nghip hot đng
hiu qu, t đó các k hoch cho tng lai cng tr nên kh thi hn. Do đó vic d báo

sai lm nu kt lun hai doanh nghip có mc li nhun hin ti bng nhau s có kh
nng sinh li nh nhau, nu hot đng kinh doanh ca mt doanh nghip có mc ri ro
cao hn.
Tình hình tài chính
Mt doanh nghip có tình hình tài chính lành mnh s làm gim ri ro ca đng vn
đu t, hay nói cách khác, nhà đu t đánh giá cao các c hi đu t tng đi an toàn.
Trái li, nhng doanh nghip có tim lc tài chính yu thng gn vi ri ro cao, nht là
khi doanh nghip mun m rng phát trin hoc trin khai các d án đu t. Nhà đu t
tr giá thp đ có th đt đc mt t sut li nhun cao bù đp cho mc ri ro mà h có
th phi gánh chu. Tuy nhiên, nhà đu t cn phân bit rõ tình hình tài chính ca doanh
nghip mi thành lp khác bit vi doanh nghip đư hot đng lâu nm.
Tài sn hu hình và tài sn vô hình ca doanh nghip
Tài sn hu hình ca doanh nghip bao gm nhà xng, máy móc, c s h tng…
Nh vy, máy móc, trang thit b c hay mi, trình đ công ngh hin đi hay lc hu
đu nh hng trc tip đn vic sn xut ra các sn phm và dch v hin ti và tng
lai, cng nh kh nng cnh tranh sn phm ca doanh nghip trên th trng. iu này