B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM LÊ CÔNG NM
NGHIÊN CU CÁC YU T NH HNG N
Ý NH I LÀM VIC DÀI HN  NC NGOÀI
CA NHÂN VIÊN TP OÀN VIETTEL LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
TS. NGUYN THANH VÂN TP. H Chí Minh – nm 2013

LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan đ tài lun vn: “Nghiên cu các yu t nh hng đn ý đnh đi
làm vic dài hn  nc ngoài ca nhân viên tp đoàn Viettel” là công trình nghiên
cu ca riêng tôi. C s lý lun tham kho t các tài liu đc nêu  phn tài liu tham
kho, s liu và kt qu nghiên cu đc trình bày trong lun vn là trung thc và cha
đc công b trong bt k công trình khoa hc nào.
Tôi xin hoàn toàn chu trách nhim vi cam kt trên.
Tp. H Chí Minh, ngày 22 tháng 9 nm 2013
Ngi thc hin lun vn Lê Công Nm

MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN

MC LC
DANH MC HÌNH VÀ BNG
CHNG 1: TNG QUAN V NGHIÊN CU 1

3.3.3 Mô hình nghiên cu sau khi đánh giá thang đo 41
3.4 Nghiên cu chính thc 43
3.4.1 Thit k mu 43
3.4.2 Thu thp d liu 43
3.4.3 Phân tích d liu 43
3.5 Tóm tt chng 2 44
CHNG 4: KT QU VÀ THO LUN 45
4.1 Mô t mu kho sát 45
4.2 ánh giá đ tin cy thang đo 47
4.3 Phân tích nhân t khám phá EFA 50
4.4 Kim đnh mô hình nghiên cu và các gi thuyt 54
4.4.1 Phân tích tng quan 54
4.4.2 Phân tích hi quy 56
4.4.3 Kim đnh các gi thuyt 59
4.5 Tho lun kt qu 63

4.5.1 Các bin nhân khu hc 63
4.5.2 ng c bên trong 65
4.5.3 ng c bên ngoài 65
4.5.4 Chun ch quan 65
4.5.5 S kim soát hành vi có nhn thc 66
4.5.6 c đim nc s ti 66
4.5.7 Công ty h tr vt cht và công ty h tr tinh thn 66
4.6 Tóm tt chng 3 67
CHNG 5: KT LUN VÀ  XUT HÀM Ý 68
5.1 Tóm tt các kt qu chính và đóng góp ca nghiên cu 68
5.2  xut mt s hàm ý 69
5.2.1 ng c bên trong 69
5.2.2 ng c bên ngoài 69
5.2.3 S kim soát hành vi có nhn thc 70

Danh mc bng:
Bng 2.1: Tóm lc các nghiên cu trc đây 19

Bng 2.2: Kt qu các nghiên cu trc đây 20
Bng 3.1: Thang đo bin “ý đnh đi làm vic dài hn  nc ngoài” 34
Bng 3.2: Thang đo bin “đng c bên trong” 34
Bng 3.3: Thang đo bin “đng c bên ngoài” 35
Bng 3.4: Thang đo bin “chun ch quan” 35
Bng 3.5: Thang đo bin “s kim soát hành vi có nhn thc” 35
Bng 3.6: Thang đo bin “đc đim nc s ti” 36
Bng 3.7: Thang đo bin “chính sách h tr ca công ty” 36
Bng 3.8: Cronbach’s Alpha ca các khái nim nghiên cu - s b 38
Bng 3.9: Kt qu phân tích nhân t khám phá EFA – s b 40

Bng 3.10: Gi thuyt sau khi điu chnh 42
Bng 4.1: Kt qu thu thp d liu 45
Bng 4.2: Thng kê mu theo gii tính 46
Bng 4.3: Thng kê mu theo nhóm tui. 46
Bng 4.4: Thng kê mu theo trình đ hc vn 46
Bng 4.5: Thng kê mu theo tình trng hôn nhân 47
Bng 4.6: Thng kê mu theo con cái 47
Bng 4.7: Thng kê mu theo kinh nghim  nc ngoài 47
Bng 4.8: Cronbach’s Alpha - nghiên cu chính thc 48
Bng 4.9: Tng kt h s tin cy Cronbach’s alpha. 50
Bng 4.10: Kt qu đánh giá đ tin cy sau khi loi bin qua phân tích EFA 51
Bng 4.11: Kt qu phân tích EFA ln 1 52
Bng 4.12: Kt qu phân tích EFA ln 2 53
Bng 4.13: Kt qu phân tích EFA bin ph thuc 54
Bng 4.14: Ma trn tng quan 55
Bng 4.15: H s hi quy 57

(Công ty c phn đu t quc t Viettel, 2013). Chin lc đu t ra nc ngoài ca
Viettel là chin lc v chng, vì vy Viettel cn rt nhiu nhân viên ngi Vit Nam đi
2

làm vic dài hn  nc ngoài đ thc hin chin lc đu t kinh doanh quc t (Lê
Mai, 2011). C th, theo quy đnh ca tp đoàn Viettel, nhân viên đi làm vic  nc
ngoài thi gian ti thiu là 3 nm (H Quang Phng, 2013). Sau 3 nm trin khai đu t
Viettel gi li 5% -10% lao đng ngi Vit (Công ty c phn đu t quc t Viettel,
2012). Theo đnh ngha ca Konopaske và cng s (2009) và Lavonen (2011): công vic
ngn hn  nc ngoài là công vic có thi gian nh hn 1 nm, công vic dài hn 
nc ngoài có thi gian t 1 đn 4 nm. Nh vy, thi gian làm vic  nc ngoài ca
nhân viên Viettel đc gi là dài hn.

Hình 1.1: Tng s nhân viên Vit Nam công tác  nc ngoài qua các nm.
Ngun: Báo cáo thng niên công ty c phn đu t quc t Viettel nm 2010, 2011 và
2012.

3 Hình 1.2: S nhân viên ngi Vit Nam đang làm vic  nc ngoài.

Ngun: Báo cáo thng niên công ty c phn đu t quc t Viettel nm 2010, 2011.
Mt khác, nhng quc gia mà Viettel đu t là nhng đt nc cha phát trin, bt
n v chính tr và khí hu khc nghit, c s h tng kém, t l bit ch thp, dân s
nghèo, dch bnh; ngôn ng s dng ch yu là ting bn đa, Tây Ban Nha, B ào Nha
hoc ting Pháp (Công ty c phn đu t quc t Viettel, 2012). Do đó, không ít nhân
viên e ngi đi làm vic dài hn  nc ngoài. Vì vy, vn đ làm th nào đ xây dng
ngun bit phái viên tim nng, nâng cao t l bit phái thành công, đng viên đ s
lng nhm đáp ng nhu cu nhân lc  nc ngoài và đng viên nh th nào cho hiu

Vì vy, tác gi chn đ tài nghiên cu: “Nghiên cu các yu t nh hng đn ý
đnh đi làm vic dài hn  nc ngoài ca nhân viên tp đoàn Viettel”.
1.2 Mc tiêu nghiên cu
Nghiên cu này nhm đt đc nhng mc tiêu c bn sau:
 Nhn dng các yu t có nh hng đn ý đnh đi làm vic dài hn  nc ngoài
ca nhân viên tp đoàn Viettel.
 Xem xét mc đ nh hng ca các yu t này đn ý đnh đi làm vic dài hn 
nc ngoài ca nhân viên tp đoàn Viettel.
  xut mt s hàm ý rút ra t kt qu nghiên cu nhm giúp phòng nhân s tp
đoàn Viettel xây dng ngun bit phái viên tim nng và nâng cao t l thành
công khi c nhân viên đi làm vic dài hn  nc ngoài.
 đt đc mc tiêu trên nghiên cu này cn tr li các câu hi nghiên cu sau:
 Các yu t nào có tác đng tích cc, tiêu cc đn ý đnh đi làm vic dài hn 
nc ngoài ca nhân viên tp đoàn Viettel hay không?
 Mc đ nh hng ca các yu t này lên ý đnh đi làm vic dài hn  nc ngoài
ca nhân viên tp đoàn Viettel nh th nào?
 T kt qu nghiên cu, đ tài có nhng hàm ý gì tác đng đn các yu t có nh
hng đn ý đnh đi làm vic dài hn  nc ngoài ca nhân viên tp đoàn Viettel
nhm giúp phòng nhân s tp đoàn Viettel xây dng ngun bit phái viên tim
nng và nâng cao t l thành công khi c nhân viên đi làm vic dài hn  nc
ngoài?
5

1.3 i tng và phm vi nghiên cu
 i tng nghiên cu: là ý đnh đi làm vic dài hn  nc ngoài ca nhân viên tp
đoàn Viettel.
 Phm vi nghiên cu: nghiên cu ý đnh đi làm vic dài hn  nc ngoài ca nhân
viên Viettel đang công tác ti Vit Nam. ám đông nghiên cu là nhân viên Viettel
đang làm vic ti Vit Nam mà có kh nng công ty c đi làm vic dài hn  nc
ngoài, tr trng hp nhân viên là quân nhân trong quân đi. Bi vì đi vi quân

hi hiu chnh. Nghiên cu chính thc dùng đ kim đnh mô hình các gi thuyt,
vi k thut thu thp thông tin thông qua hình thc phng vn trc tip bng bng
câu hi và bng câu hi trc tuyn.
D liu thu thp đc s đc kim tra, chn lc, sau đó s phân tích và đánh giá
bng phn mm SPSS.
1.6 B cc đ tài nghiên cu
Cu trúc đ tài nghiên cu bao gm:
 Phn m đu.
 Các chng:
- Chng 1: C s lý thuyt
- Chng 2: Thit k nghiên cu
- Chng 3: Kt qu nghiên cu
 Kt lun và kin ngh
 Danh mc tài liu tham kho
 Ph Lc

Tóm li, t vn đ trong thc tin qun tr ngun nhân lc ti tp đoàn Viettel nh
đã nêu  trên, nghiên cu này là tht s cn thit. Hn na, cha có công trình nghiên
cu đc công b nào nghiên cu v ý đnh đi làm vic dài hn  nc ngoài ti tp đoàn
Viettel cng nh ti Vit Nam. Nghiên cu này có giá tr cao v mt lý thuyt và thc
7

tin.  tài nghiên cu có đóng góp quan trng là giúp phòng nhân s xác đnh các yu t
có nh hng lên ý đnh đi làm vic dài hn  nc ngoài ca nhân viên tp đoàn Viettel,
làm c s khoa hc đ hoch đnh các chin lc, đ ra các chính sách tác đng lên các
yu t này nhm xây dng ngun bit phái viên tim nng và nâng cao t l thành công
trong vic c nhân viên đi làm vic dài hn  nc ngoài.
T khóa: Nhim v quc t (international assignment), bit phái (expatriate), hi
hng (repatriate), làm vic  nc ngoài (work abroad), sn sàng làm vic  nc
ngoài (willingness to work abroads), qun tr ngun nhân lc quc t, sn sàng di chuyn


Theo thuyt hành đng hp lý, ý đnh hành vi (Behavioral Intention) là yu t quan trng
nht d đoán hành vi thc s. Ý đnh hành vi chu nh hng bi hai yu t: thái đ đi
vi hành đng hoc hành vi (Attitude towards act or behavior) và chun ch quan
(Subjective Norm).
2.1.1.2 Mô hình TPB (Thuyt hành vi d đnh – Theory of Planned Behaviour)

Hình 2.2: Thuyt hành vi d đnh (Ajzen, 1991).
Mô hình TPB là mô hình m rng ca mô hình TRA. Mô hình TRA b gii hn
khi d báo s thc hin các hành vi mà con ngi không kim soát đc (Ajzen,
1991). Trong trng hp này, các yu t v thái đ đi vi hành vi và các chun mc ch
quan ca ngi đó không đ đ gii thích cho hành đng ca h. Mô hình TPB khc phc
nhc đim ca TRA bng cách xét thêm yu t s kim soát hành vi có nhn thc
(Ajzen,1991).
 Thái đ đi vi hành vi: là mc đ mà mt ngi đánh giá mt hành vi là tích cc
hay tiêu cc và nim tin ca h v mong đi hành đng xy ra (Ajzen, 1991). Theo
Ajzen (1991) s đánh giá mt hành vi tích cc hay tiêu cc và nim tin v hành đng
mi ngi s khác nhau do nhiu nguyên nhân, các nguyên nhân da trên yu t t
nhiên (s thông minh, cá tính, bm sinh,…) và nguyên nhân da trên s nuôi dng,
hc hi (kinh nghim, hc hi xã hi,…).
Thái đ đi vi hành vi
Chun ch quan
S kim soát hành vi có
nhn thc
Ý đnh hành vi
Hành vi
10

 Chun ch quan: đ cp đn nhn thc ca mt ngi v nhng áp lc xã hi khin
ngi đó thc hin hay không thc hin các hành vi (Ajzen, 1991).

phi sn sàng di chuyn. Brett và cng s (1993) đã đo lng nh hng ca ý đnh lên
quyt đnh bng cách hi li nhng ngi này vào 2 nm sau đó.

Hình 2.3: Mô hình nghiên cu ca Brett và cng s (1993)
Nhn xét: Hn ch ca Brett và cng s (1993) là yu t chun ch quan tác gi mi
ch xét ngi hôn phi, cha đ cp đn nh hng ca con cái, gia đình, bn bè, ngi
c vn. Th hai, nghiên cu này cha đ cp đn tính cách cá nhân, đc đim đa lý và
chính sách đi nc ngoài ca công ty. Nghiên cu đc thit k cho mu là nhng cp
qun lý  các công ty Fortune 500  M, nhn mnh đn nh hng ca ngi hôn phi.
Trong khi các nhân viên Viettel đa s còn đc thân và đa s nhng ngi đc c đi
nc ngoài đa s là  cp nhân viên. Hn na, cn thi gian đ kim đnh mi liên h
gia ý đnh và quyt đnh. Vì vy mô hình này không phù hp vi nghiên cu ca tác gi.
2.1.2.2 Nghiên cu ca Eby và Russell (2000): “Nhng d báo v ý đnh ca nhân viên
đi làm vic  nc ngoài cho công ty”
Nghiên cu này áp dng thuyt hành vi d đnh (TPB) ca Ajzen (1991). Nghiên
cu đã xem xét các yu t nhân khu hc, thái đ ca nhân viên và thái đ ca ngi hôn
Các bin nhân khu hc
Thái đ ca ngi hôn phi
đi vi di chuyn
Các bin ngh nghip
Thái đ đi vi công vic
Thái đ đi vi di chuyn
Ý đnh đi làm vic
 nc ngoài
Quyt đnh đi làm
vic  nc ngoài
12

phi. Eby và Russell (2000) đã kho sát 872 nhân viên ca 74 t chc và ngi hôn phi.
Kt qu nghiên cu cho thy nim tin cá nhân v di chuyn, cam kt ca t chc, khát


13

2.1.2.3 Nghiên cu ca Petty (2010): “Nhng yu t đng trc ý đnh đi làm vic 
nc ngoài cho công ty: mt nghiên cu v các yu t đc đim cá nhân và thái đ”.
Nghiên cu v nh hng ca thái đ và cá tính lên ý đnh đi làm vic  nc
ngoài. Tác gi áp dng mô hình TPB (thuyt hành vi d đnh) ca Ajzen (1991). Nghiên
cu đc thc hin trên 937 nhân viên ti M. Kt qu nghiên cu cho thy: nhng
ngi tn tâm, c m, tìm kim s sôi ni có nh hng dng lên ý đnh đi làm vic 
nc ngoài. Ngoài ra, thái đ đi vi hành vi và chun ch quan có tác đng dng lên ý
đnh đi làm vic  nc ngoài.

Hình 2.5: Mô hình nghiên cu ca Petty (2010)
Nhn xét: Hn ch ca nghiên cu: tác gi không đo lng đc bin s kim soát hành
vi có nhn thc. Ngoài ra, còn nhiu yu t mà tác gi cha đa vào xem xét nh: đc
đim đa lý, chính sách bit phái ca công ty. Vì vy không th s dng mô hình này vào
nghiên cu ca tác gi.
2.1.2.4 Nghiên cu ca Chew và Zhu (2002):“Các yu t nh hng đn ý đnh đi làm
vic  nc ngoài ca các qun lý Singapor”
Nghiên cu này kim đnh và đo lng tác đng ca các yu t: gia đình, ngh
nghip, vn hóa ca nc s ti và đc đim cá nhân lên ý đnh đi làm vic  nc ngoài.
c đim cá nhân:
- Ngi tn tâm (+)
- Ngi ci m (+)
- Ngi luôn tìm kim s sôi đng(+)
- Ngi d b kích thích (-)

Thuyt hành vi d đnh:
- Thái đ đi vi di chuyn (+)
- Chun ch quan (+)

thân
c đim doanh nhân
c đim quc gia h s đn làm vic.
15

 Các yu t liên quan đn công vic và quan đim di chuyn: thích  nc
ngoài, ch ngha v chng, u tiên ngh nghip, cam kt ca t chc, sn sàng
di chuyn, quan đim hng đn s di chuyn.
 Các yu t liên quan đn ngi hôn phi: tình trng ngh nghip ca ngi
hôn phi, quan đim hng đn s di chuyn ca ngi hôn phi.
 Các yu t liên quan đn các hot đng h tr ca công ty: h tr k hoch
ngh nghip, cho phép la chn, có đ thi gian chun b, h tr đào to, có
ngi c vn t công ty, ch đ đãi ng, h tr cho gia đình h, h tr khi h
hi hng.
Ngoài ra, Brett và Reilly (1988) trích trong (Chew và Zhu, 2002) đ xut các nhóm yu
t sau có nh hng đn ý đnh đi làm vic  nc ngoài:
 c đim cá nhân.
 Nhng đc đim chung ca tình trng cuc sng cá nhân: tui, tình trng
gia đình và chc v đang nm gi trong t chc.
 Nhng thuc tính c th ca di chuyn.
 Chính sách và s h tr ca t chc.
Nhn xét: Borstorff và cng s tng kt kt qu các nghiên cu trc 1997, không đa
ra mô hình nghiên cu c th.
2.1.2.6 Nghiên cu ca Lavonen (2011)
:“Sn sàng đi làm vic  nc ngoài, nghiên
cu trên sinh viên đi hc kinh t Aalto”.
Tác gi nghiên cu các yu t nh hng lên ý đnh đi làm vic  nc ngoài ca
3 nhóm đi tng sinh viên đi hc kinh t Aalto, Phn Lan:
 Nhóm 1: nhng ngi do công ty c đi
 Nhóm 2: nhng ngi t đi, là nhng ngi có quan đim hng ngoi hoc

- Gii tính
- ng c bên trong
- Kinh nghim quc t
- Các khóa hc quc t tng tham gia
Các yu t liên quan đn gia đình:
- Công vic ca ngi hôn phi
- Con cái và ngi thân khác trong gia
đình.
Các yu t liên quan đn công vic và
ngh nghip:
- Chính sách và s h tr ca công ty.
- S hp dn ca chc v/v trí mi.


c đi

m n

c s


t

i
:
- V trí đa lý ni đn.
- S tng đng gia 2 quc gia.
17

Kt qu nghiên cu cho thy: nhng ngi sn sàng trãi nghim, đnh hng tt, tng


nc ngoài
S


ngo

i ng


có th dùng
B


m


t

ng làm vi

c


nc ngoài
Y

u t



S

n sàng ch

p
nhn bit phái

Trích đoạn x ut mô hình nghiên cu và phát trin gi thuy t

---