B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM

Vn Th Kiu Vi

NGHIểN CU THC NGHIM V HIU
NG LAN TA GIA CÁC T CHC TÀI
CHÍNH  VIT NAM LUN VN THC S KINH T

 
1

TÓM TT
S phát trin ca nn kinh t nói chung và h th
dn khin cho nhng khác bit gia các t ch
nht theo do nhiu nguyên nhân. Bên cvic chú trn các hot
i mi sn ph phái sinh, hay vic m rng
kinh doanh vào các hong không ct lõi ca các t chc tài chính khin
c tính ca các t chc tài chính thuc các ngành khác nhau không còn
rõ nét. Các nghiên cu trên th gii cho thy, gia các t ch
tn ti mi liên kt gây nên s lây lan ri ro ti các t chc này. Trong các
u kin th ng bt n, hiu ng lan tc th hin rõ nét v
c bit là gii,
ngành bo him và qu phòng h.  th, hiu ng lan ta này liu có
c th hin ti Vit Nam? D nhy ca giá tr
ri ro theo tình hung ph thuc SDSVaR, v d liu các t chc tài
t trên th ng chng khoán Vin tháng
n tháng 9/2013, tôi  tìm thy bng chng thc nghim v hiu
ng lan ta gia các t chc tài chính bao gm ngân hàng, bo him, chng
khoán, qu ti Vit Namc bit, vic chuyn dch các cú sn các t
chc tài chính khác ti Vit Nam c th hin rõ nht  t chc Ngân hàng.
Ngoài ra, hiu ng lan ta không nht thit phi mang d 
ri ro ca t chc này có th n s st gim ri ro ca mt t chc
khác, th hin qua hiu ng lan ta rn t các ngành Bo him, chng

công ty chng khoán là công ty con hoc công ty liên kt, 8/12 ngân hàng có
công ty qun lý qun góp ti các
công ty bo hiu này gây cho tôi mt nghi vn, cho dù là do cu kt
3

ngm, hay do nhc thù s hu chéo, thì liu có tn ti mt hiu ng lan
ta gia các t chc này ti tng Vit Nam?
Trong mt tài ling dy kinh t c
cp 1  mà  u trúc ca h thng ngân hàng là mt cu trúc vi h
thng s hu chéo vô cùng phc tng hp mi
quan h cu trúc s hu gia các ngân hàng da trên báo cáo tài chính ca các
n tháng 6/2011 qua bi sau:

4 Hình 1.1: Quan h s hu chéo trong h thng ngân hàng Vit Nam
“Ngun: Structural Reform for Growth, Equity, and National Sovereignty”
[21]
5


n a các ngân hàng h tr bi c phn chéo.
Trên th ng liên ngân hàng, các ngân hàng lc v t ngun
tài tr liên tc cho các ngân hàng nh c bit là nhng ngân hàng h
 hu. Các ngân hàng nh  dng ngun v cho
i vi các qu  và công ty chng khoán,
nhiu trong s c s hu ca c n. Mt phn
quan trng ca các qu này cung vào th ng bng
sn và th ng chng khoán. Mt khi có s gim giá trong các th ng
này, thì s to ra tn th và n xu cho các ngâu
này r ng (Nguyn Xuân Thành, 2012). Tn tht s ln nu
u này n kh  ca các ngân hàng con, ri s nh
n ngân hàng m, t i n các t chc tài chính có
liên quan trong h thng s hu chéo.
Song, ch dng li  vic ch ra các mi quan h s hu chéo gia ni b
ngành ngân hàng, gia ngân hàng vi các t chc tài chính khác, các nghiên
cu trên v c mt kt qu thc nghim v các mi quan h
a, vi mi liên kt kinh doanh và liên kt s hu chéo gia các t
7

chc tài chính, c bii vi các t chc tài chính khác,
t ra nghi vn liu rng  có mi quan h lan ta ri ro gia các t
chc tài chính này u thc nghim và các tài liu khác trên
th gii? Và nhng ngành ngh nào s có nhng mi quan h ri ro và tác
ng lan ta thc s?  tôi mun ch tài nghiên cu v hiu
ng lan ta gia các t chc tài chính ti Vit Nam. Và cu trúc xuyên sut
bài nghiên cu này ca tôi ch yu da vào bài nghiên cu: “Spillover
Effects among Financial Institutions: A State-Dependent Sensitivity Value-

CHNG II: TNG QUAN V  TÀI
2.1. Khái nim v t chc tài chính
2.1.1. Khái nim
c khi bàn lun v hiu ng lan ta gia các t chc tài chính, tôi mun
làm rõ khái nim v t chc tài chính. Cum t này xut phát t thut ng
tiFinancial ng Anh, thut ng 
      t t thay th vi cm t inancial
 -           a
 2 cun t n chuyên ngành:
t nhóm các t chi và công cng tham gia vào vii,
n t. Thut ng c s d
thay th cho thut ng - (The group of commercial
and public organization engaged in exchanging, lending, borrowing and
investing money. The term is often used as an alternative for financial
intermediaries) - Graham Bannock and William Manser (1989) Dictionary of
Finance. Second edition, 1995. London: Penguin Book.
 chc thu thp các ngun qu t  n tài
 phiu, trái phiu, công c trên th ng tin t, tài khon tit
kim  ngân hàng ho- (institution that collects funds from the
public to place in financial assets such as stock, bonds, money market
     - John Downes and Jordan Elliot
Goodman (1994) Dictionary of Finance and Investement Terms. Third

10

phi gi mng ln tin mt, giao dch có th c x lý vi séc, th ghi
n hoc th tín dng.
 thc hin cho vay i vi các cá nhân và doanh
nghip có m mua hàng hóa hoc m rng hong kinh doanh, lãi
sut tr cho tin gi c cho ngân
hàng trang tri li nhun.
Ngoài ra, cng  i lý thanh toán trong mt
quc gia và gia các quc gia. Các ngân hàng không ch phát hành th ghi n
cho phép ch tài kho  thanh toán hàng hóa, h    sp xp
chuyn tin cho các t chc khác. Các ngân hàng v n bo lãnh các giao
dch tài chính bng cách uy tín và  tin cy trong giao dch ca h.
-Ngơn hàng đu t: Vào thp niên 1920, Lut Ngân hàng  M còn lng lo
nên các i dùng tin ký gi c o
him vào nhc kinh doanh có mc li nhuu ri
ro. Vi ly phng, cng vi chính sách tin t
ng siêu lm phát, dn s s ca th
ng chng khoán M và mt thi k khng hong ln nht trong lch s
c này. ng thng Franklin Roosevelt và Quc hi M
   o lut ngân hàng Glass-Steagal 1933, phân bit rch ròi hot
ng ca i và .
i ch c phép hoc cho
i vi nhng hong kinh doanh truyn thng, ít ri ro nht và phi
c tài sn th chp c th và mng, nhm bo tính
an toàn, nh cho s tin gi tit kim ci dân. Còn u
12

 có th s dng tin y thác vào các hong kinh doanh v ri ro cao

giao dch chng khoán. Công ty môi gii cung c dch v u
, qun lý danh mc hin giao dch i ly mc cao dch
v này, khách hàng phi tr tin hoa h trên mi giao dch.
-Các công ty đu t: Mt công ty da vào uy tín thu
hút vn qua nh ào các tài sn, danh mc
Thay vì mua s kt hp ca c phiu và trái phiu riêng l cho mt
danh m mua chng khoán gián tip thông qua mt
gói sn pht qu  .
-n v y thác đu t (UITs): M y , hoc UIT, là mt
c thành lp theo mt kh c hay tha thu.
-Các qu đu t: ng tin bng cách bán các chng ch c c
ph  dùng vng
các loi chng khoán khác nhau. Các qu  thay cho nhà
c hing hóa r    
Có hai loi qu .
Qu : sau khi phát hành trái phiu ra công chúng trong mt thi gian,
 này không liên tc chào bán c phn mi c phn
c. Sau khi c phc ban hành, mt
   mua chúng trên th ng m và bán chúng. Giá tr th
ng ca c phiu các qu  da trên cung và cu, ging
khoán khác. Thay vì bán theo giá tr tài sn ròng, c phiu có th bán vi giá
cao hoc vi giá gin giá tr tài sn ròng .
14

Qu m: c gi là các qu , liên tc phát hành c phiu m.
Các c phiu này ch có th c mua t i cho các


sn có tính thanh khon th ng thp, 



 1 












 .  















15

























u này làm gim giá tr tài sn th chp và tht cht tài tr a, dn
mt "thanh khon xon c", không ch cho mt công ty c th 


 phn ln ca h thng tài chính. Bng cách này, 


























trên th ng, dn nhiu tn th v th hin ti ca
h, gây ra áp lc bán nhi     gim giá
nhi tip diy, thanh khon xon 
mt vòng lp phn hi thông tin tiêu cc gia t l ký qu và giá chng
 a t l ký qu và nhng mt mát xon c.
u này phù hp vi các bng chng nghiên cu ca Geanakoplos (2003)
nghiên cu s liu tra ti M; Fostel và Geanakoplos (2008) nghiên cu
v ti các th ng mi ni và ti th ng M tìm thy t l ký qu

17

        ng ri ro h thng, và có mt tiêu
chu thu qu? Trong mt bài nghiên cu
gng s (2009) mô t các yêu cu c
i ro h thng : Mi ro h thng cnh các
 thng ca các t chc riêng l trong h thng, t chc
i có mi liên kt r l có th gây ra hiu ng lan ta nguy
i vi nhng t chc khác.
Trong bài nghiên cu này, tôi s d phân tích ri ro
h thng. Và bài nghiên cs tp trung vào hiu ng lan ta gia
các t ch nào, thay vì ch tp trung vào a t
chi ro h th nào.
2.3. Các công trình nghiên cu chng minh hiu ng lan ta gia các t
chc tài chính
Nói v hiu ng lan ta gia các t chc tài chính, u tiên tôi mu
cn là ri ro h thng trong c ngân hàng trong các nghiên cu thc
nghim trên th gii. S phát trin ca h thng ngân hàng cng vi vic bãi

kim tra s lây lan và ri ro h thc ngân hàng.
Hakenes và Schnabel (2010) tìm thy bng chng v s  ng trong
chuyn giao ri ro tín dng là yu t to ra ri ro h thng. Vic chuyn giao
ri ro tín dng mô t vic các ngân hàng có th chuyi các khon vay ri
ro thành các khon thanh toán an toàn vi li nhun k v bng
cách mua bo him cho khon vay. Tuy nhiên, kh  t ngân hàng
chuyn i ri ro ph thuc vào vic các ngân hàng cp các kho
s thông tin công cng hay cá nhân. Nu khon vay da  thông tin
công khai, chuyn giao ri ro tín dng ho  do các ngân
hàng có th d dàng truyn ti chng ca khách hàng vay ca h n
công ty bo him, và ng hp này s  cp (và chuyn
giao) các khon vay không sinh li. Nu các khoc c
thông tin cá nhân, vic chuyn giao ri ro tín d
công ty bo him không th quan sát chng ca khách hàng vay ca ngân
u này dn mt v rc ti các ngân hàng gc. Nó
có th khai thác các thông tin b i xng bng cách cp các khon vay
không sinh li và chuyn giao các ri vi các công ty bo him. Các
công ty bo him u này và yêu cu mc bo him cho hàng hóa
chng kém. Kt qu là, các ngân hànm bo danh mc cho vay
các khon này s c m  i công chúng thông tin. u ri ro khác ngoài các hot đng cho vay truyn thng ca h thng ngân hàng thng mi. N xu ngành
ngân hàng tng kèm vi s phát trin nóng ca bt đng sn, khng hong kèm theo hiu ng “domino”
trong h thng tài chính không ch nh hng đn M mà còn nh hng đn toàn th th gii là điu tt yu
din ra ngay sau đó.
19


S dng d liu t 38 c phát trin, Kroszner, Laeven,
và Klingebiel (2007) tìm thy bng chng cho thy các c mà ph
thuc nhiu vào ngun tài chính bên ngoài i chng tiêu cc
ln nht trong các cuc khng hong ngân hàng.
Th hai, ngoài ngành ngân hàng và ri ro lan truyn t ngành này, qu 
và ri ro t t yu t c các nhà nghiên cc bit chú ý, bi
tm quan trng ca các t chc này trong h thng tài chính. Theo Bernake
(2006), qu t ngun lây lan tit kênh truyn dn ri ro
gia các loi tài st b khui kh i ro h
thng trong th ng tài chính. Nu các qu  
buc phi thanh lý bán tháo nhiu tài sn, ày có th dn 
v n tip tc hoc tn hn h thng các t chc quan trng không ch
trc tip qua i tác hoc ch n mà còn gián tiu chnh
giá tài sn. Klaus và Rzepkowski (2009) và Boyson, Stahel, và Stulz (2010)
tìm thy bng chng v s lan ta ri ro gia các qu phòng h, và tác
ng lây nhim ca các qu phòng h n các t chc tài chính trong nn
kinh t qua các cú sc thanh khon.
Th ba, vi ngành bo him, Allen và Gale (2005) lp lun rng s 
n trong vic chuyn giao ri ro tín dng gia các ngành ca h
thn mt chuyn dch ri ro t khu vc ngân hàng cho
c bo hing lây lan gia các
công ty bo him nhân th khi các công ty bo him ln báo cáo các khong
l quan trng ca danh ma hng tiêu cn c a
các công ty bo hic hin th c bit mnh m nu khon l 
cn trái phiu th chi.
21

gia các qu , ngân hàng, môi gii (công ty chng khoán), và các công
ty bo him, 



 khui 






 nhng cú sc s kin. Bng chng cho thy rng
các qu  cung cp du hiu ca s xáo trn th ng,
a các qu vào ri ro h thng có th  bng các
ngân hàng, các công ty bo him ti M.
Mt nghiên cu khác ti th ng M, Adrian và Brunnermmeire (2009) tìm
thy ma danh m
mi ngành chng khoán (t  1986 tr i
 da trên mô hình CoVaR vi các d liu v li
su y bng chng v tính lan ta ri ro gia các t
ch thi, h thu
 phòng h) và gia các loi qu phòng h. Mi liên kt gia tính
thanh khon th ng ca mt tài sn và kh  c nhn mnh,
22

ng qua li dn xon c thanh khon mt khi li nhun mt n













 . u này   kh 
s tht bi ca mt t chc s tht bi ca các t chc  khác.
23

Nn kinh t Vit Nam hin nay có m hi nhp tài chính khá ln,
mi quan h chng chéo v các sn phm liên kt kinh doanh và vic ph
thuc tài chính gia các t chu không th tránh khi. Vì
vy, trong bài nghiên cu này, tôi s tp trung vào vic nghiên cng
hiu ng lan ta ri ro gia các t chc tài chính  xem, liu rng ngành nào
s ng hiu ng lan ta nhiu nht và  n h
thng tài chính ti Vit Nam.

Trích đoạn 2= 航決倦嫌 2,建 + 権購賦決倦嫌 2,建

---