BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM

BÙIăTHăÀO
GIIăPHÁPăHOÀNăTHINăQUNăTRăRIăROăTÁCăNGHIPă
TRONGăHOTăNGăNGỂNăHÀNGăBÁNăLăTIă
NGỂNăHÀNGăTMCPăPHÁTăTRINăNHÀăNGăBNGă
SỌNGăCUăLONGăCHIăNHÁNH GIA LAI
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP.H Chí Minh, tháng 03/2014
BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM

BÙIăTHăÀO
GIIăPHÁPăHOÀNăTHINăQUNăTRăRIăROăTÁCăNGHIPă
TRONGăHOTăNGăNGỂNăHÀNGăBÁNăLăTIă
NGỂNăHÀNGăTMCPăPHÁTăTRINăNHÀăNGăBNG
SỌNGăCUăLONGăCHIăNHÁNHăGIAăLAI
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã s: 60340201
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
Ngi hng dn khoa hc: PGS.TS HOÀNGăC
TP.H Chí Minh, tháng 03/2014
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn “Gii pháp hoàn thin qun tr ri ro tác
nghip trong hot đng ngân hàng bán l ti ngân hàng TMCP Phát trin nhà
đng bng sông Cu Long chi nhánh Gia Lai” là công trình nghiên cu ca
tôi vi s hng dn khoa hc ca PGS.TS. Hoàng c. Lun vn là công
trình nghiên cu đc lp Các s liu trong lun vn đc thu thp t thc t
có ngun gc rõ ràng, đáng tin cy, đc x lý trung thc và khách quan.
TP. H Chí Minh, ngày 20 tháng 03 nm 2014

1.4.2 S cn thit phi thc hin qun tr ri ro tác nghip trong xu th thi
đi ngày nay 11
1.4.3 Ni dung công tác qun tr ri ro tác nghip trong ngân hàng bán l ti
các ngân hàng thng mi 12
1.4.3.1 Nhn din ri ro tác nghip 14
1.4.3.2 o lng ri ro tác nghip 15
1.4.3.3 Báo cáo ri ro tác nghip 16
1.4.3.4 Kim soát ri ro tác nghip 16
1.5 Hoàn thin qun tr ri ro tác nghip trong hot đng ngân hàng bán l ca
ngân hàng thng mi 17
1.5.1 Khái nim 17
1.5.2 Các tiêu chí xác đnh hoàn thin qun tr ri ro tác nghip trong hot
đng ngân hàng bán l ca ngân hàng thng mi 18
1.5.3 Ý ngha 19
1.6 Kinh nghim v qun tr ri ro tác nghip ca mt s ngân hàng quc t.
Bài hc cho các Ngân hàng thng mi Vit Nam 19
1.6.1. Kinh nghim v qun tr ri ro tác nghip ca mt s ngân hàng quc t
19
1.6.2. Bài hc đi vi các Ngân hàng thng mi Vit Nam 22
Kt lun chng 1
CảNẢ II: TảC TRNẢ ảOÀN TảIN QẰN TR RI RO TÁC
NẢảIP TRONẢ ảOT NẢ NẢÂN ảÀNẢ BÁN L TI NẢÂN
ảÀNẢ TMCP PảÁT TRIN NảÀ NẢ BNẢ SÔNẢ CẰ LONẢ CảI
NHÁNH GIA LAI
2.1. Tng quan v hot đng ca MHB CN Gia Lai (2010-2012) 27
2.1.1 Quá trình ra đi và phát trin 27
2.1.2 Nhim v ca Phòng Qun lý ri ro & H tr kinh doanh 28
2.1.3 C cu t chc hot đng 29
2.1.4 Kt qu hot đng kinh doanh 33
2.1.4.1 V d n cho vay 35

hàng bán l ti MHB CN Gia Lai 69
3.3.1 Nhóm gii pháp do MHB CN Gia Lai t chc thc hin 69
3.3.2 Nhóm gii pháp h tr 70
3.3.2.1 Nhóm gii pháp t Hi s MHB 70
3.3.2.2 Nhóm gii pháp t ngân hàng nhà nc Vit Nam 76
Kt lun chng 3
KTăLUN
TÀIăLIUăTHAMăKHO
PHăLC

DANHăSÁCHăCÁCăBNG

 
Ni ếunỂ Trang

Bng 2.1:Mt s ch tiêu kinh doanh ca chi nhánh t nm 2010 đn nm 2012 34
Bng 2.2: S liu hot đng cho vay ca các ngân hàng trên cùng đa bàn tnh Gia
Lai qua các nm 2010, 2011, 2012 35
Bng 2.3: S liu hot đng huy đng vn ca các ngân hàng trên đa bàn tnh Gia
Lai qua các nm 2010, 2011, 2012 37
Bng 2.4: S liu Thu nhp ca chi nhánh t nm 2010 đn nm 2012 38
Bng 2.5: S liu Chi phí ca chi nhánh t nm 2010 đn nm 2012 39
Bng 2.6: Mt s vn bn pháp lý hin hành trong qun lý và qun tr ri ro tác
nghip ca MHB 40

LIăMăU

1. LụăDOăCHNăăTÀI:
Cùng vi vic các cam kt hi nhp WTO bt đu có hiu lc và l
trình tng vn lên 10.000 t đng vào nm 2015, các ngân hàng thng mi
Vit nam đang thc s bc vào giai đon cnh tranh mi quyt lit hn vi
nhiu đnh ch tài chính quc t ln ngay trên th trng ni đa.  có th
tn ti và phát trin bn vng, ngân hàng TMCP Phát trin nhà đng bng
sông Cu Long chi nhánh Gia Lai cng nh các ngân hàng thng mi khác
phi n lc nâng cao nng lc cnh tranh, mt mt không ngng gia tng các
dch v và mt khác nâng cao nng lc qun tr trong đó nng lc qun tr ri
ro đc xem là quan trng hàng đu. Di nhng áp lc đó, các ngân hàng đã
và đang thc hin hin đi hóa, áp dng công ngh tiên tin đ có th khai
thác tt th trng bán l, c th là các khách hàng doanh nghip, cá nhân.
Mt trái ca hot đng ngân hàng bán l là ngân hàng phi đi mt vi s gia
tng ri ro, trong đó ri ro tác nghip là d dàng xy ra nht nu không có
phng pháp qun tr tt và hiu qu. Các nhà nghiên cu  mt s nc tiên
tin đã tính toán nh hng do ri ro tác nghip trong ngân hàng thông
thng là 10% li nhun t hot đng kinh doanh. Ngoài ra vi nhng v vi
phm pháp lut đang din ra ti các ngân hàng Vit Nam trong thi gian va
qua cho thy công tác qun tr ri ro tác nghip trong hot đng ngân hàng
bán l ca ngân hàng TMCP Phát trin nhà đng bng sông Cu Long chi
nhánh Gia Lai ngày càng tr nên cp thit trong thc tin và lý lun.
Qun tr ri ro tác nghip là mt vn đ mi trong h thng qun tr ri
ro ca ngân hàng nên các c s lý thuyt v qun tr ri ro tác nghip trong
hot đng ngân hàng bán l cng da trên nn tng Qun tr ri ro và các quy
đnh theo Hip c Basel II ca y ban Basel v giám sát ngân hàng. T lý
CảNẢ 1: TNẢ QẰAN ằ QẰN TR RI RO TÁC NẢảIP TRONG
ảOT NẢ NẢÂN ảÀNẢ BÁN L TI CÁC NẢÂN ảÀNẢ TảNẢ MI
1.1 NgơnăhƠngăbánăl
Ngân hàng là mt loi hình t chc có vai trò quan trng đi vi nn kinh t
nói chung và đi vi tng cng đng đa phng nói riêng. Ngân hàng có th đc
đnh ngha qua các chc nng mà ngân hàng thc hin trong nn kinh t. Theo Lut
các t chc tín dng Vit Nam đc Quc hi thông qua ngày 12/12/1997, khái
nim v ngân hàng thng mi đc hiu là “Ngân hàng là loi hình t chc tín
dng đc thc hin toàn b hot đng ngân hàng và các hot đng kinh doanh
khác có liên quan. Theo tính cht và các mc tiêu hot đng, các loi hình ngân
hàng gm: ngân hàng thng mi, ngân hàng phát trin, ngân hàng u t, ngân
hàng Chính sách, ngân hàng hp tác và các loi hình ngân hàng khác”.
“Hot đng ngân hàng là hot đng kinh doanh tin t và dch v ngân hàng
vi ni dung thng xuyên là nhn tin gi, s dng s tin này đ cp tín dng và
cung cp các dch v thanh toán.”
Theo Ngh đnh s 59/2009/N-CP ca Chính ph ban hành ngày
16/07/2009 Quy đnh v t chc và hot đng ca ngân hàng thng mi, có hiu
lc t 15.09.2009 đã đa ra đnh ngha v ngân hàng thng mi là: “Ngân hàng
thng mi là ngân hàng đc thc hin toàn b hot đng ngân hàng và các hot
đng kinh doanh khác có liên quan vì mc tiêu li nhun theo quy đnh ca Lut
các t chc tín dng và các quy đnh khác ca pháp lut”.
Theo lut các T chc tín dng nm 2011, ngân hàng thng mi là loi hình
ngân hàng đc thc hin tt c các hot đng ngân hàng và các hot đng kinh
doanh khác theo quy đnh nhm mc tiêu li nhun.
Hot đng kinh doanh ca NHTM gn lin vi các hot đng kinh doanh ca
doanh nghip, ca các t chc, cá nhân có nhu cu s dng dch v ngân hàng. Vi
chc nng trung gian tài chính tín dng, trung gian thanh toán, trung gian trong thc
hin các chính sách tin t quc gia và đc bit là chc nng to bút t hay tin ghi

- i tng cung cp dch v trong hot đng NHBL ca ngân hàng là cá
nhân, h gia đình, các doanh nghip va và nh.
3 - S lng giao dch ln nhng giá tr mi giao dch nh.
- Các sn phm dch v NHBL cung ng cho các đi tng khách hàng phi
đa dng đ tha mãn nhu cu tiêu dùng, nhu cu sn xut kinh doanh ca mi đi
tng, mi tng lp trong xã hi.
- Dch v NHBL đòi hi phi xây dng nhiu kênh phân phi và đa dng đ
cung ng đc các sn phm dch v cho khách hàng trên phm vi rng.
- Dch v NHBL có s lng khách hàng ln và giá tr nh nên mc đ ri ro
thp và đây là lnh vc ít chu nh hng ca chu k kinh t.
- Dch v NHBL phn ln da vào công ngh thông tin hin đi cho nên có
tác dng tng cng công tác qun tr tp trung, giúp đy nhanh quá trình luân
chuyn tin t, tn dng tim nng to ln v vn đ phát trin kinh t; đng thi
giúp ci thin đi sng dân c, hn ch thanh toán bng tin mt, góp phn tit
kim, chi phí và thi gian cho c ngân hàng và khách hàng.
1.2 Riăroătrongăhot đngăngơnăhƠngăbánălătiăcácăngơnăhƠngăthngămi
1.2.1 Kháiănimăvăriăro
Ri ro là mt s không chc chn hay mt tình trng bt n. Tuy nhiên,
không phi s không chc chn nào cng là ri ro. Ch có nhng tình trng không
chc chn nào có th c đoán đc xác sut xy ra mi đc xem là ri ro. Nhng
tình trng không chc nào cha tng xy ra và không th c đoán đc xác sut
xy ra đc xem là bt trc ch không phi là ri ro.
Ri ro trong kinh doanh ngân hàng là nhng bin c không mong đi mà khi
xy ra s dn đn s tn tht v tài sn ca ngân hàng, gim sút li nhun thc t so
vi d kin hoc phi b ra thêm mt khon chi phí đ có th hoàn thành đc mt
nghip v tài chính nht đnh.
1.2.2 CácăloiăriăroătrongăkinhădoanhăngơnăhƠng

nng t ch tài chính kém, nng lc điu hành yu, h thng qun tr kinh doanh
5 không hiu qu, trình đ qun lý ca khách hàng yu kém dn đn vic s dng vn
vay kém hiu qu hoc tht thoát nh hng đn kh nng tr n. Nguyên nhân t
phía ngân hàng nh: cán b ngân hàng không chp hành nghiêm túc ch đ tín dng
và các điu kin cho vay; Chính sách và qui trình cho vay cha cht ch, cha có
qui trình qun tr ri ro hu hiu, cha chú trng đn phân tích khách hàng, xp loi
ri ro tín dng đ tính toán điu kin vay và kh nng tr n; Nng lc d báo, phân
tích và thm đnh tín dng, phát hin và x lý khon vay có vn đ ca cán b tín
dng còn rt yu, nht là đi vi ngành đòi hi hiu bit chuyên môn cao dn đn
sai lm trong quyt đnh cho vay; thiu thông tin v khách hàng hay thiu thông tin
tín dng tin cy, kp thi chính xác đ xem xét phân tích trc khi cp tín dng.
Nguyên nhân khách quan nh thiên tai, ha hon, do s thay đi ca các chính sách
qun lý kinh t, điu chnh qui hoch vùng, ngành, do hành lang pháp lý cha phù
hp, do bin đng th trng trong và ngoài nc, quan h cung cu hàng hóa thay
đi… khin doanh nghip lâm vào tình trng khó khn tài chính không th khc
phc đc. T đó doanh nghip dù có thin chí nhng vn không th tr đc n
ngân hàng.
- Ri ro thanh khon: đây là loi ri ro xut hin trong trng hp ngân
hàng thiu kh nng chi tr, không chuyn đi kp các loi tài sn ra tin hoc
không có kh nng vay mn đ đáp ng yêu cu ca các hp đng thanh toán.
Tình trng khó khn v thanh khon ca ngân hàng xut phát t nhng
nguyên nhân chính nh sau:
Th nht, ngân hàng vay mn quá nhiu các khon tin gi ngn hn t các
cá nhân và đnh ch tài chính khác, sau đó chuyn hóa chúng thành nhng tài sn
đu t dài hn. Do đó, đã xy ra tình trng mt cân xng gia ngày đáo hn ca các
khon s dng vn và ngày đáo hn ca các ngun vn huy đng, mà thng gp
nht là dòng tin thu hi t các tài sn đu t nh hn dòng tin phi chi ra đ chi

không đc s dng đn hoc qui mô vn cha đc m rng. Ri ro v công ngh
có th gây nên hu qu là kh nng cnh tranh ca ngân hàng gim xung đáng k
và nguyên nhân tim n ca s phá sn ca ngân hàng trong tng lai.
7 - Ri ro quc gia: ri ro phát sinh khi ngân hàng có đu t, m rng mng
li ra nc ngoài, ngân hàng s phi chu nh hng ca các chính sách kinh t,
chính tr ca nc ngoài. Quyn li ca ngân hàng s b hn ch khi khách hàng gp
ri ro v thanh toán.
1.2.3 Mi quan h gia các loi ri ro
Các loi ri ro nêu trên không đc lp mà ph thuc ln nhau.
Ri ro lãi sut có mi tng quan thun vi ri ro tín dng. Lãi sut vay
tng cao trong thi gian vay dn đn lãi vay phi tr cao, có th làm cho khách hàng
gp khó khn trong quá trình tr lãi vay cng nh tr n gc. Do đó, nu ri ro lãi
sut cao thì nguy c ri ro tín dng càng cao.
Ri ro thanh khon thng đi kèm vi nhiu ri ro khác nh ri ro tín dng,
ri ro lãi sut. Nu mt đi tác vay tin ca ngân hàng có nguy c v n thì ngân
hàng s phi huy đng tin t nhng ngun khác đ thanh toán khon đi vay ca
ngân hàng, bù đp vào chi tr này. ôi khi đ huy đng đc ngun tin khác đ
thanh toán khon đi vay ca ngân hàng, ngân hàng phi chp nhn vi lãi sut cao.
Vic này s d dn đn ri ro lãi sut xy ra trong tng lai. Nu ngân hàng không
có kh nng huy đng tin t các ngun khác đ thanh toán khon n thì chính ngân
hàng này cng phi đi mt vi ri ro v n. Nh vy, ri ro thanh khon gn lin
vi ri ro tín dng.
Ngc li, ri ro lãi sut cng tác đng đn ri ro thanh khon. Trong
nhng thi đim mà lãi sut huy đng trên th trng thay đi liên tc, rt hay xy
ra tình trng khách hàng gi tin rút tin trc hn khi lãi sut th trng tng cao
hoc có các đi th khác đa ra lãi sut cao, hp dn khách hàng hn. Hoc đi vi
khách hàng vay, xut hin mt thc t là các khách hàng vay vn ngân hàng đn

ra tn thtădoăcácănguyênănhơnănhăconăngi, s khôngăđyăđ hoc vn hành
không tt các quy trình, h thng; các s kin khách quan bên ngoài. Ri ro
tác nghip bao gm c ri ro phápălỦănhngăloi tr v ri ro chinălc và ri
9 ro uy tín”. Có th thy đnh ngha v ri ro tác nghip mà U ban Basel đa ra là
tng đi bao quát, bao ph phm vi rt rng. Chính vì lí do này, mi ngân hàng
tu thuc vào mc tiêu qun lý ca mình có th xây dng đnh ngha riêng v ri ro
tác nghip trong ngân hàng mình. Tuy nhiên U ban Basel khuyn ngh chung đi
vi ngân hàng thng mi là dù đnh ngha v ri ro ca mình là gì, điu quan trng
là ngân hàng phi hiu rõ và nm vng bn cht ca ri ro tác nghip, vì ch có th
ngân hàng mi t xây dng cho mình h thng kim soát ri ro và phân loi ri ro
có hiu qu.
Trong gii hn đ tài nghiên cu và kh nng nghiên cu, tác gi hiu ri ro
tác nghip theo khái nim sau: “Ri ro tác nghip lƠănguyăcătn tht trc tip
hoc gián tip do cán b ngân hàng, quá trình x lý và h thng ni b không
đyăđ hoc không hotăđng hoc do các s kinăbênăngoƠiătácăđng vào hot
đng ngân hàng”.
1.3.2 Phơnăloiăriăroătácănghip
* Ri ro t ni b ngân hàng:
- Ri ro do cán b nhân viên ngân hàng gây nên: Cán b ngân hàng thc hin
các nghip v, nhim v không đc y quyn hoc phê duyt vt quá thm
quyn cho phép; không tuân th các quy đnh, quy trình nghip v ca ngân hàng;
có hành vi la đo hoc hành vi phm ti, cu kt vi đi tng bên ngoài gây thit
hi cho ngân hàng.
- Ri ro do các quy đnh, quy trình nghip v: Quy trình nghip v có nhiu
đim bt cp, cha hoàn chnh to k h cho k xu li dng gây thit hi cho ngân
hàng; hay quy trình nghip v cha phù hp gây khó khn cho cán b tác nghip
trong ngân hàng.

tht, đa vào c s d liu ca NHTM làm c s cho vic qun tr ri ro tác nghip
trong tng lai.
1.4 Qunătrăriăroătácănghip trongăngơnăhƠngăbánălătiăcácăngơnăhƠngăthngă
mi
1.4.1 Kháiănim
11 T nghiên cu các khái nim v ri ro tác nghip và qun tr ri ro, tác gi
đa ra khái nim v qun tr ri ro tác nghip trong hot đng NHBL nh sau:
Qun tr ri ro tác nghip trong hot đng NHBL là quá trình ngân hàng tin
hành các hot đng tác đng đn ri ro tác nghip, bao gm vic thit lp c cu
t chc, xây dng h thng các chính sách, phng pháp qun lý ri ro đ thc
hin quá trình qun lý ri ro; đự là xác đnh, đo lng, đánh giá, qun lý, giám
sát và kim soát ri ro tác nghip nhm bo đm hn ch ti mc thp nht ri
ro xy ra trong quá trình cung cp các sn phm dch v cho các khách hàng là
các doanh nghip nh và va, các h gia đình và các cá nhân.
1.4.2 Săcnăthităphiăthcăhin qunătrăriăroătácănghip trongăxuăthăthiă
điăngƠyănay
Hi nhp quc t đã m ra c hi đ ngành Ngân hàng Vit Nam tip cn
gn hn vi trình đ và chun mc quc t. Vit Nam gia nhp WTO đòi hi các
Ngân hàng Vit Nam phi đáp ng các yêu cu qun tr nói chung, qun tr ri ro
nói riêng theo chun mc quc t. Trong thi gian qua, các Ngân hàng thng mi
Vit Nam đã quan tâm và tp trung thc hin qun lý mt s ri ro nh: ri ro tín
dng, ri ro thanh khon, ri ro lãi sut,…nên đn nay đã xây dng đc mt nn
tng khá tt c v kin thc và ngun lc đ qun tr các loi ri ro này. Song đi
vi ri ro tác nghip thì hu nh ch mi bt đu, trong khi đó, ri ro tác nghip là
loi ri ro liên quan ti nhiu yu t nh: con ngi, h thng, quy trình, th tc ni
b và c các s kin bên ngoài. ây là nhng yu t rt đa dng và thng xuyên
bin đi, do đó ri ro tác nghip luôn xut hin trong hu ht các hot đng quan

trc tip chu trách nhim v qun lý RRTN.
- Nguyên tc 3: Qun lý cp cao phi có trách nhim trin khai thc hin các
khung qun lý RRTN đc phê duyt ca Hi đng qun tr. Khung phi đc trin
khai thc hin nht quán trong toàn b h thng ngân hàng và tt c các nhân viên
nên hiu rõ trách nhim ca mình vi vic qun lý RRTN. Lãnh đo cp cao cng
nên chu trách nhim v vic phát trin các chính sách, quy trình và th tc đ qun
lý RRTN trong tt c các sn phm, các hot đng, quy trình và h thng ngân
hàng.
13 Vn đ th hai: Qun tr ri ro: xác đnh, đánh giá, giám sát, kim soát, gm
bn nguyên tc:
- Nguyên tc 4: Các ngân hàng cn xác đnh và đánh giá RRTN trong tt c
các ri ro hin có trong tt c sn phm, hot đng, quy trình và h thng ca ngân
hàng. Cn phi tuân th đy đ các th tc thm đnh trc khi gii thiu sn phm
mi, thc hin các hot đng, quy trình và h thng.
- Nguyên tc 5: Các ngân hàng nên thc hin mt quy trình đ thng xuyên
giám sát mc đ nh hng và tn tht do RRTN gây ra. Cn có báo cáo thng
xuyên cho lãnh đo cp cao và Hi đng qun tr đ h tr ch đng qun lý RRTN.
- Nguyên tc 6: Các ngân hàng nên có chính sách, quy trình và th tc đ
kim soát và đa ra chng trình gim thiu ri ro. Các ngân hàng nên xem xét li
theo đnh k các ngng ri ro và chin lc kim soát và nên điu chnh h s
RRTN cho phù hp bng cách s dng các chin lc thích hp vi ri ro tng th
và ri ro đc trng.
- Nguyên tc 7: Ngân hàng cn phi có k hoch duy trì kinh doanh đm bo
kh nng hot đng liên tc, hn ch tn tht trong trng hp ri ro xy ra bt ng.
Vn đ th ba: Vai trò ca c quan giám sát, đc thc hin thông qua hai
nguyên tc:
- Nguyên tc 8: C quan giám sát ngân hàng nên yêu cu tt c các ngân