BăGIÁOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP. HCM
LÊăTHăTHANHăTRÚC
NGHIÊNăCUăCHTăLNGăDCHăVăNHăHNGă
NăSăHÀIăLÒNGăCAăKHÁCHăHÀNGăTIă
NGỂNăHÀNGăTMCPăKăTHNGă
TRÊNăAăBÀNăTP. HCM
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
NGI HNG DN KHOA HC:
PGS. TS TRM TH XUÂN HNG TP.H CHÍ MINH – NM 2013
LIăCAMăOAN
Tôi xin cam đoan lun vn thc s: “Nghiên cu cht lng dch v nh hng đn s
hài lòng ca khách hàng ti ngân hàng TMCP K Thng trên đa bàn TP.HCM” là kt
qu ca quá trình hc tp, nghiên cu khoa hc đc lp và nghiêm túc ca cá nhân tôi.
Các s liu đc nêu trong lun vn đc trích dn ngun rõ ràng và đc thu thp t
thc t, đáng tin cy, đc x lý trung thc và khách quan.
Kt qu nghiên cu trong lun vn là trung thc và cha đc công b trong bt k
công trình nghiên cu nào khác.
Thành ph H Chí Minh, ngày 03 tháng 10 nm 2013
Tác gi lun vn Lê Th Thanh Trúc
MCăLC
Trang ph bìa
Li cam đoan
1.3 ThangăđoăchtălngădchăvăngơnăhƠngăvƠăsăhƠiălòngăcaăkháchăhƠng 20
1.3.1 Thang đo cht lng dch v ngân hàng 20
1.3.2 Thang đo s hài lòng ca khách hàng 22
1.4 KinhănghimăphátătrinădchăvăngơnăhƠngătiămtăsăncătrênăthăgiiăvƠăbƠiă
hcăkinhănghimăchoăcácăngơnăhƠngăthngămiăăVităNam 22
1.4.1 Kinh nghim phát trin dch v ngân hàng ti mt s nc trên th gii 22
1.4.2 Bài hc kinh nghim cho các ngân hàng thng mi Vit Nam 27
Kt lun chng 1 29
CHNGăII:ăNGHIÊNăCUăCHTăLNGăDCHăVăNHăHNGăNăSă
HÀI LÒNGă CAă KHÁCHă HÀNGă TIă NGỂNă HÀNGă THNGă MIă Că
PHNăKăTHNGăVITăNAMăTRÊNăAăBÀNăTP.HCM 30
2.1 TngăquanăvăngơnăhƠngăthng miăcăphnăKăThngăVităNam 30
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin 30
2.1.2 Mc tiêu, đnh hng phát trin 31
2.1.3 Kt qu đt đc 32
2.2ăNghiênăcuăchtălngădchăv nhăhngăđnăsăhƠiălòng caăkháchăhƠngăti
ngân hàng TMCP KăThngăVităNamătrênăđaăbƠnăTP.HCM 39
2.2.1 Thcătrng chtălngădchăvănhăhngăđnăsăhƠiălòngăcaăkháchăhƠngă
tiăngơnăhƠngăTMCPăKăThngăVităNam trênăđaăbƠnăTP.HCM 39
2.2.1.1 Mô hình nghiên cu 39
2.2.1.2 Phng pháp nghiên cu 43
2.2.1.3 Thu thp d liu 44
2.2.1.4 Thit k nghiên cu 45
2.2.1.5 Kt qu nghiên cu 47
2.2.1.6 Mô hình nghiên cu đ xut 62
2.2.1.7 Kim đnh mô hình nghiên cu 64
2.2.1.8 Phân tích nh hng ca các bin đnh tính đn các nhân t nh hng đn s
hài lòng ca khách hàng khi s dng dch v ngân hàng TMCP K Thng trên đa
bàn TP. HCM 69
2.2.2ăánhăgiáăchtălngădchăvănhăhngăđnăsăhƠiălòngăcaăkháchăhƠngătiă
DANHăMCăCHăVITăTT
ATM: Máy rút tin t đng
D/A: Trao chng t khi đc chp nhn thánh toán (Document Acceptance)
DBS: Ngân hàng DBS Group Holdings
D/P: Tr tin ngay đi chng t (Document against Payment)
DVTCCN: Dch v tài chính cá nhân
EFA: Phân tích nhân t khám phá
FSQ: Mô hình cht lng chc nng
GTTB: Giá tr trung bình
HSBC: Ngân Hàng Thng Mi Hng Kông Và Thng Hi
IBM SPSS: Phn mm x lý thng kê
IT: Công ngh thông tin
KHDN: Khách hàng doanh nghip
L/C: Th tín dng (Letter of credit)
NHTM: Ngân hàng thng mi
POS: im chp nhn th
SERVPERF : Mô hình cht lng dch v thc hin
SERVQUAL : Mô hình cht lng dch v
SWIFT: Hip hi vin thông liên ngân hàng và tài chính quc t
TCB: Ngân hàng thng mi c phn K Thng Vit Nam
Techcombank: Ngân hàng thng mi c phn K Thng Vit Nam
TP.HCM: Thành ph H Chí Minh
TSQ: Mô hình cht lng k thut
T/T: Chuyn tin bng đin (Telegraphic Transfer Remittance)
VIP: Khách hàng quan trng, khách hàng thân thit
VND: Vit Nam đng
WTO: T chc Thng mi Th gii
DANHăMCăBNGăBIU
Bng 2.1: C cu li nhun 33
hàng 40
Hình 2.2 Quy trình thc hin nghiên cu 42
Hình 2.3: Mô hình lý thuyt nghiên cu cht lng dch v nh hng đn s hài lòng
ca khách hàng 63 DANHăMC PHăLC
Ph lc 1: Mã hóa thang đo
Ph lc 2: Thang đo các nhân t nh hng đn s hài lòng ca khách hàng v cht
lng dch v ngân hàng (ln 1)
Ph lc 3: Danh sách các chuyên gia trong lnh vc ngân hàng tham gia góp ý kin
tho lun
Ph lc 4: Dàn bài tho lun
Ph lc 5: Thang đo các nhân t nh hng đn s hài lòng ca khách hàng v cht
lng dch v ngân hàng (ln 2)
Ph lc 6: Phiu thm dò ý kin khách hàng
Ph lc 7: Phân tích mô t mu
Ph lc 8: Danh sách các chi nhánh – phòng giao dch thc hin kho sát
Ph lc 9: Cronbach’s alpha
Ph lc 10: Phân tích nhân t khám phá
Ph lc 11: Phân tích tng quan Pearson
Ph lc 12: Phân tích hi quy bi
Ph lc 13: Kim đnh
nm 2014 thì vic nâng cao cht lng dch v là mt vn đ vô cùng cp thit.
tài: “Nghiênă cuă chtă lngă dchă vă nhă hngă đnă să hƠiă lòng caă kháchă
hƠngă tiă ngơnă hƠngă TMCPă Kă Thng trênă đaă bƠnă TP.HCM” đc thc hin
không ngoài mc đích trên.
2.ăMcătiêuănghiênăcu
- Xây dng mô hình nghiên cu mi quan h gia cht lng dch v ngân hàng và s
hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v ngân hàng.
- Kim đnh mô hình gi thuyt và xác đnh các thành phn tác đng đn s hài lòng
ca khách hàng v cht lng dch v ngân hàng
- Phân tích nh hng ca các bin đnh tính đn các nhân t nh hng đn s hài
lòng ca khách hàng khi s dng dch v ngân hàng TMCP K Thng trên đa bàn
TP.HCM.
- xut mt s gii pháp nâng cao s hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v
ngân hàng ti ngân hàng TMCP K Thng trên đa bàn TP.HCM.
3.ăiătngăvƠăphmăviănghiênăcu
- i tng nghiên cu ca đ tài: cht lng dch v và s hài lòng ca khách hàng
ti Techcombank trên đa bàn TP.HCM.
- Phm vi nghiên cu: tác gi ch kho sát các khách hàng cá nhân và khách hàng
doanh nghip đã và đang s dng dch v ca ngân hàng TMCP K Thng trên đa
bàn TP.HCM
4.ăQuyătrìnhăvƠăphngăphápănghiênăcu
- Ngun d liu:
+ D liu s cp: thông qua phiu điu tra nhn đc t khách hàng.
+ D liu th cp: C s lý thuyt SERVQUAL, SERVPERF và các bài vit đc
chn lc trên báo, tp chí, ngun d liu ti ngân hàng thng mi c phn K Thng
- Phng pháp nghiên cu: nghiên cu đc thc hin thông qua hai bc: nghiên cu
s b và nghiên cu chính thc
+ Nghiên cu s b đc thc hin bng phng pháp đnh tính vi k thut ly ý kin
chuyên gia dùng đ điu chnh và b sung thang đo cht lng dch v ngân hàng.
+ Nghiên cu chính thc đc thc hin bng phng pháp đnh lng thông qua câu
nhóm ngành dch v.
- Dch v ngân hàng là bt c dch v hoc sn phm nào cung cp bi ngân hàng
hoc các t chc tài chính mà không phi là nhng dch v tín dng. Cách hiu này
thng đc s dng khi phân chia c cu và tính cht thu nhp ca mi ngân hàng.
Thu nhp t hot đng tín dng là chênh lch gia lãi sut đu vào - vn huy đng
và lãi sut đu ra - cho vay, còn thu nhp dch v là khon thu t phí do khách hàng
tr cho ngân hàng.
Cách hiu th hai không cht ch v mt khoa hc cng nh thc tin, cha phù
hp vi thông l quc t. Theo cách hiu nh trên thì các hot đng sau không phi
là dch v: kinh doanh ngoi t không phi là dch v vì thu nhp là t chênh lch t
giá, kinh doanh tin t cng vy là thu nhp có đc là t chênh lch lãi sut đu t
trên th trng tin gi trong và ngoài nuc, t hot đng cho vay qua đêm…
nc ta đn nay vn cha có s minh đnh rõ ràng v dch v ngân hàng. Có
không ít quan đim cho rng dch v ngân hàng không thuc phm vi kinh doanh
tin t và các hot đng nghip v ngân hàng theo chc nng ca mt trung gian tài
chính nh cho vay, huy đng tin gi… mà ch nhng hot đng không thuc ni
2
dung nói trên mi là dch v ngân hàng. Mt s khác li cho rng tt c hot đng
ngân hàng phc v công chúng đu là dch v ngân hàng.
Theo quan nim ca các nc trên th gii, các nc đu quan nim dch v ngân
hàng theo ngha rng.
Anh, hot đng ngân hàng đc phân loi ra 3 loi hình dch v chính: dch v
trung gian tài chính (nhn tin gi và cho vay); dch v thanh toán; các loi dch v
khác. Theo tác gi David Cox (1997) mi ngân hàng hot đng vi ba chc nng c
bn: nhn và gi các khon tin gi; cho phép rút tin ra và vn hành h thng
chuyn tin; cho vay các khon tin gi d tha ti các khách hàng có nhu cu vay
vn. ây là chc nng c bn nht, nhng đu nhng nm 90, h thng ngân hàng
hin đi còn có các dch v khác rng rãi hn, tinh vi hn. Trong thc t, mt ngân
hàng bán l ln có khong 300 dch v khác nhau cho khách hàng là cá nhân hay
khác nhau. Sn phm dch v có giá tr khi tha mãn nhu cu riêng bit ca khách
hàng. Do vy trong cung cp dch v thng thc hin cá nhân hóa, thoát ly khi
quy ch, điu đó càng làm tng thêm mc đ khác bit. Vic đánh giá cht lng
dch v tt hay không tt khó có th xác đnh da vào mt thc đo chun mà phi
xét đn nhiu yu t liên quan khác trong trng hp c th.
Tínhăkhôngăthătáchări
Sn phm dch v gn lin vi hot đng cung cp dch v. Nu sn phm vt cht
thng đc sn xut, lu kho, phân phi sau đó mi giao đn ngi tiêu dùng thì
sn phm dch v đc to ra và s dng ngay trong quá trình to ra đó. Quá trình
sn xut gn lin vi tiêu dùng dch v. Ngi tiêu dùng cng tham gia hot đng
sn xut cung cp dch v cho mình. Nh vy vic sn xut dch v phi thn trng,
phi có khách hàng, có nhu cu thì quá trình sn xut mi có th tin hành đc.
Tínhăkhôngăthăctăgi
Dch v không th lu kho, không ct tr và không th vn chuyn t khu vc này
ti khu vc khác. Do vy vic tiêu dùng dch v b hn ch bi thi gian. Cng t
đc đim này mà làm mt cân đi quan h cung cu cc b gia thi đim khác
4
nhau. Vì vy, dch v là sn phm đc s dng khi đang to thành và kt thúc
ngay khi hoàn thành sn phm dch v (Lu Vn Nghiêm, 2008)
ThucătínhăcaăsnăphmătƠiăchính
Dch v ngân hàng là sn phm tài chính. Sn phm dch v ngân hàng có tính xã
hi hóa và nhy cm cao. Tính xã hi hóa th hin ch ch cn có s thay đi nh
v giá c giao dch, cht lng dch v cng có th làm dch chuyn khách hàng t
ngân hàng này sang ngân hàng khác. Vì là sn phm vô hình nên không th kim
đnh cht lng sn phm trc khi la chn cho nên tính cnh tranh v giá rt cao.
Tính nhy cm th hin ch ngay khi ngân hàng này to ra mt loi sn phm mi
đc khách hàng a thích la chn thì trong mt thi gian ngn các ngân hàng khác
cng to ra sn phm tng t đ cung cp cho khách hàng ca h.
1.1.1.3 Khái nim chtălng dch v ngân hàng
Cht lng dch v là tng th nhng mt ct li và tinh túy nht kt tinh trong sn
phm, dch v to nên tính đc trng ca sn phm dch v. Chính nh nhng đc
trng này mà khách hàng có th nhn bit cht lng dch v ca doanh nghip
khác vi đi th cnh tranh. Tuy nhiên, trong thc t rt khó xác đnh các đc trng
ct lõi ca dch v mt cách đy đ và chính xác. Vì vy, các đc trng này không
có giá tr tuyt đi mà ch mang tính tng đi giúp cho vic nhn bit cht lng
dch v trong trng hp c th d dàng hn.
Tính cung ng
Cht lng dch v gn lin vi quá trình thc hin, chuyn giao dch v đn khách
hàng. Vì vy, vic trin khai dch v, thái đ phc v và cách cung ng dch v s
quyt đnh rt ln đn s đánh giá cht lng dch v tt hay xu ca khách hàng.
ây là yu t bên trong ph thuc vào s biu hin ca nhà cung cp dch v.
Tính tha mãn nhu cu
Dch v ngân hàng do ngân hàng cung ng là đ đáp ng nhu cu ca khách hàng.
Nu nh cht lng dch v ngày càng hoàn ho, có cht lng cao thì khách hàng
s gn bó lâu dài và chp nhn ngân hàng. Không nhng vy, nhng li khen, s
chp nhn, tho mãn v cht lng ca khách hàng hin hu h s thông tin ti
6
nhng ngi khác có nhu cu tìm đn ngân hàng đ giao dch. Do đó, nhà cung cp
dch v phi ly yêu cu ca khách hàng làm cn c đ ci thin cht lng dch v.
Nu khách hàng cm thy dch v không đáp ng đc nhu cu ca mình thì h s
không hài lòng vi cht lng dch v mà h nhn đc.
Tính to ra giá tr
Cht lng dch v gn lin vi các giá tr đc to ra nhm phc v khách hàng.
Mt dch v có cht lng phi to ra giá tr ln cho ngi s dng. Vic xem xét
đánh giá giá tr ca dch v ph thuc vào đánh giá và cm nhn ca khách hàng,
thông thng khách hàng s so sánh vi nhng gì h mong đi s nhn đc hàng
( Tin Hòa, 2007).
Theo tác gi, cht lng dch v ngân hàng là kh nng đáp ng ca dch v đi vi
tip nhn các dch v ca ngân hàng thông qua tip xúc vi nhân viên và hiu ngân
hàng hn cng nh nhng nhân viên này. Vì vy nhân viên phi to đc s thoi
mái, tin cy cho khách hàng. Nhng yêu cu ca khách hàng phi đc x lý chính
xác nhanh chóng. ây là thc đo quan trng cht lng dch v ngân hàng và cng
là cách đ qung bá thng hiu, hình nh ca ngân hàng vi khách hàng.
Quy trình sn phm
Mt yu t cng quan trng tác đng đn cht lng dch v ngân hàng là quy trình,
sn phm. nhân viên có th phc v tt khách hàng, gii quyt nhng yêu cu
ca khách hàng mt cách nhanh chóng thì cn có quy trình rõ ràng, c ch phi hp
nhp nhàng gia các khâu, các b phn phòng ban. Mt khác sn phm ngân hàng
đa dng, cnh tranh to điu kin thun li đ nhân viên thuyt phc khách hàng,
mang li cho khách hàng nhng dch v tt nht.
Nh vy đ nâng cao cht lng dch v ngân hàng cn phi hp đng b ba yu t:
c s vt cht, đi ng nhân viên, quy trình sn phm. Thiu mt trong ba yu t
trên thì rt khó đ khách hàng cm nhn mt dch v đt cht lng.
1.1.2 S hài lòng ca khách hàng v chtălng dch v ngân hàng
1.1.2.1 Khái nim s hài lòng ca khách hàng
8
Theo Philip Kotler (2000), s hài lòng ca khách hàng là mc đ ca trng thái cm
giác ca mt ngi bt ngun t vic so sánh kt qu thu đc t vic tiêu dùng sn
phm/dch v vi nhng k vng ca h.
Mc đ hài lòng ph thuc vào s khác bit gia kt qu nhn đc và k vng,
nu kt qu thc t thp hn k vng thì khách hàng không hài lòng, nu kt qu
thc t tng xng vi k vng thì khách hàng s hài lòng, nu kt qu thc t cao
hn k vng thì khách hàng rt hài lòng. K vng ca khách hàng đc hình thành
t kinh nghim mua sm, t bn bè, đng nghip và t nhng thông tin ca ngi
bán và đi th cnh tranh.
Theo Mohr, Kathrin (1992) bn yu t cu thành s hài lòng ca khách hàng bao
gm: s mong đi, s thc hin, s xác nhn/ không xác nhn, s tha mãn. S xác
tìm hiu cht lng dch v là c s cho vic thc hin các bin pháp ci thin cht
lng dch v. Vì vy, vic tìm hiu cht lng dch v không ch quan trng trong
vic xây dng mc tiêu phát trin mà còn đnh hng cho ngân hàng phát huy đc
th mnh ca mình mt cách tt nht. Nu ngân hàng đem đn cho khách hàng
nhng sn phm có cht lng tha mãn nhu cu ca h thì ngân hàng đó đã bc
đu làm cho khách hàng hài lòng. Do đó, mun nâng cao s hài lòng ca khách
hàng, ngân hàng phi nâng cao cht lng dch v. Nói cách khác, cht lng dch
v và s hài lòng ca khách hàng có mi quan h cht ch vi nhau, nu cht lng
dch v tt thì s hài lòng ca khách hàng càng cao và ngc li.
Giá c dch v
Giá c là hình thc biu hin bng tin ca giá tr hàng hóa và dch v. i vi
ngân hàng, giá c là hình thc biu hin bng tin ca giá tr dch v. Giá c đc
xác đnh da trên giá tr s dng và cm nhn ca khách hàng v sn phm, dch v
mà mình s dng. Khi khách hàng giao dch vi ngân hàng, khách hàng không nht
thit phi mua sn phm, dch v có cht lng cao nht mà h s mua nhng sn
phm, dch v đem li cho h s hài lòng nhiu nht. Chính vì vy, nhng nhân t
nh cm nhn ca khách hàng v giá và chi phí không nh hng đn cht lng
dch v ngân hàng nhng s tác đng đn s hài lòng ca khách hàng.
10
Trong nhiu nghiên cu v s hài lòng ca khách hàng trc đây, tác đng ca yu
t giá c ít đc chú ý đn so vi các tiêu chí khác. Tuy nhiên, cùng vi s cnh
tranh ngày càng mnh m ca các ngân hàng và các thay đi trong nhn đnh ca
khách hàng v sn phm dch v, nhiu nhà nghiên cu đã xác đnh rng giá c và
s hài lòng ca khách hàng có mi quan h sâu sc vi nhau.
Khi mua sn phm dch v khách hàng phi tr mt chi phí nào đó đ đi li giá tr
s dng mà mình cn. Nh vy, chi phí đó đc gi là cái phi đánh đi đ có đc
giá tr mong mun t sn phm dch v. Nu đem lng hóa giá c trong tng
quan giá tr có đc thì khách hàng s có cm nhn v tính cnh tranh ca giá c là
tha đáng hay không. Ch khi nào khách hàng cm nhn nhng gì nhn đc nhiu
lòng, điu này đa đn s trung thành rt cao ca khách hàng.
1.1.3 Quan h gia chtălng dch v và s hài lòng ca khách hàng
Cht lng dch v và s hài lòng tuy là hai khái nim khác nhau nhng có liên h
cht ch vi nhau trong nghiên cu v dch v (Parasuraman & ctg, 1988). Nh đã
trình bày trên, cht lng dch v là mt s so sánh gia giá tr mong đi v giá
tr mt dch v vi giá tr dch v thc t nhn đc do doanh nghip cung cp.
Cht lng dch v bao hàm mt s so sánh gia s mong đi và đc tha mãn.
ó là s đo lng dch v phù hp vi s mong đi ca khách hàng tt đn mc đ
nào. ó là thc hin s chuyn giao dch v sao cho phù hp vi nhng mong đi
ca khách hàng trên mt nn tng tng thích vi mc đ mong đi.
Dch v nhnăđc
S mongăđi
Chtălng dch v
Giá tr dch v nhn đc >
Giá tr dch v nhn đc ≥
Giá tr dch v nhn đc <
Giá tr mong đi
Giá tr mong đi
Giá tr mong đi
Rt cao
Cao
Thp
S hài lòng ca khách hàng có liên quan đn cht lng dch v. Nu cht lng
dch v rt cao, mc đ tho mãn vt quá s mong đi, khách hàng s rt hài lòng.
Cht lng dch v cao, mc đ tho mãn đt đc s mong đi, khách hàng cm
thy vui v hài lòng. Ngc li nu cht lng dch v thp, mc đ tho mãn thp
hn giá tr mong đi, khách hàng s tht vng. Giá tr dch v khách hàng nhn