B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
oOo
NGUYN TH TÚ UYÊN
NGHIÊN CU MT S YU T TÁC NG N
LÒNG TRUNG THÀNH KHÁCH HÀNG TRONG DCH
V BÁN L TI CÁC NGÂN HÀNG TMCP TP.HCM
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2013
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
oOo
NGUYN TH TÚ UYÊN
hc tp và nghiên cu.
Trong quá trình thc hin lun vn, tác gi đã n lc vn dng nhng kin
thc đã thu nhn đc trong sut thi gian hc tp, tip thu ý kin đóng góp ca
Quý thy cô, bn bè, tham kho nhiu tài liu song do thi gian và nhn thc còn
hn ch nên không th tránh khi nhng thiu sót. Tác gi rt mong nhn đc
nhng ch dn ca Quý Thy Cô và ý kin đóng góp ca các bn. LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan rng đây là nghiên cu ca tôi, có s hng dn ca
GS.TS Nguyn ông Phong cùng s h tr, giúp đ ca các đng nghip ti ngân
hàng TMCP Quc t Vit Nam – Phòng Giao dch Vn Thánh. Các ni dung và kt
qu trong nghiên cu này là trung thc và cha tng đc ai công b trong bt c
công trình nghiên cu nào.
Tp. H Chí Minh, ngày 21 tháng 09 nm 2013
Ngi thc hin lun vn Nguyn Th Tú Uyên
2.2.1 Lòng trung thành khách hàng 8
2.2.2 S hài lòng khách hàng 10
2.2.3 Cht lng dch v cm nhn 12
2.2.4 Giá c cm nhn 15
2.2.5 Nim tin 16
2.3 Mt s mô hình đư nghiên cu v lòng trung thành 17
2.3.1 Mô hình nghiên cu ca Mohammad Muzahid Akbar và Noorjahan Parvez
(2009) 17
2.3.2 Mô hình nghiên cu ca Nguyn ình Th (2008) 17
2.3.3 Mô hình nghiên cu ca Lien Ti bei và Yu Ching Chiao (2006) 18
2.3.4 Mô hình nghiên cu 19 2.4 Gi thuyt nghiên cu 21
2.4.1 Cht lng dch v và s hài lòng khách hàng 22
2.4.2 Giá c cm nhn và s hài lòng khách hàng 21
2.4.3 S hài lòng và lòng trung thành khách hàng 23
2.4.4 Nim tin và lòng trung thành khách hàng 23
Tóm tt chng 2 24
CHNG 3: PHNG PHÁP NGHIểN CU 25
3.1 Quy trình nghiên cu 25
3.2 Nghiên cu s b 26
3.3 Nghiên cu chính thc 27
3.3.1 Xây dng thang đo 27
3.3.1.1 Thang đo cht lng dch v cm nhn 27
3.3.1.2 Thang đo giá c cm nhn 29
3.3.1.3 Thang đo s hài lòng khách hàng 29
3.3.1.4 Thang đo nim tin 30
3.3.1.5 Thang đo lòng trung thành khách hàng 30
3.3.2 Mu nghiên cu 31
PHN PH LC
PH LC 1
: DÀN BÀI THO LUN NHÓM
PH LC 2
: PHIU KHO SÁT V CHT LNG DCH V NGÂN HÀNG
PH LC 3
: ÁNH GIÁ TIN CY CA THANG O BNG CRONBACH
ALPHA
PH LC 4
: PHÂN TÍCH NHÂN T KHÁM PHÁ EFA
PH LC 5
: TÍNH LI CRONBACH ALPHA CÁC THANG O B THAY I
DO PHÂN TÍCH EFA
PH LC 6: PHÂN TÍCH TNG QUAN VÀ HI QUY
Bng 4.1: c đim mu kho sát 38
Bng 4.2: Cronbach alpha ca các khái nim nghiên cu 40
Bng 4.3: Kt qu phân tích nhân t đi vi các thành phn tác đng đn s hài
lòng khách hàng 43
Bng 4.4: Kt qu phân tích nhân t đi vi các yu t tác đng đn lòng trung
thành khách hàng 44
Bng 4.5: Kt qu phân tích nhân t đi vi khái nim lòng trung thành 44
Bng 4.6: Tng hp kt qu kim đnh thang đo 45
Bng 4.7: Kt qu phân tích tng quan 1 48
Bng 4.8: ánh giá đ phù hp ca mô hình 48
Bng 4.9: ánh giá đ phù hp ca mô hình (Anova) 49
Bng 4.10: Kt qu phân tích các trng s hi quy 1 49
Bng 4.11: Kt qu phân tích tng quan 2 51
Bng 4.12: ánh giá đ phù hp ca mô hình 52
Bng 4.13: ánh giá đ phù hp ca mô hình (Anova) 52
Bng 4.14: Kt qu phân tích các trng s hi quy 2 52
Bng 4.15: Kt qu kim đnh các gi thuyt nghiên cu 53
Bng 5.1: Mc đ nh hng ca các yu t tác đng đn s hài lòng 58
Bng 5.2: Trung bình ca các bin quan sát yu t giá c cm nhn 59
Bng 5.3: Trung bình ca các bin quan sát yu t đáp ng dch v 60
Bng 5.4: Trung bình ca các bin quan sát yu t an tâm tin cy 62
Bng 5.5: Trung bình ca các bin quan sát yu t hu hình 63
Bng 5.6: Trung bình ca các bin quan sát yu t đng cm 64
DANH MC CÁC HÌNH
Trang
Hình 2.1: Mô hình 5 khong cách cht lng dch v ca Parasuraman (1985) 13
TNG QUAN V TÀI NGHIÊN CU
1.1 C s hình thƠnh đ tài
Cùng vi s phát trin ca kinh t xã hi và hp tác quc t ti Vit Nam, tài
chính ngân hàng ngày càng tr thành mt lnh vc có s cnh tranh gay gt. i vi
mt ngành kinh t quan trng và nhy cm nh ngân hàng, cnh tranh không ch quyt
lit mà còn tinh vi và vô cùng đa dng. Ni bt trong xu th cnh tranh ca các ngân
hàng ti Vit Nam hin nay là khai thác th trng tài chính cá nhân (ngân hàng bán l).
Hot đng bán l ca các ngân hàng thng mi là vic các ngân hàng thng mi
cung cp các sn phm dch v phc v đi tng khách hàng là cá nhân và h gia
đình. Các dch v này hin khá phong phú và ngày càng phát trin nhm tha mãn ti
đa các nhu cu đa dng v tài chính ca khách hàng cá nhân: nhóm sn phm huy đng
mang tính tit kim, nhóm sn phm vi chc nng thanh toán, nhóm sn phm tín
dng, nhóm các sn phm dch v t vn, y thác,… Hot đng ngân hàng bán l mang
nhng đc trng riêng nh: đi tng khách hàng đa dng, dch v đa dng, tuân theo
quy lut s ln (s lng giao dch ln, li nhun thu đc t mi giao dch là nh
nhng li nhun đt đc trên c s s lng ln giao dch là đáng k, đáp ng nhu
cu ca s đông khách hàng,…); đòi hi cao v tính n đnh ca cht lng, đ chun
xác; ph thuc nhiu vào điu kin kinh t xã hi; sn phm mang tính thi đim; đòi
hi h tng k thut công ngh hin đi. Phát trin hot đng bán l giúp ngân hàng đa
dng hóa các dch v, m rng th phn, mng li t đó nâng cao hình nh, v th trên
th trng. Hot đng bán l mang li ngun thu an toàn, n đnh giúp ngân hàng gia
tng li nhun. Hot đng bán l đng thi là mt kênh phân tán ri ro hu hiu. Xu
hng phát trin hot đng bán l ngày càng mnh m trong h thng các ngân hàng
thng mi Vit Nam đc xut phát t nhng vai trò và li ích đáng k do hot
đng bán l mang li. Chính vì nhng lý do trên, các ngân hàng phi nm bt và xây
dng chin lc phù hp đ có mt s lng khách hàng cá nhân đ ln cùng vi s
3
quan tâm và lòng trung thành ca khách hàng thì ngân hàng s có đc li nhun đáng
k, giành chin thng trên th trng tài chính khc lit này. Ngoài ra, lòng trung thành
1.3 Phng pháp nghiên cu
Nghiên cu tp trung vào tìm kim thông tin t khách hàng s dng dch v
bán l ca các ngân hàng TMCP ti th trng TP.HCM v các yu t ch yu tác đng
đn lòng trung thành. đm bo tính khoa hc, nghiên cu thc hin qua hai bc:
1.Nghiên cu s b: đu tiên đc thc hin bng phng pháp đnh tính, s
dng k thut tho lun nhóm vi 5 ngi đ hiu chnh, b sung các bin quan sát
nhm xây dng nhng tiêu chí đánh giá, chnh sa, loi b hay b sung câu hi phc
v cho quá trình nghiên cu đnh lng. Kt qu ca bc này là xây dng đc mt
bng câu hi chính thc dùng cho nghiên cu chính thc.
2.Nghiên cu chính thc: dùng k thut điu tra bng bng câu hi đc thc hin
ti TP.HCM đ thu thp s liu. Mu đc chn theo phng pháp thun tin vi kích
thc n=404. Nghiên cu này nhm kim đnh thang đo lng và mô hình nghiên cu.
Thang đo đc đánh giá thông qua hai bc: phân tích đ tin cy ca thang đo bng h
s tin cy Cronbach alpha và phân tích nhân t khám phá EFA (Exploratory Factor
Analysis) đc thc hin thông qua phn mm x lý s liu thng kê SPSS 20.0
. Sau
khi có đc các nhân t, phân tích hi quy bi đc tin hành đ kim đnh mô hình và
các gi thuyt nghiên cu. Bng câu hi do đi tng kho sát t tr li là công c
chính đ thu thp d liu.
1.4 i tng và phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu: các yu t tác đng đn lòng trung thành khách hàng
trong dch v bán l ti các ngân hàng TMCP.
Phm vi nghiên cu: Nghiên cu ch thc hin vi các khách hàng cá nhân có s
dng dch v ca mt s ngân hàng TMCP trên đa bàn TP.HCM nh: Á Châu,
Sacombank, Techcombank,Vietcombank, Eximbank, Công thng, Quc t, ông Á
5
và mt s ngân hàng khác.
1.5 Ý ngha thc tin ca đ tài
Khách hàng là yu t sng còn ca ngân hàng, vì vy bt c ngân hàng nào
Chng 1 đã gii thiu tng quát v đ tài nghiên cu. Chng này s gii thiu
các lý thuyt có liên quan làm c s cho thit k nghiên cu. Chng này bao gm hai
phn. u tiên là tóm tt lý thuyt v các khái nim chính ca nghiên cu: cht lng
cm nhn, giá c cm nhn, s hài lòng, nim tin và lòng trung thành. K tip, các mô
hình đã nghiên cu đc trình bày và các gi thuyt nghiên cu đc đ ngh da trên
c s lý thuyt.
2.1 Gii thiu tng quan v dch v bán l trong ngành ngân hàng
2.1.1 Khái nim v dch v bán l
Hin nay, cha có đnh ngha chính xác v khái nim dch v bán l trong ngành
ngân hàng. Các quan đim v dch v bán l da trên loi hình dch v hoc đi tng
khách hàng mà các sn phm hng ti. Theo cách hiu ph bin nht: dch v bán l
là hot đng cung cp các sn phm dch v tài chính ch yu cho khách hàng là các
nhân, các h gia đình và các doanh nghip va và nh.
2.1.2 c trng ca dch v bán l
i tng khách hàng
Th nht, các doanh nghip nh và va. ây là nhóm đi tng rt ph bin,
đang trong giai đon đu t ca s phát trin, s lng các doanh nghip nh và va
Vit Nam rt ln và rát cn s h tr, giúp đ v mt tài chính ca h thng ngân hàng
Th hai, các khách hàng cá nhân: khách hàng cá nhân trong phát trin dch v
chim v trí đc bit vì nó không nhng có s lng cc ln mà còn lien quan đn toàn
b quá trình tiêu dùng ca xã hi. Cá nhân có tin đ dành hoc tit kim s không có
ni nào an toàn tin li hn khi gi vào h thng ngân hàng thng mi, cá nhân cng
có quá nhiu nhu cu tài chính đ phc v đi sng ca h. Nu các ngân hàng khai
7
thác nhóm khách hàng này trong vic cung cp sn phm , dch v ngân hàng s có tác
dng rt ln c trong lnh vc kinh t, đi sng mà còn làm cho h thng thanh toán
nói riêng và lu thông tin t nói chung ca nn kinh t phát trin tt và n đnh.
Quy mô ngân hàng cung cp dch v
chi phí nhiu hn
Mc đ ri ro
Dch v bán l vi s lng khách hàng cá nhân ln, ri ro phân tán là mt
trong nhng mng đem li doanh thu n đnh và an toàn cho các ngân hàng TMCP.
Quy mô giao dch
Mc tiêu phát trin dch v bán l là gia tng đi tng khách hàng cá nhân, h
gia đình nên các dch v thng đn gin, d thc hin và thng xuyên, tp trung vào
nhng dch v tin gi, tài khon, vay vn, th tín dng.
Th trng
i tng khách hàng ca dch v bán l đa s là các cá nhân, h gia đình, h
khá nhy cm vi chính sách marketing nên h d dàng thay đi nhà cung cp. Hin
nay, vi s phát trin không ngng ca h thng công ngh thông tin, gia tng hàm
lng công ngh thông tin là mt trong nhng phng thc to giá tr gia tng và nâng
cao sc cnh tranh ca các sn phm cung cp t đó gia tng th phn trên th trng.
2.2 C s lý lun
2.2.1 Lòng trung thành khách hàng
Theo Oliver (1999): lòng trung thành là mt s cam kt sâu sc rng s mua li
sn phm/dch v hoc thng xuyên lui ti ca hàng trong tng lai, do đó to nên s
mua hàng lp đi lp li ca cùng mt nhãn hiu hoc mt nhóm nhãn hiu, bt chp
nhng nh hng ca hoàn cnh hoc các n lc qung cáo có kh nng gây nên hành
vi thay đi nhãn hàng a thích.
9
Theo Jacoby và Chestnut (1978): đã ch ra rng vic xem s thng xuyên mua
hàng là mt ch báo cho lòng trung thành cha chc đã đúng, bi nu khách hàng trung
thành vi nhiu nhãn hiu thì vic h không tin hành mua hàng thng xuyên mà mua
ngu nhiên hoc thun tin thì mua cng vn có th là lòng trung thành.
Do đó, lòng trung thành là khái nim vt quá hành vi mua hàng lp li mt
cách đn thun, nó bao gm mt phng din liên quan đn hành vi và mt phng
din khác liên quan đn thái đ vi s cam kt là nhân t cn thit. (Day, 1969; Jacoby
này, mt s yu t chính đc tác gi tìm hiu là s hài lòng, cht lng dch v cm
nhn, giá c cm nhn và nim tin.
C s lý lun di đây s làm rõ các khái nim v các yu t nh hng đn
lòng trung thành đc s dng trong nghiên cu này.
2.2.2 S hài lòng khách hàng
Trong th gii cnh tranh khc lit nh ngày nay, s hài lòng ca khách hàng có
th đc xem là yu t trng yu vi s thành công, bi khi khách hàng hài lòng s gi
chân đc khách hàng và do đó đem li li nhun cho doanh nghip (Jamal và Kamal,
2002).
Jamal và cng s (2002) đã mô t s hài lòng ca khách hàng nh là s đáp ng
đy đ nht mong đi ca khách hàng. Thêm na, Jamal và Kamal (2002) cho rng s
hài lòng ca khách hàng là cm nhn hoc thái đ ca khách hàng sau khi s dng mt
sn phm hoc dch v.
Egan (2004) đã kt hp nhng đnh ngha ca mt vài tác gi và mô t s hài
lòng ca khách hàng nh mt quá trình tâm lý đánh giá kt qu nhn đc da trên k
vng.
Theo Philip Kotler (2007), s hài lòng ca khách hàng là mc đ trng thái cm
giác ca mt ngi bt ngun t vic so sánh kt qu thu đc t vic tiêu dùng sn
11
phm/dch vi nhng k vng ca anh ta. Mc đ hài lòng ph thuc s khác bit gia
kt qu nhn đc và k vng. Nu kt qu thc t thp hn k vng thì khách hàng
không hài lòng. Nu kt qu thc t cao hn k vng thì khách hàng rt hài lòng. K
vng ca khách hàng đc hình thành t nhng kinh nghim mua sm, t bn bè, đng
nghip, t nhng thông tin ca ngi bán và đi th cnh tranh.
Mt lý thuyt thông dng đ xem xét s hài lòng khách hàng là lý thuyt “k
vng- xác nhn”. Lý thuyt đc phát trin bi Oliver (1980) và đc dùng đ nghiên
cu s hài lòng ca khách hàng đi vi cht lng ca các dch v hay sn phm ca
mt t chc. Lý thuyt đó bao gm hai quá trình nh có tác đng đc lp đn s hài
lòng ca khách hàng: k vng v dch v trc khi mua và cm nhn v dch v sau
dch v đó đáp ng nhu cu hoc k vng ca khách hàng (Lewis & Mitchell,1990;
Dotchin & Oakland, 1994). Cht lng dch v cng có th hiu là n tng toàn din
ca khách hàng v dch v, hn hoc kém (Zeithaml, Berry, Parasuraman, 1990).
Advardsson, Thomasson và Ovretveit (1994) cho rng cht lng dch v là
dch v đáp ng đc s mong đi ca khách hàng và là nhn thc ca h khi đã s
dng dch v.
Parasuraman và các cng s là ngi tiên phong trong nghiên cu cht lng
dch v. Thành công ca nghiên cu to phng tin đt phá giúp các nhà kinh doanh
có đc kt qu cht lng dch v ca h thông qua vic nghiên cu đánh giá ca
khách hàng-ngi s dng dch v. Nhiu nhà nghiên cu đng ý vi khái quát ca
Parasuraman (1985,1988) “Cht lng dch v đc xác đnh bi s khác bit gia s
mong đi ca khách hàng v dch v và đánh giá ca h v dch v mà h nhn đc”.
Parasuraman (1985) đa ra mô hình nm khong cách và nm thành phn cht lng
dch v, gi tt là Servqual, Servqual đc ghép t 2 ch “Service” và “Quality” và
đc nhiu nhà nghiên cu đánh giá là khá toàn din. (Svensson, 2002). Sau đó,
Servqual tip tc đc hoàn thin thông qua vic tp trung vào khái nim v “S cm
13
nhn cht lng" ca ngi tiêu dùng vì s cm nhn cht lng ca khách hàng là
vic đánh giá có tính khách quan nht v cht lng ca dch v.
dch v
S cm nhn
dch v
Cung cp
dch v
KHÁCH HÀNG
NHÀ CUNG CP
Khong cách 5
Khong cách 1
Khong cách 2
Khong cách 3
Khong cách 4