BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NGUYỄN THỊ THÙY AN CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG LÊN VIỆC
LỰA CHỌN CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC
CÔNG TY CÓ QUY MÔ KHÁC NHAU TẠI
VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2013 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
- Xin gi li cn PGS.TS Phan Th Bích Nguyn
tình ch bng dn tôi trong sut quá trình hoàn thành bài lun
- ng th lp Tài Chính Doanh Nghip
i, góp ý cho tôi trong quá trình thc hi tài.
M gng ht s hoàn thành bài lut cách tt
nht, tuy nhiên bài lun còn nhiu thiu sót, mong nhc nhn
c nhn xét ca quý thy cô, hng giám kho và các
b tôi tip tc hoàn thin bài lua mình.
Xin chân thành c
Phan Thit, ngày 10 tháng 12
Hc viên
Nguyn Th Thùy An
LỜI CAM ĐOAN
“Các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các
công ty có quy mô khác nhau tại Việt Nam” c s ng dn ca PGS.TS
Phan Th Bích Nguyt là công trình nghiên cu nghiêm túc và k ng ca
tôi. Các d liu trong bài luy.
Hc viên
Nguyn Th Thùy An
5
2.1. Các lý thuyt v cu trúc vn: 5
2.1.1 Lý thuyt cu trúc vn ca MM 5
2.1.2 Lý thuyi cu trúc vn: 7
2.1.3 Lý thuyt trt t phân hng: 9
2.2. Các nghiên cc thc nghim v quynh la chn cu trúc vn: 11
2.2.1. Các nghiên cu tc trên th gii: 11
2.2.2. Các nghiên cu ti Vit Nam: 16
U 21
3.1. Quy trình nghiên cu: 21
3.2. D liu và mô hình: 22
3.2.1. D liu: 22
3.2.1.1: Mô t d liu: 22 3.2.1.2 X lý d liu: 22
3.2.2 Mô hình hi quy: 23
3.3 Các nhân t n cu trúc vn ca công ty theo lý thuyt TOT và
POT 25
3.3.1 Tm chn thu phi n (NDTS): 26
3.3.2 Li nhun (PROF): 27
ng (GROW): 27
3.3.4 Tài sn vô hình (ITAG) 28
3.3.5 Quy mô công ty: 29
T QU NGHIÊN CU 31
4.1 La chng: 31
4.2. Thng kê mô t các bin ca mô hình hi quy: 32
4.3 Ma trn h s a các bin trong mô hình: 34
4.4. Kinh t 35
4.5. Kii: 35
DANH MỤC VIẾT TẮT:
- TOT: Lý thuyi cu trúc vn (The Trade Off Theory)
- POT: Lý thuyt trt t phân hng (The Pecking Oder Theory)
- SMEs: Công ty quy mô va và nh (Small and Medium Enterprises)
- LEs: Công ty quy mô ln (Large Emterprises)
- DEBT: Tng n/tng tài sn (Debt)
- tr ca n (Lag Debt)
- NDTS: Tm chn thu phi n (Non Debt Tax Shield)
- PROF: Li nhun (Profitability)
- ng (Growth Opportunities)
- ITAG: Tài sn vô hình (Intangibility of Asses)
(TOT) trong vic la chn cu trúc vn. Tuy nhiên bng chng cho thy tác
ng ca lý thuyt POT mi lý thuyt TOT. ng ca nhân t
PROF và GROW, quy mô công ty lên vic la chn cu trúc vt
nhau trong c công ty SMEs và công ty LEs. ng ca nhân
t NDTS và ITAG lên vic la chn cu trúc vôn là c nhau gia các
công ty SMEs và công ty LEs. Các bin gin
y tài chính ca các ci các công ty SMEs.
T khóa: Cu trúc vn, lý thuyh i cu trúc vn, lý thuyt trt t phân
hng, quy mô công ty
1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
1.1. Đặt vấn đề:
Trong sut quá trình hong xuyên phi gii quyt 3
v quan trng là quynh tài tr và quynh c
tc. Ti tr nói chung và vic honh cu trúc vn
nói riêng là mt v khá quan trng. Vic la chn mt cu trúc vn phù
hp s góp phn giúp doanh nghip tit gim chi phí, hn ch n
y doanh nghip phát trin mnh m ca
công ty. Chính vì vc rt nhiu nhà nghiên cu kinh t
hc quan tâm, kinh li, ng thi phát trin, m rng cho phù hp vi
thi. Lý thuyt cu trúc vn bu vi nghiên cu ca Modigliani &
Miller (1958) trong th ng vn hoàn hu chnh cho phù
hp vi tình hình thc t ca th ng vn. Hai lý thuyc các nhà qun
tr tài chính quan tâm nhiu nhc kinh ti các th ng nhiu
c trên th gii là lý thuyi cu trúc vn (TOT) và lý thuyt trt t
phân hng (POT)
vic xây dng mt cu trúc vn t hip Vit Nam
Nguyen Tran Dinh Khoi & Ramachandran, Neelakantan (2006); Nahum
Biger, Nam V. Nguyen, Quyen X. Hoang, (2007); Dzung Nguyen, Ivan Diaz-
Rainey, Ivan Diaz- t Chí (2013).
thy bài nghiên cu nào th hin vic la chn cu trúc vn ca các công ty
tài: “Các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của
các công ty có quy mô khác nhau tại Việt Nam” c ch thc hin
nhng ca các nhân t lên vic la chn cu trúc vn ca các
công ty có quy mô khác nhauy các công ty ti Vit Nam la
chn cu trúc vn chu ng ca lý thuyt trt t phân hng hay lý
3
thuy i cu trúc vn. Vic thc hin bài nghiên cu giúp cho các
doanh nghip hic lý thuyt ng ln vic la
chn cu trúc vn ti th ng Vit Nam và phn nào nhn bii vi
doanh nghp ca mình thì nên xây dng cu trúc v nào là phù hp.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu:
Mc tiêu nghiên cu c tài là xem xét ng ca các nhân t
lên quynh la chn cu trúc vn ca các công ty có quy mô khác nhau ti
Ving thc các công ty khi la chn cu trúc
vn chu ng ca lý thuyi cu trúc vn (TOT) hay lý thuyt
trt t phân hng (POT). p ti Vit Nam có
cái nhìn tng quát v vic s dng n và xây dc cu trúc vn cho phù
hp vm ca riêng mình.
1.3. Câu hỏi nghiên cứu:
c mc tiêu nghiên cu trên, bài nghiên cu cn tp trung gii
quyt 3 câu hi sau:
- Các nhân t nào n vic la chn cu trúc vn trong các
tài chính
1.7. Cấu trúc của bài nghiên cứu:
Cu trúc ca bài nghiên cu bao g
ng quan v tài
t và tng quan các nghiên cc
u
t qu nghiên cu
t lun c tài
5
CHƢƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC
NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY
Vic la chn hn hp các chng khoán khác nhau trong quá trình hot
ng ca doanh nghip (la chn cu trúc vn) là mt trong nhng v
quan trng cho các nhà qun tr tài chính ca công ty. Lý thuyt cu trúc vn
hii bu bng bài nghiên cu ca Modigliani & Miller (1958) (gi tt
là lý thuyt MM) vi gi nh trong th ng vn hoàn ho thì giá tr doanh
nghip không chng ca vic la chn cu trúc vn. Tuy nhiên trong
nn kinh t hin ti thì vic tn ti th ng vn hoàn hu không th
xy ra. Nhng bt hoàn ho ca th ng v, chi phí phá sn, mâu
thun n, thông tin bt cân xng và s la chn bt l c gii
thích trong vic s dng n thông qua lý thuyi cu trúc vn (TOT)
và lý thuyt trt t phân hng (POT). Bng chng thc nghim kim tra các lý
thuyc tìm thy trong các bài nghiên cu cu trúc v
hic bng chng nghiên cu này, mt trong nhng v quan trng là
phi nhn ra s khác bit ca các hành vi tài chính gi
ng h bán c phn giá cao
ca doanh nghip có s dng n có th vay, mua c phn
ca doanh nghip không s dng n tii
y h dy tài chính cá nhân riêng h thay cho
y tài chính c i nhun i
ro qua các giao dch không tn phí. Quá trình mua bán song hàng này s tip
tc din khi vic bán c phn ca doanh nghi dng n
kéo giá ca nó h xun mc bng giá c phn ca doanh nghip không
s dng n ng t qu là s chênh
lch giá tr th ng ca hai doanh nghip này b loi trMM
thì giá tr ca doanh nghip không ph thuc vào cu trúc vn ca doanh
nghip trong th ng vn hoàn ho không có thu thu nhp doanh nghip.
7
Trong bài nghiên cu 1963, MM rng gi nh và nhn ra s
quan trng ca chi phí thu thu nhp doanh nghic
khu tr thu nên s ca công ty có s dng n hoc làm gim
chi phí s dng v ng hp n c gi nh là phi ri ro thì
doanh nghip s c s dng tm chn thu càng nhiu càng tt. Tuy nhiên,
trên thc t thì không mt doanh nghic tài tr hoàn toàn bng n.
Bi vì các nhà n ra rng doanh nghip s dng n có th
tình trng kit qu tài chính và h lo ngi chi phí phí kit qu tài chính s
cùng vi vi dng n.
Lý thuyt ca MM là nn tu tiên cho các nghiên cu cu trúc vn
sau này. Tuy nhiên, lý thuyt MM c nghiên cu trong gi nh th ng
vn hoàn ho, mt th ng vn không th tn ti trong thc t trên th gii.
a trên lý thuyt ca MM, các lý thuyt v cu trúc v
c m rng trong th ng vn không hoàn ho.Vi các yu t
tin mt nhi cu trúc vn.
Lý thuyt TOT cho rng doanh nghip có mt t l n trên vn c phn
mc tiêu hoc t cân bng hoàn toàn gia chi phí và li ích t
n. Các chi phí này bao gm chi phí phá si din gia c
ch ni ích ca n bao gm vic khu tr thu ca lãi vay và
gim bt các v v dòng tin t do. Theo thi gian thì cu trúc vn mc
tiêu và cu trúc vn thc tin ca công ty có th m ca
công ty hoc s nhiu lon ca th ng lên n và vn c phn. Nu s thay
i này làm cu trúc vn thc t ca công ty sai lch vi cu trúc vn t
thì lý thuyt TOT d s có s u chnh cu trúc vn thc t v
vi cu trúc vn t tn ti cu chnh làm cn
tr vin mt cu trúc vn t. Leary & Roberts (2005) cho
rng vic tái cân bng cu trúc ca các công ty din ra trong vòng t n 4
9
bng viu chy do các cú sc v giá hoc phát hành c
phn.
2.1.3 Lý thuyết trật tự phân hạng:
Lý thuyt POT c nghiên cu bi Myers & Majluf (1984)
mng gii thích khác v vic la chn cu trúc vn ca doanh nghip
da trên bt cân xng v thông tin ca doanh nghip. Lý thuyt POT mô t
cách thc doanh nghip la chn ngun tài chính cho các hoi
phát trin ca h m mu cht ca lý thuyt POT là thông
tin bt cân xng gia các nhà qun lý doanh nghi
c bit rõ v các tii ro và các
giá tr c có th c tính
nhng giá tr ng ca các nhà quc xem là tín hiu
phn ánh giá tr thc ca công ty. Các nhà qun lý rt hn ch phát hành c
p lun rng n là khon và thu
nhp, trong khi vn c phn là khon thanh toán còn li.
c vi lý thuyt TOT, lý thuyt POT không có mt cu trúc
vn mc tiêu rõ ràng bi vì có 2 loi vn c phng t ni b và t bên
ngoài, mt u và mt cui trt t phân hng. S i t l n ca Cty
phn ánh nhu cu tài chính bên ngoài, không phi là m n
cu trúc vn tt trt t phân hi thích ti sao mt
doanh nghip có kh i nhing có m i vì
h ngun tài tr t vn ni b i phát trin
Trong khi ngun tài tr t bên ngoài li cn thii vi các công ty có kh
Lý thuyt trt t phân hng gii quym ca lý thuyt
i cu trúc vn ch, lý thuyt trt t phân hng có th gii thích ti
11
sao nhng công ty ln, có kh i li s dng ít ni vì
dòng tin thu nhp t các công ty này khá ln dc ngun tài
tr ni b. Lý thuyt trt t phân hng gic mch
trong mt ngành gia kh y tài chính, tc là ti sao các
doanh nghip trong mt ngành có cu trúc vt
trt t phân hng kém thành công trong vic gii thích s khác nhau trong cu
trúc vn gia các ngành.
2.2. Các nghiên cức thực nghiệm về quyết định lựa chọn cấu trúc vốn:
Bên cnh các khái nim, lý thuyn cu trúc vn, nhiu
nghiên cu thc nghic thc hi kinh
các lý thuy
Malaysia, Pakistan, Thailand, Turkey, Zimbawe n 1980
n 1990. Bng chng cho thy ng ca các nhân t lên cu trúc
vn ng v
trin. Ngoài ra, tác gi tìm thng ca các nhân t lên n dài hn
v ng lên tng n. Bin quy mô có m
cùng chiu vi t l n ngoi tr Mexico và Indian; tuy nhiên n dài
hn li có mc chiu vi quy mô công ty . Bin li
nhun có mc chiu vi tng n hu hc,
ngoi tr Zimbawe (vì li nhun có n v i din và
bt cân xng thông tin; và li nhung vì
vy mi c chiu gia li nhung
ng ý rng th ng tài sn vô hình). Bin tài
sn hu hng gim cùng vi tng n trong khi li có xu
i n dài hn, kt qu này phù hp vi lý thuyt
TOT (v chi phí kit qu u này phù hp vi các tranh
13
lun truyn thng là n dài hc tài tr bv dài
hn).
Nghiên cứu của Fama & French (2002) m tra d a lý
thuyt TOT và lý thuyt POT v c tc và n. Kt qu bài nghiên cu
cho rng công ty có li nhun càng nhiu thì càng ít s dng nu
này phù hp vi d a lý thuyt POT c vi d
a lý thuyt TOT. Bên c y bng chng
v mc chiu giy tài chính
khá phù hp vi lý thuyt TOT.
Nghiên cứu của Jean J. Chen (2003) cho rng có s khác bit trong
vic la chn cu trúc vn gia các công ty ti Trung Quc và các công
REGIONROA
TANGSIZE (Quy mô công ty); TAX
TOBIN’Q
NDTSINSTITUTVOLTY
MANAG . Kt qu nghiên cu
cho thy cu trúc vn ca các công ty Trung Qu
công ty, tm chn thu phi n và tài sn hu hình; gim theo li nhun;
i bin ngành công nghip. Tác gi y
bng chng v vic các công ty Trung Quc s dng n dài h
và vic la chn cu trúc vc gii thích thông qua lý thuyt TOT
ht POT.
Nghiên cứu của Rebel A. Cole (2008) i vi các doanh nghi
nhân nh ti M cho thy tài chính có mc
chiu v tui, li nhun, tính thanh khon, chng tín
dng và có mc chiu vi tài sn hu hình. Ngoài ra
15
kt qu nghiên cy các công ty trên chu ng ca
lý thuyt TOT.
Nghiên cứu của Frank & Goyal (2009) vi nghiên cnh
cu trúc vn: nhân t phân tích da trên các công
ty ti M t 2003. Bng chng thc nghiy
hu ht các nhân t (ch s ngành công nghip, tài sn hu hình, quy
mô công ty, lm phát k vu vy tài
chính; còn ch s giá th ng/giá tr s sách và li nhun thì li có
c chiu y khi nghiên cu giá tr th
ng cy tài chính. Tác gi y bng chng v nh
ng ca các nhân t lên giá tr s sách c
ng ca các nhân t lên cu trúc vn c trên th gi
nhiu tác gi p tc k tha và m rng các nghiên cu liên quan
n vn cu trúc vn ti Vit Nam
Nguyen Tran Dinh Khoi & Ramachandran, Neelakantan (2006)
nghiên cu các nhân t n cu trúc vn ca các công ty
SMEs ti Vit Nam n t 2000. Các công ty
SMEs Vit Nam có t l n trung bình là 43,91% và hu ht các công
ty này s dng n ngn hn nhii n dài hn. Nghiên cu
này bao gm bin ph thuc: Tng n, N ngn hn và N ngn hn
khác và tám bic l: T ng (Grow), Ri ro kinh
doanh (Risk), Quy mô công ty (Size), Quan h ngân hàng (Business
relation bank: Brb), Tài sn hu hình (Tang), Li nhun (Prof), Cu
trúc s hu (OS).Tác gi y cu trúc vn có m
cùng chiu gia quy mô công ty, m ri ro kinh doanh, t ng
ng, mi quan h vi ngân hàng; và tài sn hu hình có m
c chiu vi t l n. Bin li nhu
k i vi cu trúc vn ti Vit Nam. ng mnh m ca các yu