B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
NGUYN TH KHÁNH HOA
HOÀN THIN C CH QUN LÝ VN
TP TRUNG TI NGỂN HÀNG TMCP U T
VÀ PHÁT TRIN VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2013
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
NGUYN TH KHÁNH HOA
1.1.2 C ch qun lý vn phân tán 1
1.1.3 C ch qun lý vn tp trung 3
1.1.4 Tính cn thit phi chuyn t c ch qun lý vn phân tán sang c ch
qun lý vn tp trung 7
1.2 Kinh nghim qun lý vn ca mt s NHTM 12
1.2.1 Kinh nghim ca hai NHTM ln ti Singapore 12
1.2.2 Ví d v c ch qun lý vn ti NH TMCP Công Thng Vit Nam (áp
dng c ch qun lý vn tp trung t nm 2011) 15
1.2.3 Bài hc kinh nghim rút ra 17
CHNG 2 THC TRNG C CH QUN LÝ VN TP TRUNG TI
NGỂN HÀNG TMCP U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM 20
2.1 Gii thiu Ngơn hƠng TMCP u t vƠ Phát trin Vit Nam (BIDV) 20
2.1.1 Khái quát quá trình hình thành và phát trin 20
2.1.2 ánh giá chung tình hình hot đông kinh doanh 2012 21
2.2 Ni dung c ch qun lý vn tp trung ti BIDV 22
2.2.1 Qun lý hot đng theo k hoch kinh doanh, hn mc và gii hn 22
2.2.2 Qun lý ri ro thanh khon và ri ro lãi sut 22
2.2.3 nh giá chuyn vn ni b 23
2.2.4 nh giá cho các giao dch mua bán vn 26
2.2.5 iu chnh chi phí/thu nhp mua bán vn 27
2.2.6 Kt qu chi phí/thu nhp mua/bán vn 30
2.2.7 Hiu qu hot đng ca đn v kinh doanh 31
2.2.8 Xác đnh li nhun cho tng chi nhánh, tng sn phm, tng khu vc th
trng hoc tng khách hàng 32
TÀI LIU THAM KHO
PH LC 1: C cu t chc, b máy qun lý ti BIDV
PH LC 2: nh ngha k hn
PH LC 3: K hn FTP
PH LC 4: Lãi sut điu chuyn vn ni b ti BIDV i
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn vi đ tài “Hoàn thin c ch qun lý vn tp trung
ti BIDV” là công trình nghiên cu, phân tích và thc hin ca riêng tôi. Các ni dung,
s liu, kt qu nghiên cu trong lun vn đu trung thc và có ngun gc trích dn rõ
ràng.
Tp H Chí Minh, ngày 19 tháng 9 nm 2013. Hc viên
Nguyn Th Khánh Hoa ii
DANH MC CÁC CH VIT TT
ALCO (Asset/Liability Management Committee): Hi đng qun lý tài sn n - có.
BIDV (Bank for Investment and Development of Vietnam): Ngân hàng (TMCP) u
DBS & OCBC (Singapore). 13
Bng 2.1: Tình hình hot đng kinh doanh ca BIDVnm 2012 21
Bng 2.2: Quy mô huy đng vn ca mt s NHTM ti Vit Nam t nm 2005 - 2012.
44
Bng 2.3: S liu huy đng vn dân c ca BIDV t nm 2005 - 2012. 46
Bng 2.4: Kt qu huy đng vn theo đa bàn BIDV t nm 2007 - 2012. 47
Bng 2.5: Mt s ch tiêu tài chính c bn BIDV t nm 2005 - 2012. 48
Bng 2.6: Thu nhp, chi phí huy đng vn BIDV t nm 2007 - 2012. 49
Bng 2.7: Ch s thanh khon ca BIDV so vi mt khác ngân hàng khác nm 2012.
50 iv
DANH MC CÁC HÌNH V, S , BIU
Hình v
Hình 1.1: Minh ha c ch qun lý vn tp trung. 5
Hình 2.1: Minh ha phn thu nhp ca chi nhánh do chênh lch lãi sut. 23
Hình 2.2: Các yu t quyt đnh trong vic xác đnh giá điu chuyn vn. 26
Hình 2.3: Phân b li nhun gia HSC và chi nhánh. 33
Hình 2.4: Giao din chng trình phn mm FTP ti BIDV. 36
Hình 2.5: Giao din báo cáo FTP theo tun và tháng. 37
S đ
S đ 3.1: Chin lc BIDV giai đon 2011 - 2015. 58
Biu đ
Biu đ 2.1: Tng tài sn BIDV t nm 2005 - 2012. 43
Biu đ 2.2: Vn ch s hu BIDV t nm 2005 - 2012. 44
Biu đ 2.3: Tng quan huy đng vn ca BIDV vi mt s NHTM nm 2012.
Mc tiêu nghiên cu
Tng hp mt s c s lý lun v qun tr vn ca các NHTM, phân tích, so sánh
u và nhc đim ca mi c ch qun lý vn làm c s lý thuyt nghiên cu quá trình
trin khai và ng dng c ch qun lý vn tp trung ti BIDV. T đó rút ra nhng
thành tu và tn ti qua thc tin ng dng c ch qun lý vn tp trung, đng thi đ
xut các gii pháp nhm hoàn thin c ch này ti BIDV.
Phng pháp nghiên cu
vi
- Phng pháp mô t: Trình bày tình hình thc hin c ch qun lý vn phân
tán và c ch qun lý vn tp trung đ phân tích u và nhc đim ca mi c ch, s
cn thit phi chuyn đi t c ch qun lý vn phân tán sang tp trung.
- Phng pháp thng kê: S dng các công thc toán hc xác đnh cách tính
toán thu nhp, chi phí và các ch tiêu khác khi áp dng c ch qun lý vn tp trung, t
đó có c s đánh giá hiu qu ca c ch qun lý vn tp trung.
- Phng pháp so sánh: đánh giá hiu qu ca công tác qun tr ngun vn
ti BIDV trc và sau khi áp dng c ch qun lý vn tp trung, trên c s s liu thu
thp đc, tin hành so sánh kt qu BIDV đt đc trc và sau khi trin khai c ch
qun lý vn tp trung, so sánh vi ngun vn ca các NHTM khác đ đánh giá hiu
qu c ch qun lý vn tp trung ti BIDV.
- S liu trong lun vn đc thu thp và x lý t 2 ngun: D liu ni b
trong h thng BIDV và d liu thu thp t các báo cáo thng niên ca các NHTM.
Phm vi nghiên cu vƠ đi tng nghiên cu
- Phm vi nghiên cu: Mt s c ch qun lý vn c bn ca các NHTM. Thc
trng qun lý vn tp trung ti BIDV t 2007-2012.
- i tng nghiên cu: C ch qun lý vn tp trung ti BIDV.
ụ ngha khoa hc và thc tin ca đ tài nghiên cu
- C ch qun lý vn ca NHTM có th đc hiu là h thng k toán - qun lý
vn điu chuyn ni b ca h thng NHTM, thông qua công tác điu chuyn vn ni
b, nhm đm bo ngun vn NHTM có c cu vn n đnh, hp lý, hiu qu.
- Hin nay, các NHTM áp dng ch yu hai c ch qun lý vn: C ch qun
lý vn phân tán và c ch qun lý vn tp trung.
1.1.2 C ch qun lý vn phân tán
1.1.2.1 Khái nim c ch qun lý vn phân tán
C ch qun lý vn phân tán là c ch qun lý vn t các đn v qun lý vn đt
ti tr s các chi nhánh ca h thng ngân hàng. Các chi nhánh hot đng nh mt
ngân hàng con, đc lp, t ch đng cân đi ngun vn - s dng vn, mi ri ro lãi
sut, ri ro thanh khon đu do chi nhánh t chu trách nhim. Các chi nhánh t cân đi
vn trên c s tuân th các quy đnh ca ngành và ca h thng v qun lý ri ro, qun
lý thanh khon và d tr bt buc ti NHNN. Chi nhánh phi m ít nht 1 tài khon ti
NHNN đa phng và ti mt t chc tín dng khác đ đáp ng nhu cu thanh khon
tc thi và an toàn vn.
1.1.2.2 Nguyên tc thc hin c ch qun lý vn phân tán
- Hot đng theo c ch vay- gi vi lãi sut áp dng là lãi sut điu chuyn
vn ni b.
2
- Các chi nhánh ngân hàng ch chuyn vn phn chênh lch gia tài sn n và
tài sn có. HSC nhn vn/chuyn vn đi vi phn vn d tha/thiu ht ca chi
nhánh. Lãi sut điu chuyn vn ni b (cho vay, nhn gi) cng ch áp dng cho phn
chênh lch này.
- Ti mi chi nhánh đu có bng tng kt tài sn cân bng gia tài sn n và tài
sn có.
- Chi nhánh hot đng nh mt ngân hàng nh, t cân đi tài sn có và tài sn
trong toàn h thng cha hiu qu.
ánh giá mc đ đóng góp ca chi nhánh vào kt qu chung toàn ngành
cha chính xác, các chính sách cha th hin đc tính nht quán và bình đng chung
trong h thng.
Cha đánh giá đc mc đ đóng góp ca các đn v vào kt qu chung
ca toàn h thng. Vi c ch vay- gi nh trên, khi mà các chính sách cha th hin
đc tính nht quán và bình đng chung trong h thng, hiu qu ca chi nhánh b nh
hng rt ln. Li nhun ca chi nhánh không ch đn t hot đng kinh doanh thông
thng mà còn ph thuc rt nhiu vào hot đng chuyn vn ni b, hiu qu hot
đng ca các chi nhánh cha đc đánh giá mt cách khách quan, chính xác do vy
cha thc s khuyn khích chi nhánh trong vic nâng cao hiu qu kinh doanh.
Quy mô hot đng ca các chi nhánh ngày càng phát trin, đng ngha
vi khi lng phát sinh giao dch vn ni b ngày càng tng, đòi hi s lng thao tác
cho nghip v chuyn vn ni b ngày càng nhiu, mt thi gian cho x lý s v.
1.1.3 C ch qun lý vn tp trung
1.1.3.1 Khái nim c ch qun lý vn tp trung
C ch qun lý vn tp trung còn đc gi là c ch FTP (Fund Transfer Pricing),
là c ch qun lý vn t Trung tâm qun lý vn (Trung tâm vn) đt ti HSC ca ngân
hàng. Các chi nhánh tr thành các đn v kinh doanh, thc hin mua bán vn vi HSC
(thông qua trung tâm vn). HSC s mua toàn b tài sn n ca chi nhánh và bán vn đ
4
chi nhánh s dng cho tài sn có. T đó, thu nhp và chi phí ca tng chi nhánh đc
xác đnh thông qua chênh lch mua bán vn vi HSC, tp trung ri ro thanh khon và
ri ro lãi sut v HSC.
1.1.3.2 Nguyên tc thc hin c ch qun lý vn tp trung
- Ngun vn đc qun lý theo nguyên tc tp trung, c h thng là mt bng
Hình 1.1
: Minh ha c ch qun lý vn tp trung
Ngun: Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam, 2007 [2]
1.1.3.3 Mt s tiêu chí đánh giá c ch qun lý vn tp trung
đánh giá c ch qun lý vn tp trung, có th bám sát 3 chc nng chính ca c
ch là: kim soát ri ro, điu hành vn, phân b thu nhp chi phí.
Theo đó chc nng kim soát ri ro th hin qua quy mô tng tài sn, vn ch s
hu, ch s thanh khon qua tng thi k và so vi các ngân hàng khác.
Chc nng điu hành th hin qua quy mô, c cu ngun vn huy đng theo vùng
min, theo k hn trong tng thi k và so vi các ngân hàng khác.
Chc nng phân b thu nhp, chi phí th hin qua vic đánh giá mc đ đóng góp
kt qu kinh doanh ca chi nhánh vào thu nhp chung ca toàn ngành.
1.1.3.4 u và nhc đim ca c ch qun lý vn tp trung
- u đim ca c ch qun lý vn tp trung:
6
Qun lý tp trung ri ro thanh khon, ri ro ngoi hi và ri ro lãi sut:
ây là ba ri ro trong các loi ri ro chính trong hot đng kinh doanh ngân hàng.
Trc khi ng dng c ch qun lý vn tp trung, các chi nhánh t chu trách nhim v
vic qun lý ri ro trong trong hot đng dn đn s phân tán trong chin lc hot
đng kinh doanh, không hiu qu và không kim soát đc thng xuyên hot đng
ca các chi nhánh. Vi c ch mi, các chi nhánh ch tp trung vào công vic kinh
doanh, toàn b ri ro nêu trên chuyn v HSC qun lý.
Hn ch tình trng tha hoc thiu thanh khon: Trong c ch qun lý
vn tp trung, mi giao dch ca chi nhánh đu phi tp trung v HSC thông qua trung
tâm vn. Khi huy đng đc ngun tin gi, chi nhánh thc hin bán toàn b cho trung
qun lý vn tp trung đòi hi phi có tim lc vn rt ln.
Tính nhy bén, bám sát th trng đ điu chnh chính sách kp thi gim
sút vì tt c các hot đng ca các chi nhánh cn đc HSC đánh giá trc khi quyt
đnh chính sách hot đng áp dng cho h thng. Xut hin tình trng bt cân xng
thông tin gia nhà qun lý là HSC và đn v tip nhn thông tin là chi nhánh.
Các chi nhánh là đn v kinh doanh thun túy, tách bch các hot đng
ngun vn - s dng vn ra khi tng hòa li ích do khách hàng mang li. Thiu tính
ch đng trong chính sách huy đng vn- cho vay, cha kp thi linh hot trong điu
chnh c cu k hn ngun vn- s dng vn ngay ti chi nhánh.
1.1.4 Tính cn thit phi chuyn t c ch qun lý vn phân tán sang c ch
qun lý vn tp trung
Trc đây hu ht các NHTM Vit Nam (bao gm c các NHTM nm trong
nhóm ln nht v quy mô tng tài sn cng nh giàu truyn thng kinh nghim nht)
đu cha thc s nm rõ vai trò ca vic áp dng công c FTP trong qun lý tài sn
n- tài sn có.
Mt cách đin hình, mô hình t chc ca các NHTM Vit Nam là tr s chính và
các chi nhánh, trong đó mi chi nhánh hot đng đc lp tng đi. Chi nhánh đó có
bng cân đi riêng, trong đó có phân loi tài sn có và tài sn n theo k hn và theo
8
mc đ ri ro. Nu nh tách bit vn đ v hch toán, có th coi mi chi nhánh nh
mt ngân hàng đc lp. Và nu nh trên cùng mt đa bàn có nhiu hn mt chi nhánh
ca mt ngân hàng, thì bn thân các chi nhánh đó cng cnh tranh vi nhau tng t
nh đi vi mt ngân hàng khác.
Thc tin qun tr d dàng đi vi tr s chính ca các NHTM Vit Nam là giao
ch tiêu k hoch cho các chi nhánh ca mình, trong đó yêu cu các chi nhánh ca mình
phi đt các ch tiêu v tài sn n, tài sn có và theo đó là li nhun. Thông thng
i vi mô hình qun lý vn phân tán, mô hình thông tin phân tán, các chi nhánh
nm gi thông tin chi tit v khách hàng, tài khon, giao dch… và đnh k báo cáo v
HSC, vic qun lý vn cng đc thc hin phân tán mi chi nhánh có chc nng nh
mt ngân hàng đc lp, ch đng quyt đnh huy đng vn đáp ng nhu cu s dng
vn và đm bo kh nng thanh toán, quan h vn gia HSC và chi nhánh ch yu
thông qua điu chuyn vn ni b, do vy tn ti nhiu nhng bt cp trong quá trình
điu hành qun lý nh đư phân tích trên. D án hin đi hoá cung cp h thng thông
tin tp trung, mi d liu giao dch đc cp nht trc tuyn v HSC. T đó chuyn đi
c ch qun lý t phân tán sang tp trung là phù hp vi xu th phát trin ca hot
đng ngân hàng trên th gii và trình đ phát trin công ngh thông tin, phù hp vi
thông l quc t. (Nguyn Anh Tun, 2009) [16]
Bng 1.1
: So sánh c ch qun lý vn phân tán và c ch qun lý vn tp trung
Ni dung
C ch qun lý vn phân tán
C ch qun lý vn tp trung
Ni dung
c bn
ca c ch
- Chi nhánh t cân đi vn c v s
lng, k hn, ch giao dch vn
vi HSC khi d tha và thiu ht
vn.
- Chi nhánh t qun lý chênh lch
k hn gia ngun vn - cho vay,
theo đó chi nhánh kinh doanh k
hn vi HSC
- Vn đc cân đi tp trung duy
nht ti trung tâm vn là HSC. Theo
đó, chi nhánh s đc thu nhp lãi t
- Ngoài vic phi lo kinh doanh
trên th trng, chi nhánh phi lo
cân đi vn
- Công tác cân đi vn đc thc
hin ti HSC, chi nhánh ch tp
trung vào vic kinh doanh trên th
trng, do đó, tính chuyên môn hóa
cao.
V đnh
hng lãi
sut
- Công c lãi sut ni b không
phát huy tác dng trong điu chnh
k hn ngun vn - cho vay theo
mong mun.
- HSC không đnh hng đc lãi
sut trên toàn b ngun vn huy
đng toàn ngành.
- FTP luôn đc điu chnh bám sát
th trng, thc s tr thành đnh
hng lãi sut đi vi hot đng cho
vay, huy đng vn ti chi nhánh, là
kênh phát tín hiu nhanh nhy ca
HSC đ chi nhánh quyt đnh lãi
sut
Qun lý
- Vic kinh doanh k hn xy ra ti
- iu hành cân đi vn tp trung ti
11
nhánh thng tn đng vn ti tài
khon tin gi NHNN tnh, thành
ph vi s d ln, gây lãng phí
vn, gia tng chi phí.
- Ngoài ra, chi nhánh còn phát sinh
thêm chi phí chuyn tin gia Chi
nhánh - HSC.
- Không kim soát đc chi phí
vn phát sinh t các khon huy
đng lãi sut cao.
- Tin gi ti NHNN phi chu chi
phí FTP, do đó chi nhánh đư chú ý
hn trong tit gim ngun vn tn
đng và chuyn v HSC, va tp
trung ngun vn đm bo thanh
khon, va tit kim chi phí vn.
- Không mt phí chuyn tin.
- FTP đư h tr đc lc trong vic
khng ch chi phí vn đu vào
mc nht đnh, hn ch tình trng
chi nhánh huy đng vn lãi sut quá
cao, đc bit là trong tình trng
chênh lch giá gia th trng 1 và
th trng 2.
Kh nng
đánh giá
- Không đánh giá đc kt qu
đóng góp thc t ca các đn v
- Tt c các chi nhánh đu đc đnh
giá công bng mt mc FTP
thông qua tng giao dch nên phát
sinh nhiu công vic s v tác
nghip hàng ngày, làm gim nng
sut lao đng.
- Duy trì b phn điu chuyn vn
ni b ti HSC và chi nhánh.
- Không phi x lý các công vic
điu chuyn vn ni b.
- Ch duy trì b phn qun lý điu
chuyn vn ni b ti HSC.
1.2 Kinh nghim qun lý vn ca mt s NHTM
1.2.1 Kinh nghim ca hai NHTM ln ti Singapore
Qua tìm hiu đc bit hin nay hu ht các ngân hàng hin đi ca nhiu quc
gia trên th gii đu áp dng c ch qun lý vn tp trung.
hc tp kinh nghim, BIDV đư tin hành kho sát vic trin khai áp dng c
ch ti hai NHTM ln hàng đu ca Singapore là DBS và OCBC, kt qu nh sau:
13
Bng 1.2
: Mt s ni dung ch yu ca c ch qun lý vn tp trung đư đc áp dng
ti hai ngân hàng DBS và OCBC (Singapore)
Ni dung
Thc hin ti 2 ngân hàng kho sát
V vic mua
bán vn ca
Trung tâm vn
Trung tâm vn thc hin mua vn và bán vn vi các đn v kinh doanh.