B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHệ MINH
NGUYN ỊNH NGC
NH HNG CA CÁC NHỂN T CHT LNG DCH V
N S THA MÃN KHÁCH HÀNG TI CÁC CÔNG TY
GIAO NHN VN TI QUC T
THÀNH PH H CHệ MINH LUN VN THC S KINH T THÀNH PH H CHệ MINH - NM 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
i
LI CM N
thc hin vƠ hoƠn thƠnh lun vn tt nghip nƠy, tôi đƣ nhn đc
rt nhiu s giúp đ ca quỦ thy cô giáo, đng nghip, bn bè vƠ gia đình.
Xin chơn thƠnh gi li cm n ti:
QuỦ thy cô giáo trng i hc Kinh t ThƠnh ph H Chí Minh đƣ ht
lòng truyn đt nhng kin thc quỦ báu trong sut thi gian tôi hc tp vƠ
nghiên cu ti trng. c bit, xin trơn trng gi li cm n đn GS.TS Võ
Thanh Thu đƣ tn tình hng dn tôi trong sut quá trình thc hin lun vn.
Xin gi li cm n các anh ch em đng nghip ti các công ty giao nhn
vn ti ThƠnh ph H Chí Minh đƣ h tr tôi rt nhiu trong quá trình điu
tra, thu thp thông tin ca khách hƠng vƠ đƣ tham gia vƠo quá trình kho sát.
Xin chơn thƠnh cm n bè bn các lp cao hc khóa 19 ca trng i
hc Kinh t ThƠnh ph H Chí Minh đƣ h tr tôi trong sut quá trình hc tp
vƠ thc hin đ tƠi nghiên cu.
Lòng tri ơn sơu sc nht xin đc gi đn Ba M, ngi luôn to mi
điu kin thun li cho tôi hc tp vƠ lƠ ngun đng lc ln giúp tôi hoàn
thƠnh lun vn nƠy.
Trong quá trình thc hin, mc dù đƣ n lc c gng, trao đi vƠ tip
thu các Ủ kin đóng góp ca quỦ thy cô giáo, đng nghip vƠ bè bn; tham
kho nhiu tƠi liu song cng không th tránh khi sai sót. Rt mong nhn
đc nhng Ủ kin đóng góp quỦ báu t quỦ thy cô vƠ bn đc.
Xin trơn trng cm n!
TP. H Chí Minh, tháng 11 nm 2012
Nguyn ình Ngc
ii
LI CAM OAN
CHNG 2 5
C S Lụ THUYT VÀ MỌ HỊNH NGHIểN CU 5
2.1 GII THIU 5
2.2 DCH V VÀ CHT LNG DCH V 5
2.2.1 Dch v 5
2.2.2 Dch v giao nhn vn ti 6
2.2.3 c trng ca dch v: 6
2.2.4 Các nghiên cu v cht lng dch v 7
2.3 O LNG CHT LNG DCH V 8
2.3.1 Mô hình cht lng dch v ca Parasuraman & tcg (1985) 8
2.3.2 Mô hình cht lng dch v giao nhn vn ti Ropmis (Vinh Van Thai &
Devinder Grewal, 2007) 11
2.3.3 ThƠnh phn cht lng giao nhn vn ti 12
2.4 S THA MẩN CA KHÁCH HÀNG 14
2.5 MI QUAN H GIA CHT LNG DCH V VÀ S THA MẩN
CA KHÁCH HÀNG 15
2.5.1 Mô hình nghiên cu ca Sheue-Ching Hong và Y.J. Jame 15
2.5.2 Mô hình nghiên cu ca Dng Quang Vinh 16
2.6 CÁC GI THUYT NGHIểN CU 17
2.7 MỌ HỊNH NGHIểN CU 19 iv
CHNG 3 20
PHNG PHÁP NGHIểN CU 20
3.1 GII THIU 20
3.2 THIT K NGHIểN CU 20
3.2.1 Nghiên cu s b 20
3.2.2 Nghiên cu chính thc 22
3.2.2.1 Mu nghiên cu đnh lng chính thc 22
v
5.3.2 Kin ngh v thƠnh phn qun tr 47
5.3.3 Kin ngh v thƠnh phn ngun lc 48
5.3.4 Kin nghi v thƠnh phn quá trình 49
5.4 HN CH CA TÀI VÀ HNG NGHIểN CU TIP THEO 50
TÀI LIU THAM KHO a
PH LC 1 e
DÀN BÀI THO LUN TAY ỌI e
PH LC 2 h
TịM TT KT QU NGHIểN CU NH TệNH h
PH LC 3 j
BNG CỂU HI NGHIểN CU NH LNG CHệNH THC j
PH LC 4 m
KIM NH CÁC THANG O BNG CRONBACH’S ANPHA m
1. Thang đo thƠnh phn ngun lc m
2. Thang đo thƠnh phn kt qu n
3. Thang đo thƠnh phn quá trình o
4. Thang đo thƠnh phn qun tr p
5. Thang đo thƠnh phn s tha mƣn khách hƠng q
PH LC 5 r
KT QU PHỂN TệCH NHỂN T KHÁM PHÁ (EFA) r
THÀNH PHN CHT LNG DCH V r
PH LC 6 v
KT QU PHỂN TệCH NHỂN T KHÁM PHÁ (EFA) v
THÀNH PHN THA MẩN KHÁCH HÀNG v
PH LC 7 w
KT QU PHỂN TệCH HI QUY w
PH LC 8 y
C IM CA MU KHO SÁT y
1
CHNG 1
TNG QUAN
1.1 Lụ DO CHN TÀI
Quá trình toƠn cu hóa đang din ra vi tc đ cao vƠ các quc gia trên
th gii đu không mun b cô lp mình vi nn kinh t th gii. Vì vy, các
quc gia ngƠy nay đu c gng m ca đ hi nhp vƠo nn kinh t toƠn cu.
Tuy nhiên, khi các quc gia m ca vƠ hi nhp vi th trng quc t thì các
doanh nghip trong nc luôn luôn phi đi đu vi mc đ cnh tranh ngày
càng gay gt hn. Vì vy, các doanh nghip trong nc thng phi n lc hn
trong công vic kinh doanh ca mình. Mt trong nhng vn đ các doanh
nghip quan tơm lƠ nhng yu t chính tác đng đn s tha mƣn ca khách
hƠng, nhm nơng cao giá tr cng nh nng lc cnh tranh ca doanh nghip.
Cng nh nhng doanh nghip khác, giá c vƠ cht lng dch v lƠ hai
yu t quan trng nht quyt đnh s thƠnh bi ca doanh nghip kinh doanh
dch v giao nhn vn ti quc t. Tuy nhiên, thc trng lƠ các công ty giao
nhn vn ti Vit Nam thng coi trng giá c vƠ dùng nó đ thu hút khách
hƠng. Trong khi h vn cha có s đu t vƠ quan tơm đúng mc v cht
lng dch v. Hn na, Vit Nam ngƠy cƠng hi nhp sơu vi quc t, nhu
cu xut nhp khu ngƠy cƠng tng, s lng khách hƠng ngƠy cƠng nhiu.
Khách hƠng trong ngƠnh vn có đc tính chuyên nghip, cơn nhc sơu sc
trong quyt đnh mua thì ngƠy cƠng tr nên khó tính hn đi vi cht lng
dch v. Do đó, s tha mƣn ca khách hƠng s lƠ ch tiêu quan trng đ giúp
công ty duy trì hot đng vƠ phát trin.
Xut phát t nhng vn đ bc thit trên, tác gi chn đ tƠi “nh
hng ca các nhơn t cht lng dch v đn s tha mƣn khách hƠng
ti các công ty giao nhn vn ti quc t ThƠnh ph H Chí MinhẰ.
2
Do gii hn v thi gian vƠ kh nng tip cn các doanh nghip trong
đon (1) nghiên cu s b vƠ (2) nghiên cu chính thc.
Nghiên cu s b
Nghiên cu s b đc thc hin bng phng pháp đnh tính s b và
đnh lng s b. Các nghiên cu s b nƠy đc thc hin ti các công ty
giao nhn vn ti quc t ThƠnh ph H Chí Minh, nhm mc đích xơy
dng vƠ hoƠn thin bn phng vn. Nghiên cu đnh tính s b thông qua
phng vn sơu vi 10 khách hƠng lƠ chuyên gia trong ngƠnh nhm điu chnh
vƠ b sung thang đo cht lng dch v giao nhn vn ti phù hp vi đc thù
ThƠnh ph H Chí Minh. Nghiên cu đnh lng s b đc thc hin bng
k thut phng vn trc tip 120 khách hƠng nhm hiu chnh vƠ hoƠn thƠnh
bn phng vn thông qua bng cơu hi.
Thông tin thu thp đc t nghiên cu đnh lng s b nƠy dùng đ
sƠng lc các bin quan sát dùng đ đo lng các khái nim thƠnh phn ca
cht lng dch v giao nhn vn ti. ánh giá đ tin cy thông qua h s
Cronbach’s Alpha, phơn tích nhơn t khám phá (EFA) bng phn mm x lỦ
s liu SPSS 11.5 đc s dng bc nƠy.
Nghiên cu chính thc
Nghiên cu chính thc đc thc hin bng phng pháp nghiên cu
đnh lng, thc hin vi k thut thu thp d liu thông qua hình thc phng
vn trc tip bng bn cơu hi. Mc đích ca nghiên cu nƠy nhm thu thp,
phơn tích d liu kho sát, khng đnh li các thƠnh phn cng nh giá tr vƠ
4
đ tin cy ca thang đo cht lng dch v giao nhn vn ti, vƠ kim đnh
mô hình lỦ thuyt.
Phng pháp đ tin cy Cronbach’s Alpha vƠ phơn tích nhơn t khám
phá (EFA) đc tác gi s dng đ đánh giá s b thang đo. Phng pháp
phơn tích hi quy bi thông qua phn mm x lỦ s liu SPSS 11.5 đ xác
đnh mc đ tác đng ca tng nhơn t cht lng dch v giao nhn vn ti
đn s tha mƣn ca khách hƠng.
đng ít nhiu có tính cht vô hình trong đó din ra s tng tác gia khách hƠng
vƠ các nhơn viên tip xúc vi khách hƠng, các ngun lc vt cht, hƠng hóa hay
h thng cung cp dch v - ni gii quyt nhng vn đ ca khách hƠng.
NgoƠi ra còn có nhiu quan đim khác nhau v dch v. Theo Zeithaml
vƠ Bitner (2000), dch v lƠ nhng công vic (deeds), nhng quy trình
(process) hay s thc hin (performances). Khác vi nhng sn phm vt cht
hu hình, dch v có đc tính vô hình (intangible), tính không th tách ri - sn
6
xut vƠ tiêu th đng thi (inseparable), tính không đng nht (heterogenous)
vƠ tính không th tn tr (unstoreable).
2.2.2 Dch v giao nhn vn ti
Theo khái nim ca liên đoƠn quc t các hip hi giao nhn (FIATA):
ắgiao nhn vn ti lƠ bt k dch v nƠo liên quan đn vn chuyn, gom hƠng,
lu kho, xp d, đóng gói hay phơn phi hƠng hóa cng nh các dch v ph
tr vƠ t vn có liên quan đn các dch v k trên, bao gm nhng không ch
gii hn nhng vn đ hi quan hay tƠi chính, khai báo hƠng hóa cho nhng
mc đích chính thc, mua bo him hƠng hóa vƠ thu tin hay nhng chng t
liên quan đn hƠng hóa.Ằ
Tóm li, dch v giao nhn vn ti bao gm: dch v vn chuyn t cng
đn cng, dch v xp d, dch v vn chuyn ni đa, dch v làm th tc hi
quan, dch v chng t giao nhn hƠng hóa, dch v kho bƣi, lu kho, lu bƣi,
lp các chng t vƠ lƠm các dch v khác có liên quan ti hƠng hoá, k c bao
bì đóng gói, ghi kỦ mƣ hiu vƠ phơn phi hƠng hoá trong quá trình t khơu sn
xut đn tay ngi tiêu dùng cui cùng.
2.2.3 c trng ca dch v:
Khi nghiên cu v dch v, ngi ta nhn thy dch v có các đc trng
c bn sau:
+ Tính vô hình: Sn phm ca dch v lƠ s thc thi. Khách hàng không
th thy, s, ngi vƠ nm sn phm trc khi mua. Giá tr ca dch v thng
cht lng k thut vƠ cht lng chc nng. Hình nh t hp liên quan ti
danh ting, truyn thng, nhƣn hiu, t tng ầ
8
Khi nói đn cht lng dch v, chúng ta không th không đ cp đn
đóng góp rt ln ca Parasuraman. Parasuraman & ctg (1985) đa ra mô hình
nm khong cách vƠ nm thƠnh phn cht lng dch v, gi tt lƠ
SERVQUAL. Trong các mô hình v cht lng dch v, có th nói mô hình
SERVQUAL là mô hình có nhiu u đim vƠ ph bin nht. Tuy nhiên, mi
ngƠnh dch v c th có nhng đc thù riêng ca chúng. Mt s nhà nghiên
cu khác cng đƣ kim đnh thang đo nƠy vi nhiu loi hình dch v khác
nhau cng nh ti nhiu quc gia khác nhau. Kt qu cho thy các thƠnh phn
ca cht lng dch v không thng nht vi nhau tng ngƠnh dch v vƠ
tng th trng khác nhau.
Trong lnh vc dch v giao nhn vn ti, các nhƠ nghiên cu cng
thng hay s dng mô hình SERVQUAL. Gn đơy Vinh Van Thai &
Devinder Grewal (2007) da vƠo nghiên cu đnh tính, lỦ thuyt dch v,
cht lng dch v vƠ thang đo SERVQUAL đa ra mô hình ROPMIS gm
sáu thƠnh phn: (1) Ngun lc (resources), (2) Kt qu (outcomes), (3) Quá
trình phc v (process), (4) Nng lc qun lỦ (management), (5) Hình nh và
thng hiu (images) và (6) Trách nhim xƣ hi (social responsibility).
T nhng nghiên cu trên cho thy rng cht lng dch v liên quan
đn nhng mong đi ca khách hƠng vƠ nhn thc ca h v dch v.
2.3 O LNG CHT LNG DCH V
2.3.1 Mô hình cht lng dch v ca Parasuraman & tcg (1985)
Parasuraman & ctg (1985, 1988, 1991) là mt trong nhng ngi tiên
phong nghiên cu v cht lng dch v. Nhng nhƠ nghiên cu nƠy đa ra
mô hình nm khong cách cht lng dch v vƠ b thang đo cht lng dch
v gi tt lƠ SERVQUAL.
Hình 2.1: Mô hình nm khong cách ca Parasuraman
(Ngun: Bùi Nguyên Hùng, 2004)
Trong mô hình nm khong cách, Parasuraman & ctg (1985) cho rng
cht lng dch v lƠ hƠm s ca khong cách th nm. Khong cách th nm
nƠy ph thuc vƠo các khong cách trc đó, ngha lƠ các khong cách 1, 2, 3
vƠ 4. Vì th, đ rút ngn khong cách th nm, hay lƠm tng cht lng dch
v, nhƠ qun tr dch v phi n lc rút ngn các khong cách nƠy (Bùi
Nguyên Hùng, 2004).
Mô hình SERVQUAL ca Parasuraman & ctg (1985) cho chúng ta mt
bc tranh tng th v cht lng dch v. Tuy nhiên, mô hình này mang tính
cht khái nim nhiu hn. Các gi thuyt trong mô hình phi cn thêm hàng
lot nghiên cu khác đ kim đnh chúng. Mt trong nhng nghiên cu này,
vƠ cng lƠ quan trng nht đó lƠ đo lng cht lng ca dch v đc cm
nhn bi khách hƠng. Do vy, đu tiên cn phi khái nim hóa các thƠnh phn
10
ca cht lng dch v cm nhn bi khách hƠng đ có th thit k mt thang
đo lng nó. Qua nhiu ln kim đnh mô hình, Parasuraman (1988) đi đn
kt lun lƠ, cht lng dch v bao gm 5 thƠnh phn c bn:
1. Tin cy (reliability): th hin qua kh nng thc hin dch v phù hp
vƠ đúng thi hn ngay t ln đu tiên.
mƣn ca khách hƠng, Cronin vƠ Taylor (1992) kt lun rng mc đ cm nhn
ca khách hƠng đi vi quá trình thc hin dch v ca doanh nghip đc
phn ánh tt nht chính là cht lng dch v.
B thang đo SERVPERF s dng 22 mc phát biu tng t nh
SERVQUAL, nhng ch đo lng s cm nhn ca khách hƠng qua quá trình
thc hin dch v ca doanh nghip.
2.3.2 Mô hình cht lng dch v giao nhn vn ti Ropmis (Vinh Van
Thai & Devinder Grewal, 2007)
Vinh Van Thai & Devinder Grewal (2007) cho rng, cht lng dch v
giao nhn vn ti có th đc mô hình thƠnh 6 thƠnh phn, đó lƠ:
(1) Ngun lc (resources): nói lên kh nng v tƠi chính, kh nng theo
dõi vƠ kim soát hƠng hóa, điu kin c s vt cht, trang thit b, c s h
tng v.v ầ
(2) Kt qu (outcomes): liên quan đn các sn phm hoc dch v ct lõi
mà khách hƠng nhn đc t công ty. Ví d: thi gian hoƠn thƠnh ca vic
giao nhn mt lô hƠng, giá thƠnh ca mt dch v đc cung cp, tính an toàn
hƠng hóa vƠ mc đ tin cy ca dch v.
(3) Quá trình (process): liên quan ti các yu t v s tng tác gia
nhơn viên vi khách hƠng. Ví d: lƠm th nƠo đ tha mƣn các mong mun vƠ
yêu cu ca khách hƠng thông qua thái đ vƠ cung cách phc v, kh nng
12
sn sƠng đáp ng yêu cu khách hƠng, ng dng nhng công ngh tt hn đ
phc v khách hàng.
(4) Qun lỦ (management): liên quan đn vic la chn vƠ trin khai các
ngun lc mt cách hiu qu đ bo đm đáp ng tt nhu cu khách hƠng.
Khai thác tt nhng k nng, tính chuyên nghip ca nhơn viên vƠ s hiu
bit ca h đ phc v tt nhu cu khách hàng.
(5) Hình nh (images): liên quan đn nhn thc tng th ca khách hƠng
v vic t chc dch v.
Hình 2.2: Mô hình nghiên cu Vinh Van Thai & Devinder Grewal (2007)
(1) Ngun lc: nói lên kh nng v tƠi chính, điu kin c s vt cht,
trang thit b, c s h tng v.vầ
(2) Kt qu: liên quan đn các sn phm hoc dch v ct lõi mà khách
hƠng nhn đc t công ty. Ví d: thi gian hoƠn thƠnh ca vic giao nhn
mt lô hƠng, giá thƠnh ca mt dch v đc cung cp
Ngun lc
(Resources)
Kt qu
(Outcomes)
Quá trình
(Process)
Qun lỦ
(Management)
Hình nh
(Image)
Trách nhim xƣ hi
(Social Responsibility)
S tha mƣn
ca khách hƠng
(Satisfaction)
H1(+)
giác ca mt ngi bt ngun t vic so sánh kt qu thu đc t sn phm
hoc dch v vi nhng k vng ca ngi đó.
Nh vy, mc đ tha mƣn lƠ hƠm ca s khác bit gia kt qu nhn
đc vƠ k vng ca khách hàng. Khách hƠng có th có cm nhn mt trong
15
ba mc đ tha mƣn sau. Nu kt qu thc hin kém hn so vi k vng thì
khách hƠng s không hƠi lòng. Nu kt qu thc hin tng xng vi k vng
thì khách hƠng s hƠi lòng. Nu kt qu thc t vt quá s mong đi thì
khách hƠng rt hƠi lòng, vui sng vƠ thích thú (Philip Kotler, 2004).
2.5 MI QUAN H GIA CHT LNG DCH V VÀ S THA
MÃN CA KHÁCH HÀNG
Các nghiên cu trc đơy cho thy rng gia cht lng dch v vƠ s
tha mƣn ca khách hƠng có mi quan h nhau:
2.5.1 Mô hình nghiên cu ca Sheue-Ching Hong và Y.J. Jame
ắAn Empirical Assesssment of Service Quality and Customer
Satisfaction in Professional Accounting FirmsẰ
Hình 2.3: Mô hình nghiên cu ca Sheue-Ching Hong và Y.J. Jame
Cht lng dch v nh hng thun chiu lên s tha mƣn ca khách hƠng.
Hình nh công ty nh hng thun chiu lên s tha mƣn khách hƠng.
16
Giá ca dch v nh hng trc tip vƠ gián tip đn s tha mƣn ca
khách hàng.
2.5.2 Mô hình nghiên cu ca Dng Quang Vinh
ắCht lng dch v nh hng đn s tha mƣn ca khách hƠng ti các
ca hƠng thc n nhanh ti ThƠnh ph H Chí MinhẰ, tác gi s dng mô
hình SERVQUAL vƠ lỦ thuyt ca Gronroos đ kho sát
Tác gi đƣ xơy dng mô hình vƠ các gi thuyt nh sau: