B GIÁO DC VÀ ÀO

I HC KINH T PHM TH HOÀI THU

TÁC NG CA NG C NGOI TI, S PHÙ HP
CA TRI THC CHUYN GIAO N MI QUAN H KHÓ KHN
VÀ HIU QU CA CHUYN GIAO TRI THC
TRONG ÀO TO THC S
I HC KINH T
PHM TH HOÀI THU
TÁC NG CA NG C NGOI TI, S PHÙ HP
CA TRI THC CHUYN GIAO N MI QUAN H KHÓ KHN
VÀ HIU QU CA CHUYN GIAO TRI THC
TRONG ÀO TO THC S

Chuyên ngành: Qun tr kinh doanh
Mã
60.34.01.02

i hc M TP. HCM, các anh ch và bn bè đã h tr nhit tình trong quá trình
kho sát, thu thp d liu phc v cho nghiên cu.
Gia đình và các bn bè các lp cao hc khóa 18 – i hc Kinh t TP. HCM
đã luôn đng viên, khuyn khích và h tr tôi trong khóa hc thc s cng nh
trong quá trình thc hin lun vn này.
Mc dù đã c gng ht sc mình đ thc hin lun vn này mt cách tt nht
có th. iu đó cng không giúp tôi tránh khi nhng sai sót trong nghiên cu. Vi
tinh thn cu tin, tôi mong s nhn đc nhng ý kin đóng góp, phn hi t phía
Thy cô và bn đc đ giúp tôi rút kinh nghim trong công tác và vic nghiên cu
ca mình sau này.
Trân trng,
Tp. H Chí Minh, tháng 12 nm 2012

Ngi thc hin
Phm Th Hoài Thu LI CAM OAN Tôi xin cam đoan lun vn này là do bn thân tôi nghiên cu và thc hin
di s hng dn khoa hc ca PGS.TS Nguyn ình Th.
Các s liu, kt qu nghiên cu trong lun vn là trung thc, D liu phân tích
trong lun vn là thông tin s cp thu thp thông qua bng câu hi đc gi đn

phn mm SPSS. Thang đo ca các khái nim nghiên cu da vào nghiên cu ca Gil
Dong Ko & ctg (2005), mt s nghiên cu khác và đc tác gi hiu chnh cho phù
hp vi ng cnh nghiên cu và điu kin thc tin ti Vit Nam. Thang đo đc kim
đnh thông qua phân tích đ tin cy Cronbach Alpha và phân tích nhân t khám phá
(EFA).

MC LC
LI CM N
LI CAM OAN
TÓM TT
MC LC
DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC CÁC HÌNH VÀ  TH
CHNG 1: TNG QUAN 1
1.1 Lý do chn đ tài 1
1.2 Mc tiêu nghiên cu 5
1.3 Phm vi và phng pháp nghiên cu 5
1.3.1 Phm vi nghiên cu 5
1.3.2 Phng pháp nghiên cu 6
1.4 Ý ngha thc tin ca đ tài 6
1.5 Kt cu ca báo cáo nghiên cu 7
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 9
2.1 Gii thiu 9
2.2 Tri thc và chuyn giao tri thc 9
2.2.1 Tri thc 10
2.2.2 Chuyn giao tri thc 12
2.2.2.1 nh ngha chuyn giao tri thc 12
2.2.2.2 S khác nhau gia “chia s tri thc” và “chuyn giao tri thc” 13
2.2.2.3 Các nhân t nh hng đn chuyn giao tri thc trong lnh vc đào to 14
2.2.2.4 Các nhân t liên quan đn nhà nghiên cu 15

4.3.2 ánh giá thang đo bng phân tích nhân t khám phá EFA 39
4.3.2.1 Thang đo s phù hp ca tri thc chuyn giao và đng c ngoi ti 39
4.3.2.2 Thang đo mi quan h khó khn (Arduous Relationship – AR) 41
4.3.2.3 Thang đo chuyn giao tri thc (Knowledge transfer - KT) 42
4.4 Phân tích hi quy 43
4.4.1 Mô hình hi quy 1 46
4.4.2 Mô hình hi quy 2 48
4.5 Phân tích nh hng ca các bin nhân khu hc lên các nhân t trong mô
hình 50
CHNG 5: KT LUN 53
5.1 Tóm tt ni dung nghiên cu 53
5.2 Các kt qu chính và đóng góp ca nghiên cu 54
5.2.1 V h thng thang đo 54
5.2.2 V mt lý thuyt 54
5.2.3 Hàm ý cho nhà qun lý giáo dc và hc viên 55
5.3 Các hn ch và hng nghiên cu tip theo 58
TÀI LIU THAM KHO 59
PH LC i
Ph lc 01 Dàn bài tho lun nhóm i
Ph lc 02 Bng câu hi kho sát chính thc iii
Ph lc 03 Kt qu kim đnh Cronbach’s alpha v
Ph lc 04 Kt qu phân tích nhân t khám phá EFA viii
Ph lc 05 Kt qu kim tra các gi đnh hi quy xiii DANH MC CÁC BNG BIU TRONG  TÀI

TÊN BNG S TRANG
Bng 3.1 Thang đo s chuyn giao tri thc 29
Bng 3.2 Thang đo mi quan h khó khn 30

Hình 2.2 : Mô hình nghiên cu đ xut 25
Hình 3.1: Qui trình nghiên cu 28
1 CHNG 1
TNG QUAN
1.1 LÝ DO CHN  TÀI
Trong th k 21, tri thc đc đánh giá là mt yu t quan trng bc nht không
nhng giúp cho t chc to ra mt hiu sut làm vic cao mà còn duy trì hiu sut
làm vic đó. Tri thc có đc ph thuc vào vic chuyn giao, chia s tri thc và
hc tp trong t chc. Các hot đng chuyn giao tri thc ca trng đi hc là mt
b phn không th tách ri và đóng mt vai trò ngày càng quan trng ca giáo dc
đi hc và sau đi hc. Cht lng ca giáo dc nh hng ti thu nhp cá nhân,
phân phi thu nhp và tng trng kinh t (Hanushek & ctg, 2007).
Sau hn 20 nm đi mi, nhng thành tu v
giáo dc ca nc ta đã khng
đnh vai trò quan trng trong công tác đào to đã giúp nâng cao dân trí, cht lng
ngun nhân lc và bi dng nhân tài cho đt nc. Nh nhng thành tu ca giáo
dc và các lnh vc xã hi khác mà ch s phát trin con ngi (HDI
1
) ca nc ta
theo bng xp loi ca Chng trình phát trin Liên hip quc trong nhng nm gn
đây có nhng tin b đáng k: t 0,688 xp th 109 trong s 174 quc gia vào nm
2000 đã tng lên 0,733 xp th 105 trong s 177 quc gia vào nm 2005 đn nm
2011 thì Vit Nam xp th 128 trên 187 nc đc kho sát. Ch s phát trin con
ngi HDI ca Vit Nam nm 2011 là 0,728. Ch s này đã tng 11% so vi mc
0,651 đc công b 10 nm trc đây nhng không thay đi so vi nm 2010. HDI
ca Vit Nam thp hn ca các nc trong khu vc nh Trung Quc, Malaysia,
Indonesia, Thái Lan, Philippines và cao hn Campuchia, Lào (UNDP, 2011).

và trình đ k nng mt cách bn vng (UNDP, 2011).
Trong báo cáo chin lc phát trin giáo dc Vit Nam giai đon 2009 –
2020 đã ch ra rng: Nhng thành tu ca giáo dc đã và đang góp phn quan trng
vào s phát trin kinh t - xã hi, gi vng an ninh chính tr ca đt nc trong hn
20 nm đi mi, to điu kin cho đt nc tham gia vào quá trình hi nhp quc
t. Tuy nhiên, báo cáo này cng ch ra rng cht lng đào to còn thp, công tác
qun lý giáo dc còn nhiu bt cp. Mc tiêu ca giai đon 2009 - 2020: n nm
2020 có ít nht 5% tng s sinh viên tt nghip đi hc có trình đ ngang bng vi
3

sinh viên tt nghip loi gii  các trng đi hc hàng đu trong khi ASEAN. 
đt đc mc tiêu đó, báo cáo cng đa ra các gii pháp mang tính chin lc:
Nâng cao hiu qu hot đng khoa hc công ngh trong các c s đào to và nghiên
cu, tng cng gn kt gia nghiên cu khoa hc vi nhu cu xã hi làm gia tng
hiu qu chuyn giao tri thc gia ging viên và hc viên, nhng tri thc đã hc
phi ng dng đc vào trong thc t mt cách có hiu qu. Vn đ hiu qu ca
chuyn giao tri thc trong công tác đào to, nghiên cu cng đc Trung Quc
quan tâm. H nghiên cu nhng kinh nghim và bài hc trong giáo dc ca Phng
Tây, tng cng s hp tác và trao đi trong ging dy và nghiên cu khoa hc, đc
bit là tng cng trao đi ging viên và hc viên đ chia s, tn dng đc ngun
lc quc t cht lng cao nhm nâng cao hiu qu giáo dc ca Trung Quc
(Richard Li-Hua, 2007).
Theo B GD&T, trong nm 2010 - 2011, c nc có 127 c s đào to thc
s, vi 64.116 hc viên cao hc  970 chuyên ngành; 150 c s đào to tin s (77
c s đào to là trng đi hc, 73 là vin nghiên cu) vi 5.584 nghiên cu sinh 
1.056 chuyên ngành. Tuy nhiên, trong nm hc, các c s đào to thc s và tin s
mi tuyn đc 32.165 hc viên cao hc, đt 85% so vi ch tiêu và 2.271 nghiên
cu sinh, đt 74% so vi ch tiêu ( Hp, 2011).
Ngoài nhng chuyên ngành đào to thc s trong nc, các c s đào to thc
s còn trin khai 127 chng trình liên kt đào to trình đ thc s vi các c s đào

vn đ ln nht hin nay là cha có s gn kt cht ch gia đào to tin s vi
nghiên cu khoa hc, dn đn cht lng lun án còn hn ch. Vic đánh giá lun
án  mt s hi đng vn còn tình trng n nang, cha thc s nghiêm khc, thng
thn và khách quan. Mt s nghiên cu sinh cha tích cc, thiu c gng, còn hin
tng sao chép lun án, không trung thc dn đn đn th t giác, khiu kin
(Khúc Hng Thin, 2012).
Hiu qu ca vic đào to sau đi hc nói chung và đào to thc s, tin s nói
riêng đang là mi quan tâm hàng đu ca Chính ph. Vn đ đt ra là làm th nào
đ gia tng hiu qu đào to giúp cho hc viên có th áp dng nhng tri thc đã tip
5

thu và ng dng nhng tri thc này vào thc t công vic ca mình mt cách hiu
qu.
Vic nghiên cu các nhân t nh hng đn hiu qu ca chuyn giao tri
thc là rt cn thit vì thông qua đó chúng ta có th đa ra đc nhng gii pháp
nhm nâng cao hiu qu ca chuyn giao tri thc.  đa ra nhng bng chng và
gii pháp mang tính khoa hc trong vic làm sao đ gia tng hiu qu ca chuyn
giao tri thc trong đào to thc s, tác gi thc hin đ tài: "TÁC NG CA
NG C NGOI TI, S PHÙ HP CA TRI THC CHUYN GIAO
N MI QUAN H KHÓ KHN VÀ HIU QU CA CHUYN GIAO
TRI THC TRONG ÀO TO THC S"
1.2 MC TIÊU NGHIÊN CU
Mc tiêu nghiên cu ca đ tài đc đt ra nh sau:
- Xác đnh mc đ nh hng ca đng c ca ngi hc, s phù hp ca tri
thc chuyn giao đn mi quan h khó khn trong đào to thc s ti các trng đi
hc trên đa bàn thành ph H Chí Minh.
- Xác đnh mc đ nh hng ca mi quan h khó khn đn chuyn giao tri
thc trong đào to thc s ti các trng đi hc trên đa bàn thành ph H Chí
Minh.
- Xem xét s khác bit gia nhng nhóm hc viên có đc đim khác nhau v

và chuyn giao tri thc ca các đi tng hc viên khác nhau (v chc v, nhóm
ngành hc, chng trình cao hc) s khác nhau vi đ tin cy 95%, t đó có th đa
ra các hàm ý chính sách phù hp đi vi nhng đi tng hc viên khác nhau, các
chng trình đào to khác nhau.
Giúp cho các nhà qun lý cng nh ging viên ti các c s đào to thc s
đ ra các gii pháp c th và phù hp nhm nâng cao hiu qu chuyn giao tri thc
trong lnh vc đào to thc s.
7

 tài này góp phn phát trin lý thuyt v chuyn giao tri thc trong lnh
vc đào to thc s giúp cho các nghiên cu sau này rng hn, tt hn. Ngoài ra, đ
tài còn là ngun tài liu tham kho hu ích trong nghiên cu v chuyn giao tri thc
trong đào to thc s.
1.5 KT CU CA BÁO CÁO NGHIÊN CU
Kt cu báo cáo nghiên cu gm có 5 chng:
Chng 1. Tác gi gii thiu v phn tng quan ca đ tài nghiên cu. Tác gi đ
cp đn tình hình thc tin v chuyn giao tri thc và nhng yu t đ tác gi quyt
đnh thc hin đ tài này. Tip theo là s trình bày v mc tiêu nghiên cu ca lun
vn, phm vi nghiên cu và phng pháp mà tác gi chn la đ thc hin. Cui
cùng, trong chng này là s trình bày v ý ngha ca nghiên cu đi vi thc tin
cho các nhà qun lý giáo dc và các ging viên trong hot đng đào to thc s ti
các trng đi hc trên đa bàn thành ph H Chí Minh.
Chng 2. Chng này tác gi trình bày v phn c s lý thuyt theo quan đim và
s tìm hiu, tham kho tài liu ca tác gi v ch đ nghiên cu. Tip theo là s đ
xut ca tác gi v mô hình nghiên cu mà mình thc hin.
Chng 3. Chng này trình bày v thit k nghiên cu và qui trình nghiên cu
ca tác gi, tip theo là s mô t v quá trình xây dng thang đo ca tác gi, da
trên các thang đo gc ca các nghiên cu trc.
Chng 4. Trình bày v phn phân tích kt qu kho sát mà b d liu mà tác gi
thu thp đc. Trong chng này tác gi cng xây dng li mô hình cui cùng cho

2001) đn ng dng tri thc (Beccerra-Fernandez, 2007) và thm chí c vic hc
tp và đi mi ca t chc (Lam, 1998; Vakola & Rezgui, 2000).
Giáo dc bc đi hc và cao hc góp phn to ra s giàu có và kh nng cnh
tranh kinh t (Richard Li-Hua, 2007). Trong đó chuyn giao tri thc có th tr thành
mt cht xúc tác mnh m đ đt đc các mc tiêu này (Champika & ctg, 2009).
Chuyn giao tri thc trong giáo dc có th din ra di nhiu hình thc nh
ti các d án liên doanh (Richard Li-Hua, 2000), các chng trình liên kt đào to
(Richard Li-Hua, 2007), kêu gi các trng đi hc nc ngoài vào hot đng trong
nc và kt ni nhng trng đi hc đó vi nn kinh t đa phng (Dickson,
2009).
2.2 TRI THC VÀ CHUYN GIAO TRI THC
10

2.2.1 Tri thc
Tri thc (knowledge) là nim tin mà ngi ta cho là đúng và khi làm theo
nim tin đó s giúp gia tng hiu qu công vic ca cá nhân (Alavi & Leidner,
2001).
Theo Champika Liyanage & ctg (2009), tri thc có th đc xem xét di
nhiu góc đ khác nhau, có th xem tri thc là: mt trng thái ca nhn thc, mt
đi tng, mt quy trình, mt điu kin truy cp thông tin hay mt kh nng ca
con ngi (Alavi & Leidner, 2001).
Tri thc đc th hin ch yu  hai dng: tri thc n và tri thc hin. Cách
phân loi này da trên mc đ phc tp ca tri thc (Koulopoulos & Frappaolo,
1999).
- Tri thc n là ''Tri thc không th phát biu, không trc quan và không th
biu đt thông qua ngôn ng'' (Polanyi, 1962). ây là tri thc nm trong b não con
ngi và không th d dàng nm bt hoc mã hóa (Wong & Radcliffe, 2000;
Nonaka & Takeuchi, 1991; McAdam & McCreedy, 1999). Tri thc n rt khó hoc
thm chí không th nm bt và truyn ti (Koulopoulos & Frappaolo, 1999;
Pederson, 2003). Tuy nhiên, tri thc n mang li nhiu giá tr cho t chc hn.

Hình 2.1: H thng th bc ca tri thc
Ngun: Bender & Fish (2000)
S tinh
thông
(
Expertise
)

Tri thc
(Knowledge)
Thông tin (Information)
D kin (Data)

Cá nhân hóa
(Individualised)

Nâng cao
thông qua
kinh nghim,
giáo dc và hun luyn
Bin đi

áp dng tri thc mi (Kirst, 2000); nng lc và k nng ca h thng hn ch
(Hemsley-Brown & Oplatka, 2005) là mt s tr ngi chính trong vic hp th và
ng dng kt qu nghiên cu. Cho dù lý do bt ngun t phía nhà nghiên cu hay t
phía ngi s dng, đa s đu công nhn chuyn giao tri thc gia nhng nhà
nghiên cu và hc viên cn phi đc khuyn khích và thúc đy mnh m hn na
vì đó là cách duy nht làm gim khong cách gia nhà nghiên cu và ngi s dng
tri thc (Becheikh & ctg, 2010).
2.2.2.1 nh ngha chuyn giao tri thc
Hin nay có nhiu đnh ngha khác nhau v chuyn giao tri thc, mt s nhà
nghiên cu đánh đng vic chia s tri thc vi chuyn giao tri thc (Huber, 1991).
Sau này, nhiu nghiên cu v chuyn giao tri thc đã đ xut mt mô hình tng
quát là “ngun chuyn giao và bên tip nhn”.
Theo Champika & ctg (2009), chuyn giao tri thc đc xem xét di các
góc đ khác nhau: chuyn giao tri thc theo quan đim lý thuyt, chuyn giao tri
thc theo quan đim là hot đng ca s giao tip, chuyn giao tri thc là s dch
ngha. Seaton, R.A.F.(2002) nêu ví d chuyn giao tri thc là s dch ngha: thay vì
13

nói "đây là điu mà tôi bit” thì li nói: "đây là hiu bit ca tôi và tri thc đó có
ngha vi bn”.
Theo Ko & ctg (2005) chuyn giao tri thc là s truyn đt tri thc t phía
ngun (chuyn giao) và đc hc hi, áp dng bi bên tip nhn.
Champika & ctg (2009) (k tha t Christensen, 2003) đnh ngha chuyn
giao tri thc là vic nhn din (tip cn) tri thc đã tn ti, tip thu tri thc đó và
sau đó áp dng tri thc này đ phát trin ý tng mi hoc ci thin các ý tng
hin có đ làm cho công vic đc thc hin nhanh hn, tt hn hoc an toàn hn
trc đó.
Vì vy, v c bn thì chuyn giao tri thc không ch là khai thác ngun tài
nguyên có th tip cn đc, tc là tri thc, mà còn là vic làm th nào đ con
ngi tip thu và hp th đc tri thc nhm làm cho công vic ca h đt đc

chuyn giao tri thc liên quan đn vic ch đng ph bin nhng điu mình bit cho
ngi khác hoc ch đng hc hi và xin ý kin t vn ca ngi khác.
Theo Nonaka & Takeuchi (1991), chia s tri thc là mt giai đon quan trng
trong quá trình chuyn giao tri thc.
2.2.2.3 Các nhân t nh hng đn chuyn giao tri thc trong lnh vc đào to
Các nhân t nh hng đn chuyn giao tri thc là nhng thuc tính ca tri
thc giúp cho vic chuyn giao tri thc gia các bên tr nên d dàng hn. Mt s
nghiên cu trc đây đã khám phá ra các thuc tính ca tri thc tác đng trc tip
lên kt qu ca quá trình chuyn giao tri thc. Trc ht tri thc đc chuyn giao
phi d hiu đi vi phía tip nhn; nên s dng ngôn ng đn gin, rõ ràng, chính
xác và s dng các ví d, nhng kinh nghim thc tin đ din gii, minh ha
(Kilgore & Pendleton, 1993; Kirst, 2000). Tri thc hin đã đc h thng hóa chc
chn s đc chuyn giao và gii thích mt cách d dàng hn so vi tri thc n bi
l tri thc hin đc th hin thông qua các khái nim thông dng vi ngôn t chính
xác (t ng, con s, biu tng, đ th…) (Rynes & ctg, 2001). Tuy nhiên Benjamin
Martz & Shepherd (2003) cho rng: không ch có tri thc hin mà chính tri thc n
15

s làm gia tng hiu qu ca quá trình chuyn giao tri thc trong đào to. iu đó
đc gii thích bi trong giáo dc, tri thc chuyn giao thng là các kinh nghim
ca cá nhân và tp th cng nh nhng tri nghim thc tin có giá tr cho ngi s
dng tri thc (Abdoulaye, 2003, Anis & ctg, 2004)
Hiu qu ca vic chuyn giao tri thc trong bi cnh giáo dc còn ph
thuc vào vic tri thc đc chuyn giao có đc áp dng trong thc tin hay
không. Hemsley-Brown & Sharp (2003) cho thy vic tri thc chuyn giao nu
không đc áp dng trong thc tin s tr thành mt trong nhng rào cn quan
trng nht đi vi phía tip nhn tri thc. Vic ng dng ph thuc vào các đc
trng ca tri thc trong bi cnh giáo dc (giá tr, thc tin…) đáp ng cho nhng
nhu cu c th và đc s dng mt cách d dàng bi các hc viên (Cooley &
Bickel, 1985; Kirst, 2000; Lloyd & ctg, 1997; Love, 1985).