B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH H TH ANH THI
MT S GII PHÁP PHÁT TRIN DCH V NGÂN
HÀNG IN T TI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIP
VÀ PHÁT TRIN NÔNG THÔN VIT NAM
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh - 2012
B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH H TH ANH THI
MT S GII PHÁP PHÁT TRIN DCH V NGÂN
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các t vit tt
Danh mc các bng, biu đ, hình v
Li m đu
Các chng Trang
CHNG I : TNG QUAN V NGÂN HÀNG IN T VÀ DCH V
NGÂN HÀNG IN T 1
1.1.Khái nim v thng mi đin t và dch v ngân hàng đin t 1
1.1.1.Thng mi đin t 1
1.1.2.Dch v ngân hàng 2
1.1.3. Dch v ngân hàng đin t 3
1.2.Mt s hot đng ca ngân hàng đin t 4
1.3.u và nhc đim ca dch v ngân hàng đin t 4
1.3.1.u đim ca dch v ngân hàng đin t 4
1.3.2.Nhc đim ca dch v ngân hàng đin t 6
1.4.Tính tt yu phi phát trin dch v hàng đin t 8
1.5.Các nhân t nh hng đn vic phát trin dch v ngân hàng đin t 10
1.5.1.iu kin pháp lý 10
1.5.2.iu kin công ngh 11
1.5.3.iu kin v con ngi 12
1.6.Các ri ro trong hot đng ca ngân hàng đin t 13
1.6.1.Ri ro v an toàn, bo mt 14
1.6.2.Ri ro v thit k, lp đt và vn hành, bo trì h thng 14
1.6.3.Ri ro v đi tác 14
1.6.4.Ri ro công ngh 15
1.6.5.Ri ro nhm ln 15
1.6.6.Ri ro v lut pháp 15
1.6.7.Ri ro v s c 16
AGRIBANK đn 2015 61
3.2.Mt s gii pháp phát trin dch v ngân hàng đin t ti AGRIBANK
t nay cho đn 2015 62
3.2.1.a dng hóa, phát trin các dch v ngân hàng đin t 62
3.2.2.Hin đi hóa công ngh ngân hàng và phát trin c s h tng đng nht 64
3.2.3.Nâng cao cht lng ngun nhân lc 65
3.2.4.Nâng cao cht lng dch v ngân hàng đin t 67
3.2.5.y mnh vic qung bá, đa dch v ngân hàng đin t đn vi khách hàng69
3.2.6.Nhóm gii pháp hn ch ri ro trong vic cung cp dch v ngân hàng
đin t 70
3.2.7.Nhóm gii pháp v chính sách nhà nc 77
Kt lun 79
Ph lc 1
Ph lc 2
Tài liu tham kho DANH MC CÁC T VIT TT
AGRIBANK Ngân hàng nông nghip và phát trin nông thôn Vit Nam
VCB Ngân hàng thng mi c phn ngoi thng Vit Nam
EAB Ngân hàng thng mi c phn ông Á
ACB Ngân hàng thng mi c phn Á Châu
Techcombank Ngân hàng thng mi c phn k thng Vit Nam
HSBC Ngân hàng
CITIBANK Ngân hàng
WTO The World Trade Organization
AGRIBANK t nm 2009-2011
Biu đ 2.2 : Gii tính
Biu đ 2.3 : Trình đ
Biu đ 2.4 : Lý do cha s dng dch v ngân hàng đin t
Biu đ 2.5 : Trin vng s dng dch v ngân hàng đin t
Biu đ 2.6 : Ngun nhn bit dch v Ngân hàng đin t
Biu đ 2.7 : Tin ích ca dch v ngân hàng đin t
Biu đ 2.8 : Dch v ngân hàng đin t mà khách hàng đang s dng
Biu đ 2.9 : Mc đích s dng dch v ngân hàng đin t
Biu đ 2.10 : Gii thiu dch v ngân hàng đin t vi ngi khác
Bng 2.1 : ánh giá v mc đ hài lòng ca khách hàng đi vi dch v ngân
hàng đin t ca AGRIBANK
Bng 2.2 : So sánh dch v Internet Banking ca AGRIBANK vi mt s ngân
hàng khác
Bng 2.3 : So sánh dch v Mobile Banking ca AGRIBANK vi mt s ngân
hàng khác
Bng 2.4 : So sánh dch v Phone Banking ca AGRIBANK vi mt s ngân
hàng khác
Ph lc 1 : Phiu kho sát ý kin ca khách hàng v dch v ngân hàng đin t
ti AGRIBANK.
Ph lc 2 : Tng kt phiu kho sát ý kin ca khách hàng v dch v ngân
hàng đin t ti AGRIBANK.
nhp, đc bit là nâng cao tính cnh tranh trong nn kinh t hi nhp nh hin nay.
Dch v ngân hàng đin t phát trin mang li s tin li, tit kim và nhanh
chóng, đáp ng cho nhu cu phát trin ca thi đi kinh t m. Tuy nhiên, vic phát
trin dch v mi này vn còn nhng khó khn và thách thc.
Vi mong mun góp phn cho s phát trin an toàn, bn vng và nâng cao cht
lng dch v ngân hàng đin t ca AGRIBANK đ cnh tranh vi ngân hàng trong
nc và nc ngoài, tác gi chn đ tài : “Mt s gii pháp phát trin dch v ngân
hàng đin t ti Ngân hàng nông nghip và phát trin nông thôn Vit Nam” làm
lun vn tt nghip cao hc kinh t.
2. Mc tiêu nghiên cu :
Mc tiêu ca vic nghiên cu là tìm hiu chung v dch v ngân hàng đin t và
tình hình s dng dch v này ti AGRIBANK. Cui cùng, bài nghiên cu đa ra các
gii pháp phát trin dch v ngân hàng đin t cho AGRIBANK trong thi gian ti.
3. Phm vi nghiên cu :
- Không gian : Ngân hàng nông nghip và phát trin nông thôn Vit Nam
- Thi gian : t nm 2010-2011
- Ni dung : Các dch v ngân hàng đin t ca AGRIBANK.
4. Phng pháp nghiên cu :
- Lun vn đã s dng mt s phng pháp chính yu nh sau :
- Phng pháp điu tra kho sát : da vào s liu tng hp t phiu điu tra kho
sát thc t mt s khách hàng ca AGRIBANK.
- Phng pháp thng kê: da vào s liu thng kê t các ngun báo cáo ca
AGRIBANK, các tp chí sách báo, internet….
5. B cc ca Lun vn :
Bài Lun vn gm 3 chng :
- Chng 1 : Tng quan v Ngân hàng đin t và dch v ngân hàng đin t
- Chng 2 : Tình hình phát trin dch v ngân hàng đin t ti AGRIBANK.
- Chng 3 : Mt s gii pháp góp phn phát trin dch v Ngân hàng đin t ti
AGRIBANK.
Theo WTO, “Thng mi đin t bao gm vic sn xut, qung cáo, bán
hàng và phân phi sn phm đc mua bán và thanh toán trên mng internet, nhng
đc giao nhn mt cách hu hình, c các sn phm giao nhn cng nh nhng
thông tin s hóa thông qua mng internet”.
Theo APEC, “Thng mi đin t là công vic kinh doanh đc tin hành
thông qua truyn thông s liu và công ngh in k thut s”.
Theo y ban Châu Âu : “Thng mi đin t đc hiu là vic thc hin hot
đng kinh doanh qua các phng tin đin t. Nó da trên vic x lý và truyn d
liu đin t di dng text, âm thanh và hình nh”…
2
Các đim đc bit ca thng mi đin t so vi các kênh phân phi truyn
thng là tính linh hot cao đ v mt cung ng và gim thiu ln phí tn vn ti vi
các đi tác kinh doanh. Các phí tn khác thí d nh phí tn đin thoi, đi li đ liên
h khách hàng hay phí tn trình bày gii thiu sn phm dch v cng đc gim
xung. Mc dù vy, ti các dch v vt cht c th, khong cách không gian vn còn
phi đc khc phc và vì th đòi hi mt kh nng tip nhn phù hp nht đnh.
1.1.2.Dch v ngân hàng :
Th trng dch v tài chính là mt khái nim mi do T chc thng mi th
gii (WTO) đa ra nhm hình thành các quy tc ng x gia các nc thành viên
WTO trong hot đng thng mi dch v. Theo WTO “Mt dch v tài chính là bt
k dch v nào có tính cht tài chính, đc mt nhà cung cp dch v tài chính cung
cp. Dch v tài chính bao gm mi dch v bo him và dch v liên quan đn bo
him, mi dch v ngân hàng và dch v tài chính khác (ngoi tr bo him)”.
Trong bng danh mc phân loi các dch v theo khu vc ca WTO thì dch
v tài chính đc xp trong phân ngành th 7 trong 12 phân ngành dch v.
WTO phân loi dch v thành 12 ngành
1.Dch v kinh doanh.
2.Dch v liên lc.
Vit Nam ban hành ngày 31 tháng 07 nm 2006 : Hot đng ngân hàng đin t là
hot đng ngân hàng đc thc hin qua các kênh phân phi đin t. Kênh phân
phi đin t là h thng các phng tin đin t và quy trình t đng x lý dch v
đc các t chc tín dng s dng đ giao tip vi khách hàng và cung ng các sn
phm, dch v ngân hàng cho khách hàng.
Dch v ngân hàng đin t bao gm tt c các dng ca giao dch gia ngân
hàng và khách hàng (cá nhân hoc t chc) da trên quá trình x lý và chuyn giao
d liu s hóa nhm cung cp sn phm dch v ngân hàng.
Dch v ngân hàng đin t đã và đang áp dng ti Vit Nam là dch v ngân
hàng ti nhà (home-banking), dch v ngân hàng qua đin thoi (phone – banking);
dch v ngân hàng qua đin thoi di đng (mobile – banking); trung tâm dch v
4
khách hàng qua đin thoi (call – center); ngân hàng trên mng internet (Internet –
banking) ; dch v qun lý lung tin (CMS).v.v….
Hin nay, ngân hàng đin t tn ti di hai hình thc : Hình thc ngân hàng
trc tuyn, ch tn ti trên môi trng mng internet, cung cp dch v 100% thông
qua môi trng mng và mô hình kt hp gia hai h thng ngân hàng thng mi
truyn thng và đin t hóa các dch v truyn thng, tc là phân phi nhng sn
phm dch v c trên nhng kênh phân phi mi. Ngân hàng đu t ti Vit Nam
ch yu phát trin theo mô hình này.
1.2. Mt s hot đng ca dch v ngân hàng đin t:
Ngân hàng đin t đóng vai trò quan trng trong vic h tr thng mi đin
t cho các doanh nghip nh:
o M L/c;
o Chuyn khon, chuyn tin ;
o Thanh toán hóa đn
o Vay trc tuyn;
o Thông báo t đng;
M rng phm vi và thi gian hot đng :
“Dch v Ngân hàng đin t” giúp các ngân hàng to và duy trì mt h thng
khách hàng rng rãi và bn vng. Khách hàng có th giao dch vi ngân hàng bt k
ni đâu, bt k lúc nào mà h cm thy thun tin nht. “Ngân hàng đin t” s giúp
cho khách hàng thc hin các giao dch vi đi tác nhanh gn và chính xác mi lúc
mi ni.
u đim đi vi khách hàng:
Tin li : “Dch v Ngân hàng đin t” giúp cho khách hàng có th
liên lc vi ngân hàng mt cách nhanh chóng, thun li đ thc hin mt s nghip
v ti bt k thi đim nào và bt c ni đâu. iu này đc bit có ý ngha đi vi
nhng khách hàng có ít thi gian đn trc tip tr s ca ngân hàng, hoàn toàn tin
li đi vi nhng khách hàng có s lng giao dch nhiu vi giá tr giao dch tng
đi mà không cn đn tin mt. Hn na, vi nhng tiêu chun đã đc ngân hàng
chun hóa thì khách hàng luôn đc phc v tn ty, chính xác thay vì tùy thuc vào
6
thái đ phc v khác nhau ca nhân viên ngân hàng. ây là u đim vut tri ca
“Dch v ngân hàng đin t” so vi dch v ngân hàng truyn thng.
Tc đ và chính xác: “Dch v ngân hàng đin t” cho phép khách hàng thc
hin và xác nhn các giao dch vi đ chính xác cao và rt nhanh ch trong vài giây.
Tit kim chi phí: mc phí giao dch qua : “Dch v ngân hàng đin t” thp
hn so vi ti quy giao dch, khách hàng không phi tn thêm chi phí vn chuyn
Hiu qu : khách hàng ch đng qun lý toàn b các tài khon ca
mình, nm bt chi tit tng giao dch, đng thi khách hàng đc cung cp thông tin
cp nht nht nhng hoàn toàn min phí t trang web ca ngân hàng.
u đim đi vi toàn th nn kinh t : “Dch v ngân hàng đin t” còn đem
li nhng li ích to ln đi vi toàn th nn kinh t :
Giúp cho khách hàng gim bt vic tiêu dùng bng tin mt. Chính ph gim
đc chi phí trong vic in và qun lý s lng tin in ra cho th trng. Ngoài ra,
vic khách hàng s dng dch v ngân hàng đin t giúp chính ph xác đnh chính
nghip. ó là nhng trang web thng đc bt đu bng https thay cho http và
cui trang phi có hình chic khóa. iu này tránh cho ngi s dng truy cp vào
trang web gi.
Thông tin : Khi giao dch trc tip ti quy vi nhân viên thì khách
hàng s đc cung cp thông tin đy đ hn, chi tit hn so vi giao dch qua
Internet – banking.
Nhc đim đi vi ngân hàng :
Ngun nhân lc: đi ng nhân viên phi đm bo đc đào to tt v
chuyên ngành công ngh thông tin và truyn thông đ đáp ng các yêu cu h tr và
chuyn giao các công ngh hin đi luôn đc cp nht. Bên cnh đó, vic hn ch
v kh nng s dng ting Anh và các k nng làm vic vi các phng tin máy
móc hin đi khác cng là nhng nhc đim trong vic qun tr, vn hành h thng.
Vn đu t ln : Khi kt ni vào Internet thì ngân hàng phi có h
thng bo mt đ mnh đ đi phó vi ri ro trên phm vi toàn cu. Vì vy, ngân
hàng phi đu t ngun vn ln vào công ngh hin đi, đúng đnh hng, chi phí d
phòng, chi phí bo trì, duy trì và phát trin h thng, đi mi công ngh trong tng
lai. Ngoài ra, vic đu t này có mang li hiu qu cao hay không còn ph thuc vào
8
h thng đu t c s h tng truyn thông ca c quc gia và có s phi hp, liên
thông gia các ngân hàng.
Ri ro cao: Vn và công ngh tuy là vn đ không phi d vt qua,
nhng cng có th khc phc đc, vn đ nan gii hn là ch tính an toàn và bo
mt ca h thng E-banking. Ri ro ln nht ca dch v ngân hàng đin t là h
thng b xâm nhp, b gi mo, la đo trong thanh toán. Mt khác, đc trng ca
dch v ngân hàng đin t khác vi dch v ngân hàng truyn thng là nhanh chóng
đa sn phm dch v mi ra th trng, thi gian th nghim ngn nên nguy c xy
ra ri ro cao.
Ph thuc vào công ngh : Giao dch E-banking đc thc hin trên
các h thng máy tính, trang thit b công ngh thông tin, mng internet. iu này
lc” buc ngân hàng phi thích ng.
S dng dch v ngân hàng đin t s đáp ng yêu cu phc v nhanh, chính
xác, an toàn và tin li cho khách hàng, đy mnh các hot đng ca ngân hàng.
Mt khác, mt h thng ngân hàng đ mnh s đm bo cho quc gia tn
dng đc li th và khc phc đc nhng hn ch ca quá trình toàn cu hóa. Sc
mnh chi phi quá trình toàn cu hóa là s chu chuyn nhanh các ngun vn quc t
ngn và dài hn trên phm vi toàn cu vi s tr giúp ca thng mi đin t toàn
cu và c th là phát trin ngân hàng đin t.
Mt khi lng ngun vn quc t s đ vào quc gia có môi trng đu t
các điu kin v ngân hàng đin t liên quan hp dn. Ngc li, dòng vn đó có th
li “ào ào chy ra”, nu nh môi trng kinh doanh quc gia đó yu vi mt h
thng ngân hàng hot đng kém hiu qu.
Phát trin dch v ngân hàng đin t là mt trong nhng điu kin giúp cho h
thng ngân hàng nc ta tr nên mnh hn trong xu th m ca, hi nhp quc t v
ngân hàng.
Tóm li, có th thy mun tn ti và phát trin đòi hi các ngân hàng
Vit Nam phi vn lên mnh m đ gii quyt nhiu vn đ trong hot đng ca
ngân hàng. Mt trong nhng vn đ có tính quyt đnh trong xu th cnh tranh ca
h thng ngân hàng Vit Nam ngày này là phi phát trin dch v ngân hàng đin t
trong h thng ngân hàng thng mi Vit Nam.
10
1.5.Các nhân t nh hng đn vic phát trin dch v ngân hàng đin t
1.5.1.iu kin pháp lý:
Dch v ngân hàng đin t vi vic s dng công ngh mi đòi hi khuôn kh
pháp lý mi. Các dch v ngân hàng đin t ch có th trin khai đc hiu qu và an
toàn khi các dch v này đc công nhn v mt pháp lý.
Vn bn đu tiên điu chnh chuyên sâu v lnh vc này là Lut giao dch đin
t đc Quc hi ban hành vào tháng 11 nm 2005, đt nn tng pháp lý c bn cho
trin khai các ng dng thng mi đin t trong xã hi.
1.5.2.iu kin công ngh:
An ninh bo mt đã tr thành vn đ sng còn ca ngành ngân hàng trong thi
đin t hóa. An ninh bo mt cng là mi quan tâm hàng đu ca khách hàng khi
quyt đnh la chn hình thc thanh tóan phi tin mt. Vì vy, nu thiu nhng bin
pháp an toàn bo mt thì vic phát trin dch v ngân hàng đin t không th thc
hin đc.
Mã hóa đng truyn:
gi bí mt khi truyn ti thông tin gia hai thc th nào đó ngi ta tin
hành mã hóa chúng. Mã hóa thông tin là chuyn thông tin sang mt dng mi khác
dng ban đu, dng mi này đc gi chung là vn bn mã hóa. Có hai thut toán mã
hóa. Thut toán quy c, còn gi là thut toán mã hóa đi xng. Theo đó, ngi gi
và ngi nhn s dùng chung mt chìa khóa. ó là mt mã s bí mt dùng đ mã
hóa và gii mã mt thông tin mà ch có ngi nhn và ngi gi bit đc. Tuy
nhiên, vi thut toán này còn nhiu vn đ đt ra, ví d : s lng các khóa s tng
rt nhiu khi lng khách hàng tng kéo theo vic qun lý s đc t chc nh th
nào….
Thut toán mã khóa công khai, còn đc gi là thut toán mã hóa bt đi
xng, gii quyt đc vn đ trao đi khóa thut toán quy c. Theo đó, thut toán
mã hóa bt đi xng s quy c vic s dng hai khóa, mt khóa dùng đ mã hóa và
khóa còn li dùng đ gii mã. Vic nhn mt thông tin đc thc hin an toàn và bo
mt khi thông báo mt khóa (khóa chung) và gi bí mt khóa còn li (khóa bí mt).
Bt k khách hàng nào cng có th mã hóa thông tin đ ngh ca mình bng cách s
12
dng khóa chung nhng ch duy nht ngi s hu khóa bí mt mi có th gii mã
và đc thông tin đó.
ây là công ngh an toàn bo mt thông tin trên các ng dng và đc bit s
dng trong giao dch ngân hàng đin t. Thut toán mã hóa công khai đc s dng
dùng tin mt thay vì các dch v thanh toán đin t. Do vy, phát trin kinh t và ci
thin mc sng luôn luôn là nhng yu t tiên quyt cho vic phát trin các dch v
ngân hàng đin t.
S hiu bit và chp nhn các dch v ngân hàng đin t: Thói quen và s
yêu thích dùng tin mt, tính “ì” ca khách hàng trc các dch v mi có th là
nhng tr ngi chính cho vic phát trin các dch v ngân hàng đin t. S chng có
lý do nào cho các ngân hàng cung cp dch v ngân hàng đin t mà không đc s
chp nhn ca khách hàng. S hiu bit ca đông đo khách hàng v các dch v
ngân hàng đin t và ích li ca các dch v này là ht sc cn thit. Rõ ràng, các
dch v ngân hàng đin t là các dch v hin đi và tt. Tuy vy, chúng ta không th
cho rng có các dch v tt là đ. xúc tin các dch v ngân hàng đin t các ngân
hàng cung cp các dch v này cn phi làm cho khách hàng bit rng có nhng dch
v nh vy và hng dn h s dng các dch v đó mt cách d hiu, ngn ngn và
hiu qu nht.
Ngun nhân lc ca Ngân hàng : Các h thng thanh toán đin t đòi hi
mt lc lng ln lao đng đc đào to tt v công ngh thông tin và truyn thông
đ cung cp các ng dng cn thit, đáp ng yêu cu h tr và chuyn giao các tri
thc k thut thích hp. Thiu các k nng đ làm vic trên Internet và làm vic vi
các phng tin hin đi khác, hn ch v kh nng s dng ting Anh, ngôn ng
cn bn ca Internet cng là nhng tr ngi cho vic phát trin các dch v thanh
toán đin t.
1.6.Các ri ro trong hot đng ca ngân hàng đin t:
Ri ro trong hot đng ca ngân hàng đin t là kh nng xy ra tn tht khi
thc hin hot đng ri ro trong hot đng ca ngân hàng đin t. Các ri ro trong
hot đng ngân hàng đin t bao gm các hành đng vô ý hay c ý xy ra trong hot
đng ngân hàng đin t làm nh hng bt li đn uy tín, thng hiu, hot đng
14
hàng ngày, tính tuân th pháp lý ca ngân hàng hay gây tht thoát tài sn ca ngân