B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T Tp. H CHệ MINH
TRN INH T PHÁT TRIN DCH V NGÂN HÀNG BÁN L
TI NGỂN HÀNG TMCP PHNG NAM
LUN VN THC S KINH T
Tôi xin cam đoan lun vn Thc s kinh t “Phát trin dch v ngân hàng bán l ti
Ngân hàng thng mi c phn Phng Nam” là kt qu ca quá trình hc tp, nghiên
cu đc lp, nghiêm túc ca tôi.
Các s liu s dng trong lun vn là trung thc, có ngun gc rõ ràng, đc trích
dn có tính k tha, đc tng hp và phát trin t các báo cáo, tp chí, các công trình
nghiên cu khoa hc đã đc công b trên th vin đin t, trên các website…
Các gii pháp nêu trong lun vn đc rút ra t c s lỦ lun và da trên nhng
điu kin v hoàn cnh, môi trng, tình hình thc t ti Ngân hàng Phng Nam.
Ngi vit lun vn:
Trn inh T
Lp Ngân hàng êm 3 – Khóa 18 – Trng i hc Kinh t TP.HCM
MC LC
DANH MC CÁC CH VIT TT i
MC LC HỊNH VÀ BNG BIU ii
LI M U 1
CHNG 1: TNG QUAN V DCH V NGÂN HÀNG BÁN L 4
1.1 Khái nim và đc đim ca dch v ngân hàng bán l 4
1.1.1 Khái nim dch v NHBL 4
1.1.2 Phân bit gia dch v NHBL và dch v NH bán buôn 5
1.1.3 c đim dch v NHBL 6
1.2 Các loi dch v ngân hàng bán l 7
1.2.1 Nhóm sn phm huy đng vn 7
1.2.2 Nhóm sn phm, dch v tín dng bán l 9
1.2.3 Sn phm dch v thanh toán 10
1.2.4 Dch v ngân hàng đin t (dch v e-banking) 11
2.2.1 Môi trng kinh doanh 40
2.2.2 Phân tích thc trng phát trin dch v NHBL ti NH Phng Nam 44
2.2.3 ánh giá v phát trin dch v NHBL ti NH Phng Nam 57
Tóm tt chng 2 66
CHNG 3: GII PHÁP PHÁT TRIN DCH V NGÂN HÀNG BÁN L TI
NHTMCP PHNG NAM 67
3.1 Xu hng v dch v NHBL ti th trng Vit Nam trong thi gian ti 67
3.1.1 Nhu cu dch v NHBL ti th trng Vit Nam vn rt tim nng 67
3.1.2 Tc đ phát trin ca th trng NHBL khá cao 68
3.2 nh hng phát trin dch v NHBL ti NH Phng Nam thi gian ti 69
3.3 Gii pháp phát trin dch v NHBL ti NH Phng Nam 69
3.3.1 Các gii pháp cn thc hin ngay 69
3.3.2 Hoàn thin chính sách phát trin dch v NHBL 70
3.3.3 Nhóm gii pháp hoàn thin và đa dng hoá các sn phm dch v NHBL 72
3.2.4 Nhóm gii pháp nâng cao nng lc tài chính và qun tr ri ro 76
3.2.5 Nhóm gii pháp tác đng v phía khách hàng 77
3.2.6 Nhóm gii pháp h tr 79
3.4 Kin ngh đi vi NHNN 84
3.4.1 Hoàn thin h thng pháp lut NH 84
3.4.2 Nâng cao nng lc ca NHNN v điu hành chính sách tin t 86
3.4.3 Nâng cao nng lc ca NHNN v thanh tra, giám sát NH 87
3.4.4 Hoàn thin các quy đnh pháp lỦ v nghip v và dch v NH 87
3.4.5 NHNN phát huy vai trò đnh hng và là cu ni trong hp tác gia các
NHTM ti Vit Nam 88
Tóm tt chng 3 89
KT LUN 90
DANH MC TÀI LIU THAM KHO 92
PH LC
HÌNH
Hình 2.1: S đ t chc NH Phng Nam 37
Hình 2.2: Tc đ tng huy đng vn dân c và tc đ tng tng huy đng 48
Hình 2.3: Tín dng bán l giai đon 2009-6/2012 49
Hình 2.4: Huy đng vn giai đon 2009-6/2012 57
Hình 2.5: T trng tín dng bán l/tng d n giai đon 2009-6/2012 58
BNG BIU
Bng 1.1: Tiêu chí phân bit dch v NH bán buôn và dch v NHBL 6
Bng 2.1: Tng hp các sn phm bán l ca NH Phng Nam 39
Bng 2.2: Mt s ch tiêu hot đng giai đon 2009-6/2012 40
Bng 2.3: T trng huy đng vn dân c trên tng huy đng 45
Bng 2.4: C cu huy đng vn dân c theo k hn 46
Bng 2.5: Tc đ tng huy đng vn dân c so vi tc đ tng tng huy đng 47
Bng 2.6: C cu tín dng bán l theo k hn 50
Bng 2.7: Cht lng tín dng bán l giai đon 2009-6/2012 51
Bng 2.8: Doanh s và thu phí thanh toán quc t giai đon 2009-6/2012 52
Bng 2.9: S lng và doanh s th giai đon 2009-6/2012 52
Bng 2.10: Th phn th ca mt s NH đn 31/12/2011 53
Bng 2.11: Qui mô vn điu l, vn t có và tng tài sn ca mt s ngân hàng 63
1
LI M U
1. TệNH CP THIT CA TÀI
Sau cuc khng hong tài chính các ngân hàng bán l (NHBL) trên khp th gii
phi vt v đ to n tng tích cc vi khách hàng cng nh duy trì kh nng cnh
tranh do phi đi mt vi các thách thc to ln t bên ngoài. Nhng khon n ln đang
Xut phát t nhng vn đ trên, tôi đã chn đ tài: “Phát trin dch v ngân hàng bán l
ti Ngân hàng TMCP Phng Nam” vi hy vng đc đóng góp mt phn nh vào s
thành công ca NH Phng Nam trong tng lai.
2. MC ệCH NGHIểN CU:
tài tp trung phân tích thc trng, đánh giá thành tu và hn ch trong vic phát
trin dch v NHBL ti NH Phng Nam trong thi gian qua. Trên c s đó đa ra
nhng gii pháp thit thc nhm đy mnh dch v NHBL, góp phn nâng cao nng
lc cnh tranh ca NH Phng Nam.
3. I TNG VÀ PHM VI NGHIểN CU CA TÀI:
Nghiên cu các nhân t nh hng đn hot đng bán l ca NH Phng Nam bao
gm các nhân t khách quan, các nhân t thuc v khách hàng, các nhân t thuc v
ngân hàng nh v công ngh, v chin lc, mng li phân phi, hot đng
marketing, hot đng chm sóc khách hàng…
Phm vi nghiên cu ca đ tài là hot đng bán l ti h thng NH Phng Nam
trên c nc trong mi liên quan so sánh vi các ngân hàng thng mi khác.
3 4. PHNG PHÁP NGHIểN CU:
Lun vn ch yu da trên nhng phng pháp điu tra thng kê kt hp vi
phng pháp phân tích, so sánh, quy np, tng hp đ hoàn thành mc tiêu nghiên cu
đã đt ra.
5. ụ NGHA KHOA HC VÀ THC TIN CA TÀI:
ánh giá thc trng dch v NHBL ti NH Phng Nam, đng thi xác đnh
đc v th cnh tranh trong vic phát trin dch v NHBL ca NH Phng Nam so vi
các ngân hàng thng mi trong nc và nc ngoài.
Xác đnh nhng tn ti và nguyên nhân gây cn tr, làm hn ch kh nng đy
mnh hot đng ngân hàng bán l ti NH Phng Nam.
xut các gii pháp giúp NH Phng Nam hoàn thin và phát trin dch v
NHBL gn vi tình hình thc t.
19.100 ATM, 708 ALMs (Automated Lending Machines: máy cho vay t đng), mng
internet, đin thoi và th, cng nh lc lng bán hàng Primerica Financila Services.
Gobal Consumer phc v cho hn 200 triu tài khon cá nhân, cung cp sn phm và
dch v đ đáp ng các nhu cu tài chính ca các các nhân và doanh nghip nh”.[13]
5
- Ca JPMorganChase: “Dch v Tài chính Bán l đáp ng các nhu cu v tài chính cho
các cá nhân và các doanh nghip nh thông qua h thng ATM ln th hai toàn quc
và mng li chi nhánh đng th t M…” [13]
Nh vy luôn có 3 nhân t chính trong s miêu t v dch v NHBL mà da vào đó
các NH t chc hot đng bán l ca mình: đi tng đc phc v; các sn phm dch
v cung ng và các kênh phân phi kt ni ngi tiêu dùng vi các sn phm dch v.
Vy chúng ta có th nói rng: dch v NHBL là mt nhóm các sn phm và dch v
mà NH cung cp cho ngi tiêu dùng và các DNVVN thông qua các chi nhánh, mng
internet và các kênh khác.
1.1.2 Phân bit dch v NHBL và dch v NH bán buôn
Theo cách hiu truyn thng, trong lnh vc thng mi hàng hóa, bán buôn là hình
thc bán hàng thông qua các trung gian, đi lỦ có th có nhiu cp trung gian, đi lỦ, đ
bán vi khi lng hàng hóa ln mà không bán nh l, trc tip cho ngi mua. Song,
trong lnh vc NH thì phi hiu nh th nào cho đúng bn cht ca dch v NH bán
buôn và dch v NHBL.
Thc cht là rt khó đ đa ra mt tiêu chí nào đó phân bit chính xác gia dch v
NH bán buôn và dch v NHBL. Tuy nhiên, vn có mt s đc trng và tiêu chí sau đ
nhn din đc th nào là dch v NH bán buôn và th nào là dch v NHBL.
6
Bng 1.1 Tiêu chí phân bit dch v NH bán buôn và dch v NHBL
Tiêu chí
Dch v NHBL
Dch v NH bán buôn
khách hàng ca dch v NHBL vô cùng ln gm các cá nhân, các DNVVN, k c dch
v NH phi tín dng cho các tp đoàn DN ln.
- Giá tr tng khon giao dch không cao, chi phí bình quân tính trên mi giao dch
thng ln.
7
- Sn phm ca dch v NHBL va có sn phm thuc tài sn n nh tit kim dân c,
va có sn phm thuc tài sn có nh cho vay cá nhân, cho vay DNVVN.
- Phng thc qun lỦ, phân phi, tip th và yêu cu v ngun nhân lc khác vi NH
bán buôn.
- S phát trin ca dch v NHBL tùy thuc rt ln vào trình đ CNTT ca nn kinh t
nói chung và ca bn thân mi NH nói riêng.
- H thng cung cp các dch v NHBL là ngành có li th kinh t theo quy mô và li
th kinh t theo phm vi mà hiu mt cách đn gin là quy mô càng ln, s ngi tham
gia càng nhiu thì chi phí càng thp và càng thun tin cho ngi s dng.
1.2 Các loi dch v NHBL
1.2.1 Nhóm sn phm huy đng vn:
Huy đng vn là mt nghip v truyn thng ca NHTM, góp phn hình thành nên
ngun vn hot đng ca NHTM. Vn huy đng là tài sn bng tin ca các t chc và
cá nhân mà NH đang tm thi qun lỦ và s dng vi trách nhim hoàn tr. Ch có các
NHTM mi đc quyn huy đng vn di nhiu hình thc khác nhau. Vn huy đng
trong NHTM đc chia làm 4 loi chính:
1.2.1.1 Tin gi không k hn/ tin gi thanh toán
Tin gi không k hn là loi tin gi mà ngi gi tin (ch tài khon) đc s
dng mt cách ch đng và linh hot không b ràng buc v mt thi gian.
Tin gi không k hn là loi tin gi đ phc v nhu cu giao dch, thanh toán cho
ch tài khon nh tr tin hàng hóa, dch v, rút tin mt t máy ATM, chuyn tin…
Ch tài khon gi tin vào tài khon NH không nhm mc đích hng lãi mà vì nhu
cu giao dch, thanh toán. Chính vì vy lãi sut không phi là công c đ thu hút ngun
vn này, mà công c chính là dch v mà NH cung cp kèm theo phi là dch v có
là ngun vn có các đc đim sau:
_ Tính n đnh chc chn: nhng ngi mua k phiu, chng ch tin gi tit kim,
trái phiu ngân hàng ch đc hoàn vn khi đáo hn. ây là đc đim ni bt ca loi
ngun vn này.
_ Lãi sut (chi phí s dng vn) thng cao hn lãi sut tin gi đnh k, do đó hp
dn hn đi vi khách hàng.
_ Loi vn này không đc tái lp thi gian nh tin gi đnh k nhng bù li ngi
s hu có th th chp, cm c đ vay vn ti NH.
1.2.2 Nhóm sn phm, dch v tín dng bán l:
Dch v tín dng bán l bao gm: dch v cho vay tiêu dùng, cho vay cá nhân (cho
vay du hc, cho vay mua ôtô, cho vay mua nhà tr góp, tài tr d án chuyên bit…),
cho vay cm c, th chp, cho vay h gia đình và cho vay các DNVVN và dch v bo
lãnh.
Cùng vi s phát trin ca nn kinh t - xã hi, t trng cho vay cá nhân và gia đình
trong d n tín dng ca NHTM ngày càng cao. Cho vay cá nhân hin chim mt t
trng rt quan trng trong danh mc đu t ca các NHTM trên th gii.
c đim đi vi cho vay cá nhân:
+ Quy mô ca tng món vay nh, nhng s lng các món vay nhiu. Vì vy chi
phí bình quân trên mt đng vn cho vay mà NH phi chu cao hn các loi cho vay
khác. Do đó lãi sut cho vay ca loi hình này thng cao hn so vi lãi sut các loi
cho vay DN ln.
10
+ Th trng rng và không ngng tng trng: s phát trin ca xã hi, ca quy
mô dân s ngày càng tng, nhu cu nâng cao cht lng cuc sng ca dân c thúc đy
gia tng nhu cu cho loi sn phm cho vay cá nhân.
+ Nhu cu vay tiêu dùng ca khách hàng thng ph thuc vào chu k kinh t, nó
tng lên trong thi k nn kinh t hng thnh và gim đi khi kinh t suy thoái.
+ Nhu cu vay ca khách hàng thng ít co giãn vi lãi sut. Thông thng,
ngi vay quan tâm ti s tin phi thanh toán hn là lãi sut mà h phi chu.
1.2.4 Dch v ngân hàng đin t (dch v e-banking):
Trên th gii, dch v e-banking đã đc các NH cung cp, cho phép khách hàng
thc hin các giao dch NH mt cách trc tuyn thông qua các phng tin nh máy vi
tính (PC banking, Home banking), đin thoi c đnh (Phone banking), đin thoi di
đng (Mobile banking) hay thit b tr giúp cá nhân (Personal Digital Assistant – vit
tt PDA)… Qua đó khách hàng có th truy cp tài khon vào mi thi đim, vn tin tài
khon trc tuyn, chuyn tin, nhn và thanh toán hóa đn trc tuyn mà không phi
đn NH.
Các tin ích mà sn phm mang li:
+ Cho phép khách hàng có tài khon ti NH có th trc tip thanh toán các hóa
đn dch v sinh hot hàng ngày nh đin, nc, đin thoi, bo him, các đn hàng
mua sm trc tuyn…
+ Khách hàng có th nhanh chóng có đc thông tin v s d tài khon, chi tit
giao dch, các thông tin v lãi sut, t giá, chng khoán…
12
+ Các khách hàng quan tâm đn th trng chng khoán có th đt lnh t xa (đt
lnh mua, bán chng khoán) thông qua h thng đng thi theo dõi bin đng giá
chng khoán.
+ Cho phép ngi s dng chuyn tin t tài khon ca mình sang tài khon khác
hoc np tin tr trc vào đin thoi di đng.
Nh vy vi s phát trin ca công ngh và nhu cu ca nn kinh t, xu hng phát
trin ca dch v NH tin ti NH đin t là mt xu th tt yu vì dch v NHBL đin t
đem đn s thun tin, an toàn, tit kim cho khách hàng trong quá trình thanh toán và
s dng ngun thu nhp ca mình. ây là xu hng chung ca các NH trong khu vc
và trên th gii, phc v đi tng khách hàng cá nhân và h kinh doanh nh, đm bo
cho các NH qun lỦ ri ro hu hiu, cung ng dch v cht lng cao cho khách hàng,
đnh hng kinh doanh, th trng sn phm mc tiêu, giúp NH đt hiu qu kinh
doanh ti u.
Tuy nhiên, đ dch v e-banking có th phát trin mt cách vng chc, nhanh
_ Hot đng kiu hi: đây là mt sn phm dch v NH ch yu phc v chuyn tin
ca các cá nhân đi ra nc ngoài hoc t nc ngoài v. Hin nay các NHTM đang
khai thác các kênh kiu hi chuyn tin thông qua các công ty dch v kiu hi trong
nc và quc t.
_ Thu h, chi h: đây là dch v mà NH đc các ch tài khon y nhim thc hin
các dch v thu h tin np vào tài khon, chi tin phc v các nhu cu hot đng kinh
doanh ca ch tài khon.
14
_ Dch v t vn tài chính, t vn đu t chng khoán: nh kh nng tp hp và phân
tích thông tin tài chính khin cho NHTM t lâu đã đc khách hàng yêu cu thc hin
hot đng t vn tài chính, đc bit là v tit kim và đu t. NH ngày nay cung cp
nhiu dch v t vn tài chính đa dng, t chun b v thu và k hoch tài chính cho
các cá nhân đn t vn v các c hi th trng trong và ngoài nc cho khách hàng
kinh doanh.
_ Bo qun tài sn h: Nh u th ca các NHTM là ni kiên c dùng đ bo v tin
bc và các vt có giá khác ca bn thân NH nên các NHTM có điu kin đ thc hin
nghip v bo qun vt có giá ca khách hàng. Các ngân hàng thc hin vic lu gi
vàng, các giy t có giá và các tài sn khác cho khách hàng trong két (vì vy còn gi là
dch v cho thuê két). NH thng gi h nhng tài sn tài chính, giy t cm c hoc
nhng giy t quan trng khác ca khách vi nguyên tc an toàn, bí mt, thun tin.
Dch v này phát trin cùng vi nhiu dch v khác nh mua bán h các giy t có giá
cho khách, thanh toán lãi hoc c tc h…
_ Dch v y thác: do hot đng trong lnh vc tài chính, các NH có rt nhiu chuyên
gia v qun lỦ tài chính. Vì vy, nhiu cá nhân và DN đã nh NH qun lỦ tài sn và
qun lỦ hot đng tài chính h. Dch v y thác phát trin sang c y thác vay h, y
thác cho vay h, y thác phát hành, y thác đu t… Thm chí các NH đóng vai trò là
ngi đc y thác trong di chúc, qun lỦ tài sn cho khách hàng đã qua đi bng cách
công b tài sn, bo qun các tài sn có giá. Nhiu khách hàng còn xem NH nh mt
chuyên gia t vn tài chính.
loi và đa dng, phong phú. Khách hàng thng s dng nhiu dch v khác nhau. Khi
16
NH đa ra đc nhiu dch v hp dn thì ngun li nhun t khách hàng mang li cho
NH càng ln.
+ Phân tán, hn ch ri ro: đa dng hóa kinh doanh sang lnh vc bán l góp phn
gim ri ro. Khi các NHTM ch tp trung vào dch v NH bán buôn, vào nhng khách
hàng ln, ri ro cao. Thc t, mt s NH trên th gii tp trung vào bán buôn và b phá
sn (Lehman Brothers – M, Northern Rock – Anh quc…), trong khi nhng NH phát
trin dch v bán l li đng vng trong giai đon khng hong kinh t th gii. Lnh
vc bán l vi hàng triu khách hàng nh có nhiu nhu cu khác nhau s không b nh
hng ln khi mt s khách hàng ra đi. Thêm na, khi lnh vc bán buôn gp khó
khn, nhu cu v sn phm bán l vn cao và vic phát trin lnh vc này s giúp cho
NH thu đc li nhun, bù đp cho nhng suy gim ca lnh vc bán buôn.
+ Tng ngun vn ngn hn vi chi phí đu vào thp, tng thu nhp cho NH t
chênh lch lãi sut đu ra (lãi sut cho vay) và lãi sut đu vào (lãi sut tin gi) và t
khon thu phí thanh toán, đc bit là thu hút đáng k ngun vn trung và dài hn, dch
v NHBL to ngun vn trung và dài hn tng đi n đnh t nhng khon tin gi
tit kim có k hn ca khách hàng cá nhân, h gia đình là ch yu, nhng ngun vn
này li có đc không nhiu t các tp đoàn và DN có quy mô ln, trong khi nhu cu
v ngun vn trung và dài hn đi vi h cn rt ln. Bên cnh đó, còn tin gi có k
hn ca các DNVVN.
Hn na, NH còn nhn tin gi tit kim không k hn đi vi cá nhân, h gia đình
và nhn gi tin gi không k hn ca DNVVN, vi mc đích đ thanh toán, nhng
NH tr lãi sut cho loi tin gi này thp hn nhiu so vi tin gi có k hn và tin
gi tit kim có k hn. NH s dng ngun vn này đ cp tín dng cho khách hàng,
thu nhp ca NH càng tng, nu chênh lch gia lãi sut đu ra và lãi sut đu vào
càng ln. Ngoài ra NH còn gia tng thu nhp đáng k t cung cp dch v thanh toán
và hu nh không có ri ro.
17