B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHệ MINH
Lể THY MINH PHNG
GII PHÁP NỂNG CAO HIU QU HUY NG
VN TRONG DỂN C TI NGÂN HÀNG
THNG MI C PHN U T VÀ PHÁT
TRIN VIT NAM CHI NHÁNH SÀI GÒN LUN VN THC S KINH T
CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Mã s: 60.34.02.01
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
TS. Lể TN PHC
TP. H CHệ MINH ậ Nm 2012
MC LC
Trang bìa ph
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các ký hiu, các ch vit tt
Danh mc các bng biu,các hình
LI M U 1
1. Lý do chn đ tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu 2
3. i tng và phm vi nghiên cu 2
4. Phng pháp nghiên cu 2
1.4 Bài hc kinh nghim t các nc khác trên th gii 22
1.4.1 Kinh nghim t Trung Quc 22
1.4.2 Kinh nghim t Ngân hàng ANZ 23
1.4.3 Bài hc kinh nghim rút ra t vic nghiên cu kinh nghim ca các nc. 24
KT LUN CHNG 1 26
CHNG 2: THC TRNG HIU QU HUY NG VN TRONG DỂN C TI NGÂN
HÀNG THNG MI C PHN U T VÀ PHÁT TRIN VIT NAM
CHI NHÁNH SÀI GÒN 27
2.1 Gii thiu v Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam Chi nhánh
Sài Gòn 27
2.1.1 S hình thành và phát trin ca BIDV Sài Gòn 27
2.1.2 Tình hình hot đng kinh doanh ca BIDV Sài Gòn 27
2.2 Hot đng huy đng vn trong dân c ti Ngân hàng TMCP u t và Phát
trin Vit Nam Chi nhánh Sài Gòn 2008 - 2012 30
2.2.1 Tc đ tng trng ca huy đng vn dân c ti BIDV Sài Gòn 32
2.2.2 C cu ngun vn tin gi dân c 34
2.2.2.1 C cu ngun vn huy đng theo k hn 34
2.2.2.2 C cu ngun vn huy đng theo tin t 37
2.2.3 Thu nhp ròng t hot đng huy đng vn trong dân c ca BIDV Sài Gòn . 39
2.2.4 Tng quan gia ngun vn huy đng dân c và cho vay ti BIDV Sài Gòn 44
2.3 Kho sát s hài lòng ca khách hàng v hot đng huy đng vn trong dân c
ca BIDV Sài Gòn 45
2.3.1 Kt qu kho sát: 45
2.3.1.1 Thông tin mu nghiên cu: 45
2.3.1.2 ánh giá các thang đo: 47
2.3.2 Kim đnh mô hình và gi thuyt nghiên cu: 52
2.3.3 Hn ch ca kho sát 56
2.4 ánh giá hot đng huy đng vn dân c ca BIDV Sài Gòn 57
2.4.1 Nhng kt qu đt đc 57
2.4.2 Nhng hn ch còn tn ti và nguyên nhân 58
3.3.2.4 Nâng cao cht lng công tác phc v khách hàng 80
3.3.2.5 Xây dng chính sách đng lc hp lý 81
3.3.2.6 Công tác tip th, khuyn mãi, qung bá hình nh BIDV Sài Gòn 82
3.3.2.7 Phát trin mng li hot đng 83
3.3.2.8 Gia tng thi gian huy đng vn 83
3.4 Các gii pháp h tr 84
KT LUN CHNG 3 87
KT LUN 88
DANH MC TÀI LIU THAM KHO
PH LC
DANH MC CÁC BNG BIU
Bng 2.1 Tình hình hot đng kinh doanh ca BIDV Chi nhánh Sài Gòngiai đon
2008-2012 28
Bng 2.2 Tng ngun vn huy đng ca BIDV Sài Gòn giai đon 2008 -2012 31
Bng 2.3So sánh qui mô ngun vn huy đng dân c ca BIDV Sài Gòn và mt s chi
nhánh ti Tp.HCM nm2012 33
Bng 2.4 C cu ngun vn huy đng dân c theo k hn giai đon 2008 -2012 35
Bng 2.5 C cu ngun vn huy đng theo tin t ca BIDV Sài Gòn 2008 -2012 38
Bng 2.6 C cu tng thu nhp ca BIDV Sài Gòn t nn 2008-2012 40
Bng 2.7: C cu thu nhp t hot đng huy đng vn ca BIDV Sài Gòn 41
Bng 2.8 Thu ròng t huy đng vn dân c giai đon 2008 - 2012 42
Bng 2.9 Tng quan gia ngun vn huy đng dân c và cho vay ti BIDV Sài Gòn
giai đon 2008 - 2012 44
Bng 2.10 Ngh nghip theo mu nghiên cu 45
Bng 2.11 Thu nhp theo mu nghiên cu 46
Bng 2.12 Thng kê mô t các thành phn nh hng đn s hài lòng 46
Bng 2.13 Cronbach anpha ca các thành phn nghiên cu 48
Bng 2.14 Cronbach anpha ca thang đo s hài lòng 50
Bng 2.15 Kt qu phân tích nhân t EFA ca các thành phn đo lng s hài lòng ca
TW: Trung Ung
USD: Dolar M
VN: Vit Nam đng
XNCN: Xã hi Ch ngha
DANH MC CÁC HÌNH
Hình 1.1: C ch điu chuyn vn ni b FTP 14
Hình 1.2: Mô hình lý thuyt ca đ tài 21
Hình 2.1 T trng các ngun vn huy đng theo đi tng
giai đon 2008 - 2012 30
Hình 2.2 Kt qu kim đnh mô hình lý thuyt 55
Hình 3.1 Mô hình Kim t tháp phân đon khách hàng 70 1
LI M U
1. Lý do chn đ tài
Hin nay, các ngân hàng thng mi đang phát trin mnh m trong th
trng tài chính ht sc sôi đng cùng vi s cnh tranh không kém phn gay gt
và quyt lit v vn ngun nhân lc, cht lng dch v và công ngh, nhm gia
tng hiu qu hot đng, gia tng th phn và ti đa hóa li nhun. Vn đ đt ra đi
vi các ngân hàng thng mi là mun tn ti bn vng và phát trin thì hot đng
kinh doanh đòi hi phi đt đn mc tiêu là ct gim chi phí nhm nâng cao li
nhun. thc hin đc mc tiêu này, mt yu t vô cùng quan trng là huy đng
vn vì công tác huy đng vn chính là nn tng, là s sng còn ca các ngân hàng
thng mi. Ngun vn các ngân hàng huy đng đc xut phát t nhiu ngun
khác nhau, nhng ch yu vn là ngun tin gi t t chc và dân c. Hin nay,
BIDV nói chung và BIDV Chi nhánh Sài Gòn nói riêng vi đnh hng tr thành
mt trong nhng ngân hàng bán l hàng đu Vit Nam thì hot đng huy đng vn
ca ngân hàng và các yu t tác đng đn s hài lòng ca khách hàng s dng các
sn phm huy đng vn ti BIDV Sài Gòn.
Phm vi nghiên cu: Nghiên cu trong phm vi BIDV Sài Gòn.
4. Phng pháp nghiên cu
Lun vn s dng phng pháp mô t - gii thích, đi chiu - so sánh, phân
tích - tng hp. Ngoài ra, lun vn còn thu thp thêm thông tin và s liu liên quan
đn vn đ nghiên cu t các sách tham kho, tp chí, báo đin t, các quy đnh liên
quan đn hot đng huy đng vn ca ngân hàng thng mi ca Ngân hàng Nhà
nc Vit Nam.
5. ụ ngha thc tin ca đ tài
Lun vn t vic nghiên cu trên c s lý thuyt v hot đng huy đng vn
tin gi cho đn vic ng dng vào thc t hot đng huy đng vn tin gi nói
chung và tin gi huy đng vn dân c nói riêng ti BIDV Sài Gòn. Trên c s
phân tích, đánh giá hot đng huy đng vn dân c ti BIDV Sài Gòn cùng vi vic
đánh giá các nhân t nh hng đn s hài lòng ca khách hàng đi vi hot đng
3
huy đng vn dân c ca BIDV, tôi đã đa ra các gii pháp nhm nâng cao hiu qu
công tác huy đng vn dân c ti BIDV Sài Gòn. Do đó, lun vn không ch có ý
ngha thc tin đi vi hot đng huy đng vn dân c ti BIDV Sài Gòn nói riêng
mà còn có th đc ng dng đ góp phn nâng cao hiu qu huy đng vn nói
chung ti các chi nhánh khác trên đa bàn Tp.HCM.
6. Ni dung kt cu ca lun vn
CHNG 1: TNG QUAN V HIU QU HOT NG HUY NG
VN TRONG DỂN C TI CÁC NGỂN HÀNG THNG MI.
CHNG 2: THC TRNG HIU QU HUY NG VN TRONG
DỂN C TI NGỂN HÀNG THNG MI C PHN U T VÀ PHÁT
TRIN VIT NAM CHI NHÁNH SÀI GÒN.
CHNG 3: GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU HUY NG VN
TRONG DỂN C TI NGÂN HÀNG THNG MI C PHN U T VÀ
ca ngân hàng.
Tin gi dân c là ngun có quy mô ln trong tng ngun huy đng ca
NHTM. Dân c cng đng thi là thành phn chính ca nn kinh t nên xét v tng
th nu ngun tin gi dân c đc tp trung s to ra mt ngun vn ln cho ngân
hàng. Và chi phí huy đng t dân c có nh hng rt ln đn chi phí huy đng chung
ca tng ngun huy đng và là mt trong nhng ch tiêu quan trng đ ngân hàng quyt
đnh lãi sut cho vay.
Nh vy, tng vn huy đng t tin gi dân c có vai trò quan trng trong
vic các NHTM quyt đnh khi lng ngun vn cung cp cho nn kinh t, giúp
các doanh nghip có kh nng tài chính ln mnh đu t đ sn xut, cnh tranh vi
các doanh nghip nc ngoài, tng thu nhp trong nn kinh t.
5
1.1.1.3 Vai trò ca hot đng huy đng vn trong dân c
i vi nn kinh t
Huy đng t dân c ca NHTM đc s dng đ b sung lng vn cho nn
kinh t, nâng cao mc sng cho ngi dân thay vì s dng ngun vn đó vào vic
chi tiêu khác. Nh vic tit kim chi tiêu đã tng cng các hot đng sn xut kinh
doanh, to thêm công n vic làm cho ngi lao đng, to điu kin cho các t chc
kinh t có th tip cn vi các ngun vn ngân hàng thúc đy kinh t phát trin.
Thông qua vic huy đng tin gi dân c s góp phn phát trin tài khon tin gi
thanh toán cá nhân t đó phát trin các hình thc thanh toán không dùng tin mt,
tit kim chi phí phát hành và lu thông tin mt trong nn kinh t.
i vi ngân hàng
- Hot đng huy đng vn góp phn mang li ngun vn cho ngân hàng đ
thc hin các hot đng kinh doanh khác. Không có hot đng huy đng vn, ngân
hàng thng mi s không có đ ngun vn tài tr cho hot đng ca mình. Có th
nói hot đng huy đng vn góp phn gii quyt “đu vào” ca ngân hàng .
- Thông qua hot đng huy đng vn ngân hàng thng mi có th đo lng
đc uy tín cng nh s tín nhim ca khách hàng đi vi ngân hàng. T đó, ngân
1.1.1.4 Nguyên tc huy đng vn t dân c
Huy đng vn nhàn ri trong dân c là mt trong nhng hot đng quan
trng hàng đu ca NHTM. Ngân hàng huy đng vn t dân c đ đáp ng nhu cu
vay vn cho nn kinh t. Trên c s đó, ngân hàng quy đnh mc lãi sut đu ra
phi cao hn lãi sut đu vào đ thu li nhun. đm bo chât l
ng huy đ ng
vn t
dân c có hi u qu, trong quá trình thc hin, các NHTM phi tuân theo
nhng nguyên tc sau:
Vic huy đng vn phi cn c vào nhu cu vay vn ca nn kinh t
quc dân.
Ngân hàng vi chc nng là c quan tp trung ngun vn t
dân c phc v
cho nhu cu sn xut, kinh doanh đòi hi ngân hàng phi luôn có bin pháp đ tng
cng ngun vn đáp ng nhu cu ngày càng tng ca xã hi, mt khác ngân hàng
là mt đn v hch toán kinh doanh do vy ngân hàng cng phi huy đng nguôn
7
vn t
dân c sao cho không b đng vn ti ngân hàng. Mun vy, ngân hàng
phi nm đc chính sách phát trin kinh t ca c nc, ca đa phng, ca các
đn v và dân c. T đó đ ra chính sách và bin pháp huy đng vn t
dân c theo
các k hn hp lý đ đm bo s dng vn có hiu qu.
Ngân hàng phi luôn đm bo tính thanh khon trong hot đng
chia; tng ngun vn huy đng gm tin gi không k hn, tin gi có k hn, tin gi
tit kim, phát hành k phiu ngân hàng, phát hành chng ch tin gi, tin gi ca
Kho bc nhà nc.
1.1.2 Các hình thc huy đng vn
Vn huy đng là ngun vn ch yu ca NHTM, là ngun tài nguyên ln
nht và quan trng nht ca bt k NHTM nào. Thc cht là tài sn bng tin ca
các ch s hu mà ngân hàng tm thi qun lý và s dng nhng vi ngha v hoàn
tr kp thi, đy đ vn và lãi khi khách hàng yêu cu.
Các hình thc huy đng vn nh hng rt ln đn khi lng vn huy đng
đc vì vy vic đa ra các hình thc huy đng phù hp, linh hot là điu ht sc
cn thit đi vi ngân hàng bi nh vy h mi khai thác đc ht các ngun vn
t các doanh nghip và cá nhân trong mi thành phn kinh t. Hin nay, các NHTM
huy đng vn di các hình thc ch yu sau:
1.1.2.1 Tin gi thanh toán
Tin gi thanh toán là tài khon thanh toán do ngi s dng dch v thanh
toán m ti các ngân hàng vi mc đích gi, gi tin hoc thc hin các giao dch
thanh toán qua ngân hàng bng các phng tin thanh toán.
c đim: là loi tin gi không k hn, ngi gi không nhm mc đích
hng lãi, mà vì mc đích thanh toán, vì vy lãi sut thp.
1.1.2.2 Tin gi tit kim
Là loi tin gi đ dành ca các tng lp dân c, đc gi vào ngân hàng đ
đc hng lãi, hình thc ph bin ca loi tin gi này là tit kim có s. Vit
Nam, hình thc gi tin tit kim ph bin là:
- Tin gi tit kim không k hn: là khon tin gi có th rút ra bt c lúc
nào song không đc s dng các công c thanh toán đ chi tr cho ngi khác. S
9
d tin gi này không ln, nhng ít bin đng, vì vy đi vi loi tin gi này các
NHTM thng tr lãi sut cao hn so vi tin gi thanh toán.
- Tin gi tit kim có k hn: là loi tin gi đc rút ra sau mt thi gian
nhiu tiêu chí nh: tính hp lý, hiu qu, và mc đ đáp ng nhu cu khách hàng
cùng vi nhng li ích v phía ngân hàng. Tin ích là nhng li ích và s thun tin
khi s dng các sn phm dch v ngân hàng.Cht lng sn phm dch v càng
cao, càng gia tng mc đ hài lòng ca khách hàng.
S đa dng ca sn phm dch v th hin thông qua s đa dng v k hn,
v loi hình sn phm dch v, v đi tng gi tin.Danh mc sn phm dch v
càng đa dng và phong phú, khách hàng càng có nhiu s la chn nhm tha mãn
tt nht nhu cu ca mình.
Thi gian giao dch
Thi gian giao dch ca ngân hàng càng nhiu, s lng khách hàng đn giao
dch càng đông và nh đó, khi lng ngun vn tin gi ngân hàng huy đng đc
càng ln.
Hin nay, phn ln các ngân hàng vn giao dch ch yu trong gi hành
chánh, điu này đã gây bt tin đi vi các đi tng khách hàng vn là ngi lao
đng, cán b công nhân viên các c quan, đoàn th và doanh nghip khác. Mt s
ngân hàng khác đã tng thi gian giao dch bng cách phân công nhân viên làm vic
theo ca và làm vic ngoài gi hành chính, to điu kin cho các khách hàng đn
ngân hàng giao dch mà vn không nh hng đn công vic ca h.
Chính sách khách hàng
Chính sách khách hàng bao gm các chng trình và gii pháp đc ngân
hàng xây dng và áp dng nhm khuyn khích, thu hút khách hàng s dng các sn
phm dch v ca ngân hàng. Các chng trình này có th là nhng chng trình
khuyn mãi, tng quà, quay s trúng thng hoc cung cp cho khách hàng nhng
tin ích hp dn,…
Nu ngân hàng áp dng chính sách tt và hiu qu đi vi khách hàng, ngân
hàng s thu hút đc mt lng khách hàng ln đn giao dch, s dng các sn
phm dch v và gi tin ti ngân hàng.
11
Uy tín và nng lc tài chính ca ngân hàng
tin ti ngân hàng.
1.1.3.2 Nhân t khách quan
Nng lc tài chính, thu nhp và thói quen s dng tin mt ca ngi
dân
Thu nhp và nng lc tài chính ca khách hàng càng cao, h càng có điu
kin và nhu cu gi tin vào ngân hàng. Khi thu nhp tng lên, kh nng tích ly
ca khách hàng cng s cao hn.
Thói quen s dng tin mt ca ngi dân là yu t gây cn tr vic h s
dng các dch v ca ngân hàng cng nh vic gi tin vào ngân hàng.Tuyên truyn
đ thay đi thói quen s dng tin mt ca khách hàng là vic ngân hàng nên quan
tâm.
Tính cnh tranh ca các ngân hàng
Trong điu kin nn kinh t th trng và hi nhp kinh t th gii nh hin
nay, các ngân hàng cnh tranh không ch vi các đnh ch tài chính trong nc mà
còn phi cnh tranh vi các đnh ch nc ngoài v mi mt nh: nng lc tài
chính, công ngh ngân hàng, ngun nhân lc,… Nu ngân hàng không có u th
cnh tranh thì s khó thành công trong hot đng kinh doanh nói chung và hot
đng huy đng vn nói riêng.
Chính sách tin t ca Ngân hàng trung ng
Chính sách tin t tác đng đn công tác huy đng vn tin gi ca các ngân
hàng thng mi thông qua các công c ca chính sách tin t nh lãi sut, d tr
bt buc…
Nu quy đnh ca ngân hàng v lãi sut hp lý, phù hp vi din bin th
trng s góp phn n đnh th trng, to điu kin cho hot đng huy đng vn và
cho vay ca ngân hàng cnh tranh mt cách lành mnh.
Tóm li, hot đng huy đng vn chu nhiu tác đng ca các nhân t ch
quan và khách quan tuy nhiên yêu cu đt ra trong giai đon hin nay và nhiu nm
ti là phi to lp và tp trung mi ngun lc đ phc v cho s nghip công nghip
13
Tc đ tng trng
ngun vn tin gi
nm N
Quy mô ngun vn
tin gi nm N
Quy mô ngun vn tin gi nm
N-1
Quy mô ngun vn
tin gi nm N-1
14
nâng cao hiu qu kinh doanh ca ngân hàng. Quy mô ngun vn tin gi ca ngân
hàng trong mt thi k có th đc c lng theo phng pháp sau:
Quy mô tin gi c tính= ( Tng thu nhp dân c- tiêu dùng c tính- đu
t c tính- ri ro tn tht c tính) x T l tit kim ti ngân hàng c tính x Th
phn ca ngân hàng c tính
Các ch tiêu trong công thc trên đu là s liu theo thi k. T công thc
trên cho thy, đ gia tng quy mô ngun vn tin gi, gii pháp t phía ngân hàng
là cn phi tng th phn c tính ca mình thông qua phát trin thng hiu, nâng
cao uy tín và sc cnh tranh vi các ngân hàng khác và các đnh ch tài chính khác.
1.2.2.3 Thu nhp ròng t hot đng huy đng vn
C ch FTP
C ch FTP còn đc gi là C ch qun lý vn tp trung v HSC, theo đó,
các chi nhánh tr thành các đn v kinh doanh, thc hin mua và bán vn vi HSC
thông qua Phòng Alco. HSC s “mua” toàn b tài sn N ca chi nhánh và “bán”
vn đ chi nhánh s dng cho tài sn Có theo c ch tính theo s d, áp giá riêng
cho tng loi tài sn Có, tài sn N. T đó, thu nhp và chi phí ca tng chi nhánh
đc xác đnh thông qua chênh lch mua bán vn vi HSC, tp trung ri ro thanh
khon và ri ro lãi sut v HSC.
Hình 1.1: C ch điu chuyn vn ni b FTP
vn ca CN2
Mua toàn b
vn ca CN1
15
Vn đc luân chuyn gia các chi nhánh thông qua h thng FTP, ni tp
trung toàn b ngun vn và tài sn ca BIDV. H thng FTP s giúp BIDV “mua”
tt c tài sn N và “bán” tt c các tài sn Có cho các chi nhánh theo đúng mc đ
ri ro lãi sut, ri ro thanh khon ca tài sn Có, tài sn N.
- Tp trung ri ro thanh khon v HSC: chi nhánh thc hin vic “bán” và
“mua” vn v HSC. Tt c các giao dch nhn tin gi và cho vay gia khách hàng
và chi nhánh đu đc thc hin “đi ng” vi BIDV. Khi có nhu cu thanh toán,
s d tin gi khách hàng ti chi nhánh gim mt lng tng ng s d vn ca
chi nhánh đc ghi nhn trong h thng FTP, chi nhánh trong điu kin bình
thng không cn quan tâm đn ngun vn đ thanh toán. Do đó, mi ri ro thanh
khon s chuyn t chi nhánh v HSC.
- Tp trung ri ro lãi sut v HSC: Tt c các tài sn N và Có ca chi nhánh
đu đc “mua” và “bán” cn c vào k hn, loi tin vi các lãi sut điu chuyn
(giá FTP) ti ngày phát sinh giao dch. i vi các giao dch lãi sut c đnh, t
ngày phát sinh giao dch cho đn ngày đnh giá li ca tài sn N hay tài sn Có, chi
nhánh luôn đc đm bo mt mc chênh lch lãi sut gia lãi sut áp dng cho
khách hàng và lãi sut chuyn vn ni b (giá FTP). Chi nhánh ch quyt đnh lãi
sut cho vay/nhn gi sao cho có chênh lch so vi lãi sut điu chuyn vn ni b
và không b nh hng nhiu bi ri ro lãi sut. Trong c ch mi, ri ro lãi sut s
đc qun lý tp trung ti HSC.
- FTP bán/mua vn ca HSC do Tng giám đc công b trong tng thi k,
bng lãi sut cng (+) thanh khon (tng ng vi k hn và tn sut điu chnh lãi
sut).
- Margin t hot đng cho vay/huy đng vn đc gi là lãi sut cn biên
ròng, đc tính bng chênh lch gia lãi sut cho vay khách hàng (Tài sn Có) vi