B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
INH HNG NHN UYÊN GII PHÁP PHÁT TRIN HOT NG
THANH
TOÁN QUC T TI NGÂN HÀNG
THNG
MI
C PHN SÀI GÒN (SCB)
INH HNG NHN UYÊN
GII PHÁP PHÁT TRIN HOT NG
THANH
TOÁN QUC T TI NGÂN HÀNG
THNG
MI
C PHN SÀI GÒN (SCB)
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã s: 60340201 LUN VN THC S KINH
inh Hng Nhn Uyên MC LC
LI M U 1
1. t vn đ 1
2. Mc tiêu nghiên cu 2
3. i tng và phm vi nghiên cu 2
4. Phng pháp nghiên cu 3
5. Ý ngha khoa hc và thc tin ca đ tài 3
6. Kt cu ca lun vn 3
CHNG 1: NHNG VN C BN V HOT NG THANH TOÁN
QUC T CA NGÂN HÀNG THNG MI 4
1.1. Nhng vn đ c bn v hot đng thanh toán quc t 4
1.4.2.5. Trình đ nghip v ca nhân viên ngân hàng 18
1.4.2.6. Mng li ngân hàng đi lý 19
1.4.2.7. Mng li hot đng ca ngân hàng 19
1.4.2.8. Các hot đng khác có liên quan đn hot đng TTQT 19
KT LUN CHNG 1 21
CHNG 2: THC TRNG HOT NG THANH TOÁN QUC T
TI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN 22
2.1. Khái quát tình hình hot đng kinh doanh và hot đng TTQT ti NH
TMCP Sài Gòn 22
2.1.1. S hình thành và phát trin ca NH TMCP Sài Gòn 22
2.1.2. Khái quát hot đng kinh doanh 23
2.1.3. Mô hình t chc hot đng thanh toán quc t ti SCB 25
2.2. Thc trng hot đng thanh toán quc t ti NH TMCP Sài Gòn 27
2.2.1. ánh giá các ch tiêu đnh lng v phát trin hot đng TTQT ti
SCB 27
2.2.1.1. S lng khách hàng, s món thanh toán quc t 27
2.2.1.2. Tng doanh s thanh toán quc t ti SCB 27
2.2.1.2.1. ánh giá v tng doanh s 27
2.2.1.2.2. ánh giá v doanh s theo loi hình thanh toán 30
2.2.1.3. Tình hình thu phí dch v thanh toán quc t ti SCB 31
2.2.1.4. So sánh doanh s và th phn TTQT so vi các NH khác 33
2.2.1.5. H thng kênh phân phi dch v TTQT ca SCB 35
2.2.1.6. Mng li ngân hàng đi lý ca SCB 35
2.2.2. ánh giá các ch tiêu đnh tính v phát trin hot đng TTQT ti SCB36
2.2.2.1. Mc đ hài lòng ca khách hàng v dch v TTQT ca SCB 36
2.2.2.2. Mc đ đa dng các sn phm TTQT ti SCB 39
2.2.2.3. Công ngh phc v hot đng TTQT 39
2.2.2.4. T giá ngoi t 40
2.2.3. ánh giá nguyên nhân nhng tn ti trong hot đng TTQT ti SCB 40
2.2.3.1. Nhóm nguyên nhân ch quan 41
KT LUN CHNG 3 80
KT LUN 81
TÀI LIU THAM KHO 82
PH LC 86
DANH MC CÁC CH VIT TT
CN Chi nhánh
D/A Nh thu tr chm (Document against Acceptance)
D/P Nh thu tr ngay (Document against Payment)
Bng 2.1- D n tín dng ca SCB giai đon 2007 – 2011 Trang 25
Bng 2.2- Doanh s thanh toán quc t trong giai đon 2007-2011 Trang 28
Bng 2.3- Doanh s TTQT ca SCB theo loi hình thanh toán Trang 30
Bng 2.4- Thu phí dch v TTQT ca SCB giai đon 2007-2011 Trang 32
Bng 2.5- Quy mô hot đng ca SCB và mt s ngân hàng nm
2011
Trang 33
Bng 2.6- Doanh s và th phn TTQT ca SCB và mt s ngân hàng
2007-2011
Trang 34
Bng 2.7- Tc đ tng trng doanh s và th phn TTQT bình quân
giai đon 2007-2011
Trang 35
Bng 2.8-S lng đim giao dch ca các ngân hàng đn nm 2011 Trang 35
Bng 2.9-S lng ngân hàng đi lý ca mt s ngân hàng nm 2011 Trang 36
Bng 2.10-
Mc đ hài lòng ca khách hàng đi vi dch v TTQT
ca SCB
Trang 37
Bng 2.11-
Mc đ nh hng ca các yu t đn mc đ hài lòng
chung ca khách hàng
Trang 38
Bng 2.12-Phn mm h thng các NHTM Vit nam áp dng Trang 40
Bng 2.13- So sánh mc phí TTQT ca các ngân hàng Trang 44
Bng 2.14- So sánh lãi sut cho vay chit khu ca các ngân hàng Trang 47
Bng 2.15- Doanh s chit khu b chng t hàng xut Trang 47
Biu đ
nhp ngày càng sâu rng hn vào nn kinh t khu vc và th gii.
Mt điu tt yu là khi các hot đng giao thng kinh t vi quc t m
rng s dn đn s phát trin ca thanh toán quc t đ đáp ng nhu cu ca thng
mi quc t nh thanh toán xut nhp khu, các giao dch chuyn vn đu t…
Trong quá trình hi nhp kinh t, vic m ca t do hóa ngành tài chính –
ngân hàng là điu chc chn Vit Nam s phi thc hin theo các hip đnh, cam kt
đã tham gia. Cnh tranh s ngày càng gay gt, quyt lit gia các ngân hàng Vit
Nam vi nhau cng nh vi các ngân hàng có yu t nc ngoài. Do vy, vic hoàn
thin và phát trin hot đng kinh doanh ca tng ngân hàng trong nc, trong đó
có hot đng thanh toán quc t là ht sc cn thit và cp bách. Có nh vy, các
ngân hàng trong nc nói chung và Ngân hàng TMCP Sài Gòn nói riêng, mi có
th nâng cao nng lc cnh tranh ca mình, phát trin bn vng hn.
Bên cnh nhng yêu cu khách quan nh trên, v ch quan, Ngân hàng
TMCP Sài Gòn cng còn ít kinh nghim trong lnh vc thanh toán quc t. Trc
nm 2006, các giao dch thanh toán quc t đu thc hin thông qua Ngân hàng
Ngoi thng Vit Nam, đn 2007, SCB mi bt đu chính thc giao dch thanh
toán quc t vi ngân hàng nc ngoài. T đó đn nay, hot đng thanh toán quc
t ti SCB cng cha đt hiu qu cao.
- 2 -
T nhng nhn đnh các yêu cu khách quan ca bi cnh kinh t và yêu cu
ch quan t thc t ti SCB, tác gi đã thc hin nghiên cu lun vn v đ tài
“Gii pháp phát trin hot đng thanh toán quc t ti Ngân hàng thng mi
c phn Sài Gòn (SCB)” vi mong mun có mt cái nhìn rõ nét hn v thc trng
hot đng thanh toán quc t ti ngân hàng TMCP Sài Gòn, t đó có th kin ngh,
đ xut nhng gii pháp phù hp nhm phc v vic phát trin hot đng thanh toán
quc t ti ngân hàng trong thi gian ti.
2. Mc tiêu nghiên cu
Lun vn tp trung nghiên cu mt s vn đ c bn sau:
- Tng hp nhng lý lun c bn v hot đng thanh toán quc t, các nhân t
6. Kt cu ca lun vn
- Tên lun vn:
“Gii pháp phát trin hot đng thanh toán quc t ti Ngân
hàng Thng mi c phn Sài Gòn (SCB)”
- Lun vn đc trình bày gm các phn nh sau:
Li m đu
Chng 1: Nhng vn đ c bn v hot đng thanh toán quc t ca ngân
hàng thng mi
Chng 2: Thc trng hot đng thanh toán quc t ti Ngân hàng thng mi
c phn Sài Gòn
Chng 3: Gii pháp phát trin hot đng thanh toán quc t ti Ngân hàng
thung mi c phn Sài Gòn
Kt lun
- 4 -
CHNG 1
NHNG VN C BN V HOT NG THANH TOÁN
QUC T CA NGÂN HÀNG THNG MI
1.1. Nhng vn đ c bn v hot đng thanh toán quc t
1.1.1. Khái nim thanh toán quc t
Có th nói thanh toán quc t bt ngun t hot đng mua bán, trao đi hàng
hóa, dch v gia các quc gia trên th gii (hay còn gi là hot đng ngoi
thng). Trong lch s nn kinh t th gii, hot đng giao thng, trao đi, hp tác
gia các quc gia là mt đòi hi tt yu đ phát trin; và ngày nay, vi quá trình hi
nhp quc t, các hot đng này li càng din ra mnh m trên nhiu lnh vc nh
kinh t, tài chính, đu t, vn hóa, du lch, vin thông, bo him….Trong đó, hot
đng thng mi quc t gn nh gi vai trò quan trng nht. ng nhiên, các
hot đng này có liên quan đn vic chi tr, thanh toán gia các ch th tham gia
các quc gia khác nhau; t đó đòi hi s ra đi ca mt loi nghip v đáp ng
đc nhu cu này, đc các nhà kinh doanh tin t cung cp, là Thanh toán quc t.
T đó, hot đng thanh toán quc t đc khái nim nh sau: Thanh toán
gây ri ro hoc to thun li cho các bên. Tùy tng điu kin c th mà ngi mua và
ngi bán có th tho thun đ xác đnh phng thc thanh toán cho phù hp.
Thi gian thanh toán ch rõ thi hn ngi thanh toán phi tr tin cho ngi th
hng theo điu khon ca tha thun hoc hp đng. Thi gian thanh toán nhanh hay
chm, sm hay mun có tác đng đn vic luân chuyn vn, kh nng hn ch ri ro v
lãi sut, t giá hi đoái, thanh khon, đi vi các bên tham gia. Do đó, đây cng là vn
đ quan trng và thng xy ra tranh chp gia các bên. Nu ly thi đim giao hàng
(thi đim chuyn giao quyn s hu) làm mc, thì thi hn thanh toán có th là: tr tin
trc, tr tin ngay hoc tr tin sau (tr chm) hoc kt hp các cách này.
- 6 -
TTQT phc v ch yu cho hot đng kinh t đi ngoi
i tng phc v ch yu ca TTQT là hot đng kinh t đi ngoi; trong
đó phn ln là các giao dch trong lnh vc ngoi thng. Trong quá trình sn xut
kinh doanh hàng hoá và dch v, khâu thanh toán là mt mt xích quan trng mang
li hiu qu cho quá trình trao đi. Nu khâu thanh toán hiu qu, giá tr ca hàng
hoá và dch v trao đi gia các ch th các quc gia khác nhau mi đc thc
hin, góp phn thúc đy ngoi thng phát trin. Vì vy, TTQT tr thành mt nhân
t quan trng đ đánh giá hiu qu hot đng kinh t đi ngoi trong điu kin quan
h quc t ngày càng đc m rng.
TTQT tim n nhiu ri ro
Thanh toán quc t là hot đng din ra gia các ch th các quc gia khác
nhau thông qua trung gian là ngân hàng thng mi, cho nên thng gp phi nhiu
ri ro do s bin đng v tin t, t giá, s bt n chính tr, s khác bit v lut
pháp, c ch chính sách, thông tin v các bên đi tác không đy đ dn đn ri ro
xy ra tranh chp trong thng mi quc t, ngi bán hàng có th không nhn
đc tin thanh toán, b thit hi trong kinh doanh Vì vy, các nghip v ngân
hàng quc t đã ra đi, cung cp nhiu dch v phong phú, đáp ng nhu cu ngày
càng phc tp ca các nhà xut nhp khu trong lnh vc thanh toán quc t nhm
h tr cho hot đng ngoi thng din ra hiu qu và nhanh chóng hn.
1.2. Các phng thc thanh toán quc t
- 8 -
1.2.2.2. Phng thc giao chng t tr tin ngay (Cash against documents -
CAD)
ây là phng thc thanh toán trong đó nhà nhp khu yêu cu ngân hàng
m tài khon ký thác (Trust account) đ thanh toán tin cho nhà xut khu, khi nhà
xut khu trình bày đy đ nhng chng t theo yêu cu. Nhà xut khu sau khi
hoàn thành ngha v giao hàng s xut trình b chng t cho ngân hàng đ thanh
toán.
Phng thc CAD thng đc áp dng khi ngi mua và ngi bán có
quan h tt, tin tng ln nhau, khi mua bán nhng mt hàng khan him, bán chy
th trng ca ngi xut khu, hoc khi ngi mua có đi din nc ngoài đ
giám sát quá trình giao hàng.
1.2.2.3. Phng thc chuyn tin (Remittance)
Chuyn tin là phng thc TTQT, trong đó mt khách hàng ca ngân hàng
(ngi có yêu cu chuyn tin) yêu cu ngân hàng ca mình chuyn mt s tin
nht đnh cho ngi khác (ngi th hng) mt đa đim nht đnh, trong mt
thi gian nht đnh bng phng tin chuyn tin do khách hàng yêu cu.
Phng thc thanh toán chuyn tin có th đc thc hin bng hai hình
thc ch yu sau:
- Chuyn tin bng th (Mail transfer, M/T): là hình thc chuyn tin trong
đó lnh thanh toán ca ngân hàng chuyn tin đc th hin trong ni dung mt bc
th mà ngân hàng này gi cho ngân hàng thanh toán qua bu đin.
- Chuyn tin bng đin (Telegraphic transfer, T/T): là hình thc trong đó
lnh thanh toán ca ngân hàng chuyn tin đc th hin trong ni dung mt bc
đin mà ngân hàng này gi cho ngân hàng thanh toán qua fax, telex hoc thông qua
mng liên lc vin thông SWIFT.
Nh vy, thanh toán chuyn tin là hình thc thanh toán trc tip gia ngi
chuyn tin và ngi nhn tin. Ngân hàng ch đóng vai trò trung gian thanh toán
- 9 -
theo u nhim đ đc hng hoa hng và không b ràng buc bt c trách nhim
hành th tín dng) s phát hành mt bc th, gi là L/C (Letter of credit), theo đó,
ngân hàng phát hành cam kt tr tin hoc chp nhn hi phiu cho mt bên th ba
(ngi th hng L/C) khi ngi này xut trình cho ngân hàng phát hành mt b
chng t thanh toán phù hp vi nhng điu kin và điu khon quy đnh ca L/C.
Theo điu 2 UCP 600: “Tín dng chng t là mt s tho thun bt k, cho
dù đc mô t hoc gi tên nh th nào, th hin mt cam kt chc chn và không
hu ngang ca ngân hàng phát hành v vic thanh toán khi xut trình phù hp”.
Th tín dng (L/C) hình thành trên c s hp đng mua bán, nhng sau khi
ra đi li hoàn toàn đc lp vi hp đng mua bán. Trong nghip v L/C, các ngân
hàng ch giao dch cn c vào chng t, không liên quan đn hàng hoá. Ngân hàng
ngoài vai trò là ngi trung gian còn là ngi cung cp tín dng cho ngi nhp
khu, và là ngi cam kt tr tin cho ngi xut khu.
Các loi th tín dng:
Th tín dng có nhiu loi nhm đáp ng nhu cu đa dng ca khách hàng.
Th tín dng có th hu ngang (Revocable L/C): là th tín dng mà sau khi
đc m thì ngi nhp khu có th yêu cu ngân hàng sa đi, b sung hoc hu
b bt c lúc nào mà không cn có s đng ý ca ngi hng li L/C.
Th tín dng không th hu ngang (Irrevocable L/C): là loi th tín dng mà
sau khi đc m thì ngi yêu cu m L/C s không đc t ý sa đi, b sung hay
hu b nhng ni dung ca nó nu không đc s đng ý ca ngi th hng L/C.
Th tín dng không th hu ngang có xác nhn (Confirmed Irrevocable L/C):
là L/C không th hu b, theo yêu cu ca Ngân hàng phát hành, mt ngân hàng
khác xác nhn tr tin cho L/C này.
- 11 -
Th tín dng không th hu ngang có th chuyn nhng (Transferable
L/C): là L/C không hu ngang, theo đó ngi hng li th nht chuyn nhng
mt phn hay toàn b ngha v thc hin L/C cng nh quyn đòi tin mà mình có
đc cho nhng ngi hng li th hai, mi ngi hng li th hai nhn cho
mình mt phn ca thng v.
Th tín dng giáp lng (Back to back L/C): Sau khi nhn đc L/C do ngi
là cu ni không th thiu thc hin vic thanh toán gia các quc gia khác nhau,
vi mng li chi nhánh và h thng ngân hàng đi lý rng khp toàn cu các
NHTM giúp cho vic thanh toán quc t din ra nhanh chóng, thun tin, rút ngn
thi gian thu hi vn và tit kim chi phí.
Thông qua vic cung cp dch v TTQT cho khách hàng, các NHTM thu
đc các loi phí: phí dch v chuyn tin, phí thanh toán L/C, phí bo lãnh các
khon thu nhp t tài tr vn, to ra mt khon thu nhp không nh đóng góp vào
thu nhp chung ca ngân hàng, phù hp vi xu hng mi v t trng đóng góp
trong tng thu nhp ca các ngân hàng. Mc tiêu các NHTM đang hng ti là thu
nhp t phí dch v tng lên c v s lng và t trng, gim thu nhp và t trng t
hot đng tín dng, đ gim bt ri ro trong hot đng kinh doanh, đem li hiu qu
lâu dài cho NHTM.
Nh đy mnh hot đng TTQT, các NHTM có th tng cng kh nng thu
hút vn ngoi t t vic thc hin thanh toán thu tin v cho khách hàng đn vic
qun lý ngun ngoi t tm thi nhàn ri trên tài khon tin gi ca khách hàng, t
đó đáp ng đc nhu cu vay và thanh toán bng ngoi t ca khách hàng XNK,
đng thi cng góp phn phát trin hot đng huy đng vn, cp tín dng, thanh
toán trong nc, bo lãnh và kinh doanh ngoi t ca các NHTM.
- 13 -
Vì vy, hot đng TTQT ngày càng gi vai trò quan trng trong hot đng
kinh doanh ca các NHTM trên th gii nói chung và Vit Nam nói riêng.
1.3.2.2. Hot đng TTQT trong giai đon hi nhp trong lnh vc tài chính –
ngân hàng
Phát trin TTQT s to điu kin cho các ngân hàng m rng quan h vi các
ngân hàng nc ngoài, nâng cao uy tín trên trng quc t cng nh uy tín đi vi
khách hàng trong và ngoài nc, t đó khai thác đc các ngun vn tài tr ca các
t chc tài chính quc t cng nh các ngân hàng nc ngoài, đáp ng nhu cu v
vn trong kinh doanh.
TTQT to môi trng ng dng công ngh thông tin tiên tin, hin đi trên
th gii trong hot đng ngân hàng; thông qua vic tham gia ni mng thông tin và
Khi mt ngân hàng có hot đng thanh toán quc t phát trin thì h thng mng
li thc hin hot đng thanh toán quc t phi rng khp c nc và hot đng
tt, khách hàng phi d dàng tip cn dch v mi ni.
1.3.3.2. Các ch tiêu đnh tính
Mc đ hài lòng ca khách hàng gia tng
Theo Philip Kotler, mc đ hài lòng ca khách hàng là mc đ ca trng thái
cm giác mt ngi bt ngun t vic so sánh kt qu thu đc t vic tiêu dùng
dch v vi k vng ca h. Mc đ hài lòng đc th hin s mong đi ca
khách hàng v sn phm dch v, cht lng và giá tr cm nhn v dch v đó. i
vi ngân hàng, s hài lòng ca khách hàng là mt tài sn vô hình quan trng nhm
gi chân khách hàng và thu hút khách hàng mi.
- 15 -
Tính đa dng ca sn phm thanh toán quc t
Tính đa dng ca sn phm là nhm đáp ng nhu cu ngày càng phc tp và
đòi hi ngày cao ca khách hàng. Mt ngân hàng phát trin v thanh toán quc t
thì phi cung cp đc cho khách hàng nhng sn phm đáp ng đc các nhu cu
vô cùng phong phú ca khách hàng trong quá trình thanh toán mua bán vi nc
ngoài.
Gia tng v công ngh
ây là ch tiêu tng đi quan trng, là c s phát trin sn phm dch v mi,
tin ích, tiên tin, cht lng sn phm dch v, đy nhanh tc đ x lý nghip v
TTQT. Công ngh hin đi s giúp cho quá trình thanh toán đc nhanh chóng,
chính xác an toàn, gim chi phí trung gian, tng nng sut, tng hiu qu qun lý,
đáp ng yêu cu ca khách hàng, tng thu nhp.
Mt s các ch tiêu khác nh: ngun nhân lc có kin thc chuyên môn
cao, giàu kinh nghim, k nng t vn tt; kh nng cung ng ngoi t đáp ng
đc nhu cu thanh toán
1.4. Các nhân t nh hng đn hot đng TTQT ca ngân hàng thng mi
Phát trin hot đng TTQT là mc tiêu mà bt c NHTM nào đu hng ti