BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM TRN TH M HNG NÂNG CAO CHẤT LƯNG DỊCH VỤ
LOGISTICS TẠI CÁC DOANH NGHIP GIAO
NHẬN VẬN TẢI VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN
TP.HCM N NM 2020 LUN VN THC S KINH T TP.H Chí Minh - Nm 2012
NGI HNG DN KHOA HC
TS. TRƯƠNG QUANG DŨNG
TP.H Chí Minh - Nm 2012
LI CM N
Trong sut thi gian thc hin lun vn tt nghip, tôi đã nhn đc
nhiu s giúp đ ca các thy cô giáo, bn bè và gia đình. Xin đc bày t
s trân trng và lòng bit n sâu sc đi vi s giúp đ này.
Li đu tiên xin đc cm n thy cô giáo ca khoa Qun tr kinh
doanh trng i hc kinh t thành ph H Chí Minh đã nhit tình ging
dy và giúp đ cho tôi trong sut khoá hc. c bit, xin trân trng gi li
cm n đn TS. Trng Quang Dng ngi đã tn tình hng dn tôi thc
hin lun vn này.
Tôi cng xin gi li cm n đn các bn cùng khoá 19 và các anh ch
khóa 18 đã chia s, giúp đ tôi trong quá trình thc hin nghiên cu. c
bit xin gi li li cm n chân thành đn hai bn cùng khóa vi tôi là
Nguyn Th Kim Hng và Lâm Th Ngc Thm.
Cui cùng, tôi xin đc trân trng cm n gia đình đã luôn đng viên,
giúp đ v mt tinh thn cng nh vt cht cho tôi trong nhng nm tháng
hc tp đã qua.
Thành ph H Chí Minh, tháng 10 nm 2012
Trn Th M Hng
MC LC
1.3.3.3 Mô hình SERVQUAL ca Parasuraman et al (1988) 16
1.3.3.4 Mô hình bin th SERVPERF (Cronin and Taylor, 1992 18
1.4 Mi quan h gia cht lng dch v và s hài lòng khách hàng 20
1.4.1 S hài lòng ca khách hàng 20
1.4.2 Mi quan h gia cht lng dch v và s hài lòng ca kháchhàng
21
1.4.3 S khác bit gia cht lng dch v và s hài lòng ca kháchhàng
21
1.5 Tng quan v logistics và dch v logistics 22
1.5.1 Khái nim v logistics 22
1.5.2 Khái nim v dch v logistics 24
1.5.3 Phân loi logistics 26
1.5.3.1 Phân loi theo hình thc khai thác logistics 26
1.5.3.2 Phân loi theo quá trình khai thác logistics 27
1.5.4 Tm quan trng ca logistics đi vi hot đng sn xut và kinh
doanh ca doanh nghip 28
1.6 Tng quan v giao nhn vn ti hàng hóa 29
1.6.1 Khái nim v giao nhn vn ti hàng hóa 29
1.6.2 c đim ca dch v giao nhn vn ti hàng hóa 30
1.6.3 Mi liên h gia dch v logistics và dch v giao nhn vn ti hàng
hóa 31
CHNG 2: THC TRNG CHT LNG DCH V LOGISTICS TI
CÁC CÔNG TY GIAO NHN VN TI VIT NAM TRÊN A BÀN
TP.HCM
2.1 Tng quan v kinh t TP.HCM 33
2.1.1 Tng quan v kinh t TP.HCM 33
2.1.2 C s h tng logistics ti TP.HCM 35
2.1.3 C s lut pháp có liên quan đn giao nhn vn ti và logistics 39
2.1.4 Ngun nhân lc liên quan đn giao nhn vn ti và logistics 41
3.3.3 Hin đi hóa hi quan Vit Nam 77
3.3.4 ng b hóa các qui đnh pháp lut trong ngành logistics 78
QTKD
Qun tr kinh doanh
TEU n v đo lng container 20 ( Twenty – Equivalent Unit)
TP.HCM
Thành ph H Chí Minh
TNHH
Trách nhim hu hn
THPT
Trung hc ph thông
UBND y ban nhân dân
USD n v tin t ca M (United states Dollars)
VIFFAS Hip hi kho vn Vit Nam
WTO T chc thng mi th gii ( World Trade Organisation)
Vit Nam . 51
Bng 2.8: Giá tr trung bình v mc đ đm bo trong các doanh nghip logistics Vit
Nam 50
Bng 2.9: ánh giá ca doanh nghip v nhng nguyên nhân dn đn s chm tr
ca dch v logistics 55
Bng 2.10: Các sai sót thng mc phi trong các doanh nghip logistics Vit Nam 56
Bng 2.11 Giá tr trung bình v yu t phng tin hu hình trong các doanh nghip
logistics Vit Nam 58
Bng 2.12 Giá tr trung bình v tính đáp ng trong các doanh nghip logistics Vit
Nam 60 1
M U
***
1. Lý do chn đ tài
Logistics là mt hot đng đem li ngun li khng l và có vai trò to ln trong
thành công ca doanh nghip cng nh s phát trin kinh t nói chung. c thù ca
ngành dch v logistics là mt chu trình mang tính khép kín toàn cu, đi t khâu
cung cp nguyên liu tin sn xut đn ni sn xut, đa thành phm t ni sn xut
đn ni tiêu th, khâu đóng gói, kho bãi, vn chuyn quc t, lu kho, phân phi,
Trong nhng nm gn đây, ngành dch v logistics ti Vit Nam bt đu đc chính
ph quan tâm đu t. Thêm vào đó, Vit Nam có li th nm trong khu vc kinh t
phát trin nng đng nht th gii, vì vy th trng logistics Vit Nam ha hn s
bùng n trong thi gian ti.
Theo l trình gia nhp WTO, Vit Nam s chính thc m ca hoàn toàn th
trng logistics vào nm 2014. Nh vy, thi gian đ ngành logistics nc ta tham
gia vào th trng chung th gii không còn bao lâu na. Tuy nhiên, trên thc t
phn ln công ty logistics Vit Nam cha đ nng lc tham gia sân chi ln và
mang tính toàn cu này. Theo thng kê t ngun “Doanh nhân sài gòn”, đu thp
lng dch v logistics.
ánh giá thc trng cht lng dch v ca các doanh nghiêp giao nhn vn
ti trên đa bàn TP.HCM.
Xác đnh nhng yu t ch yu tác đng đn s hài lòng ca khách hàng đi
vi cht lng dch v logistics ti các doanh nghip giao nhn vn ti Vit
Nam.
Mc đ tha mãn ca khách hàng đi vi cht lng dch v logistics ti các
doanh nghip giao nhn vn ti Vit Nam.
3
xut gii pháp nâng cao cht lng dch v logistics ca các doanh
nghiêp giao nhn vn ti trên đa bàn TP.HCM.
3. i tng, phm vi và thi gian nghiên cu
i tng nghiên cu ca lun vn là cht lng dch v logistics. Lun vn
đã thc hin kho sát trên các doanh nghip s dng và các doanh nghip cung
cp dch v logistics. D liu s dng trong lun vn gm d liu th cp đc
tng hp trong giai đon 2006- 2011 và d liu s cp đc thu thp trong nm
2012.
Phm vi nghiên cu ca lun vn đc gii hn trên đa bàn TP.HCM. ây
là đa bàn tp trung nhiu công ty giao nhn vn ti hàng hóa cng nh các
doanh nghip s dng dch v này.
4. Phng pháp nghiên cu
Lun vn s dng đng thi c hai phng pháp nghiên cu đnh tính và đnh
lng.
Phng pháp đnh tính đc thc hin da vào phng pháp phân tích thng
kê các kt qu nghiên cu ca các c quan, t chc, hip hi, báo đài,… kt hp
vi phng pháp logic bin chng bng vic vn dng cách tip cn theo duy
vt bin chng và t duy logic t đó phân tích thc trng, nhn đnh và đ xut
các gii pháp phát trin hot đng logistics cho các doanh nghip Vit Nam đ
nâng cao cht lng dch v đáp ng ngày càng tt hn nhu cu khách hàng. 5
CHNG 1: C S LÝ LUN V CHT
LNG DCH V LOGISTICS
1.1 Cht lng
1.1.1 Khái nim cht lng
Cht lng là mt khái nim đã xut hin t lâu và đc s dng rt ph
bin trong nhiu lnh vc hot đng ca con ngi. Tuy nhiên, hiu nh th nào
là cht lng li là vn đ không đn gin. ng nhng góc đ khác nhau và
tùy theo mc tiêu, nhim v sn xut kinh doanh có th đa ra nhng quan nim
v cht lng khác nhau xut phát t sn phm, t ngi sn xut hay t đòi hi
ca th trng.
Hin nay có mt s khái nim đc các tác gi đa ra trong các tài liu v
cht lng nh sau:
Theo J.M.Juran cho rng cht lng là s phù hp vi mc đích hoc s s
dng (T Th Kiu An và cng s, 2010).
Theo Philip B. Crosby (1979) trong quyn “Cht lng là th cho không” đã
din t cht lng là s phù hp vi yêu cu.
Và theo A. Feigenbaum thì cht lng là nhng đc đim tng hp ca sn
phm, dch v mà khi s dng s làm cho sn phm, dch v đáp ng đc mong
đi ca khách hàng (T Th Kiu An và cng s, 2010).
Theo TCVN ISO 8402:1999 cho rng cht lng là tp hp các đc tính
ca mt thc th (đi tng) có kh nng tha mãn nhng nhu cu đã nêu ra
hoc tim n. Vit Nam hin nay cng đang s dng khái nim này đ xem xét
v cht lng sn phm hay dch v.
T các quan nim trên dù din đt khác nhau song ni dung ch đo ca
nó v cht lng vn là “s tha mãn nhu cu”.
7
1.2 Dch v
1.2.1 Khái nim dch v
Dch v là mt khái nim ph bin trong markerting và trong kinh doanh. Có
rt nhiu cách đnh ngha v dch v:
Theo (Zeithaml và Bitner, 2000) cho rng dch v là nhng hành vi, quá
trình và cách thc thc hin mt công vic nào đó nhm to giá tr s dng cho
khách hàng làm tha mãn nhu cu và mong đi ca khách hàng.
Theo Philip Kotler và Amstrong (1991)
xem dch v là mi hot đng và kt
qu là mt bên có th cung cp cho bên kia, ch yu là vô hình, không dn đn
quyn s hu mt cái gì đó. Sn phm ca nó có th gn hay không gn vi mt
sn phm vt cht.
Theo TCVN ISO 8402:1999 thì dch v là kt qu to ra đ đáp ng yêu cu
ca khách hàng bng các hot đng tip xúc gia ngi cung cp – khách hàng
và các hot đng ni b ca ngi cung cp.
Tóm li: dch v là mt “sn phm đc bit”, nó bao gm toàn b s h tr
mà khách hàng trông đi, vt ra ngoài dch v c bn, phù hp vi giá c, hình
nh và uy tín có liên quan.
1.2.2 . c đim dch v
Dch v là mt “sn phm đc bit”, ch yu là vô hình, không dn đn
quyn s hu mt cái gì đó. Chính vì vy mà dch v có nhiu đc đim khác
vi các loi hàng hóa thông thng:
Tính vô hình ca dch v: không ging nh các sn phm vt cht, dch
v không th cm, nm, nghe, hay nhìn thy đc trc khi mua. Khách
hàng ch nhn đc sn phm dch v ngay khi nó đc cung cp và vì th,
đ gim bt mc đ không chc chn, ngi mua s tìm kim các du hiu
hay bng chng vt cht v cht lng dch v nh: con ngi, thông tin, đa
đim, thit b biu tng, giá c mà h thy. Vi lý do là tính vô hình nên
Nh Zeithaml (1987) gii thích cht lng dch v là s đánh giá ca khách
hàng v tính siêu vit và s tuyt vi nói chung ca mt thc th. ó là mt
dng ca thái đ và các h qu t mt s so sánh gia nhng gì đc mong đi
và nhn thc v nhng th ta nhn đc.
Lewis và Booms (1983) cho rng dch v là mt s đo lng mc đ dch v
đc đa đn khách hàng tng xng vi mong đi ca khách hàng tt đn đâu.
Vic to ra mt dch v cht lng ngha là đáp ng mong đi ca khách hàng
mt cách đng nht.
Theo Parasurman, Zeithaml and Berry (1985, 1988) thì cht lng dch v
đc xem nh khong cách gia mong đi v dch v và nhn thc ca khách
hàng khi s dng dch v.
Và TCVN ISO 9000:2000 xem cht lng dch v là mc đ ca mt tp
hp các đc tính vn có ca dch v tha mãn các nhu cu, mong đi ca khách
hàng và các bên có liên quan (T Th Kiu An và cng s, 2010).
Vì cht lng dch v liên quan đn nhng mong đi ca khách hàng cng
nh nhn thc ca h v dch v. Do đó cht lng dch v rt khó đánh giá.
Thông thng có ba mc đánh giá c bn v cht lng dch v:
Cht lng dch v tt khi khách hàng cm nhn dch v vt quá s
trông đi ca h.
Cht lng dch v tho mãn khi khách hàng cm nhn phù hp vi mc
trông đi ca h.
Cht lng dch v ti là lúc khách hàng cm nhn di mc trông đi
ca h đi vi dch v.
Do vy đ gi chân khách hàng, các doanh nghip phi làm sao cho dch v
ca mình luôn đánh giá tt. Có nh th doanh nghip mi tn ti và phát trin
bn vng.
1.3.2 c đim ca cht lng dch v
10
Cht lng dch v có các đc đim sau:
phm – VOC (voice of Customer).
Hiu rõ đc các đc đim ca cht lng dch v, s giúp các t chc đáp
ng ngày càng tt hn nhu cu khách hàng.
1.3.3 o lng cht lng dch v
Mc đích cui cùng mi hot đng ca doanh nghip là làm tha mãn khách
hàng. Theo thi gian, nhu cu ca con ngi ngày càng cao và dn dn có
nhng đòi hi cao hn v cht lng hàng hóa, dch v. Khi h thng các ngành
dch v phát trin, ngi tiêu dùng ngày càng có nhiu c hi đ la chn ni
nào có th tha mãn mình tt nht, và h tr nên khó tính hn thông qua vic
đòi hi cao hn v cung cách phc v ca nhân viên, vic phn hi nhanh chóng
ca nhà cung cp dch v v các thc mc ca h cng nh các trang thit b
phc v đi kèm. Do vy, các doanh nghip mun gi đc khách hàng c và thu
hút thêm khách hàng mi thì phi cung cp dch v có cht lng làm tha mãn
ngi tiêu dùng. T đó câu hi làm th nào đ đo lng cht lng dch v đc
rt nhiu ngi quan tâm và nghiên cu. Tng hp các nghiên cu v đo lng
cht lng dch v, có hai mô hình thông dng đc dùng đ đánh giá là mô
hình cht lng chc nng và k thut (Gronroos, 1984) cùng mô hình nm
khong cách (Parasuraman 1985-1988) đc nhiu tác gi quan tâm và kim
đnh.
Theo nghiên cu tng hp ca Nitin Seth và S.G.Deshmukh (2005), xem xét
đn mi chín mô hình cht lng dch v trong giai đon t nm 1984 đn nm
2003. Trong s đó có đn tám mô hình phát trin da trên nn mô hình nm
khong cách, và s dng thang đo SERVQUAL đ đo lng cht lng dch v
(Brogowics et al (1990), Cronin và Taylor (1992), Teas (1993), Sweeney et al
(1997), Dabholkar et al (2000), Frost and Kumar (2000), Soteriou and
12
Stavrinides (2000), Zhu et al (2002)). Nh vy, có th nói Parasuraman đã khi
dòng nghiên cu v cht lng dch v và đc nhiu nhà nghiên cu cho là khá
toàn din (Svensson 2002).
hóa và truyn ming
Dch v
mong đi
Nhn thc cht
lng dch v
Dch v
nhn đc
Hình nh
Cht lng k thut
Cht lng chc nng
Cái gì?
Nh th nào?
13
1.3.3.2 Mô hình nm khong cách cht lng ca Parasuraman et al
(1985):
Mô hình đo lng cht lng dch v đc xem là mô hình nghiên cu
c th và chi tit vi vic đa ra nm loi sai lch trong cht lng dch v.
Mô hình không nhng đo lng cht lng dch v da trên s so sánh gia
dch v mong đi và dch v nhn đc mà còn k đn cht lng dch v
mà nhà qun lý mun cung cp. Ngoài ra mô hình đ cp đn cht lng
dch v còn b nh hng bi s không đng nht gia mong mun ca nhà
qun lý và mong mun ca khách hàng.
Các loi sai lch trong mô hình là:
Khong cách th 1 xut hin khi có s khác bit gia mong đi ca
khách hàng và nhn thc ca nhà qun lý v k vng ca khách hàng.
im c bn ca khong cách này là do t chc không hiu rõ ht nhng
đc đim to nên cht lng dch v ca t chc cng nh cách thc
chuyn giao, cung cp dch v đ tha mãn nhu cu ca khách hàng.
Khong cách th 2 là khác bit gia nhn thc ca ban lãnh đo vi
Thông tin t các
ngun khác nhau
Dch v mong đi
Thông tin đn
khách hàng
Nhn thc ca DN v k
vng ca KH
Chuyn đi cm nhn
thành yêu cu cht lng
Dch v chuyn giao
Dch v tip nhn
Nhu cu cá nhân
Tri nghim
trc đây
NHÀ CUNG CP
KHÁCH HÀNG
Khong cách 2
Khong cách 3
Khong
cách 4
quan tâm đn h.
16
Phng tin hu hình (tangibles) bao gm các loi tài sn nh tài sn
hu hình, vô hình, ngoi hình, trang phc ca nhân viên.
Mô hình này có u đim bao quát hu ht mi khía cnh ca dch v, tuy
nhiên rt khó khn trong vic đánh giá và phân tích. Vì th nm 1988,
Parasuraman et al đã hiu chnh li và hình thành mô hình mi gm nm
thành phn. ó là mô hình SERVQUAL.
1.3.3.3 Mô hình SERVQUAL ca Parasuraman et al (1988)
Mô hình SERVQUAL đã đc Parasuraman et al hiu chnh li t mô
hình cht lng dch v ông xây dng vào nm 1985. Mô hình SERVQUAL
bao gm các yu t sau:
Bng 1.1: Các yu t trong Mô hình SERVQUAL
Các ch tiêu
nh ngha
1
Tin cy
(reliability)
Th hin kh nng thc hin mt dch v phù hp và đúng
thi hn.
2
áp ng
(reponsiveness)
Th hin qua s st sng giúp đ khách hàng và nhanh
chóng khc phc s c khi có sai sót hoc tình hung bt
ng xy ra.
3
Nng lc phc