B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
c Th
MT S GII PHP H THIN
DOANH NGHIP TT NAM
THNG (VPBANK)
LUC S KINH T
TP. H CH MINH 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cu ca bn thân. Các s
liu, kt qu trình bày trong lun án là trung thc và cha tng đc ai công
b trong bt k công trình lun vn nào trc đây.
Tác gi
Bùi Thc Tho Nguyên
hoàn thành lun vn này, tôi xin chân thành gi li cám n ti:
Qúy Thy, Cô Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đư ht lòng
truyn đt nhng kin thc qúy báu trong sut thi gian tôi hc ti Trng, đc
bit là Phó Giáo s, Tin s H Tin Dng – Trng khoa Khoa Qun tr kinh
doanh đư hng dn tn tình v phng pháp khoa hc và ni dung đ tài.
Xin chân thành cm n Hi đng qun tr, Ban Tng giám đc, các anh ch
đng nghip VPBANK đư giúp đ tôi trong sut quá trình hc tp và thc hin
đ tài, đc bit là giai đon kho sát và ly ý kin chuyên gia.
Trân trng.
Thành ph H Chí Minh, tháng 12 nm 2012
Ngi vit
Bùi Thc Tho Nguyên
MC LC
2.2. THC TRNG VHDN CA VPBANK 24
2.2.1. C s hình thành VHDN ti VPBANK 24
2.2.2. Các c s cu thành VHDN ti VPBANK 24
2.3. ánh giá chung v VHDN ca VPBANK 50
: MT S GI
NGHIP TI VPBANK 52
3.1. Các mc tiêu ca và đnh hng ca VPBANK 52
3.1.1. Mc tiêu chung 52
3.1.2. Mc tiêu riêng 52
3.1.3. nh hng 54
3.2. xut mt s gii pháp nhm hoàn thin VHDN ca VPBANK
3.2.1 Gii pháp v xây dng, cng c các giá tr hu hình ca VPBANK 55
3.2.2 Gii pháp v xây dng nhng giá tr đc tuyên b 61
3.2.3 Gii pháp v xây dng các quan đim chung 63
3.3. xut xây dng chng trình hành đng c th trong xây dng
VHDN ca VPBANK 65
72 DANH MC T NG VIT TT TRONG LU
CBNV: Cán b nhân viên
CN: Chi nhánh
DN: Doanh nghip
NHTM: Ngân hàng thng mi
PGD: Phòng giao dch
VH: Vn hóa
VHDN: Vn hóa doanh nghip
DANH M TRONG LU
Trang
Hình 2.1: Nhn dng t bên ngoài vn phòng làm vic ca VPBANK 26
Hình 2.2: VPBANK t chc l k nim 18 nm ngày thành lp 27
Hình 2.3: Logo hin ti ca VPBANK 28
Hình 2.4: ng phc ca nhân viên VPBANK 30
Hình 2.5 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV
đi vi yu t "Môi trng làm vic hu hình" 32
Hình 2.6 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV đi vi yu t
"Các nghi thc, hot đng thng xuyên" 32
Hình 2.7 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV đi vi yu t
"Các biu tng" 33
Hình 2.8 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV đi vi yu t
"Giá tr ca sn phm, dch v" 33
Hình 2.9 Kt qu đánh giá mc đ thc hin ca CBNV
đi vi các yu t trong cp đ vn hóa 1 35
Hình 2.10 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV
đi vi yu t "Phong cách ng x giao tip vi khách hàng/xư hi" 40
Hình 2.11 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV
đi vi yu t "Phong cách ng x giao tip trong ni b ngân hàng" 40
Hình 2.12 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV
đi vi yu t "Ni quy, quy ch" 41
Hình 2.13 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV
đi vi yu t "Tm nhìn chin lc dài hn ca ngân hàng" 41
Hình 2.14 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV
đi vi yu t "Mc tiêu kinh doanh ngn hn ca ngân hàng" 42
Hình 2.15 Kt qu đánh giá mc đ quan tâm ca CBNV
đi vi yu t "o đc kinh doanh ca ngân hàng" 42
hàng trong hot đng kinh doanh.
Ngân hàng Vit Nam Thnh Vng (VPBANK) đang xây dng đ hng
đn mc tiêu là mt trong nhng ngân hàng thng mi c phn hàng đu ti Vit
Nam, kinh doanh đa nng, đa lnh vc. Va qua, VPBANK đư tin hành vic thay
đi tên và logo mi đng thi tip nhn và áp dng phng thc qun tr ngân hàng
hin đi, tranh th kinh nghim và k nng ca các đi tác chin lc nc ngoài
nh OCBC, tp trung đu t cho công ngh hin đi và tng cng nng lc tài
chính, nng lc qun tr điu hành đi vi ngân hàng. Nhng hot đng ca
VPBANK trong thi gian qua cho thy vic n lc thc hin các d án chuyn đi,
2
tiêu biu là các d án v tái cu trúc ngân hàng, thúc đy bán hàng, ci cách mô
hình phc v khách hàng, ci tin quy trình nghip v vi s t vn ca các
chuyên gia t vn quc t đang có nhng chuyn bin rt tích cc. Vi nhng mc
tiêu đnh hng đó thì VHDN là mt trong nhng yu t không th thiu đc đ
thc hin tt các mc tiêu này. Xut phát t nhng vn đ nêu trên, tác gi đư chn
đ tài P TT NAM THNH
NG (VPBANK đ làm lun vn tt nghip.
2. Mu
tài nghiên cu, h thng hóa nhm đ cp và la chn các khái nim và
ni dung có liên quan đn vn hóa doanh nghip trên c s lý lun đó s liên h,
phân tích, đánh giá các nhân t nh hng đn VHDN (thông qua s liu kho sát
t cán b nhân viên và ý kin chuyên gia) ca VPBANK. Qua đó, đ xut mt s
gii pháp nhm xây dng và phát trin VHDN ca h thng VPBANK trên toàn
quc.
3. u:
u:
i tng nghiên cu ca lun vn là VHDN và các nhân t nh hng đn
xây dng và phát trin VHDN nói chung và VHDN ti VPBANK nói riêng.
Phu
1.1
1.1.1
Vn hoá là mt khái nim rt rng, Kroeber & Kluckolm (1952) đư su tm
đc 164 đnh ngha khác nhau v vn hoá. Cho đn nay, con s đnh ngha vn
đang tip tc tng lên. Trong rt nhiu đnh ngha khác nhau v vn hóa, có mt
đnh ngha kinh đin đc nhiu ngi chp nhn ca Edward Tylor (1871): "Vn
hoá là tng th phc hp bao gm kin thc, tín ngng, ngh thut, đo đc, lut
pháp, thói quen và bt k nng lc hay hành vi nào khác mà mi mt cá nhân vi t
cách là thành viên ca xư hi đt đc".
Theo Nguyn Trn Bt (2006), vn hóa là mt hin tng khách quan, là
tng hoà ca tt c các khía cnh ca đi sng. Ngay c nhng khía cnh nh nht
nht ca cuc sng cng mang nhng du hiu vn hóa. Rt nhiu th mi thot
nhìn thì ging nhau, nhng nu xem xét k thì li có nhng đim riêng bit. Trong
thc t, không có s ging nhau tuyt đi.
“Vn hóa” là mt t c trong ting Pháp, xut hin vào khong cui th k
XIII đ ch mt tha đt đc trng trt. T nguyên cultura theo ting Latinh có
ngha là chm sóc đng rung hoc súc vt. T vn hóa đc khai sinh trong ting
Pháp, ri truyn bá sang ting Anh, ting c di hình thc vay mn ngôn ng.
u th k XVI, vn hóa không ch có ý ngha trng thái, thuc vt cht (th
đc trng), mà tr thành hot đng, thuc tinh thn (bit trng trt đt đai). Và cho
đn gia th k XVI, vn hóa mi có ngha bóng, ch ra kh nng làm cho nó phát
trin, nhng đn cui th k XVII vn cha đc s dng ph bin.
u th k XVIII, vn hóa đc đa vào T đin Hàn lâm Pháp (1718), va
có ngha hoán d (t vn hóa trng thái đn vn hóa hot đng), va có ngha n d
(t trng trt đt đai đn chm sóc tinh thn). Tuy nhiên, vn hóa lúc by gi còn đi
5
kèm vi b ng: “vn hóa” ngh thut, vn chng, khoa hc đ xác đnh loi tri
thc đc bi đp. Trong T đin bách khoa, vn hóa ch yu vn đc coi là
bng lao đng và tri thc- đó chính là vn hóa. Nu t nhiên là cái nôi đu tiên nuôi
sng con ngi, giúp loài ngi hình thành và sinh tn nh không khí, đt đai thì
vn hóa là cái nôi th hai- ni đó toàn b đi sng vt cht và tinh thn ca loài
ngi đc hình thành, nuôi dng và phát trin. Nu nh con ngi không th tn
ti khi tách khi gii t nhiên thì cng nh vy, con ngi không th tr thành
“ngi” đúng ngha nu tách khi môi trng vn hóa (Nguyn Vn Hiu, 2009)
Do đó, nói đn vn hóa là nói đn con ngi- nói ti nhng đc trng riêng
ch có loài ngi, nói ti vic phát huy nhng nng lc và bn cht ca con ngi
nhm hoàn thin con ngi, hng con ngi khát vng vn ti chân- thin- m.
ó là ba giá tr tr ct vnh hng ca vn hóa nhân loi.
Cho nên, theo ngha này, vn hóa có mt trong tt c các hot đng ca con
ngi dù đó ch là nhng suy t thm kín, nhng cách giao tip ng x cho đn
nhng hot đng kinh t, chính tr và xư hi (Nguyn Vn Hiu, 2009). Nh vy,
hot đng vn hóa là hot đng sn xut ra các giá tr vt cht và tinh thn nhm
giáo dc con ngi khát vng hng ti chân- thin- m và kh nng sáng to chân-
thin- m trong đi sng.
Theo ngha hp, vn hóa là nhng hot đng và giá tr tinh thn ca con
ngi. Trong phm vi này, vn hóa khoa hc (toán hc, hóa hc ) và vn hóa ngh
thut (vn hc, đin nh….) đc coi là hai phân h chính ca h thng vn hóa.
Theo ngha hp hn na, vn hóa đc coi nh mt ngành - ngành vn
hóa- ngh thut đ phân bit vi các ngành kinh t - k thut khác. Cách hiu này
thng kèm theo cách đi x sai lch v vn hóa. Coi vn hóa là lnh vc hot đng
đng ngoài kinh t, sng đc là nh s tr cp ca nhà nc và “n theo” nn kinh
t.
Trong ba cp đ phm vi nghiên cu k trên v thut ng vn hóa, hin này
ngi ta thng dùng vn hóa theo ngha rng nht. Loi tr nhng trng hp đc
bit và ngi nghiên cu đư t gii hn và quy c.
7
đu có ngha là nuôi nng, chm sóc, thng mn. Sau đó, ngi Hy Lp s dng
trong nông nghip, vi ngha là làm cho cây trng chín mui. ó là thành qu hot
đng, không phi do ngu nhiên hoc “t nhiên”, tc là không phi do bi t nó.
i vi ngi Hy Lp, vn hóa là cái thành tu.
– Vn hóa là cái s đc và đc lu truyn. ó là toàn th di sn mà con
ngi tip nhn t các th h trc, gm các biu hin, kin thc, giá tr, t tng
và tính biu cm. Vn hóa còn là phát minh ca con ngi, trong khong thi gian
và không gian nht đnh. Mi th h, mi nhóm ngi li phát minh và đi mi vn
hóa mà h tip nhn. Không có truyn thng đn thun, mà truyn thng đc din
đt li và làm phong phú thêm. Vn hóa tr thành truyn thng sng đng, pha trn
các đc trng đc lu truyn và th đc qua các bin đng ca thc tin. Truyn
thng đc tái to này cu thành nn tng bn sc cng đng, đa phng, b tc,
vùng min, quc gia và các thc th xư hi khác. Bn sc không ngng chuyn
đng, làm cho vn hóa tr nên mnh m hoc suy yu. Vn hóa sng đc thì cng
có th cht đc. Cho nên, bn sc cng có th bin chuyn, theo các chiu hng
khác nhau.
– Vn hóa là s say mê quá kh qua phong tc. Phong hóa va bén r vi
truyn thng, va luôn chuyn đng và bin đi. Phong hóa không là mt h thng
bt đng, mà trái li là di sn, cn đi mi và hòa hp. Nietzsche nói: “Mt dân tc
không có ký c là dân tc không có tng lai” [Bonnemaison, 2000].
Cu Tng giám đc UNESCO Federico Mayor đa ra khái nim vn hóa
nhân dp phát đng “Thp k th gii phát trin vn hóa” 1988 - 1997. Ông vit:
“Vn hóa là tng th sng đng các hot đng sáng to trong quá kh và trong hin
ti. Qua các th k hot đng sáng to y đư hình thành nên mt h thng các giá
tr, các truyn thng và các th hiu - nhng yu t xác đnh đc tính riêng ca mi
dân tc” (y ban quc gia v Thp k quc t phát trin vn hóa, 1992).
Vi quan nim xem vn hoá là nn tng tinh thn ca xư hi, khái nim vn
hoá đc m rng hn. Ch tch H Chí Minh (1942 – 1943) đư vit: “Vì l sinh
9
1.1.2.2
Có hai cách hiu v vn hoá kinh doanh, mt là nu hiu theo góc đ v mô thì
vn hoá kinh doanh là mt phm trù tm c quc gia hoc ngành ngh, th hin
phong cách kinh doanh ca mt dân tc, đc đúc kt t vn hoá mt dân tc đó và
đc vn dng vào giá tr, trit lý… kinh doanh ca mình, theo cách hiu này thì
vn hoá doanh nghip ch là mt phn ca vn hoá kinh doanh.
Hai là, nu xét góc đ vi mô coi ch th ca vn hoá kinh doanh là doanh
nghip thì vn hoá kinh doanh cng chính là vn hoá doanh nghip, vì vn hoá
doanh nghip chính là vn hoá kinh doanh cp đ doanh nghip, nó chu nh
hng bi nn vn hoá quc gia nhng li mang bn sc riêng ca doanh nghip đó.
Xét các đnh ngha ca các hc gi đa ra nh trong khái nim v vn hoá kinh
doanh nu áp dng cho vn hoá doanh nghip thì rt gn nhau, đó là “VHDN là
toàn b các nhân t vn hóa đc ch th kinh doanh chn lc, to ra, s dng và
biu hin trong hot đng kinh doanh to nên bn sc kinh doanh ca ch th đó”.
1.1.2.3
Vn hoá doanh nghip có th chia làm ba cp đ khác nhau, dùng đ ch mc
đ có th cm nhn đc ca các giá tr vn hoá trong doanh nghip.
-
Nhng giá tr VH hu hình là nhng cái th hin đc ra bên ngoài rõ ràng,
d nhn bit nht ca VHDN. Các thc th hu hình mô t mt cách tng quan nht
môi trng vt cht và các hot đng xư hi trong mt DN. Bao gm các hình thc
c bn sau:
Th nht: Kin mo DN.
c coi là b mt ca DN, kin trúc và din mo luôn đc các DN quan
tâm, xây dng. Kin trúc, din mo b ngoài s gây n tng mnh vi khách hàng,
đi tác… v sc mnh, s thành đt và tính chuyên nghip ca bt k DN nào. Din
mo th hin hình khi kin trúc, quy mô v không gian ca DN. Kin trúc th
hin s thit k các phòng làm vic, b trí ni tht trong phòng, màu sc ch
11
th hin mt cách cô đng nht trit lý kinh doanh ca mt công ty.
Th n thng phc.
Biu tng là biu th mt cái gì đó không phi là chính nó và có tác dng
giúp mi ngi nhn ra hay hiu đc cái mà nó biu th. Các công trình kin trúc,
l nghi, giai thoi, khu hiu đu cha đng nhng đc trng ca biu tng. Mt
biu tng khác là logo. Logo là mt tác phm sáng to th hin hình tng v mt
t chc bng ngôn ng ngh thut. Logo là loi biu trng đn gin nhng có ý
ngha ln nên đc các DN rt quan tâm chú trng. Logo đc in trên các biu
tng khác ca DN nh bng ni quy, bng tên công ty, đng phc, các n phm,
bao bì sn phm, các tài liu đc lu hành,….
Bài hát truyn thng, đng phc là nhng giá tr VH to ra nét đc
trng cho DN và to ra s đng cm, gn bó gia các thành viên. ây cng là
nhng biu tng to nên nim t hào ca nhân viên v công ty ca mình.
Ngoài ra, các giai thoi, truyn k, các n phm đin hình … là nhng biu
tng giúp mi ngi thy rõ hn v nhng giá tr VH ca t chc.
- mnh,
Yu t này đ cp đn mc đ chp nhn, tán đng hay chia s các giá tr
bao gm các chin lc, mc tiêu, các ni quy, quy đnh, tm nhìn, s mnh. Các
giá tr này đc công b công khai đ mi thành viên ca DN n lc thc hin. ây
là kim ch nam cho mi hot đng ca nhân viên. Nhng giá tr này cng có tính
hu hình vì có th nhn bit và din đt mt cách rõ ràng, chính xác.
Th nht: T
13
Tm nhìn là trng thái trong tng lai mà DN mong mun đt ti.
Tm nhìn cho thy mc đích, phng hng chung đ dn ti hành đng
thng nht. Tm nhìn cho thy bc tranh toàn cnh v DN trong tng lai vi gii
hn v thi gian tng đi dài và có tác dng hng mi thành viên trong
DN chung sc n lc đt đc trng thái đó.
thì cho rng không th thay đi đc nhng gì mà s phn đư an bài, nên đành phi
chp nhn s phn đó. ây là nhng t chc, cá nhân có xu hng an phn, không
mun c gng.
Th hai: Quan h gii vi ci.
Ngoài mi quan h xư hi, các thành viên trong t chc còn có mi quan h
trong công vic. Các quan h này có nh hng tng h ln nhau. Mt s t chc
ng h thành tích và s n lc ca mi cá nhân. Mt s khác li khuyn khích s
hp tác và tinh thn tp th. Trit lý qun lý ca mi t chc có th coi trng tính
đc lp, t ch hoc ngc lai đ cao tính dân ch. xác đnh chính xác t tng
ch đo trong mi quan h gia con ngi trong t chc, cn đánh giá vai trò ca
mi cá nhân trong mi quan h vi các thành viên còn li.
Th ba: Ngnh v bn chi.
Các t chc khác nhau có quan nim khác nhau v bn cht con ngi. Mt
s t chc cho rng bn cht con ngi là li bing, tinh thn t ch
thp, kh nng sáng to kém. Mt s t chc khác li cho rng bn cht con ngi
là có tinh thn t ch cao, có trách nhim và có kh nng sáng to tim n. Trong
khi mt s t chc khác li đánh giá cao kh nng ca ngi lao đng, đ cao ngi
lao đng và coi đó là chìa khóa ca s thành công. Các quan đim khác nhau dn
đn nhng phng pháp qun lý khác nhau và có tác đng đn nhân viên theo
nhng cách khác nhau.
15
Th n chi.
C s ca hành vi cá nhân trong t chc cn c vào thái đ, tính cách, nhn
thc và s hc hi ca mi ngi. Bn yu t này là nhng yu t ch yu nh
hng đn hành vi cá nhân trong t chc. Quan đim v bn cht hành vi cá nhân
có s khác nhau gia phng Tây và phng ông. Ngi phng Tây quan tâm
nhiu đn nng lc, s c gng và th hin bn thân bng nhng cái c th làm
đc trong khi ngi phng ông coi trng v th, nên có li sng đ c chng t
mình là ai đó th hin qua đa v xư hi mà ngi đó có đc.