i
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH L
L
Ê
ÊG
G
I
I
Á
Á
P
PN
N
H
H
T
T
I
Á
Á
P
PN
N
H
H
T
T
NÂNG CAO S HÀI LÒNG
CA KHÁCH HÀNG I VI
CHT LNG DCH V TI
NHTMCP CÔNG THNG VIT NAM
CHI NHÁNH TP. H CHÍ MINH
NGÀNH : KINH T TÀI CHÍNH- NGÂN HÀNG
MÃ S : 60.31.12.
LUN VN THC S KINH T
nghiêm túc, thc hin theo s hng dn khoa hc ca PGS.TS Bùi Kim Yn.
Các tài liu tham kho có ngun gc rõ ràng và s liu trong lun vn đc thu
thp t thc t, đáng tin cy, đc x lý trung thc và khách quan.
HC VIÊN: Lê Giáp Nht (đã ký)
v DANH MC CÁC CH VIT TT
Ch vit tt Gii thích
CLDV Cht lng dch v
NHTMCP Ngân hàng Thng mi C phn
TMCP Thng mi C phn
TP.HCM Thành ph H Chí Minh
Vietinbank Vietnam Joint Stock Commercial Bank for Industry
and Trade: Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam
Vietinbank- CN TP.HCM Ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam-
Chi nhánh Thành ph H Chí Minh
vi
DANH MC HÌNH V VÀ BNG BIU
Trang
HÌNH V
Hình 1.1: Mô hình 5 khong cách cht lng dch v ngân hàng 12
Hình 1.2: Chu trình PDCA (Plan, Do, Check, Act) 13
Hình 2.1: Danh sách 10 NHTM đc hài lòng nht 23
Hình 2.2: Quy trình thc hin nghiên cu 38
Hình 2.3 : Mô hình nghiên cu lý thuyt 54
thang đo cht lng dch v VietinBank- CN TP.HCM 53
Bng 2.14 : Mô t đc đim các thành phn kho sát 55
Bng 2.15: Phân tích Anova trong hi qui tuyn tính 59
Bng 2.16: Các thông s thng kê ca tng bin trong phng trình hi quy 59
Bng Kt lun: Kt qu thang đo cht lng dch v
ngân hàng VietinBank- CN TP.HCM 83
viii
MC LC
Trang
Phn m đu
1. Lý do hình thành đ tài
2. Mc tiêu nghiên cu
3. i tng và phm vi nghiên cu
4. Quy trình và phng pháp nghiên cu
5. Ý ngha thc tin ca đ tài nghiên cu
6. Kt cu ca lun vn
Chng 1: C s lý lun v s hài lòng ca khách hàng
đi vi cht lng dch v ca ngân hàng thng mi 1
1.1 Lý lun chung v dch v ngân hàng 1
1.1.1 Khái nim dch v ngân hàng 1
1.1.2 c trng c bn ca dch v ngân hàng 3
1.2 Nhng vn đ c bn v cht lng dch v ngân hàng 4
1.3 S hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v ngân hàng 6
1.4 Mô hình cht lng dch v 11
1.5 Các thang đo cht lng dch v ngân hàng và s hài lòng ca khách hàng 17
1.5.1 Thang đo cht lng dch v ngân hàng 17
1.5.2 Thang đo s hài lòng ca khách hàng v CLDV ngân hàng 19
2.5.4.4 Kim đnh mô hình nghiên cu bng phân tích hi quy bi 55
Kt lun chng 2 63
Chng 3: Gii pháp nâng cao s hài lòng ca khách hàng v
Cht lng dch v ti Vietinbank- CN TP.HCM 64
3.1 xut mô hình đo lng cht lng dch v cho Vietinbank- CN TP.HCM 64
3.2 Nhóm gii pháp đi vi Vietinbank- CN TP.HCM đ nâng cao s hài lòng
ca khách hàng v cht lng dch v ngân hàng 65
3.3 Nhóm gii pháp đi vi Vietinbank- Hi s 77
Kt lun chng 3 82
Kt lun chung 83
Tài liu tham kho
xi PH LC
Ph lc 1: Mô hình nm khong cách ca Parasuraman& ctg.
Ph lc 2: Thang đo cht lng dch v ngân hàng ti Vit Nam ca Lê Vn Huy& ctg.
Ph lc 3: Ý kin chuyên gia.
Ph lc 4: Danh sách chuyên gia tham gia tho lun.
Ph lc 5: Phiu thu thp ý kin khách hàng.
Ph lc 6: Mã hóa các thang đo CLDV ti Vietinbank- CN TP.HCM.
Ph lc 7: Vietinbank- CN TP.HCM và các phòng giao dch trc thuc.
Ph lc 8: ánh giá thang đo bng H s Cronbach Alpha.
Ph lc 9: Phân tích nhân t EFA.
Ph lc 10: Phân tích hi quy bi.
Ph lc 11: Tp hp các thanh phin và góp ý ca khách hàng qua cuc kho sát.
Xác đnh các thành phn cht lng dch v ngân hàng và mc đ tác đng
ca nó ti s hài lòng ca khách hàng ti Vietinbank- CN TP.HCM.
xiii
xut mt s gii pháp nâng cao s hài lòng ca khách hàng v cht lng
dch v ngân hàng ti Vietinbank- CN TP.HCM.
3. I TNG VÀ PHM VI NGHIÊN CU
i tng nghiên cu
i tng nghiên cu ca đ tài này là: Cht lng dch v ngân hàng và s
hài lòng ca khách hàng ti Vietinbank- CN TP.HCM.
Phm vi nghiên cu
Nghiên cu này đc thc hin đi vi tt c các dch v mà Vietinbank- CN
TP.HCM đang cung cp cho khách hàng (không phân bit khách hàng cá nhân
hay doanh nghip).
4. QUY TRÌNH VÀ PHNG PHÁP NGHIÊN CU
Ngun d liu: Ngun d liu th cp ti Vietinbank- CN TP.HCM và các tài
liu tham kho, và ngun d liu s cp thông qua vic phng vn khách hàng
vi mu là 250 khách hàng cá nhân và doanh nghip.
Nghiên cu điu tra thc t đc thc hin thông qua hai bc: nghiên cu s
b và nghiên cu chính thc.
o Nghiên cu s b đc thc hin bng phng pháp đnh tính vi k
thut ly ý kin chuyên gia dùng đ điu chnh và b sung/ điu chnh
thang đo cht lng dch v ngân hàng.
o Nghiên cu chính thc đc thc hin bng phng pháp nghiên cu
đnh lng thông qua bng câu hi phng vn trc tip và phng vn
thông qua mng Internet.
D liu thu thp đc x lý bng phn mm SPSS 16.0.
5. Ý NGHA THC TIN CA TÀI NGHIÊN CU
tài nghiên cu xác đnh các yu t tác đng đn mc đ hài lòng ca khách
hàng mt cách đy đ và chính xác hn. T đó Ngân hàng s có nhng ci thin
C
C
H
H
N
N
G
G1
1C
C
S
S
H
À
À
I
IL
L
Ò
Ò
N
N
G
GC
C
A
AK
K
H
H
Á
I
IC
C
H
H
T
TL
L
N
N
G
GD
D
H
H
À
À
N
N
G
GT
T
H
H
N
N
G
GM
M
I
dng tiêu dùng, tín dng th chp; cho thuê tài chính; các dch v thanh toán và
chuyn tin, k c th tín dng, séc du lch và hi phiu ngân hàng; bo lãnh và cam
kt. Tc là toàn b hot đng ngân hàng cung cp cho xã hi đu thuc dng sn
phm dch v.
Nh vy rõ ràng cn có s nghiên cu đ đi đn thng nht dch v ngân hàng
gm nhng yu t cu thành nào. Quan nim v dch v ngân hàng mt s nc
trên th gii:
Vit Nam, Lut các t chc tín dng s 47/2010/QH12 đnh ngha v hot
đng ngân hàng là vic kinh doanh, cung ng thng xuyên mt hoc mt s các
nghip v sau đây: Nhn tin gi, Cp tín dng, Cung ng dch v thanh toán qua
tài khon.
Anh Quc, hot đng ngân hàng đc phân thành ba loi hình dch v
chính: dch v trung gian tài chính gm nhn tin gi, cho vay; dch v thanh toán
và các loi dch v khác.
Theo tác gi David Cox vit trên cun sách nghip v “Ngân hàng hin đi”
thì hu ht các hot đng nghip v ca ngân hàng thng mi đu gi là dch v
ngân hàng hoc là c s, điu kin đ m rng và phát trin dch v ngân hàng, tác
gi ch rõ ngân hàng hot đng vi 3 chc nng c bn nh: nhn và gi các khon
tin gi; cho phép rút tin ra và vn hành h thng chuyn tin; cho vay các khon
tin gi d tha ti khách hàng có nhu cu vay vn.
Ti Hoa K và mt s nc khác, khái nim ngân hàng thng mi đc hiu
là nhng công ty kinh doanh, chuyên cung cp dch v tài chính và hot đng trong
ngành dch v tài chính. Dch v tài chính là thut ng đc dùng đ ch hot đng
kinh doanh trong lnh vc ngân hàng, bo him và chng khoán. Dch v tài chính
bao gm mi dch v bo him và dch v liên quan đn bo him, mi dch v
ngân hàng và dch v tài chính khác ngoi tr bo him. Dch v ngân hàng và dch
v tài chính khác thì bao gm các khon nhn tin gi, cho vay, cho thuê tài chính,
tt c dch v thanh toán và chuyn tin, bo lãnh và cam kt bo lãnh ….
3
hi hoá th hin ch ch cn có s thay đi nh v giá c giao dch cng có th
làm dch chuyn khách hàng t ngân hàng này sang ngân hàng khác, trong khi mt
doanh nghip tung ra bán mt loi sn phm vi giá h hn giá trc đây cùng loi
đã đc th trng chp nhn thì phi ch đn thi gian sau khi th nghim và chp
nhn. Còn tính nhy cm cao th hin ch ngay khi có ngân hàng to ra mt loi
sn phm nào đó đc xã hi a chung thì trong mt thi gian ngn hu nh các
ngân hàng khác cng có th to ra sn phm đó đ cung cp cho khách hàng ca h.
Trong khi đó, đi vi doanh nghip thì cn phi có khong thi gian dài hn đ khai
thác sn phm mi nhm to ra li nhun canh tranh.
Ngoài ra sn phm dch v ngân hàng mang tính riêng t, bo mt và s nhy
cm v các thông tin liên quan đn tài chính ca mt cá nhân, mt t chc bt k.
Thuc tính này đc xem là mt trong nhng tr ngi hoc rào cn ln nht ca các
t chc cung cp dch v ngân hàng trong quá trình hình thành, cung ng, khai thác
và qun lý sn phm.
Chính vì nó mang nhng thuc tính trên nên khi đ cp đn sn phm dch v
ngân hàng thì vn đ cn quan tâm hàng đu đi vi ngi s dng dch v là cht
lng dch v ngân hàng.
1.2 Nhng vn đ c bn v cht lng dch v ngân hàng
Cht lng dch v là bn cht, là thuc tính ca dch v ngân hàng đc ngân
hàng cung ng và th hin qua mc đ tho mãn nhu cu và mong mun ca khách
hàng. Cht lng dch v ngân hàng là cái mà khách hàng có th nhn thc đc.
Cht lng dch v ngân hàng xut phát t nhu cu ca khách hàng và kt thúc bng
s đánh giá ca khách hàng thông qua cm nhn ca h ch không phi do ngân
hàng quyt đnh. Cht lng th hin s phù hp vi nhu cu và mong mun ca
khách hàng. Do tính vô hình, tính không tách ri, kém đng nht v cht lng nên
khách hàng cm nhn đc cht lng dch v da vào hình nh tng th ca ngân
hàng hn là cht lng ca mt dch v c th nào đó.
5
Cht lng dch v đc phn ánh và th hin trong toàn b quá trình hot
Bên cnh các yu t nêu trên thì cht lng dch v ngân hàng còn phù thuc
vào vic thc hin hay quy trình thc hin cung ng sn phm dch v ti ngân
hàng. Quy trình thc hin có nhp nhàng thì mi gim bt thi gian ch đi ca
khách hàng, t đó làm cho khách hàng cm nhn tt v ngân hàng.
Tóm li đ cung ng dch v ngân hàng có kh nng đ khách hàng cm nhn
là đt cht lng, ba giao din nh c s vt cht, nhân s tip xúc, phi hp quy
trình cung cp mà thông qua khách hàng đánh giá phi có tính đng b và nht
quán; thiu mt trong ba giao din trên thì dch v ca ngân hàng xem nh cha đt
và nu mt ngân hàng nào đó thiu c ba giao din trên thì kh nng hot đng có
hiu qu là rt khó đt đc.
1.3 S hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v ngân hàng
Có khá nhiu đnh ngha v s hài lòng ca khách hàng, tuy nhiên, dng nh
các tác gi đu đng ý vi ý kin ca nhau. S hài lòng hay không hài lòng ca
khách hàng là trng thái tình cm thích thú hay tht vng qua vic so sánh cht
lng dch v/ dch v vi mong đi ca khách hàng (Philip, Kotler, 2001). Theo
đó, s hài lòng ca khách hàng là mt hàm s ca cht lng dch v/ dch v theo
cm nhn ca khách hàng và s mong đi ca chính khách hàng. Nu mong đi ca
khách hàng ln hn cht lng dch v, khách hàng s tht vng. Nu nh cht
lng sn phm tt hn s mong đi, khách hàng s hài lòng và ngân hàng s đt
đc s tha mãn ca khách hàng.
Các ngân hàng luôn đt mc tiêu đt đc s hài lòng ngày càng cao ca
khách hàng bi vì điu này s khin ngân hàng điu khin tâm lý ca khách hàng.
Nói mt cách khác, khin khách hàng lp li hành vi mua hàng. S hài lòng ngày
càng cao ca khách hàng s to ra trng thái tình cm gn lin vi thng hiu dch
v, ch không phi to ra s lý trí trong quyt đnh mua hàng ca khách hàng. Kt
qu là to ra s chung thu cao đ ca khách hàng (Philip, Kotler, 2001).
7
Tt c các nghiên cu đc xem xét đu nht trí vi nhau là s trung thành vi
dch v đã đem li nhng li ích cho ngân hàng. Tuy nhiên, vn tn ti s khác bit
v cm nhn (perceived service quality) là kt qu t s so sánh ca khách hàng
gia cht lng kì vng và cht lng dch v đã thc hin. Nh vy có khá nhiu
đim tng đng gia khái nim v s hài lòng ca khách hàng và cht lng dch
v. S khác bit gia hai khái nim này ch s hài lòng là cm giác sau khi đã tri
nghim hành vi mua hàng, còn cht lng thì không (Bolton and Drew, 1994). Tuy
nhiên, hin ti vn không có biên gii rõ rt trong đnh ngha v s hài lòng ca
khách hàng và cht lng dch v. Hu ht các ý điu nghiêng v gi thuyt là cht
lng dch v din ra trc và dn đn s hài lòng ca khách hàng. Cht lng dch
v ch là mt trong nhng yu t góp phn vào s hài lòng ca khách hàng (Cronin
and Taylor, 1992).
Mt cách nghiên cu khác v s hài lòng khách hàng ch ra mt cách nhìn
nhn na v các yu t đem li s hài lòng ca khách hàng. Nh đã trình bày trên,
s hài lòng ca khách hàng v cht lng dch v đc bt đu t “thi đim giao
dch” hay còn gi là “dch v giao dch”. Do s phát trin và s dng công ngh cao
trong ngành dch v, vic giao dch “dch v trc din” ngày nay đã vt ra ngoài
s giao tip gia “ngi và ngi” khi yu t máy móc đc đa vào nhiu trong
các giao dch trc tip vi khách hàng, ví d nh trong ngành dch v vin thông
hoc dch v ngân hàng. hiu thu đáo tâm lý khách hàng, các công trình nghiên
cu liên quan ti lnh vc này hu ht đu s dng phng pháp Critical Incident
Technique (CIT), tc là yêu cu ngi đc điu tra tr li mt cách chi tit kinh
nghim h đã tri qua trong vic giao dch trc tip vi nhân viên dch v. Kt qu
điu tra thc t đã giúp các nhà nghiên cu tìm ra 3 nguyên nhân dn đn s hài
lòng ca khách hàng: (1) s khc phc ca nhân viên phc v đi vi các sai sót
trong dch v , (2) s đáp ng ca nhân viên phc v đi vi các yêu cu và nhu cu
ca khách hàng, (3) thái đ ca nhân viên dch v. Các nguyên nhân k trên đc
th hin rõ nét nht trong các dch v khách sn, nhà hàng và ngân hàng.
S khc phc ca nhân viên phc v khi có sai sót trong h thng phân phi
dch v. Khi có sai sót xy ra trong quá trình dch v, chng hn phc v chm tr,
9
khách hàng qua nghiên cu thc nghim đc tng kt nh sau:
Không khc phc nhng sai sót ca h thng phân phi dch v. S l là, dch
v chm tr, dch v không hp lý làm khách hàng tht vng hay không hài lòng
nhiu hn so vi tình trng thiu các sn phm dch v cung ng. Vì vy, khi s
sut trong h thng phân phi dch v xy ra và nhân viên không kp thi khc phc
s khin khách hàng khó chu và không s dng dch v ca ngân hàng đó trong
tng lai na.
Không đáp ng các nhu cu và yêu cu ca khách hàng. Mt s yêu cu quá
mc ca khách hàng có th vi phm nhng quy đnh hin hành ca ngân hàng, do
vy, nhiu nhân viên giao dch không có thin chí giúp đ khách hàng. Vi bt c
lý do nào, nhân viên phc v cn c x sao cho khách hàng tuy b t chi, nhng
vn vui v chp nhn. T chi thng thng, hoc đáp ng mt cách không hp lý
nhu cu ca khách hàng, là nguyên nhân chính làm khách hàng không hài lòng
trong giao tip vi nhân viên dch v.
Làm khách hàng không hài lòng mt cách bt phát. Khách hàng luôn nhy
cm vi ng x ca nhân viên phc v khi h quát mng, gây n. S thiu lch s,
thiu t nh ca nhân viên phc v là nguyên nhân khin khách hàng không quay tr
li s dng dch v ca ngân hàng đó trong tng lai.
Nh vy, mc dù các nhà nghiên cu còn tn khá nhiu giy mc đ tranh
lun v mt đnh ngha rõ ràng và rành mch v s hài lòng ca khách hàng
(customer satisfaction) và cht lng dch v (service quality), và cht lng dch
v cm nhn (perceived service quality), các nhà thc hành li dng nh không
bn tâm đn biên gii này. Tuy nhiên v mt ngm đnh, các nhà khoa hc thc
hành cng đã nghiêng v gi thuyt rng cht lng dch v là yu t xut hin
trc và đóng góp vào s hài lòng ca khách hàng. Do đó, đ qun lý tt cht lng
11
dch v ngân hàng, cn phi nghiên cu k các yu t cu thành nên dch v ngân
hàng.
1.4 Mô hình cht lng dch v