1

LI CAM OAN
Tác gi thc hin đ tài: “Hoàn thin h thng xp hng tín dng doanh
nghip ti Ngân hàng thng mi c phn u t và Phát trin Vit Nam Chi
nhánh Nam Sài Gòn” cam đoan tt c các ni dung trong lun vn này hoàn toàn
đc hình thành và phát trin t nhng quan đim ca chính tác gi. Các s liu, kt
qu nêu trong lun vn là hoàn toàn trung thc.
TP.HCM, ngày tháng nm 2012
Tác gi lun vn Trn Th Kim Ngân MC LC

1.3.1.1 Kinh nghim ca c 17
1.3.1.2 Kinh nghim ca Pháp 17
1.3.1.3 Kinh nghim ca Ngân hàng ANZ 19
1.3.1.4 XHTD theo quy đnh ca Basel II 20
1.3.2 Bài hc kinh nghim v xp hng tín dng doanh nghip cho các NHTM
Vit Nam 23
CHNG 2: THC TRNG ÁP DNG H THNG XP HNG TệN
DNG DOANH NGHIP TI NGỂN HÀNG TMCP U T VÀ PHÁT
TRIN VIT NAM ậ CHI NHÁNH NAM SÀI GÒN 26
2.1 Gii thiu khái quát v ngơn hƠng TMCP u t vƠ phát trin Vit
Nam ậ Chi nhánh Nam Sài Gòn 26
2.1.1 Lch s hình thành và phát trin 26
2.1.2 C cu t chc b máy 28
2.1.3 Kt qu hot đng t nm 2010 đn nay 28
2.1.3.1 Kt qu hot đng kinh doanh 28
2.1.3.2 Kt qu hot đng tín dng 30
2.2 Thc trng áp dng h thng xp hng tín dng doanh nghip ti
ngân hàng BIDV ậ Chi nhánh Nam Sài Gòn 40
2.2.1 C s pháp lỦ ca h thng XHTD doanh nghip 40
2.2.2 H thng xp hng tín dng doanh nghip 40
2.2.2.1 Cn c đ đánh giá, xp hng 40
2.2.2.2 Phng pháp xp hng 41
2.2.2.3 Mô hình chm đim, xp hng 41
2.2.2.4 Nguyên tc chm đim 42
2.2.2.5 Quy trình thc hin 43
2.2.2.6 Chính sách khách hàng và phân loi n 52
2.2.2.7 Chính sách phân loi n và trích lp d phòng ri ro 54
2.3 So sánh h thng xp hng tín dng doanh nghip ca BIDV vi các
NHTM khác 54


PH LC DANH MC NHNG T VIT TT
KỦ hiu
Din gii
BIDV
Ngân hàng thng mi c phn u t và Phát trin Vit
Nam
BIDV CN NSG
Ngân hàng thng mi c phn u t và Phát trin Vit
Nam Chi nhánh Nam Sài Gòn.
DN
Doanh nghip
NHTM
Ngân hàng thng mi
NH TMCP
Ngân hàng thng mi c phn
NHTW
Ngân hàng trung ng
NHNN
Ngân hàng nhà nc
PGD
Phòng giao dch
TCTD
T chc tín dng
TSB
Tài sn đm bo
HKD
Hot đng kinh doanh

Bng Trang
Bng 1.1 : Tng hp kt qu ca mô hình ch s Z ca Altman
Bng 1.2 : KỦ hiu XHTD dài hn ca các t chc xp hng
Bng 1.3 : Phân loi khách hàng theo H thng XHTD ca ANZ
Bng 2.1 : Kt qu hot đng kinh doanh ca Chi nhánh Nam Sài Gòn
Bng 2.2 : Tình hình ngun vn huy đng ca BIDV – CN NSG
Bng 2.3 : Tình hình d n tín dng ca BIDV – CN NSG
Bng 2.4 : C cu d n ca BIDV – CN NSG
Bng 2.5 : Phân loi n theo H thng xp hng tín dng
Bng 2.6 : Các mc hng và Ủ ngha ca chúng
Bng 2.7 : Bng chm đim quy mô doanh nghip
Bng 2.8 : Bng t trng ca nhóm ch tiêu phi tài chính
Bng 2.9 : Bng kt qu xp hng và phân loi nhóm n
Bng 2.10 : Chính sách khách hàng ti BIDV
Bng 2.11: Chính sách phân loi n và lp d phòng ri ro
DANH MC CÁC HÌNH V
Hình Trang
Hình 2.1 : S đ t chc BIDV CN Nam Sài Gòn
Hình 2.2 : Biu đ Huy đng vn BIDV CN NSG nm 2010-2011
Hình 2.3 : Biu đ cho vay doanh nghip ca BIDV CN NSG nm 2010-2011
Hình 2.4 : Biu đ d n phân theo thi hn ca BIDV CN NSG nm 2010-2011
Hình 2.5 : Biu đ d n phân theo loi tin ca BIDV CN NSG nm 2010-2011
Hình 2.6 : Biu đ phân loi n theo H thng XHTD nm 2010-2011
Hình 2.7 : S đ quy trình xp hng tín dng doanh nghip ti BIDV CN NSG
Hình 3.1 : S đ xp hng tín dng doanh nghip đ xut
Hình 3.2 : S đ quy trình chm đim khách hàng doanh nghip cha đ BCTC 2
nm liên tip

Nam Chi nhánh Nam Sài Gòn, h thng này sau khi đc đa vào s dng bc đu đã mang li nhiu kt qu trong vic ra quyt đnh tín dng, thc hin chính
sách khách hàng và qun lỦ ri ro tín dng. Tuy nhiên bên cnh nhng kt qu đt
đc thì h thng xp hng tín dng doanh nghip ti chi nhánh vn còn tn ti ít
nhiu khim khuyt cn phi đc b sung chnh sa đ có th đáp ng đc yêu
cu qun tr ri ro tín dng trong điu kin hin nay cng nh trong tng lai . Vi
mong mun góp phn nâng cao hiu qu qun lỦ ri ro trong h thng ngân hàng và
hoàn thin h thng xp hng tín dng doanh nghip lun vn đã đi vào nghiên cu
đ tài “ảOÀN TảIN ả TảNẢ XP ảNẢ TÍN DNẢ DOANả NẢảIP
TI NẢÂN ảÀNẢ TảNẢ MI C PảN U T VÀ PảÁT TRIN VIT
NAM CHI NHÁNH NAM SÀI GÒN”.
2. Mc tiêu nghiên cu
Nghiên cu lỦ thuyt v xp hng tín dng doanh nghip, vai trò ca h
thng xp hng tín dng doanh nghip trong hot đng tín dng ti các NHTM.
Gii thiu các phng pháp, mô hình dùng trong đánh giá xp hng tín dng doanh
nghip ca các ngân hàng trên th gii t đó đa ra bài hc kinh nghim đi vi các
NHTM  Vit Nam.
Phân tích, đánh giá thc trng tín dng và h thng xp hng tín dng doanh
nghip đang áp dng ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam Chi
nhánh Nam Sài Gòn đ thy đc nhng kt qu đã đt đc và nhng tn ti ca
h thng. Bên cnh đó lun vn cng đã khái quát, so sánh vi h thng xp hng
tín dng doanh nghip ca các NHTM khác  Vit Nam đ có cái nhìn tng th s
ging và khác nhau trong cách đánh giá, phân loi khách hàng t đó thy đc u
đim cng nh nhng tn ti ca h thng.
 xut mt s gii pháp hoàn thin h thng xp hng tín dng, nâng cao
hiu qu qun tr ri ro tín dng ti BIDV chi nhánh Nam Sài Gòn.
3. i tng vƠ phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu: thc trng hot đng tín dng ca Ngân hàng TMCP

6. Kt cu ca lun vn
Lun vn bao gm 3 chng: Chng 1: Nhng vn đ c bn v xp hng tín dng ti các ngân hàng
thng mi.
Chng 2: Thc trng áp dng h thng xp hng tín dng doanh nghip ti
ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn.
Chng 3: Mt s gii pháp nhm hoàn thin h thng xp hng tín dng
doanh nghip ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam – Chi nhánh
Nam Sài Gòn.
1

CHNG 1: NHNG VN  C BN V XP HNG TệN DNG TI
CÁC NGỂN HÀNG THNG MI
1.1 Quá trình hình thƠnh vƠ phát trin ca các t chc XHTD doanh nghip
trên th gii
Lch s “credit rating” - XHTD doanh nghip đã đc bt đu vào th k 20.
T nm 1909, công ty John Moody ca M đã bt đu cho vic XHTD, công ty này
chuyên xp hng trái phiu ngành đng st sau đó m rng ra xp hng ngành
công nghip. Tip theo đó, các công ty XHTD ln lt ra đi nh công ty Standard
and Poor’s (1922) chuyên xp hng trái phiu công ty, trái phiu chính quyn đa
phng, thng phiu và các qu trái phiu; công ty Fich Investor Service (1924);
công ty xp hng trái phiu Canada – Canadian Bond Rating service (1972) đây
đc coi là t chc xp hng ln đu tiên vào thi đim lúc by gi; t chc xp
hng trái phiu Nht Bn – Japanese Bond Rating Instiute (1975); công ty Duff and
Phelps (1982).
Trc nm 1970, các t chc XHTD này hot đng vn ch  quy mô nh ch
có mt s ít các nhân viên phân tích, đin hình nh công ty Standard and Poor’s ch
có khong 30 nhân viên phân tích trong ngành công nghip. Nhng t sau nm

phát hành đnh k các ch s thông tin tín nhim ca các doanh nghip trong ngành
đng st ca M. XHTD doanh nghip ch phát trin nhanh  M sau cuc khng
hong kinh t nm 1929 – 1933 khi hàng lot các công ty vay n b phá sn, v n.
Thi k này chính ph Hoa K đã có nhiu quy đnh v vic cm các đnh ch tài
chính b vn đu t mua trái phiu có đ tin cy thp di mc an toàn trong bng
XHTD. Nhng quy đnh này làm cho uy tín ca các công ty XHTD ngày mt lên
cao. Trong sut hn 50 nm, vic XHTD ch đc ph bin  M, ch t nhng
nm 1970 đn nay, dch v XHTD mi m rng và phát trin khá mnh  nhiu
nc. Công ty Moody’s cùng vi Standard &Poor (mt b phn ca tp đoàn MC
Graw-Hill) và Fitch, 3 công ty này đang là nhng cái tên quen thuc trong ngành
XHTD doanh nghip.
3

Các h thng hn mc tín dng thng đc xp hng theo th t ch cái
A,B,C,D thông thng gm 10 loi đnh mc tín nhim t AAA đn D. Trong đó
AAA là đnh mc tín dng cao nht trong h thng đnh mc tín dng. Các doanh
nghip đc xp hng AAA có kh nng hoàn tr cao nht các ngha v tài chính
ca mình và doanh nghip hng D ngha là doanh nghip đó đã thc s phá sn.
Có nhiu khái nim khác nhau v xp hng tín dng:
Theo đnh ngha đc chp nhn rng rãi: “xp hng tín dng doanh nghip là
vic đa ra ý kin v kh nng ca doanh nghip trong vic thc hin các ngha v
tài chính c trong ngn hn và dài hn”
Theo công ty xp hng tín dng chuyên nghip Standard & Poor’s (S&P): “xp
hng tín dng doanh nghip là vic đánh giá uy tín tín dng tng quát ca doanh
nghip da trên các yu t ri ro ch yu và phù hp”.
Theo công ty Moody’s : “xp hng tín dng là ý kin v kh nng và s sn
sàng ca mt nhà phát hành trong vic thanh toán đúng hn cho mt khan n nht
đnh trong sut thi hn tn ti ca khon n đó”
Theo Hip hi các nhà đu t tài chính Vit Nam (VAFI): “ xp hng tín dng
doanh nghip là đánh giá kh nng ca doanh nghip thc hin thanh toán đúng

gia, có th nh hng đn toàn b hot đng ca các t chc tài chính khác ca các
quc gia đó, thm chí có th nh hng dây chuyn ti các t chc tài chính ca các
quc gia trong khu vc và trên th gii. Cuc khng hong tài chính trong nhng
nm gn đây trong khu vc là mt minh chng rõ rt v s yu kém, bt cp trong
công tác qun lỦ ri ro đi vi din bin phc tp ca th trng, nh hng tiêu
cc đn nn kinh t ca các nc thành viên.
H thng XHTD doanh nghip là mt phng thc qun lỦ ri ro tín dng tiên
tin hin đang đc áp dng ti nhiu ngân hàng ln trên th gii. c bit trong
giai đon hi nhp kinh t quc t hin nay, hiu qu ca vic XHTD doanh nghip
là mt điu kin tiên quyt đ các NHTM Vit Nam nâng cao hn na kh nng
cnh tranh ca mình
5

Ảiúp nỂợn ểànỂ Ếó ỏể ệa Ếển đẾ nểnỂ ỆểáẾể ểànỂ Ếểo ốaỔ ỏỏ,
nâng cao ểiỐ qỐ Ếa qỐỔ ỏrìnể Ếểo ốaỔ
Khi có h thng XHTD doanh nghip, ngân hàng có th cn c vào kt qu
xp hng tín dng đ la chn khách hàng đt quan h. Ch nhng khách hàng có
kt qu xp hng t mt mc ri ro mà ngân hàng có th chp nhn đc mi xem
xét cho vay.
Vi vic s dng h thng XHTD doanh nghip có th giúp ngân hàng gim
thi gian và chi phí x lỦ cng nh đi vi vic ra quyt đnh cp tín dng cho
khách hàng.
Ảiúp nỂợn ểànỂ ồợỔ ếnỂ Ếểínể sáẾể ỆểáẾể ểànỂ:
Da vào kt qu XHTD doanh nghip, ngân hàng s có nhng chính sách riêng
đi vi tng nhóm khách hàng, c th:
- Chính sách cp tín dng: tùy thuc vào th hng ca doanh nghip sau khi
XHTD mà ngân hàng s cung cp các sn phm tín dng nh cho vay ngn hn theo
hn mc, cho vay ngn hn theo món, cho vay d án trung dài hn,….
- Chính sách lãi sut: cn c vào kt qu xp hng ngân hàng s đa ra các
mc lãi sut khác nhau cho tng nhóm khách hàng. Khách hàng có kt qu xp

Ảiúp nỂợn ểànỂ qỐn ệý ỏín ếnỂ ỏoàn ể ỏểnỂ:
H thng này s giúp các ngân hàng xác đnh mt cách hp lỦ, chính xác
nht tn tht tín dng theo tng dòng sn phm hoc lnh vc hay ngành kinh t,
phân tích đc ri ro và li nhun ca các dòng sn phm. ây là điu kin quan
trng đ có th xây dng chin lc tín dng có cht lng cao.
Cn c vào các mc xp hng, các quy trình tín dng và chính sách khách
hàng (xác đnh lãi sut, th tc tín dng,…) s đc xây dng đng b, rõ ràng và
hiu qu. Ngoài ra, nh đó mà quan đim và vn hóa qun lỦ s đc to lp rõ nét.
Các quy trình tín dng đc thit k hiu qu, do vy chi phí qun lỦ cng s đc
tit kim nhiu hn.
7

1.2.4 Các phng pháp dùng trong đánh giá XHTD doanh nghip
 XHTD doanh nghip, các t chc xp hng trên th gii thng s dng các
phng pháp sau:
PểnỂ pháp chuyên gia (analyst driven ratings):
Phng pháp này đc thc hin bng vic thu thp Ủ kin ca các chuyên
gia. Các bc thc hin c th nh sau:
Bc 1: Giai đon trc khi đánh giá
- Xác đnh s lng và lp ra danh sách các chuyên gia đc hi ý kin
- a ra bng câu hi theo các ni dung cn đánh giá
Bc 2: Giai đon đánh giá
- Tp hp các ý kin tr li ca các chuyên gia
- Phân tích các ý kin tr li
- Tp hp các kt qu đánh giá ý kin
Bc 3: Giai đon điu chnh sau khi đánh giá và đa ra kt qu đánh giá
- Thu hp phm vi đánh giá theo hng c th hn
- Gi li bng câu hi cho các chuyên gia
- Tng hp các kt qu đánh giá Ủ kin ln 2
- a ra kt qu đánh gi

Bc 4: Tp hp các d liu đu vào ca DN và tin hành phân tích các d liu
và tính toán sau đó thc hin cho đim theo bng đim đã đc xây dng  trên.
Bc 5: Tính toán tng s đim đt đc và xp hng theo h thng th hng đã
đc xây dng.
Bc 6: a ra nhng nhn xét v đim yu và đim mnh ca DN; kin ngh và
đ xut nhng Ủ kin phù hp vi DN đc đánh giá.
 Nhn xét: u đim ca phng pháp này là d thc hin, tin hành trong thi
gian ngn nên có chi phí thp. Nhc đim là vn không th loi tr hoàn tòan yu
t ch quan trong quá trình đánh giá.
Phng pháp kt hp
9

Phng pháp này là s kt hp ca các phng pháp k trên mc đích nhm
tn dng nhng u đim và hn ch nhng khuyt đim ca tng phng pháp, t
đó có th đánh giá mt cách toàn din các mt hot đng ca DN.
Phng pháp này đang đc áp dng ph bin trong các t chc xp XHTD
doanh nghip hin nay.
1.2.5 Mô hình XHTD doanh nghip
Mô hình XHTD doanh nghip có th đc hiu là quy trình đánh giá đnh
tính và đnh lng mt cách có h thng trong vic n đnh th hng, và là trung
tâm ca h thng xp hng ni b. Các mô hình này s dng thông tin tài chính và
các thông tin khác v s tín nhim ca công ty đ xác đnh th hng mt cách khách
quan. Các mô hình xp hng giúp nâng cao hiu qu quá trình xp hng  b phn
marketing hoc cho vay, và nâng cao tính n đnh, khách quan trong đánh giá ri ro
tín dng trong phm vi mt đnh ch tài chính bng cách gim các sai lch khi thc
hin đánh giá.
1.2.5.1 Mô hình Probit
Mô hình Probit gi thit rng xác sut v n đi vi mt khon tín dng có
dng phân phi chun theo dng hàm s sau :


Z = 1,2X1 + 1,4X2 + 3,3X3 + 0,6X4 + 1,0X5 – Áp dng cho các doanh nghip
ngành sn xut đã c phn hóa.
 Nu Z >2.99: DN nm trong vùng an toàn, cha có nguy c phá sn
 Nu 1.8< Z <2.99: DN nm trong vùng cnh báo, có th có nguy c phá sn
 Nu Z <1.8: DN nm trong vùng nguy him, nguy c phá sn cao.
T mô hình đim s Z ban đu Altman phát trin thêm Z' và Z" đ có th áp
dng theo tng loi hình ca doanh nghip:
Z' = 0.717X1 + 0.847X2 + 3.107X3 + 0.42X4 + 0.998X5 – Áp dng vi ngành
sn xut cha c phn hóa.
 Nu Z' > 2.9: DN nm trong vùng an toàn, cha có nguy c phá sn
 Nu 1.23< Z'<2.9: DN nm trong vùng cnh báo, có th có nguy c phá sn
 Nu Z' <1.23: DN nm trong vùng nguy him, nguy c phá sn cao.
Z" = 6.56X1 + 3.26X2 + 6.72X3 + 1.05X4 – Áp dng cho hu ht các loi
hình DN.
 Nu Z" >2.6: DN nm trong vùng an toàn, cha có nguy c phá sn
 Nu 1.2 < Z" < 2.6: DN nm trong vùng cnh báo, có th có nguy c phá sn
 Nu Z” <1.1: DN nm trong vùng nguy him, nguy c phá sn cao. 11

Bng 1.1: Tng hp kt qu ca mô hình ch s Z ca Altman
Ch s
Loi doanh nghip
Nguy c
phá sn cao
Có th có
nguy c
phá sn
Cha có

zi-
e1(
1


Trong đó:
 e: là c s t nhiên.
 F(Zi) là xác sut ly k ca mc ri ro đi vi mt khon vay.
 Zi =





+ sai s, 

phn ánh mc đ quan trng ca ch tiêu th j trong
vic gii thích quá kh chi tr ca ngi vay, 

phn ánh xác sut bình quân ri ro
mt vn ca ngi vay E(Z
i
)=(1-p
i
) vi p
i
là xác sut tr n ca khon vay.
1.2.5.4 Mô hình cu trúc ri ro tng hp ca Merton
Mô hình cu trúc ri ro tng hp đc Merton xây dng đu tiên vào nm
1974 da trên nhng nguyên tc cn bn ca mô hình đnh giá quyn chn Black &

hi phi có s điu chnh phù hp đi vi các thông s đc s dng trong mô hình.
1.2.6 Nguyên tc vƠ các ch tiêu XHTD doanh nghip
1.2.6.1 Nguyên tc XHTD doanh nghip
XHTD doanh nghip da trên các nguyên tc c bn sau:
Phân tích các yu t đnh tính vƠ đnh lng
Yu t đnh lng: là các quan sát đc đo lng bng s, các d liu đc
ly trên các báo cáo tài chính chng hn nh doanh thu, li nhun, lãi vay phi tr
ca doanh nghip….
13

Yu t đnh tính: là nhng quan sát không đo lng bng s, d liu đc ly
tùy theo tng tiêu chí đánh giá chng hn nh môi trng hot đng ca doanh
nghip, nhng d báo ch quan v v th cnh tranh ca doanh nghip, hot đng
ca ban giám đc, chin lc ca doanh nghip và các tác đng bên ngoài.
Phơn tích các yu t tác đng đn bn thơn doanh nghip
Các ri ro mang tính v mô nh tc đ tng trng kinh t ca quc gia, s
n đnh v chính tr, chính sách tài chính, s m ca th trng….
Các ri ro trong hot đng kinh doanh nh tình hình cnh tranh, xu hng th
trng, v th kinh doanh ca công ty, s đa dng hóa hot đng và các lut l quy
đnh.
Các ri ro tài chính, các ch tiêu này ph thuc vào tng ngành ngh, kt hp
so sánh gia ri ro tài chính và ri ro kinh doanh, xem xét đ linh hat tài chính
cng nh hiu qu ca chính sách tài chính.
Phân tích hng phát trin ca công ty nh cht lng ban qun lỦ và chin
lc kinh doanh.
Phân tích tình trng pháp lỦ ca doanh nghip.
Chm đim các ch tiêu
Cn c vào vic phân tích các thông tin đu vào ca doanh nghip, tin hành
chm đim cho tng ch tiêu theo h thng thang đim đã đc xây dng.
Tng hp đim vƠ xp hng

A1, A2, A3
A
A
Hng khá, ri ro thp, tuy nhiên có th b
nh hng bi tình hình kinh t
Baa1, Baa2, Baa3
BBB
BBB
Hng trung bình, có th cha đng các
yu t ri ro, tuy nhiên vn an toàn trong
hin ti
Ba1, Ba2, Ba3
BB
BB
Có yu t ri ro, có th gp khó khn
trong tr n, d b nh hng bi tình hình
kinh t
ảnỂ ri
ro
B1, B2, B3
B
B
Ri ro cao, tình hình tài chính có th bin
đng mnh theo thi gian
Caa1, Caa2, Caa3
CCC
CCC
Ri ro cao, ch có kh nng tr n nu tình
hình kinh t lc quan và không b xu đi
Ca