Khóa hc LTH KIT-1: Môn Hóa hc (Thy V Khc Ngc)
Lý thuyt trng tâm v Cacbohidrat

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 1 -

I. KHÁI NIM CHUNG
1. nh ngha
Cacbohiđrat (gluxit, saccarit) là nhng hp cht hu c tp chc thng có công thc chung là C
n
(H
2
O)
m
.
2. Cu to
Cacbohiđrat là nhng hp cht polihiđroxicacbonyl (gm nhiu nhóm –OH và có nhóm >C=O) và dn
xut ca chúng.
3. Phân loi
Da vào s đn v mt xích cu to, cacbohiđrat đc chia thành 3 nhóm chính:
- Monosaccarit: là nhóm cacbohiđrat đn gin nht, không th thy phân đc (glucoz, fructoz, )
- isaccarit: là nhóm cacbohiđrat mà khi thy phân sinh ra 2 phân t monosaccarit (saccaroz, mantoz)
- Polisaccarit: là nhóm cacbohiđrat phc tp mà khi thy phân đn cùng sinh ra nhiu phân t
monosaccarit (tinh bt, xenluloz).

II. GLUCOZ VÀ FRUCTOZ
1. Tính cht vt lý – Trng thái t nhiên

- Mch vòng ca glucoz đc hình thành do phn ng cng nhóm –OH  C
5
vào nhóm C=O, phn
ng to ra 2 dng mch vòng  và  (tng ng vi v trí tng đi ca nhóm –OH  C
1

vi các nhóm –
OH còn li qua mt phng vòng), trong đó dng  có nhit đ sôi cao hn và chim t l cao hn (64%).

LÝ THUYT TRNG TÂM V CACBOHIRAT
(TÀI LIU BÀI GING)
Giáo viên: V KHC NGC
ây là tài liu tóm lc các kin thc đi kèm vi bài ging “Lý thuyt trng tâm v cacbohiđrat” thuc Khóa hc
LTH KIT-1: Môn Hóa hc (Thy V Khc Ngc) ti website Hocmai.vn.  có th nm vng kin thc phn “Lý
thuyt trng tâm v cacbohiđrat”, Bn cn kt hp xem tài liu cùng vi bài ging này
.
Khóa hc LTH KIT-1: Môn Hóa hc (Thy V Khc Ngc)
Lý thuyt trng tâm v Cacbohidrat

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 2 -  – glucoz
- Nhóm –OH  C
1
đc gi là OH hemiaxetal, khi nhóm OH này còn t do thì glucoz vn còn kh
nng m vòng và còn tính kh.
- Mch vòng ca fructoz cng hình thành theo cách tng t nhng dng bn ch yu  c trng thái

o
Ni, t
2 4 2 2 4
CH OH(CHOH) CHO + Br + H O CH OH(CHOH) COOH + 2HBr
glucoz¬ a. gluconic

+
Phn ng vi Cu(OH)
2
khi đun nóng trong môi trng kim:
-
OH
2 4 2 2 4 2 2
CH OH(CHOH) CHO + 2Cu(OH) CH OH(CHOH) COOH + Cu O + 2H O
glucoz¬ a. gluconic

- Phn ng kh vi H
2
/Ni đun nóng:
2
o
Ni, t
2 4 2 2 4
CH OH(CHOH) CHO + H CH OH(CHOH) CH OH
glucoz¬ ancol sorbitol

c. Phn ng lên men ru
2
o
enzyme, 30-35 C

không còn tính kh.
4. Tính cht hóa hc ca fructoz
- Tng t glucoz, fructoz có tính cht ca ancol đa chc (to phc màu xanh lam đc trng vi
Cu(OH)
2
 nhit đ thng), tác dng vi H
2
/Ni, t
o
to ra ancol sorbitol.
- Fructoz không có nhóm chc –CHO nhng vn có phn ng tráng bc và kh Cu(OH)
2
/OH
-
, t
o
do
khi đun nóng trong môi trng kim, nó chuyn thành glucoz theo cân bng:
-
OH
Fructoz¬ Glucoz¬

Chú ý:
Môi trng ca phn ng oxh bi dung dch Br
2
không phi là kim nên ch có glucoz phn
ng, fructoz không có phn ng này
nhn bit, gii toán.
5. iu ch và ng dng ca glucoz
a, iu ch:

1
– O
– C
4
). Do là liên kt 1,4 – glicozit nên phân t  – glucoz th 2 vn còn nhóm –OH hemiaxetal t do (
C
1
) và mantoz còn kh nng m vòng, vn còn tính kh ca nhóm chc –CHO.
3. Tính cht hóa hc
a. Tính cht ca ancol đa chc
C saccaroz và mantoz đu tác dng vi Cu(OH)
2
 nhit đ thng to ra dung dch phc đng-
glucoz có màu xanh lam đc trng:
12 11 12 21 1122 2 2 2
2C H O + Cu(OH) (C H O ) Cu + 2H O

b. Tính kh ca mantoz
Saccaroz không còn nhóm –OH hemiaxetal nên không còn kh nng m vòng và không còn tính các
tính cht này.
- Phn ng tráng gng.
- Phn ng vi dung dch brom.
- Phn ng vi Cu(OH)
2
khi đun nóng trong môi trng kim.
c. Phn ng thy phân
Khóa hc LTH KIT-1: Môn Hóa hc (Thy V Khc Ngc)
Lý thuyt trng tâm v Cacbohidrat

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit

/NH
3
).
- Tinh bt có nhiu trong các thành phn d tr ca thc vt nh ht, c, qu còn xenluloz là thành
phn cu to c bn ca thành t bào thc vt, có nhiu trong thân g, bông, đay, gai, tre, na,
2. Cu trúc phân t
- Tinh bt là hn hp ca 2 loi polisacarit là: amiloz và amilopectin.
+
Amiloz là polime không phân nhánh, gm khong 1000 - 4000 mt xích  – glucoz liên kt vi
nhau bng liên kt  – 1,4 – glicozit, chim khong 20 – 30% khi lng tinh bt.
+
Amilopectin là polime mch phân nhánh, gm khong 2000 – 200.000 mt xích  – glucoz liên kt
vi nhau bng liên kt  – 1,4 – glicozit xen k vi liên kt  – 1,6 – glicozit chim khong 70 – 80% khi
lng tinh bt.
- Xenluloz là mt polime không phân nhánh gm khong 100.000 – 200.000 mt xích  – glucoz
liên kt vi nhau bng liên kt  – 1,4 – glicozit. Mi mt xích C
6
H
10
O
5
vn còn 3 nhóm –OH t do (1
nhóm ancol bc 1, 2 nhóm ancol bc 2) nên có th vit CTCT ca xenluloz là [C
6
H
7
O
2
(OH)
3

24
H SO , t
6 7 2 3 6 7 2 2
33
nn
C H O OH + 3nHNO C H O ONO + 3nH O
xenluloz¬ trinitrat

Xenluloz trinitrat là cht d cháy và n mnh, đc dùng làm thuc súng
- Phn ng to este vi anhiđrit axetic:
Khóa hc LTH KIT-1: Môn Hóa hc (Thy V Khc Ngc)
Lý thuyt trng tâm v Cacbohidrat

Hocmai.vn – Ngôi trng chung ca hc trò Vit
Tng đài t vn: 1900 58-58-12
- Trang | 5 -

33
o
24
H SO , t
6 7 2 3 2 6 7 2
33
nn
C H O OH + 3n(CH CO) O C H O OCOCH + 3nCH COOH
xenluloz¬ triaxetat

Hn hp sn phm gm xenluloz điaxetat và triaxetat là cht do d kéo thành t si dùng làm
nguyên liu chính đ sn xut t axetat.
- Ch hóa vi NaOH và CS