B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH TTP.H CHÍ MINH
oOo
LÂM TRÍ C
TÁC NG CA U T VÀ C CU U T
N TNG TRNG KINH T
TNH TIN GIANG
LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2011
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH TTP.H CHÍ MINH
oOo
LÂM TRÍ C
TÁC NG CA U T VÀ C CU U T
N TNG TRNG KINH T
TNH TIN GIANG
Chuyên ngành: KINH T TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
Mã s: 60 31.12
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC
PGS.TS. NGUYN VN STP. H Chí Minh – Nm 2011
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan ni dung lun vn thc s kinh t này do chính bn thân
nghiên cu thc hin thông qua quá trình thu thp s liu v vn đu t, tng trng
kinh t và kho sát thc t ti đa phng.
Kt qu phân tích ca đ tài là trung thc, không trùng vi bt k đ tài
2. DANH MC HÌNH V
Hình 2.1. C cu vn đu t phân theo ngun vn 37
Hình 2.2. C cu vn đu t phân theo ngành kinh t 43
CÁC T VIT TT
BSCL ng bng sông Cu long
VT n v tính
GDP Gross Domestic Product - Tng sn phm ni đa
GDP
hh
Tng sn phm ni đa theo giá hin hành
GDP
ss
Tng sn phm ni đa theo giá so sánh
FDI Foreign Direct Investment-u t trc tip nc ngoài
ODA Official Development Assistance-Tài tr phát trin chính thc
ICOR Incremental Capital Output Ratio - hiu sut s dng vn sn
phm gia tng
TFP Total Factors of Product - Tng nng sut các nhân t
KCN Khu công nghip
CCN-TTCN Cm công nghip - tiu th công nghip
MC LC
Trang
LI CAM OAN
MC LC
DANH SÁCH CÁC BNG, HÌNH V, TH
CÁC T VIT TT
PHN M U
1 Tng quan
6 Kt cu đ tài
4
CHNG 1. TNG QUAN V U T, TNG
TRNG KINH T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
NGH
1.1 u t
6
1.1.1 Khái nim v đu t 6
1
.1.2
C c
u đu t
7
1.1.2.1 C cu đu t theo ngun vn 7
1.1.2.2
C cu đu t theo ngành 8
1.2 Tng trng kinh t
1.4.1 Khái quát chung 16
1
.4.2
Mô hình Harrod Domar.
16
1.4.2.1 Lun đim c bn 16
1.4.2.2 Hn ch ca mô hình 18
1
.4.3
Mô hình Robert Solow
18
1.4.3.1 Phn d Solow 18
1
.4.3.2
H
n ch ca mô h
ình
19
1.4.4 Mt mô hình tng trng ni sinh tiêu biu – Mô hình Mankiw-
Romer
-
t s mô h
ình
đ
u t
26
1.7.2.1 Mô hình tác đng ca đu t công đn đu t t nhân 26
1.7.2.2 Mô hình các nhân t tác đng đn môi trng quyt đnh đu t
ca doanh nghip 27
1.7.2.3 Mô hình các yu t nh hng đn hiu qu qun lý d án đu t
công 28
1.8 Kinh nghim huy đng vn đu t và c cu đu t mt s tnh
30
Kt lun Chng 1
32
CHNG 2. PHÂN TÍCH TÁC NG CA U T
VÀ C CU U T N TNG TRNG KINH T
TNH TIN GIANG
2.1 S lc v tnh Tin Giang33
2.1.1
V
trí đa lý
35
2.2.1
u t
toàn x
ã h
i
35
2.2.2 C cu đu t 36
2.2.2.1
C c
u đu t
theo ngu
n vn36
2.2.2.2 C cu đu t theo ngành kinh t 42
2.2.3 Mt s nhân t khác nh hng đn tng trng kinh t 48
2.2.3.1 Lao đng 48
2.2.3.2 Vn con ngi 49
2.2.3.3 Xut khu 49
2.2.4 Tng trng kinh t 50
2.3 Phân tích tác đng ca đu t và c cu đn tng trng kinh t
53
2.3.1 Mô hình tác đng ca đu t và c cu đu t đn tng trng 53
71
Kt lun Chng 2
73
CHNG 3. GI Ý CHÍNH SÁCH
3.1
Gi ý chính sách
75
Trang
3.1.1
Gi
i pháp v thu hút vn đu t
75
3.1.1.1
Thu hút vn đu t khu vc t nhân 75
3.1.1.2
Huy đ
ng vn khu vc nh
à n
c
78
84
3.2
Mt s hn ch và hng nghiên cu tip theo
84
Kt lun Chng 3
85
PHN KT LUN
86
Ph lc 1. C cu vn đu t phát trin phân theo ngun vn
Ph lc 2. C cu vn đu t phát trin phân theo ngành kinh t
Ph lc 3. Tng trng kinh t tnh Tin Giang
Ph lc 4. Hiu qu đu t tnh Tin Giang
Ph lc 5. Kt qu la chn hàm và to các bin phù hp mô hình tác đ
ng
đu t và c cu đu t đn tng trng
Ph lc 6. Kt qu phân tích hi quy tác đng ca c cu đu t theo ngu
n
vn đn GDP
Ph lc 7. Kt qu phân tích hi quy tác đng ca c cu đu t
theo ngành
kinh t đn GDP
Ph lc 8. Kt qu la chn hàm và to các bin phù hp mô hình hi qu
y
gia t sut sinh li ca doanh nghip và đu t công
Ph lc 9. Kt qu phân tích nhân t mô hình tác đ
ng ca các nhân t nh
h
ng đn hiu qu qun lý đu t
công
tng trng kinh t tnh Tin Giang, Lun vn có nhng phát hin nh sau:
- Trong các nhân t nh hng đn tng trng kinh t thì nhân t vn đu t và t
trng đu t vào khu vc 2 đóng vai trò quyt đnh đn tng trng kinh t (gii thích
cho tng trng đn 97,8%, các nhân t còn li nh lao đng, vn con ngi, xut
khu. ch gii thích 2,2% cho tng trng kinh t ca tnh Tin Giang. iu đó cho đ
thúc đy tng trng kinh t, tnh Tin Giang cn có chính sách thu hút đu t và c
cu đu t hp lý theo hng công nghip hóa.
- huy đng vn đu t cn tác đng theo th t u tiên đi vi ba nhóm chính sách:
Nhóm th nht (chính sách u đãi đu t; c s h tng; tip cn tín dng; v trí, đa
đim doanh nghip); nhóm th hai (cách c x ca quan chc đa phng; th tc
hành chính; ngun nhân lc); nhóm th 3 (ngun nguyên liu, th trng tiêu th).
Trong vic c cu đu t, cn u tiên đu t cho các ngành có tác đng mnh đn tng
trng kinh t nh: ngành công nghip ch bin (khu vc 2), ng
ành thy sn (khu vc
1) và ngành kinh doanh tài sn và dch v t vn (khu vc 3). nâng cao hiu qu
đu t cn nâng cao hiu qu qun lý đu t công (tp trung vào hai nhóm nhân t tác
đng nh sau: Nhóm th nht (công tác đu thu; qun lý thi công; thi công; lp, thm
đnh, phê duyt d toán; lp, thm đnh phê duyt d án); nhóm th hai (công tác quy
hoch; ch trng đu t; công tác thanh, quyt toán, công tác b trí vn đu t);
chuyn đi mô hình tng trng theo hng bn vng./.
1
PHN M U
1. Tng quan
Vn đ tác đng ca đu t đn tng trng kinh t là mi quan tâm không
ch hin nay mà là mi quan tâm t lâu, tt c các nc trên th gii. u t và
tng trng đang tr thành vn đ kinh t quan trng hin nay ca đt nc. Tng
thêm vn đu t và nâng cao hiu qu đu t nhm đy nhanh tc đ và cht lng
tng trng kinh t là nhim v quan trng hàng đu.
Ngày 15/9 nm 2008, đánh du mc khng hong nghiêm trng, cha tng
có trong vòng 80 nm tr li đây, sau cuc đi khng hong 1929-1933 khi ngân
phm nông nghip, lao đng di dào, v trí thun li v giao thông đng b, đng
sông và đng bin. Mc dù các ngun lc khá thun li song tc đ tng trng
kinh t ca tnh cha tng xng vi tim nng. kinh t Tin Giang ‘ct cánh’,
hi nhp vào vùng kinh t trng đim phía Nam, cn ý chí quyt tâm cao ca tnh
và mt yu t mang tính quyt đnh đó là vn đu t. Trong nhng nm qua, đu t
trên đa bàn tnh còn hn ch: c s h tng, nht là h tng cho phát trin công
nghip còn thiu thn do hn ch ca ngun vn đu t nhà nc; đu t khu vc t
thì ch yu là các d án nh l, vn ít, s dng công ngh thp, cha đáp ng nhu
cu đu t ca tnh và cha thc s nâng cao ni lc ca tnh, cha to đc sc bt
rõ rt cho kinh t tnh nhà.
tìm hiu s tác đng ca nhân t vn đu t và c cu vn đu t đn
tng trng kinh t ca tnh Tin Giang trong thi gian qua nhm mc đích nâng
cao hn na tc đ v
à cht lng tng trng kinh t, tôi đã la chn đ tài: “Tác
đng ca đu t và c cu đu t đn tng trng kinh t tnh Tin Giang”.
Lun vn này đi tìm câu tr li cho các câu hi nghiên cu nh sau:
- Các nhân t nào tác đng đn tng trng kinh t ti Tin Giang?
- Tác đng ca nhân t đu t và c cu đu t đn tng trng kinh t Tin
Giang nh th nào?
- Gii pháp đu t và c cu đu t đ thúc đy tng trng kinh t Tin
Giang nh th nào?
3
Gii đáp các câu hi nghiên cu trên thông qua Lun vn s giúp Lãnh đo
tnh nhn rõ v mô hình tng trng kinh t ca đa phng hin nay; đánh giá tác
đng ca vn đu t, c cu đu t đn tng trng kinh t; đng thi đ xut các
gii pháp đu t tham mu chính quyn tnh đ phc v cho mc tiêu tng trng
trong ngn hn, trung hn cng nh trong vic hng đn mô hình tng trng kinh
t bn vng ca tnh trong dài hn.
2. Mc tiêu nghiên cu
Lun vn này nhm gii quyt các vn đ sau đây:
+ Trong phân tích các mô hình v đu t, tác gi Lun vn tin hành phng
vn chn mu mt s doanh nghip đang hot đng trên đa bàn tnh và các S,
ngành có liên quan đn công tác qun lý d án đu t công nh: S K hoch và
u t, S Tài chính, S Xây dng, Thanh tra tnh, mt s Ban qun lý d án.
5. Ngun s liu s dng
Lun vn s dng s liu:
- S liu th cp: Niên giám thng kê, Quy hoch phát trin kinh t - xã hi
tnh, K hoch phát trin kinh t - xã hi 5 nm và hàng nm; các báo cáo kinh t-
xã hi ca y ban nhân dân tnh Tin Giang t nm 2000 đn nm 2010.
- S liu s cp: Thit k bng câu hi phng vn vn trên c s lý thuyt và
ý kin ca các chuyên gia; trên c s đó tin hành phng vn các doanh nghip và
các đn v có liên quan đ thu thp s liu.
6. Kt cu đ tài
Lun vn gm ba chng:
Phn m đu trình bày gii thiu tính cp thit ca đ tài, nêu câu hi, mc
tiêu nghiên cu và gii thiu phng pháp nghiên cu.
Chng mt trình bày tng quan v đu t và tng trng kinh t; mt s
nghiên cu trc có liên quan và mô hình nghiên cu đ ngh.
Chng hai phân tích tác đng ca đu t và c cu đu t đn tng trng
kinh t bng phng pháp mô t, thng kê hin trng; đng thi phân tích đnh
5
lng các mô hình nghiên cu đã đa ra trong Chung mt; s dng phn mm
SPSS đ x lý s liu. T các phân tích trên, đa ra các đúc kt và gi ý chính sách.
Chng ba, gi ý các chính sách đu t và c cu đu t nhm nâng cao tc
đ và cht lng tng trng kinh t ca tnh.
QUY TRÌNH NGHIÊN CU
Xác đnh vn đ nghiên cu
Mc tiêu nghiên cu
T
ng quan lý thuyt v đu t
vn ra đu t càng gp nhiu ri ro.
Theo “Tài chính doanh nghip hin đi: “u t chính là s hy sinh giá tr
chn chn thi đim hin ti đ đi ly (kh nng không chc chn) giá tr trong
tng lai” (Trn Ngc Th, 2007, Nhà xut bn Thng kê).
Khái nim đu t này đ cp đn ba yu t là yu t thi gian, yu t ri ra
và yu t li nhun và đu t đây đc đ cp trên mt bình din rt rng, bao
gm c đu t tài chính và đu t thc. “Giá tr” trong khái nim này có th hiu là
nhng giá tr có th đnh lng đc (vn, tài sn…) và c nhng giá tr không th
đnh lng (con ngi, hiu qu xã hi…).
7
Tuy có nhiu quan đim v đu t nhng có th hiu mt cách đn gin
“đu t là mt hot đng b vn hin ti nhm mc đích sinh li trong tng
lai”.
1.1.2. C cu đu t
C cu đu t là c cu ca các yu t cu thành đu t nh c cu v vn,
ngun vn, c cu huy đng và s dng vn… quan h hu c, tng tác qua li
gia các b phn trong không gian và thi gian, vn đng theo hng hình thành
mt c cu đu t hp lý và to ra nhng tim lc hn v mi mt kinh t - xã hi
(Nguyn Bch Nguyt, 2007).
Các loi c cu đu t:
+ C cu đu t theo ngun vn:
Trên phng din v mô, có mt s loi ngun vn ch yu sau đây:
- u t khu vc nhà nc:
+ Vn ngân sách nhà nc: Là ngun vn đc trích lâp t ngân sách ca
Nhà nc chi cho các hot đng đu t. ây là mt ngun vn quan trng trong
chin lc phát trin kinh t xã hi ca mi quc gia và thng đc đu t cho các
d án kt cu h tng kinh t xã hi, quc phòng, an ninh, h tr các d án ca
doanh nghip đu t vào lnh vc cn s tham gia ca nhà nc.
+ Vn tín dng đu t phát trin ca nhà nc: ngun vn này có vai trò
quan trng trong phc v cho công tác qun lý nhà nc và điu tit kinh t v mô.
nghip nông thôn có v trí rt quan trng trong tin trình phát trin.
1.2. Tng trng kinh t
1.2.1. Khái nim v tng trng kinh t
Theo “Kinh t phát trin”: “Tng trng kinh t là s gia tng v quy mô sn
lng quc gia hoc quy mô sn lng quc gia tính bình quân trên đu ngi qua
mt thi gian nht đnh” (inh Phi H, 2006, Nhà xut bn thng kê).
1.2.2. o lng tng trng kinh t
biu th s tng trng kinh t, trc đây ngi ta đo lng tng ca ci
xã hi to ra trong thi k nht đnh bng hai đi lng chính: GNP (tng sn phm
9
quc dân) và GDP (tng sn phm quc ni). GDP là tng giá tr sn phm hàng
hóa dch v cui cùng đc to ra trên phm vi lãnh th ca mt quc gia trong mt
thi k nht đnh (thng là mt nm), không phân bit ngun vn và ch s hu
trong nc hay nc ngoài.
1.3. Tác đng ca đu t đn tng trng kinh t
1.3.1. Tác đng ca tc đ tng đu t và tc đ tng trng kinh t
u t tác đng lên tng trng kinh t c hai mt: tng cung và tng
cu. Trong hàm tng cu thì đu t là mt thành phn ca tng cu. Hàm tng cu
có dng nh sau:
Y= C+I +G+X-M (1)
Trong đó: Y là sn lng hay thu nhp quc dân; C là tiêu dùng dân c, I là
đu t, G là chi tiêu ca nhà nc. X là xut khu và M là nhp khu.
T đng thc (1) trên chúng ta thy rng khi đu t (I) tng lên thì trc tip
làm cho thu nhp quc dân (Y) tng lên. Theo lý thuyt Keynes thì khi đu t tng
lên mt đn v thì làm cho Y tng hn mt đn v.
nh hng khác ca đu t lên tng trng kinh t thông qua tng cung th
hin ch là: vn (capital) là mt yu t đu vào (input) c bn ca quá trình sn
xut. Vn đc kt hp vi lao đng và tài nguyên, thông qua quá trình sn xut, s
to ra ca ci vt cht trong xã hi. Nhiu nghiên cu đi đn kt lun vn là nhân t
quan trng nht to ra tng trng kinh t. Vn không ch đóng góp trc tip vào
vic phân b các ngun lc cho công nghip bi vì đây là khu vc có th tng nng
sut lao đng nhanh nht, do hp th nhanh nht các thành tu ca khoa hc k
thut; sn xut công nghip không b ràng buc và gii hn bi các điu kin t
nhiên nh sn xut nông nghip; sn phm công nghip có đ co giãn cu theo thu
nhp cao hn sn phm nông nghip… Ngoài ra, khi công nghip phát trin s kéo
theo nông nghip phát trin vì công nghip s cung cp máy móc, thit b, tin b
k thut… cho nông nghip qua đó là tng nng sut trong nông nghip. Công
nghip phát trin s là c s đ đy mnh phát trin các ngành dch v. T thân vn
đng ca th trng trong nn kinh t nông nghip lc hu không th to ra s phát
11
trin công nghip cn thit, nht là trong bi cnh cnh tranh quc t gay gt nh
ngày nay. Do đó, s can thip ca nhà nc là ht sc cn thit.
Dù là quan đim khác nhau v đu t cùng vi mc đ can thip khác nhau
ca nhà nc, nhng đa s các quan đim đu cho rng vai trò ca nhà nc là cung
cp các hàng hóa công cng cn thit cho nn kinh t phát trin nh c s h tng
k thut và c s h tng xã hi. Hay nói cách khác, Chính ph phi tng cng đu
t công vào c s h tng đ thúc đy thu hút đu t ca t nhân vào các ngành sn
xut.
- Tác đng đu t công đn đu t t nhân
Ta hãy xem xét mô hình tng trng kinh t đn gin, trong đó tc đ tng
trng kinh t (g) ph thôc vào hai nhân t: t l đu t (hay t l tit kim) (I) và
t sut sinh li t đu t (r).
(1) g = r.I
Chi ngân sách cho c s h tng đu có nhng tác đng tích cc cng nh
tiêu cc đn tng trng kinh t. Chi ngân sách nói chung có nh hng tiêu cc
đn tng trng kinh t là vì ngun vn tài tr cho chi ngân sách đc to nên ch
yu t thu (T) mà thu càng cao thì càng có nh hng tiêu cc đn tit kim t
nhân, tit kim gim làm đu t gim và vì vy làm gim tc đ tng trng kinh t.
Gi s chi tiêu chính ph (G) đc tài tr bng mt mc thu sut đng nht (t) thì
lúc này tc đ tng trng kinh t là:
Sau đó, ông tip tc vic hi quy t l đu t trên tng sn phm (I/Y) theo
t sut sinh li t đu t (r) và các bin s khác nh t trng sn lng công nghip
trong GDP (Y
ind
/Y) và GDP bình quân đu ngi (Y/P):
I/Y = f(r, Y
ind
/Y, Y/P)
- Các nhân t nh hng đn hiu qu qun lý d án đu t công
Theo Nguyn Th Thu Phong (2005) tng hp các tài liu nghiên cu liên quan
có đa ra các nhân t nh hng đn hiu qu qun lý đu t xây dng t ngun vn
ngân sách nhà nc nh sau:
- Phân loi d án đu t theo tính cht, quy mô đu t đ phân cp qun lý.
- Công tác k hoch hoá đu t đ tng hp cân đi vn đu t ca tt c các
13
thành phn kinh t trong nn kinh t quc dân, d báo các cân đi v mô.
- Công tác xây dng c ch chính sách v qun lý quy hoch qun lý đu t xây
dng và ban hành các tiêu chun, quy phm, quy chun xây dng…
- Công tác chun b đu t, thm dò th trng, thu thp tài liu, môi
trng sinh thái, điu tra khí tng thu vn, lp d án đu t, điu tra, kho sát thit
k,
- Công tác đu thu xây dng.
- Công tác t chc chun b thc hin d án, qun lý thi công xây lp, trin khai
thc hin d án đu t.
- Công tác kim tra, giám sát tình hình s dng vn đu t.
- Công tác tm ng, thanh toán, quyt toán vn đu t xây dng c bn hoàn
thành.
* u t t khu vc t nhân:
- u t t kinh t t nhân trong nc:
Vai trò và v trí ca phát trin kinh t t nhân đc th hin 4 mt ch yu:
tng ca Chính ph nhm thu hút nhiu vn FDI hn cng thúc đy các doanh
nghip trong nc hình thành và phát trin.
- Các nhân t tác đng đn quyt đnh đu t ca các doanh nghip
Nguyn Th Cành, Hoàng Th Phú, Cung Trn Vit, Nick J Freeman, David
Rey và các tác gi khác đã nghiên cu v các yu t nh hng đn quyt đnh đu
t ca các doanh nghip; có 14 yu t chính có th tác đng đn quyt đnh đu t
ca doanh nghip vào đa phng là:
(1) m bo c s h tng tt (đng sá, cng, đin, nc)
(2) m bo cung ng tt ngun nhân lc
(3) Tip cn vi các ngun nguyên liu/ sn phm trung gian
(4) Tip cn d dàng vi các phng tin cng, sân bay;
(5) Tip cn vi các th trng tiêu th ni đa
(6) Các quy đnh ca chính quyn đa phng
(7) Cách c x ca các quan chc đa phng