B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

PHM QUANG TÍN PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH HNG
N GIÁ CHNG KHOÁN NIÊM YT
TRÊN S GIAO DCH CHNG KHOÁN
THÀNH PH H CHÍ MINH LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC
TS. THÂN TH THU THY TP. H CHÍ MINH – NM 2011
i

LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan, lun vn này là công trình nghiên cu đc lp ca tôi di
s hng dn khoa hc ca TS. Thân Th Thu Thy. Các ni dung nghiên cu, kt
qu trong lun vn là trung thc và cha tng đc ai công b trong bt c công
trình nào. Nhng d liu trong các bng phân tích làm cn c nhn xét, đánh giá
đc tác gi thu thp t các ngun khác nhau có ghi trong phn ngun d liu trong
các bng d liu. Ngoài ra lun vn s dng mt s khái nim, thut ng, kt qu
phân tích ca mt s tác gi khác, t chc khác đu có chú thích ngun gc sau mi
trích dn đ d tra cu và kim chng.
Nu phát hin s có bt k s gian di nào tôi xin chu trách nhim trc Hi
đng v kt qu lun vn ca mình.
TP.HCM, ngày 20 tháng 9 nm 2011
Tác gi Phm Quang Tín

ii


: TNG QUAN V CÁC NHÂN T NH HNG N GIÁ
CHNG KHOÁN 4
1.1. Nhng vn đ c bn v Th trng chng khoán 4
1.1.1. Th trng chng khoán 4
1.1.2. Hàng hóa trên th trng chng khoán 6
1.2. Giá chng khoán 8
1.2.1. Các loi giá chng khoán 8
1.2.2. Các ch tiêu đo lng s bin thiên giá chng khoán 9
1.2.2.1. H s Bêta (

) 9
1.2.2.2. H s bin thiên (V - Coefficient of variation) 11
1.3. Ch s giá chng khoán 12
1.3.1. Khái nim ch s giá chng khoán 12
1.3.2. Các phng pháp tính ch s giá chng khoán 12
1.3.3. Ch s thi v giá chng khoán 14
1.4. Các nhân t nh hng đn giá chng khoán 15
1.4.1. Các nhân t ni ti 15
1.4.1.1. Kt qu hot đng sn xut kinh doanh 15
1.4.1.2. Chính sách c tc 16
1.4.1.3. Qui mô ca công ty 18
1.4.1.4. Ngành hot đng ca công ty 20
1.4.2. Các nhân t ngoi sinh 21
1.4.2.1. Tng trng kinh t 21
1.4.2.2. Lm phát 22
iv

1.4.2.3. Chính sách tin t ca Ngân hàng Trung ng 23
1.4.2.4. Bin đng th trng chng khoán th gii 23
1.4.2.5. Tâm lý ca nhà đu t trên th trng chng khoán 24


2.3. Phân tích s tác đng ca các nhân t ni ti đn giá chng khoán 38
2.3.1. Phân tích S bin đng giá chng khoán theo ngành ngh kinh doanh 38
2.3.1.1. C s phân chia c phiu theo ngành kinh t 39
2.3.1.2. S dng h s bêta (

) đo lng s bin đng giá chng khoán theo
nhóm ngành kinh t 40
2.3.1.3. S dng h s bin thiên (V - Coefficient of variation) đo lng s
bin đng giá chng khoán theo nhóm ngành kinh t 42
2.3.1.4. Phân tích s khác bit giá chng khoán theo nhóm ngành kinh t 43
2.3.2. Phân tích s bin đng giá chng khoán theo quy mô ca công ty 44
2.3.2.1. Phân tích s bin đng giá chng khoán theo giá tr ca giá th
trng 44
2.3.2.2. Phân tích s bin đng giá chng khoán theo qui mô chng khoán
niêm yt ca công ty 45
2.3.3. Phân tích s bin đng giá chng khoán theo các ch tiêu hiu qu kinh
doanh ca công ty 46
2.3.3.1. Phân tích nh hng ca thu nhp trên mi c phn đn s bin đng
giá chng khoán 46
2.3.3.2. Phân tích nh hng ca giá tr ghi s đn s bin đng giá chng
khoán 48
2.3.4. Phân tích s tác đng đng thi các nhân t ni ti công ty đn giá chng
khoán. 50
2.3.4.1. Xây dng mô hình hi quy tng quan đo lng s tác đng ca các
nhân t ni ti công ty đn giá chng khoán 50
2.3.4.2. Kt qu tính hi quy tng quan đo lng s tác đng ca các nhân
t ni ti đn giá bình quân ca chng khoán 50
2.4. Phân tích s tác đng ca nhân t ngoi sinh đn giá chng khoán 53
2.4.1. Phân tích tác đng ca s bin đng th trng chng khoán th gii đn

3.6. Nâng cao tính chuyên nghip đi vi nhà đu t trên th trng chng khoán
81
KT LUN CHNG 3 83
KT LUN 84
TÀI LIU THAM KHO 85
vii

DANH MC BNG, BIU
Bng 2.1: Mt s ch tiêu hot đng ca HOSE 28

Bng 2.2: Qui mô giao dch chng khoán theo tháng trên HOSE 2000-2010 30

Bng 2.3: Quy mô chng khoán niên yt trên HOSE 31

Bng 2.4: Quy đnh biên đ giao đng giá c phiu và chng ch qu niêm yt
trên HOSE

34

Bng 2.5: Ch s thi v theo quý v Ch s VN- Index 36

Bng 2.6: Ch s thi v theo quý v khi lng c phiu và chng ch qu giao dch trên
HOSE

37

Bng 2.7: Ch s thi v theo tháng v Ch s VN Idex 38

Bng 2.8: H s Bêta ca các chng khoán trên HOSE theo nhóm ngành kinh t
40


Bng 2.17: Bng phân tích ANOVA v s khác bit giá trung bình ch
ng khoán
theo giá tr ghi s

49

Bng 2.18: c lng v s khác bit giá trung bình chng khoán theo giá tr ghi
s
49

Bng 2.19: Kt qu phân tích ANOVA ca mô hình hi quy 51

Bng 2.20: Kt qu c lng và kim đnh các h s hi quy 52

Bng 2.21: Tng quan gia ch s VN-Index vi mt s ch s giá chng khoán
trên th gii
54

Bng 2.22. H s bin thiên ch s giá chng khoán các nc 2008-2010 55

Bng 2.23: S tác đng ca thay đi lãi sut c bn đn ch s VN-Index
56

viii

Bng 2.24: Tài khon đu t chng khoán Vit Nam 58

Bng 2.25: Tác đng ca vic thay đi biên đ giao đng giá ca c phiu và
chng ch qu đn VN-Index

15.

Confidence Interval:

 tin cy cho c lng khong
16.

Lower Bound:
Thp nht
17.

Upper Bound:
Cao nht
18
Mean Difference:
Khác bit trung bình
x

DANH MC HÌNH V
Hình 1.1:  th cung cu chng khoán
Hinh 2.1: Biu đ ch s VN-Index giai đon 2000-2010 1
LI NÓI U
1. S cn thit ca đ tài
Th trng chng khoán Vit Nam chính thc đc bt đu t thi đim S
giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh đi vào hot đng vào ngày
20/07/2000 đã hn 10 nm, mt khong thi gian cha phi là thc s dài nu so
vi th trng chng khoán ca mt s quc gia trong khu vc và trên th gii. Tuy

Trên c s phân tích các nhân t nh hng đn giá chng khoán lun vn
đa ra mt s gii pháp hn ch s tác đng mang tính đt bin ca các nhân t đn
giá chng khoán nhm thúc đy s phát trin th trng chng khoán Vit Nam.
Ngoài ra lun vn đa ra mt s kin ngh v phng pháp phân tích đnh
lng đ các nhà đu t, các công ty niêm yt tham kho phân tích la chn thi
đim đu t và la chn chng khoán đ đu t cho hp lý.
3. i tng nghiên cu
Lun vn tin hành nghiên cu đánh s bin đng ch s VN-Index, giá c
phiu, chng ch qu niêm yt trên HOSE. Phân tích s nh hng ca các nhân t
ni ti và nhân t ngoi sinh đn s bin đng giá ca chng khoán niêm yt trên
S giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh.
4. Phm vi nghiên cu
Không gian: Gii hn nghiên cu c phiu và chng ch qu.
Thi gian: T khi S giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh đc
thành lp và thc hin giao dch đu tiên vào ngày 28/07/2000 đn 31/12/2010 và
trng tâm ca đ tài phân tích trong thi gian 36 tháng (1/2008-12/2010).
Ni dung: V c s lý thuyt, đã h thng hóa các yu t ni ti và ngoi
sinh tác đng đn s bin đng GTT ca chng khoán. Tuy nhiên khi trin khai
phân tích v mt đnh lng đ tài gii hn ch phân tích mt s nhân t nht đnh.
Khi phân tích các nhân t ni ti ch gii hn nghiên cu các nhân t: Ngành
ngh kinh doanh ca ca công ty, qui mô ca công ty, hiu qu hot đng sn xut
kinh doanh ca công ty.
Khi phân tích các nhân t ngoi sinh ch gii hn nghiên cu các nhân t: S
tác đng ca TTCK mt s quc gia trong khu vc và trên th gii, chính sách tin
t ca Ngân hàng Trung ng, tâm lý ca các nhà đu t trên TTCK. Tuy nhiên
nhân t chính sách tin t ch gii hn phân tích s nh hng ca chính sách lãi
sut c bn tác đng đn giá chng khoán. 3

nim có tính ph bin: “TTCK là mt th trng mà  ni đó mua bán, chuyn
nhng, trao đi chng khoán nhm mc đích kim li”.
Ti khon 18 điu 6 ca Lut chng khoán Vit Nam do quc hi Vit Nam
ban hành ngày 29/06/2006, s hiu 70/2006/QH11 gii thích thut ng TTCK: “Th
trng giao dch chng khoán là đa đim hoc hình thc trao đi thông tin đ tp
hp lnh mua, bán và giao dch chng khoán”.
Phân loi TTCK: Có nhiu tiêu thc phân loi TTCK.
- Cn c vào phng thc hot đng:
+ TTCK tp trung - S giao dch chng khoán (Stock exchange) là mt pháp nhân
có th là t chc s hu nhà nc, công ty c phn hoc mt hip hi đc thành lp theo
quy đnh ca pháp lut thc hin giao dch chng khoán cho các t chc phát hành đ điu
kin niêm yt ti S Giao dch Chng khoán. Mi vic mua, bán, chuyn nhng, trao đi
chng khoán phi tin hành ti S giao dch và thông qua các thành viên ca S giao dch
theo quy ch ca S giao dch chng khoán. 5
+ TTCK phi tp trung (Over-the-counter – OTC) là mt th trng không có
hình thái t chc tn ti, nó có th là bt c ni nào mà ti đó ngi mua và ngi
bán trc tip gp nhau đ tin hành giao dch. Vic giao dch đc thc hin bi
mt mng li các nhà môi gii, t doanh chng khoán và nhà to lp th trng
liên kt vi nhau và liên kt vi trung tâm qun lý thông qua mng dch v vin
thông d liu din rng; c ch xác lp giá ch yu là da trên c s thng lng
giá.
- Cn c vào s luân chuyn các ngun vn:
+ Th trng s cp là th trng mua bán các chng khoán mi phát hành.
Trên th trng này, vn t nhà đu t s đc chuyn sang nhà phát hành thông
qua vic nhà đu t mua các chng khoán mi phát hành. Hot đng ca th trng
s cp to ra mt kênh huy đng vn đu t cho nn kinh t.  th trng s cp,
ngi phát hành nhn đc tin t vic bán chng khoán. Qua hot đng này  th

doanh và giá tr c phiu nm gi.
+ C phiu u đãi (Preferred Stock): là giy chng nhn c đông đc u
tiên so vi c đông thng v mt tài chính nhng hn ch v quyn hn đi vi
công ty góp vn. C phiu u đãi va có nhng đc đim ging c phiu thng,
va ging trái phiu. Cng ging nh c phiu thng, ngi mua c phiu u đãi
đc xem là c đông trong công ty. Tuy nhiên, khác vi c phiu thng, c phiu
u đãi tr mt lng c tc nht đnh cho c đông nm gi. Ging nh trái phiu,
mnh giá ca c phiu u đãi khác vi mnh giá c phiu thng ch có giá tr danh
ngha, mnh giá c phiu u đãi rt quan trng, có ý ngha trong vic chia c tc c
đnh và c tc ca c phiu u đãi đc n đnh theo mt t l c đnh trên mnh
giá.
- Chng ch qu là loi chng khoán di hình thc chng ch hoc bút toán
ghi s do công ty qun lý qu thay mt Qu công chúng phát hành, xác nhn quyn
s hu hp pháp ca ngi đu t đi vi mt hoc mt s đn v qu ca mt Qu
công chúng.
- Trái phiu (Bonds): là giy chng nhn n dài hn do chính ph hay công
ty phát hành cam kt vi ngi mua trái phiu rng s chi tr li tc đnh k và
hoàn tr li vn gc cho ngi cm gi trái phiu đn thi đim đáo hn. Trên giy 7
chng nhn n này có ghi mnh giá, lãi sut đc hng và thi hn đáo hn ca
trái phiu.
+ Trái phiu chính ph (Government Bonds): là trái phiu do chính quyn
trung ng phát hành nhm mc đích bù đp các khon chi đu t ca ngân sách
Nhà nc, qun lý lm phát hoc tài tr cho các công trình, d án nhà nc. Trái
phiu chính ph có th đc phát hành bng đng tin nc đó hoc ngoi t.
+ Trái phiu đô th (Municipal Bonds): là loi trái phiu đu t có k hn t
mt nm tr lên, do chính quyn đa phng y quyn cho kho bc hoc các pháp
nhân do chính quyn đa phng lp ra, phát hành vi mc đích huy đng vn đ

+ Hp đng quyn chn (Options) là hp đng cho phép ngi mua có
quyn, nhng không bt buc, đc mua hoc đc bán mt s lng xác đnh các
chng khoán, ti hay trc mt thi đim xác đnh trong tng lai, vi mt mc giá
xác đnh ngay ti thi đim tha thun hp đng.
1.2. Giá chng khoán
1.2.1. Các loi giá chng khoán
- Mnh giá (Par Value) là giá tr ghi trên c phiu. Mnh giá ch có giá tr
danh ngha, khi công ty mi thành lp mnh giá đc xác đnh theo công thc (1.1)
Vn điu l ca công ty c phn
Mnh giá =
Tng s c phn đng ký phát hành
(1.1)
- Giá tr ghi s (Book Value) là giá c phiu ghi trên s sách k toán phn
ánh tình trng vn c phn ca công ty  mt thi đim nht đnh. Giá tr ghi s
đc xác đnh theo công thc (1.2)
Tng tài sn - (Tài sn vô hình + Tng n phi tr)
Giá tr
ghi s
=
Tng s c phn đang lu hành
(1.2)
Tài sn vô hình bao gm: Giá tr các sáng ch, giy phép khai thác, nhãn
hiu,
Tng n phi tr bao gm toàn b các khon n mà công ty phi chu trách
nhim tr n và giá tr c phiu u đãi hoàn li.
Giá tr ghi s cho bit giá tr tài sn công ty còn li thc s là bao nhiêu nu
ngay lp tc rút lui khi kinh doanh. Giá tr ghi s là mt thc đo rt chính xác giá
tr ca công ty, đc đim ca giá tr ghi s là không bin đi quá nhanh, tng đi
n đnh, là s liu thích hp làm c s cho các nhà đu t giá tr.



Hình 1.1:  th cung cu chng khoán

1.2.2. Các ch tiêu đo lng s bin thiên giá chng khoán
1.2.2.1. H s Bêta (

)
H s Bêta là mt tham s phn ánh mi quan h th giá ca mt chng
khoán so vi mc bin đng giá chung ca toàn b th trng (ch s giá chng
khoán).
P
Q
P
1

Q
1

S
D
E
10
H s bêta đc s dng ph bin  các nc phát trin nh M, Pháp trong
vic đo lng s bin thiên giá chng khoán và hin nay  Vit Nam h s bêta
cng đc mt s t chc tài chính, công ty chng khoán tính toán và công b đ
đo lng s bin thiên giá ca tng chng khoán so vi s bin thiên giá chung ca
toàn th trng.


có th ln hn; bng hoc nh hn 1
+
i

có th mang du dng hoc âm. Nu
i

mang du dng GTT chng
khoán i bin thiên cùng chiu vi th trng,
i

mang du âm GTT chng
khoán i bin thiên ngc chiu vi th trng. Trong thc t có mt s chng
khoán thuc mt s ngành đi ngc chiu th trng, có ngha khi ch s giá
toàn th trng tng nhng giá ca nhng chng khoán này gim và ngc li
ch s giá toàn th trng gim nhng giá ca nhng chng khoán này tng. Tuy
nhiên, hin tng này ch tn ti trong mt s thi đim nht đnh còn trong dài
hn thì có th khng đnh s bin thiên ca mt chng khoán cùng chiu vi th
trng, vn đ là s bin thiên mnh hay yu 11
Mô hình CAPM dùng đ xác đnh h s bêta đc các đnh theo dng hàm
(1.4)
)()(
iMiii
aRaRE 

Vi

chng khoán.
H s bin thiên đc dùng đo lng đ phân tán GTT ca c phiu qua các
phiên giao dch xác đnh theo công thc (1.5)


V

=
µ
(1.5)
Trong đó:

:  lch chun ca giá chng khoán
µ: Giá chng khoán trung bình cng
Vic s dng h s bin thiên không đòi hi nhiu s ràng buc nh tính h
s bêta nên vic đo lng s bin đng GTT ca chng khoán thông qua h s bin
thiên là hp lý. Xét theo ngha tiêu cc h s bin thiên càng ln th hin đ phân
tán giá chng khoán càng cao hay nói cách khác là ri ro cao. Nhng xét theo ngha
tích cc h s bin thiên ln cng đng ngha vi c hi tìm kim li nhun cao phù
hp vi nhng nhà đu t mo him trong ngn hn nhm mc đích hng li 12
nhun t chênh lch giá vì nhng c phiu có h s bin thiên cao thì kh nng có
sóng nhiu hn.
1.3. Ch s giá chng khoán
1.3.1. Khái nim ch s giá chng khoán
Ch s giá chng khoán là mt s tng đi phn ánh mi quan h so sánh
mc giá chng khoán bình quân ca mt nhóm c phiu hoc toàn th trng  thi
k nghiên cu hin ti so vi mc giá chng khoán bình quân k gc.

chng khoán bình quân gin đn đc xác đnh theo công thc (1.7)
0
0
1
xI
P
P
I




(1.7) 13
Trong đó:
I: Ch s giá chng khoán bình quân.
P
1
: GTT ca c phiu i  thi k nghiên cu
P
0
: GTT ca c phiu i  thi k gc
I
0
: Ch s giá chng khoán bình quân  thi k gc.
Phng pháp bình quân s hc đc ng dng đ tính các ch s chng
khoán Dow Jone ca M; Nikkei 225 ca Nht; MBI ca Ý.
- Phng pháp ch s bình quân có trng s ( Weighted Average)

và phng pháp Paascher
+ Phng pháp Laspeyres
Ch s giá bình quân Laspeyres là ch s giá bình quân gia quyn giá tr, ly
quyn s là khi lng c phiu niêm yt  thi k gc. Ch s giá Laspeyres đc
xác đnh theo công thc (1.10)

Trích đoạn Nh ng nguyên nhân làm mt n im tin ca nhà đ ut Nâng cao tính chuyên nghi p đi vi nhà đ ut trên th tr ng ch ng khoán

---