B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP H CHÍ MINH
LUN VN THC S KINH T
GII PHÁP PHÁT TRIN TÍN DNG
I VI DOANH NGHIP NH VÀ VA
TI NGÂN HÀNG TMCP NGOI THNG
CHI NHÁNH BÌNH DNG
LÊ ÌNH HOÀNG
TP.H Chí Minh – Nm 2011
i
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan, lun vn này là công trình nghiên cu ca riêng tôi, các s liu, kt
qu trong lun vn là trung thc, các gii pháp đa ra mt cách khách quan, có c s
khoa hc theo ý tng ca bn thân.
Hc viên ký tên Lê ình Hoàng
ii
MC LC
1.2.6.2. V phía các c quan chc nng 15
1.2.7. S cn thit ca vic h tr và phát trin tín dng ngân hàng đi vi DNNVV 16
1.3. Kinh nghim phát trin tín dng DNNVV mt s nc và bài hc kinh nghim rút
ra cho Vit Nam 18
1.3.1. Kinh nghim phát trin tín dng DNNVV mt s nc 18
1.3.2. Bài hc kinh nghim rút ra cho Vit Nam 21
Kt lun Chng 1 22
Chng 2: THC TRNG HOT NG TÍN DNG DOANH NGHIP NH
VÀ VA TI NGÂN HÀNG TMCP NGOI THNG VIT NAM – CHI
NHÁNH BÌNH DNG 23
2.1. Tng quan v Ngân hàng TMCP Ngoi thng - Chi nhánh Bình Dng 23
2.1.1. Gii thiu v Ngân hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam 23
2.1.2. Gii thiu v Ngân hàng TMCP ngoi thng - Chi nhánh Bình Dng 24
2.1.2.1. Gii thiu đôi nét v tnh Bình Dng 25
2.1.2.2. Gii thiu v Ngân hàng TMCP Ngoi thng – Chi nhánh Bình Dng 27
2.2. Thc trng hot đng tín dng DNNVV ti Ngân hàng TMCP Ngoi thng -
Chi nhánh Bình Dng 28
2.2.1. Phân tích tình hình d n cho vay 28
2.2.1.1. D n cho vay theo thành phn kinh t 30
2.2.1.2. D n cho vay theo ngành ngh, lnh vc kinh doanh 31
2.2.1.3. D n cho vay theo loi tin cho vay 33
2.2.2. Phân tích tình hình d n cho vay DNNVV 34
2.2.2.1. D n cho vay DNNVV theo thành phn kinh t 35
2.2.2.2. D n cho vay DNNVV theo ngành ngh, lnh vc kinh doanh 36
2.2.2.3. D n cho vay DNNVV theo loi tin cho vay 37
iv
2.3. ánh giá hot đng tín dng DNNVV ti Ngân hàng TMCP Ngoi thng - Chi
nhánh Bình Dng 38
2.3.1. Thc trng DNNVV và hot đng tín dng DNNVV ti Bình Dng 38
đim, phòng giao dch 75
3.2.1.5. Cn có chin lc đy mnh công tác huy đng vn 76
3.2.1.6. Xây dng chính sách u đãi hp lý đi vi các khách hàng là DNNVV 78
3.2.2. Gii pháp đi vi Ngân hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam 79
3.2.2.1. n gin hóa quy trình thm đnh và xét duyt cho vay 79
3.2.2.2. Xây dng h thng mng li thông tin hiu qu 81
3.2.2.3. Kin ngh chnh sa mt s điu khon Chính sách bo đm tín dng ca
Vietcombank 82
3.3. Các gii pháp h tr ca Nhà Nc, Ngân hàng Nhà nc và các Hip hi 85
3.3.1. Xây dng và hoàn thin h thng pháp lut 85
3.3.2. Nâng cao vai trò ca Ngân hàng Nhà nc 87
3.3.3. Nâng cao vai trò ca Hip hi Ngân hàng Vit Nam các Hip hi doanh nghip 89
3.3.3.1. Vai trò ca Hip hi Ngân hàng Vit Nam 89
3.3.3.2. Vai trò ca Hip hi doanh nghip 90
Kt lun Chng 3 90
Kt lun 92
Tài liu tham kho 94
vi
DANH MC CC T VIT TT
Agribank: Ngõn hng Nụng nghip & Phỏt trin Nụng thụn
ATM: mỏy rỳt tin t ng
BIDV: Ngõn hng u t & Phỏt trin
CNTT: cụng ngh thụng tin
Bng 2.11: T l d n DNNVV theo thành phn kinh t 36
Bng 2.12: D n DNVVN theo ngành ngh, lnh vc kinh doanh 36
Bng 2.13: T l d n DNNVV theo ngành ngh, lnh vc kinh doanh 37
Bng 2.14: D n DNNVV theo loi tin cho vay 38
Bng 2.15: S lng DNNVV ti Bình Dng phân theo loi hình 39
Bng 2.16: S lng DNNVV ti Bình Dng phân theo đa bàn 39
Bng 2.17: S lng DNNVV ti Bình Dng phân theo ngành ngh 40
Bng 2.18: Doanh thu và đóng góp NSNN ca DNNVV ti Bình Dng 40
Bng 2.19: D n DNNVV ca các TCTD ti Bình Dng 41
viii
LI M U
I. Tính cp thit ca đ tài:
Nm 2011 đc cho là nm thách thc đi vi các DNNVV, mc dù nn kinh t
đã có nhng chuyn bin và bc đi tng đi tt hn nhng vn còn mt s tn ti đó là
các vn đ v kinh t v mô, v cht lng ngun nhân lc, v th tc hành chính, mà
trong đó DNNVV có nhiu yu th hn so vi các loi hình doanh nghip khác. Vic
Nhà nc ban hành hàng lot các chính sách kinh t v mô đ n đnh phát trin nn kinh
t, kim ch lm phát, tht cht tín dng, đã nh hng trc tip đn tình hình hot
đng sn xut kinh doanh ca các DNNVV trong thi gian qua do không th tip cn
ngun vn vay ngân hàng. Trong khi DNNVV là b phn quan trng và có nhng đóng
góp rt tích cc cho nn kinh t, c th, theo thng kê mi nht, c nc hin có trên
600.000 DNNVV, chim trên 90% s lng doanh nghip vi s vn đng ký lên gn
2.313.857 t đng (tng đng 121 t USD). Các DNNVV không ch đóng góp đáng k
vào s phát trin kinh t ca đt nc, mà còn giúp to ra hn mt triu vic làm mi mi
nm, đc bit là ngun lao đng cha qua đào to, góp phn xóa đói gim nghèo, tng
cng an sinh xã hi, (hin các doanh nghip này s dng trên 50% lao đng xã hi và
đóng góp khong 40% GDP).
Thy đc tm quan trng và đy tim nng cng nh s đóng góp các hot đng
sn xut kinh doanh ca b phn các DNNVV, tuy nhiên t thc t, VCB Bình Dng
đi vi DNNVV, Lun vn phn ánh và đánh giá thc trng hot đng tín dng DNNVV
ti Ngân hàng TMCP Ngoi thng – Chi nhánh Bình Dng.
Trên c s phn ánh, đánh giá và da vào nhng điu kin thc t đ tìm ra các
gii pháp nhm m rng và phát trin tín dng DNNVV ti Ngân hàng TMCP Ngoi
thng – Chi nhánh Bình Dng.
x
III. i tng và phm vi nghiên cu:
Nghiên cu các quy đnh pháp lut hin hành liên quan đn hot đng ca các t
chc tín dng ti Vit Nam.
Nghiên cu thc trng hot đng tín dng DNNVV ca Ngân hàng TMCP Ngoi
thng – Chi nhánh Bình Dng trên đa bàn tnh Bình Dng, nhng thun li, khó
khn trong hot đng tín dng DNNVV. ra các gii pháp nhm phát trin tín dng
DNNVV ti Ngân hàng TMCP Ngoi thng – Chi nhánh Bình Dng.
IV. Phng pháp nghiên cu:
Phng pháp nghiên cu đc s dng là phng pháp duy vt bin chng, duy
vt lch s, đng thi vn dng mt s phng pháp nh phng pháp phân tích, phng
pháp so sánh, thng kê…
V. Kt cu ca lun vn:
Ngoài phn m đu và kt lun, lun vn đc trình bày theo kt cu nh sau:
Chng 1: Tng quan v tín dng ngân hàng và hot đng tín dng ngân hàng đi
vi doanh nghip nh và va.
Chng 2: Thc trng hot đng tín dng doanh nghip nh và va ti Ngân hàng
TMCP Ngoi thng Vit Nam – Chi nhánh Bình Dng.
Chng 3: Gii pháp phát trin tín dng doanh nghip nh và va ti Ngân hàng
TMCP Ngoi thng Vit Nam – Chi nhánh Bình Dng.
minh ha cho lun vn, lun vn đã s dng s liu ca Ngân hàng TMCP
Ngoi thng – Chi nhánh Bình Dng, các tp chí, các s liu trên các trang website,
các báo cáo có liên quan đn tình hình kinh t tnh Bình Dng.
biu din theo s đ sau:
Ngi cho vay
(Ngân hàng)
Ngi đi vay
(Khách hàng)
Cp giá tr tín dng (1)
Hoàn tr giá tr tín dng + lãi (2)
2
1.1.2. Bn cht và chc nng ca tín dng
1.1.2.1. Bn cht ca tín dng
Tín dng là hình thc vn đng ca vn cho vay, phn ánh mi quan h kinh t
gia ch th s hu và các ch th s dng ngun vn nhàn ri trong nn kinh t trên
nguyên tc hoàn tr có k hn c gc ln lãi.
Quan h tín dng ra đi bt ngun t s xut hin mi quan h cung cu v
vn gia ngi đi vay và ngi cho vay. Quan h tín dng tn ti trong nhiu nn kinh
t hàng hóa, nhng do tính cht ca các phng thc sn xut xã hi khác nhau nên tín
dng cng mang nhng bn cht khác nhau. Và chung quy li tín dng mang 3 đc
đim c bn sau:
-
Ch thay đi quyn s dng mà không thay đi quyn s hu vn tín
dng.
-
Khon tín dng có thi hn đc xác đnh do ngi cho vay và ngi đi vay
ngi cho vay sang ngi đi vay, đòi hi ngi đi vay phi s dng đúng mc đích
và phi đm bo mang li hiu qu đ không nhng to ra thu nhp cho chính ngi
s dng vn mà còn đ thc hin ngha v ca mình đi vi ngi cho vay.
Tín dng phát trin đc là da trên c s ca s tín nhim. S tín nhim đó
phi có nn tng, phi có c s là thc tin hot đng ca các đn v, cá nhân th
hin qua các báo cáo tài chính.
Tt c nhng điu nói trên đòi hi hot đng ca tín dng phi đc kim
soát cht ch đ qua đó có th phát hin và ngn chn nhng hin tng tiêu cc đ
làm cho các quan h tín dng đc thc hin mt cách bình thng, mang li hiu
qu cao cho xã hi, cho các ch th có quan h tín dng.
1.1.3.Vai trò ca tín dng
Nói đn vai trò ca tín dng là nói đn tác đng ca tín dng đi vi nn
kinh t xã hi. Vai trò ca tín dng bao gm các vai trò c bn sau:
- Mt là, tín dng góp phn thúc đy sn xut lu thông hàng hóa phát trin:
i vi doanh nghip: tín dng góp phn cung ng vn, bao gm: vn c
đnh và vn lu đng.
i vi ngi dân: tín dng là cu ni gia tit kim và đu t.
i vi toàn xã hi: tín dng làm tng hiu sut s dng đng vn.
- Hai là, tín dng góp phn n đnh tin t, n đnh giá c.
4
- Ba là, tín dng góp phn n đnh đi sng, to công n vic làm và n đnh
trt t xã hi.
- Cui cùng có th nói tín dng còn có vai trò quan trng na đó là m rng
phát trin các mi quan h kinh t đi ngoi và giao lu quc t. S phát trin ca
tín dng không nhng trong phm vi mt nc mà còn lan rng ra phm vi các
nc trên th gii, nh đó thúc đy phát trin quan h kinh t đi ngoi, nhm giúp
đ, h tr và gii quyt các nhu cu ln nhau trong quá trình đi lên ca mi nc,
làm cho các nc có điu kin xích li gn nhau hn và cùng nhau phát trin.
1.1.4. Các loi tín dng ngân hàng
Thc ra không có mt s phân loi chung nào đc thng nht v nhng gì
cu thành nên mt doanh nghip “ nh” và “va ”. Quy mô ca mt doanh nghip
thng đc xác đnh bi nhiu ch tiêu khác nhau, bao gm: tài sn, s ngi lao
đng, c cu vn ca ch s hu, ngun, loi hình tài tr và lnh vc doanh nghip
hot đng. Ti Vit Nam theo Ngh nh s 56/2009/N-CP ngày 30/06/2009
thì
DNNVV đc đnh ngha nh sau: “DNNVV là c s kinh doanh đã đng ký giy
phép hot đng theo quy đnh pháp lut, đc chia thành ba cp: siêu nh, nh,
va theo quy mô tng ngun vn (tng ngun vn tng đng tng tài sn đc
xác đnh trong bng cân đi k toán ca doanh nghip) hoc s lao đng bình quân
nm (tng ngun vn là tiêu chí u tiên)”, c th nh sau:
6
Bng 1.1: Quy mô DNNVV
Quy mô
Khu vc
Doanh
xung
20 t đng
tr xung
t trên 10
ngi đn
200 ngi
t trên 20 t
đng đn
100 t đng
t trên 200
ngi đn 300
ngi
III. Thng mi
và dch v
10 ngi tr
xung
10 t đng
tr xung
t trên 10
ngi đn
50 ngi
t trên 10 t
đng đn 50
t đng
t trên 50
ngi đn 100
ngi
(Ngun: Ngh nh s 56/2009/N-CP ngày 30/06/2009 ca Chính ph)
Nh vy theo đnh ngha trên DNNVV là loi hình doanh nghip thuc mi
thành phn kinh k và chu nh hng ca các Lut sau:
- Các DNNVV có kh nng to vic làm tng, nó đc xem là cn tp trung
nhiu lao đng hn các doanh nghip ln.
- Sn sàng đu t vào các lnh vc mi: các DNNVV d dàng đi mi trang
thit b, công ngh, thích ng vi cuc cách mng khoa hc công ngh.
T nhng đc đim này có th thy các DNNVV có vai trò quan trng đi
vi s nghip phát trin kinh t xã hi.
1.2.3. Vai trò ca DNNVV trong nn kinh t th trng hin nay
Hin nay hu ht các nc, DNNVV đóng vai trò quan trng chi phi rt
ln đn công cuc phát trin kinh t xã hi. nc ta, DNNVV chim trên 90%
tng s doanh nghip vi nhiu loi hình kinh t, bao gm: doanh nghip Nhà nc,
Công ty c phn, Công ty liên doanh, doanh nghip t nhân, hp tác xã, c s sn
xut, doanh nghip có vn đu t nc ngoài,… iu đó cho thy DNNVV có vai
trò quan trng trong nn kinh t nc ta, th hin:
8
- Các DNNVV gi vai trò quan trng trong nn kinh t, chim t trng ln
trong tng s các doanh nghip hot đng ca c nc. Vì th, đóng góp ca h vào
tng sn lng và to vic làm là rt đáng k. DNNVV góp phn n đnh xã hi, d
dàng đc to lp vi mt lng vn không ln, thng xuyên đáp ng nhu cu
thay đi ca th trng, mc dù s lng lao đng trong mi DNNVV không nhiu,
nhng vi s lng rt ln khi DNNVV trong nn kinh t, đã to ra phn ln công
n vic làm cho xã hi.
- Các DNNVV có qui mô nh, nên d điu chnh, thay đi theo nhu cu, th
hiu ca th trng. DNNVV cung cp mt khi lng ln sn phm đa dng,
phong phú và đc đáo v mt hàng, chng loi đáp ng nhu cu ca ngi tiêu
dùng, góp phn thúc đy tng trng kinh t phát trin và làm cho nn kinh t nng
đng.
- Các DNNVV h tr đc lc cho doanh nghip quy mô ln, là c s đ hình
thành nhng doanh nghip, tp đoàn kinh t ln mnh trong quá trình phát trin
kinh t th trng, to nên ngành công nghip và dch v ph tr quan trng.
lp không cn quá nhiu vn, điu này to c hi cho nhiu tng lp dân c có th
tham gia đu t. DNNVV có th d dàng huy đng vn thông qua quan h h hàng,
bn bè, ngi thân. Do đó, DNNVV to hiu qu trong vic huy đng, s dng các
khon tin nhàn ri trong dân c và bin nó thành các khon vn đu t mang li
hiu qu kinh t cao.
- Các DNNVV sn xut nhiu mt hàng xut khu đem li nhiu ngoi t
cho đt nc, đáp ng nhu cu thanh toán nhp khu và tng ngun thu cho ngân
sách Nhà nc.
Ngày nay, vi nn kinh t toàn cu hóa, mi quan h giao lu mua bán, vn
hóa, xã hi gia các quc gia ngày càng phát trin rng rãi. DNNVV góp phn
quan trng trong vic khai thác tim nng ca các ngành ngh truyn thng các
đa phng nh các ngành ngh th công, m ngh, v.v.v. Bên cnh đó, s phát
trin các DNNVV s làm tng ngun thu cho ngân sách Nhà nc, góp mt phn
đáng k vào công cuc thc hin các mc tiêu kinh t, xã hi.
10
1.2.4. u đim và nhc đim ca DNNVV trong nn kinh t th trng hin
nay
1.2.4.1. u đim ca DNNVV
- DNNVV t do cnh tranh và bình đng hn so vi các doanh nghip ln,
chim s lng đông đo song quy mô nh, ít ph thuc vào Nhà nc, luôn sn
sàng bt chp mi ri ro và mnh dn khai thác th trng.
- DNNVV làm cân bng gia các vùng, min trong nc: Các doanh nghip
ln thng tp trung các trung tâm kinh t ln, nên làm mt đi s cân bng gia
các vùng, min. Ngc li, DNNVV to đc cân đi này, có th phát trin rng rãi
mi vùng lãnh th và to ra nhng sn phm phong phú, đa dng; cung cp hàng
hóa và dch v đn tng đa phng xa xôi ho lánh.
- DNNVV khai thác đc tim lc trong nc: Các doanh nghip ln thng
tp trung các khu trung tâm kinh t ln, nên không khai thác đc ht tim nng
ca đt nc. Ngc li, DNNVV có th linh đng khai thác nhiu li th v điu
sn xut cha cao, hn ch v vn, thiu kh nng xây dng và trin khai k hoch
tip th sn phm, các DNNVV gp nhiu khó khn đ cnh tranh trong môi trng
toàn cu hóa nhanh chóng hin nay, đc bit vi sân chi ln nh WTO.
- Kh nng tip th ra th trng nc ngoài ca DNNVV còn nhiu hn ch:
Do khi lng sn phm ca các DNNVV sn xut ra còn manh mún, cht lng
thp, khó đáp ng tiêu chun xut khu, ch yu là đ phc v tiêu dùng trong
nc.
- Vic mua nguyên liu, máy móc thit b: DNNVV có quy mô kinh doanh
không ln, kh nng tài chính hn hp nên thng không đc hng khon chit
khu gim giá, ít nhp khu trc tip mà thng phi qua đi lý trong nc nên chi
phí đu vào cao.
- Thiu thông tin, trình đ qun lý doanh nghip cha cao: Trong nn kinh
t toàn cu hóa hin nay, thông tin cng là mt yu t đu vào rt quan trng cho
hot đng sn xut kinh doanh. Tuy nhiên DNNVV thng gp nhiu khó khn
trong vic tip cn thông tin th trng, tip cn công ngh sn xut và công ngh
12
qun lý hin đi trong nc cng nh các nc tiên tin trong khu vc và trên th
gii, điu đó dn đn trình đ qun lý điu hành trong các DNNVV còn thp kém.
- Kh nng thu hút đc các nhà qun lý và lao đng gii còn thp: Vì
DNNVV d gp nhiu ri ro trong kinh doanh, ít có chính sách đãi ng nhân tài,
lng bng không cao, hay thay đi hot đng kinh doanh, nên công vic thng
không n đnh. Do đó, khó có kh nng thu hút đc nhng ngi lao đng có trình
đ cao trong sn xut kinh doanh và trong qun lý, điu hành.
- Tính liên kt hp tác kinh doanh ca các DNNVV còn kém: Cha huy đng
đc ngun vn di dào, c s h tng vng chc đ thu hút đu t, nâng cao cht
lng sn phm, tng nng lc cnh tranh.
- DNNVV còn có th gây ra mt s tiêu cc nh hng đn đi sng kinh t -
xã hi nh: trn lu thu, gây ô nhim môi trng, kinh doanh các mt hàng b Nhà
nc cm, kinh doanh sai mc đích v.v. Nhiu DNNVV do chy theo li nhun quá
1.2.6. Nhng hn ch đi vi s phát trin ca các DNNVV
Mc dù có các li th ca khu vc kinh t va và nh đi vi nn kinh t và
xã hi nhng vn còn có nhng vn đ ln mà các DNNVV đang gp phi.
1.2.6.1. V phía các DNNVV
Thiu vn là khó khn ln nht:
Hin nay các DNNVV đã đc Chính ph to điu kin và c hi đ phát
trin (đã có quyt đnh s 14/2009/Q-TTg ngày 21/01/2009 ban hành quy ch bo
lãnh cho doanh nghip vay vn ca ngân hàng thng mi: áp dng đi vi các
doanh nghip có vn điu l ti đa 20 t đng và s dng ti đa 500 lao đng; hay
chng trình h tr lãi sut đc ch đo chú trng đn các DNNVV, ), nhng do
mi, thi gian áp dng cha lâu, hiu qu cha tht s rõ ràng, vì vy mà tài chính
ca các doanh nghip vn cha nhn đc s h tr thích đáng. Do đó tình trng
thiu vn vn là khó khn và ph bin nht ca các DNNVV, trong khi qui mô v
vn ca các DNNVV khá nh, hn ch, nên khi các doanh nghip mun m rng
qui mô sn xut thì luôn gp tr ngi ln v vn.
Trình đ công ngh còn lc hu: