B GIÁO DC VÀ ÀOTO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
Nguyn Th Hng Châu
CÁC YU T NH HNG N LÒNG TRUNG THÀNH
THNG HIU DCH V GIÁO DC I HC
TI THÀNH PH H CHÍ MINH LUN VN THC S KINH T TP.H CHÍ MINH - NM 2011
B GIÁO DC VÀ ÀOTO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH
này là trung thc, tôi xin hoàn toàn chu trách nhim v ni dung ca đ tài nghiên
cu này. Tp. H Chí Minh, tháng 8 nm 2011
Tác gi
Nguyn Th Hng Châu
ii
LI CM N
Sau thi gian hc tp và nghiên cu, đn nay tôi đã hoàn thành lun vn tt
nghip ca mình. Kt qu có đc không ch t quá trình n lc ca bn thân mà còn
nh rt nhiu s h tr, đng viên ca nhng ngi xung quanh.
Tôi xin trân trng cm n quý Thy Cô trong khoa ào to Sau đi hc ca
trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh, nhng ngi đã truyn đt cho tôi
nhiu kin thc và kinh nghim quý báu. ây là hành trang hu ích giúp tôi rt nhiu
trong công vic cng nh trong cuc sng.
Tôi xin gi li cm n sâu sc nht đn ngi thy hng dn trc tip ca tôi
là TS. Hoàng Lâm Tnh. Thy đã hng dn tôi hng nghiên cu, la chn ngun
1.1 Lý do chn đ tài 1
1.2 Mc tiêu đ tài 2
1.3 i tng nghiên cu 3
1.4 Phm vi và phng pháp nghiên cu nghiên cu 3
1.5 Ý ngha thc tin ca đ tài 5
1.6 Cu trúc ca lun vn 5
CHNG 2: C S LÝ LUN 6
2.1 Gii thiu 6
2.2 Thng hiu và sn phm 6
2.3 Giá tr thng hiu 8
2.3.1 Khía cnh tài chính 8
2.3.2 Khía cnh nhn thc khách hàng 9
2.3.2.1 Giá tr thng hiu theo quan đim ca Aaker (1991,1996) 9
2.3.2.2 Giá tr thng hiu theo quan đim ca Keller (1993) 10
2.3.2.3 Lòng trung thành thng hiu theo quan đim ca Luarn Pin & Lin
(2003) 10
2.3.2.4 Giá tr thng hiu theo quan đim ca Kim & Kim (2005) 10
iv
2.3.2.5 Giá tr thng hiu theo quan đim ca Nguyn ình Th &ctg (2002) 10
2.3.2.6 Lòng trung thành thng hiu theo quan đim ca Ngô V Qunh Thi. 11
2.3.3 Khía cnh kt hp 12
2.4 Các thành phn giá tr thng hiu trong mô hình nghiên cu 12
2.4.1 Nhn bit thng hiu 13
2.4.2 n tng thng hiu 14
2.4.3 Cht lng cm nhn 15
2.4.4 Uy tín thng hiu 15
2.4.5 Lòng trung thành thng hiu 16
2.4.6 Mi quan h lòng trung thành thng hiu và các thành phn giá tr
thng hiu 17
4.3 Kim đnh thang đo 38
4.3.1 Phân tích nhân t 38
4.3.1.1 Phân tích nhóm nhân t tác đng đn lòng trung thành thng hiu 38
4.3.1.2 Phân tích nhân t lòng trung thành thng hiu 42
4.3.2 Phân tích Cronbach Anpha 43
4.4 iu chnh mô hình nghiên cu và các gi thuyt 45
4.5 Phân tích hi quy 47
4.5.1 Mô hình hi quy tuyn tính bi 48
4.5.2 Phân tích các gi thuyt trong mô hình 48
4.5.2.1 Kim đnh đ phù hp ca mô hình 48
4.5.2.2 Ý ngha các h s hi quy riêng phn trong mô hình 49
4.5.2.3 Kim đnh các gi thuyt nghiên cu 50
4.6 Phân tích s khác bit v mc đ đánh giá lòng trung thành thng hiu ca
hc viên………………………………………………………………………………51
4.6.1 Phân tích s khác bit v mc đ đánh giá lòng trung thành thng hiu
ca hc viên trong các trng ngoài công lp 51
4.6.1.1 nh hng gii tính đn lòng trung thành thng hiu 51
4.6.1.2 nh hng ngành hc đn lòng trung thành 52
4.6.1.3 nh hng kt qu hc tp đn lòng trung thành 55
4.6.1.4 nh hng thi gian hc đn lòng trung thành 56
4.6.1.5 nh hng trng hc đn lòng trung thành 58
vi
4.6.2 Phân tích s khác bit v mc đ đánh giá lòng trung thành thng hiu
ca hc viên hai nhóm trng công lp và ngoài công lp 60
4.7 Tóm tt chng 4 61
CHNG 5: KT LUN VÀ KIN NGH 62
5.1 Gii thiu 62
5.2 Tóm tt kt qu chính và mt s đ xut 62
5.2.1 Kt qu chính 62
CL : Cht lng
CSVC : C s vt cht
D : Tr kim đnh Dubin-Waston
Dk : iu kin
H : i hc
EFA : Phân tích nhân t khám phá (Exploratory Factor Analysis)
GV : Ging viên
KMO : H s Kaiser – Mayer – Olkin
NB : Nhn bit
Sig : Mc ý ngha quan sát (Observed significance level)
SPSS : Phn mm thng kê cho khoa hc xã hi (Statistical Package
for the Social Sciences)
SV : Sinh viên
T-Test : Kim đnh gi thuyt v s bng nhau gia hai trung bình mu -
trng hp mu đc lp (Independent – Sample T-Test)
TB : Trung bình
TT : Trung thành
Tp. HCM : Thành ph H Chí Minh
TTDH : Thuc tính đng hành
NBT : Nhn bit trng
NBHD : Nhn bit hình dung
UT : Uy tín
VIF : H s phóng đi phng sai (Variance inflation factor) viii
DANH MC CÁC BNG BIU
Trang
ix
Bng 4.13 Bng so sánh s khác bit lòng trung thành đi vi kt qu hc
tp……
56
Bng 4.14 Bng kt qu kim đnh Anova thi gian hc đn lòng trung thành 57
Bng 4.15 Bng so sánh s khác bit lòng trung thành đi vi thi gian hc tp 58
Bng 4.16 Bng kt qu kim đnh Anova trng hc đn lòng trung thành 59
Bng 4.17 Bng so sánh s khác bit lòng trung thành ca hc viên đi vi các
trng
59
Bng 4.18 Bng kt qu kim đnh T-test tác đng loi hình trng hc đn lòng
trung thành
60
xi
DANH MC CÁC PH LC
Trang
PH LC 1: Bng câu hi khám phá 71
PH LC 2: Dàn bài tho lun nhóm 72
PH LC 3: Bng câu hi phng vn s b 76
PH LC 4: Bng câu hi phng vn chính thc 79
PH LC 5: Crobach Anpha nghiên cu s b 82
PH LC 6: Phân tích nhân t chính thc 86
PH LC 7: Kim đnh các gi đnh và hi quy tuyn tính bi 102
PH LC 8: Thông tin mu các trng công lp 105
PH LC 9: Phân tích s khác bit 106
thành gia hc viên nhóm trng ngoài công lp và công lp.
Kt qu nghiên cu ca đ tài này đã cung cp thông tin v các yu t chính
tác đng đn lòng trung thành thng hiu giáo dc t đó thúc đy vic nâng cao cht
lng giáo dc và xây dng thng hiu trong tâm trí và trái tim ca khách hàng.
ng thi kt qu nghiên cu có th giúp cho nhà đu t trong lnh vc giáo dc có
th hoch đnh chin lc phát trin thng hiu mt cách hiu qu hn.
1 CHNG 1: M U
1.1 Lý do chn đ tài
T tng ca H Ch Tch v vai trò quan trng ca s nghip giáo dc, đã
đc biu hin rõ nht trong câu nói: “Mt dân tc dt là mt dân tc yu”.
Vì vy,
giáo dc và đào to đc xem là yu t m đng cho mi s phát trin. T i hi
X ca ng ta đã xác đnh: “Giáo dc và đào to cùng vi khoa hc và công ngh
phi tr thành quc sách hàng đu” (theo Chin lc phát trin trng Kinh t công
nghip Long An giai đon 2012-2020)
Hin nay trên th gii, tc đ phát trin khoa hc công ngh các nc rt
nhanh, mun ng dng thành tu khoa hc tiên tin các nc đòi hi ngun nhân
lc phi có nhng kin thc và k nng nht đnh. Song song đó, vic hi nhp vào
nn kinh t th gii và nhiu doanh nghip chn Vit Nam là mt trong nhng
đim đu t hp dn thì vic đào to, cung cp ngun nhân lc có cht lng là
mt yêu cu cp bách.
Vit Nam ngày có nhiu trng đi hc ra đi vi các loi hình đào to:
dân lp, công lp, liên kt. Theo Tng cc thng trong nm 2010 c nc có 414
trng đi hc, cao đng. Trong đó, h công lp là 334 trng, ngoài công lp là
80 trng. Theo đ án i mi giáo dc đi hc do B Giáo dc và ào to son
tho, đn nm 2020 s xây dng 900 trng đi hc, cao đng vi tng s 4,5 triu
sinh viên, tng kinh phí đu t là 20 t USD. Vic thc hin mc tiêu cao quý
hiu và các yu t thành phn.
- So sánh s khác bit v mc đ đánh giá lòng trung thành thng hiu
ca
sinh viên trng ngoài công lp theo gii tính, ngành hc, kt qu hc tp, thi gian
hc tp, trng hc.
- So sánh s khác bit v mc đ đánh giá lòng trung thành thng hiu ca
sinh viên theo hai nhóm trng: công lp và ngoài công lp.
- T kt qu nghiên cu, tác gi đa ra mt s đ xut cho các nhà qun lý
giáo dc.
3 1.3 i tng nghiên cu
i tng nghiên cu chính ca đ tài là nghiên cu các yu t nh hng đn
lòng trung thành thng hiu giáo dc đi hc ngoài công lp ti Tp.HCM.
1.4 Phm vi và phng pháp nghiên cu nghiên cu
V phm vi nghiên cu:
tài nghiên cu tp trung kho sát nhng sinh viên đang theo hc đi hc
chính quy ti các trng đi hc ngoài công lp Tp. HCM: H Quc T Hng
Bàng, H Hoa sen, H Ngoi ng và Tin hc.
Trng đi hc Quc t Hng Bàng:
- Trng đc thành lp vào 11/7/1992 vi tên gi “Trng i hc Dân lp
Hng Bàng” và sau đó vào 27/5/2009 đã chuyn đi sang loi hình trng t thc
vi tên gi “Trng i hc Quc t Hng Bàng”. Tr s chính: 215 in Biên
Ph, Phng 15, Qun Bình Thnh - Tp. HCM.
Toàn trng hin có gn 28.000 SV theo hc 7 h đào to (Cao hc, i
hc, Cao đng, Trung cp, Liên thông, Ti chc, Vn bng 2) vi 20 Khoa đa lnh
vc, đa ngành.
Trng đi hc Hoa Sen:
Trng đc thành lp vào nm 1991. Tr s chính: 08 Nguyn Vn Tráng,
Nghiên cu s b đnh lng đc thc hin vi mu có kích thc n= 148
mu qua bng câu hi đc thit k vi thang đo Likert 5 mc đ đ đo lng mc
đ quan trng ca các yu t đã rút ra t nghiên cu đnh tính. D liu thu thp t
nghiên cu này s đc kim tra bng phng pháp phân tích đ tin cy Cronbach
Alpha nhm loi b các bin có tng quan bin tng nh hn 0,3 và điu chnh các
bin trong bng câu hi cho phù hp hn trong ln nghiên cu tip theo.
Bc 2: Nghiên cu chính thc đc thc hin bng phng pháp nghiên
cu đnh lng, phng pháp chn mu thun tin. Sau khi đã điu chnh bng câu
hi t kt qu phân tích trong phn nghiên cu s b, tác gi tin hành nghiên cu
điu tra m rng vi mu n = 280 hc viên. Thông qua phng pháp phân tích đ
tin cy Cronbach Alpha, phân tích nhân t EFA, tác gi khng đnh các nhóm yu t
tác đng đn lòng trung thành thng hiu. Sau đó, nghiên cu thc hin vic xây
dng hàm hi quy nhm đo lng lòng trung thành thng hiu dch v giáo dc.
5 Sau cùng là bc kim đnh Independent samples T-test và phân tích phng sai
ANOVA đ đánh giá s khác bit v tm quan trng ca lòng trung thành thng
hiu theo các nhóm ngành, trng, theo kt qu hc tp, thi gian hc, theo loi
hình trng.
Lun vn s dng phn mm SPSS 16.0 đ x lý s liu.
1.5 Ý ngha thc tin ca đ tài
Góp phn cung cp thêm thông tin v các yu t cu thành lòng trung thành
thng hiu trong lnh vc giáo dc đi hc t đó thúc đy vic nâng cao cht
lng giáo dc.
Kt qu nghiên cu còn đa ra b thang đo đo lng lòng trung thành
thng hiu trong lnh vc giáo dc đi hc hc ti th trng Tp. HCM. ng
thi, kt qu nghiên cu là tài liu tham kho giúp lãnh đo nhà trng nhn din rõ
hn thành phn quan trng nht trong các thành phn đo lng lòng trung thành
nay có rt nhiu đnh ngha khác nhau v thng hiu và có th chia ra thành hai
quan đim chính, đó là quan đim truyn thng và quan đim tng hp (Nguyn
Vit Thanh, 2009
, tr. 8).
Theo quan đim truyn thng:
Quan đim truyn thng ca Hip hi Marketing Hoa K đnh ngha rng:
“Thng hiu là mt cái tên, biu tng, ký hiu, kiu dáng hay s phi hp
các yu t trên, nhm mc đích đ nhn dng sn phm hay dch v ca mt nhà
sn xut và phân bit vi các thng hiu ca đi th cnh tranh. Nh vy, theo
quan đim này, thng hiu ch là mt phn ca sn phm và đóng vai trò nh là
du hiu đ phân bit sn phm ca mình vi sn phm cnh tranh cùng loi.
Theo quan đim tng hp:
n cui th k 20, khi nn kinh t th gii chuyn sang nn kinh t toàn cu
và cnh tranh gay gt thì quan đim này đã không th gii thích đc vai trò ca
thng hiu, do vy quan đim tng hp đã đa ra khái nim thng hiu không ch
là cái tên hay mt biu tng mà nó phc tp hn nhiu. “Thng hiu là mt tp
7 các thuc tính cung cp cho khách hàng mc tiêu các giá tr mà h đòi hi”. Thng
hiu theo quan đim này cho rng, sn phm ch là mt thành phn ca thng hiu,
ch yu cung cp li ích chc nng cho khách hàng. Nh vy, các thành phn
marketing hn hp (sn phm, giá c, phân phi và chiêu th) cng ch là các thành
phn ca mt thng hiu (Ambler & Styles, 1996). Quan đim sn phm là mt
thành phn ca thng hiu ngày càng đc các nhà nghiên cu và thc tin chp
nhn. Khi xã hi ngày càng phát trin, con ngi không ch cn nhng nhu cu v
chc nng đn thun mà điu quan trng hn chính là s tha mãn nhng nhu cu
v tâm lý vì nhng đc tính chc nng s hin nhiên có bt k sn phm hoc dch
v nào. Theo Hankinson & Cowking (1996), sn phm ch cung cp cho ngi tiêu
dùng li ích chc nng và thng hiu mi cung cp cho ngi tiêu dùng c li ích
Tác gi Trng Trng Ngha (thi báo Kinh t Sài Gòn) đã phát biu:
“Thng hiu còn gi là nhãn hiu hàng hóa, ting Anh gi là trademark) đc đnh
ngha là ca mt sn phm hay dch v di hình thc mt tên gi, t ng, ch s,
tên ngi, t hp màu sc, châm ngôn, biu tng, hình tng, du hiu mà nhà sn
xut in, đóng du, kèm cp vào sn phm ca mình khin nó đc phân bit vi
ngi khác (Ngô V Qunh Thi, 2010, tr. 9)
Tóm li, quan đim v thng hiu ca các nhà nghiên cu trong nc và
ngoài nc có s khác bit nhng nó đã cung cp mt cái nhìn tng quan v thng
hiu đ vn dng cho nghiên cu thng hiu giáo dc đi hc Vit Nam hin nay.
2.3 Giá tr thng hiu
Có nhiu quan đim và cách đánh giá khác nhau v giá tr thng hiu. Tt
c nhng đnh ngha ng ý rng giá tr thng hiu là giá tr li ích tng thêm t
mt sn phm/dch v vì có tên hiu (Srivastava và Shocker, 1991). Có ba quan
đim khác nhau v giá tr thng hiu đc xem xét: (1) theo khía cnh nhn thc
ca khách hàng, (2) theo khía cnh tài chính, và (3) kt hp c hai (Hoàng Th
Phng Tho &ctg, 2010, tr.6).
2.3.1 Khía cnh tài chính
Khía cnh tài chính chn k thut cn c trên giá tr th trng tài chính đ
xác đnh tài sn thng hiu mt doanh nghip (Simon, C. J, & Sullivan, M.W,
1993, tr.30). K thut này đã tách giá tr tài sn thng hiu ra khi tài sn khác ca
doanh nghip. Phng pháp này chia tách giá tr c phn ca doanh nghip thành
nhng tài sn hu hình và vô hình, ri sau đó tách giá tr thng hiu t các tài sn
vô hình đó. Theo J. Walker Smith thuc Yakelovic Clancy Schudmann: Giá tr
thng hiu là giá tr đo lng đc v mt tài chính ca công vic kinh doanh mt
9 sn phm hay dch v thông qua các hot đng kinh doanh thành công. Theo John
Brocky thuc tp đoàn NPD: Giá tr thng hiu là s hiu qu v mt doanh thu và
li nhun mà công ty thu đc t kt qu xây dng thng hiu ca nhiu nm hot
hai thành phn chính: (1) nhn bit thng hiu (brand awareness), (2) n tng
thng hiu (brand image).
Mô hình giá tr thng hiu ca Keller cho thy sc mnh ca thng hiu
nm nhng gì khách hàng bit, cm giác, nhìn thy và nghe thy v thng hiu,
là kt qu ca quá trình tri nghim qua thi gian. T kt qu nghiên cu này, các
nhà qun tr có th s dng công c marketing đ làm tng giá tr thng hiu bng
cách làm tng hình nh thng hiu trong kí c ca khách hàng (Kotler, 2003).
Chính mô hình nghiên cu này đã to ra nhng hng nghiên cu sâu hn v giá tr
thng hiu và các phng pháp đo lng các thành phn giá tr thng hiu.
2.3.2.3 Lòng trung thành thng hiu theo quan đim ca Luarn Pin &
Lin (2003)
Hai tác gi Luarn & Lin thc hin đ tài “Mô hình lòng trung thành ca
ngi tiêu dùng cho bi cnh dch v đin t” thc hin nm 2003, đa ra mô hình
các yu t nh hng đn lòng trung thành ca ngi tiêu dùng gm: (1) uy tín
thng hiu, (2) s thõa mãn ca khách hàng, (3) giá tr cm nhn.
2.3.2.4 Giá tr thng hiu theo quan đim ca Kim & Kim (2004)
Trong nghiên cu v giá tr thng hiu ca chui nhà hàng Hàn Quc,
Kim & Kim đã đ ngh bn thành phn đ đo lng giá tr thng hiu, gm: (1)
lòng trung thành thng hiu, (2) cht lng cm nhn, (3) n tng v thng
hiu, (4) nhn bit thng hiu.
2.3.2.5 Giá tr thng hiu theo quan đim ca Nguyn ình Th &ctg
Theo Th và Trang (2008), giá tr thng hiu và đo lng chúng trong th
trng Vit Nam bao gm 4 thành phn: (1) nhn bit thng hiu, (2) cht lng
cm nhn, (3) lòng ham mun thng hiu (gm hai thành phn thích thú thng
11 hiu và xu hng tiêu dùng), (4) lòng trung thành thng hiu. Kt qu nghiên cu,
lòng trung thành và lòng ham mun thng hiu rút thành mt nhân t đc đt tên
là đam mê thng hiu. Các thành phn này có mi liên h vi nhau. Nhn bit
Pin & Lin
Giá tr cm nhn Trung thành Uy tín S thõa mãn
Kim & Kim
Nhn bit
Cht lng cm
nhn
Trung thành
n tng
(image)
Th & ctg
Nhn bit
Cht lng cm
nhn
am mê
thng hiu
Thi
Nhn bit
Cht lng cm
nhn
Trung thành
Thuc tính
đng hành