1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
&

DỰ ÁN TĂNG CƢỜNG KHẢ NĂNG SẴN SÀNG
ĐI HỌC CHO TRẺ MẦM NON

TÀI LIỆU BỔ TRỢ VÀ TÀI LIỆU THAM KHẢO

MÔ ĐUN MN3
PHƢƠNG PHÁP CHĂM SÓC, GIÁO DỤC
TRẺ DÂN TỘC THIỂU SỐ VÀ
TRẺ CÓ HOÀN CẢNH KHÓ KHĂN
(Dành cho giáo viên)
2

GIỚI THIỆU
Hướng tới xây dựng trường học lấy trẻ làm trung tâm
Rút ngắn khoảng cách về mức độ sẵn sàng đi học giữa trẻ vùng dân tộc thiểu số và trẻ có hoàn cảnh
khó khăn với các trẻ khác
Nội dung mô đun
 Giới thiệu
3

 Cố gắng để hiểu về người khác và cuộc sống của họ
Sự đa dạng trong lớp học mầm non của anh/chị
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Điều quan trọng là chúng ta cần tạo cơ hội cho mỗi trẻ có thể học tập, thành công và tạo ra sự phát
triển.
Lợi ích của một lớp học có tính đa dạng
Với trẻ
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Với giáo viên
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Những thách thức từ lớp học có tính đa dạng
Với trẻ

số điểm từ 0 đến 2 sẽ là những trẻ bị thiếu hụt. Chúng sẽ nằm trong nhóm 10 phần trăm điểm số
thấp nhất mà các trẻ tham gia nghiên cứu đạt được
Ở Việt nam, 24,19% trẻ được đánh giá là thiếu hụt trong ít nhất một lĩnh vực
Lĩnh vực thiếu hụt nhiều nhất của trẻ VN là nhận thức và ngôn ngữ
Trẻ có nguy cơ thiếu hụt
Những trẻ được đánh giá là có nguy cơ thiếu hụt nếu như điểm số của trẻ đó ở ít nhất một lĩnh vực
phát triển chung nằm trong nhóm giữa 10 phần trăm điểm số thấp nhất và đáy của ¼ các điểm số đã
đạt được.
Ví dụ: Nếu như các điểm số đạt được trong lĩnh vực thể chất trong khoảng từ 0 đến 30 điểm thì
những trẻ có số điểm từ 3 đến 7 sẽ được coi là bị thiếu hụt. Bởi vì số điểm của trẻ này nằm trong
nhóm 10 đến 25 phần trăm điểm số thấp nhất
Ở Việt nam, có 50,68 % trẻ có nguy cơ bị thiếu hụt

Những trẻ có nguy cơ cao bị thiếu hụt (Theo Kết luận EDI)
5

_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Trẻ mầm non có hoàn cảnh khó khăn
Trẻ em có hoàn cảnh khó khăn là "trẻ em có hoàn cảnh không bình thường về thể chất hoặc tinh
thần, không đủ điều kiện để thực hiện quyền cơ bản và hòa nhập với gia đình, cộng đồng” (Luật
Bảo vệ chăm sóc & giáo dục trẻ em, 2004).
Trong môđun này, trẻ mầm non có HCKK bao gồm:
 Khuyết tật/ chậm phát triển về - thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội, ngôn ngữ, học tập
 Có vấn đề về sức khỏe: như bị nhiễm chất độc hóa học, HIV, tim bẩm sinh, ung thư,…
 Có hoàn cảnh gia đình éo le: con nhà nghèo; trình độ văn hóa thấp: mẹ chỉ học hết tiểu học
hoặc thấp hơn; bố mẹ li hôn, đi tù, nghiện ma túy, nhiễm HIV; bố mẹ bị mắc bệnh hiểm

Trong kỳ thị có sự phán xét hoặc quan điểm mà không có bằng chứng thật
Sự kì thị có liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau như:
 giới tính (những quan niệm cho rằng các em nữ thường không giỏi khoa học),
 khả năng (quan niệm cho rằng trẻ em khuyết tật không thể chơi các môn thể thao),
 nguồn gốc xuất thân (người nông thôn thì chậm chạp)
 hoàn cảnh sống (có bố đi tù thì chắc là cũng không ngoan)
Tất cả điều này đều có thể làm tổn thương trẻ và cản trở sự phát triển của trẻ.
Giáo viên chúng ta cần hiểu và phát hiện kịp thời những biểu hiện của nạn ức hiếp, kỳ thị để có
những tác động và can thiệp kịp thời.
GIẢI PHÁP HỖ TRỢ TRẺ EM VÙNG DÂN TỘC THIỂU SỐ VÀ TRẺ EM CÓ HOÀN
CẢNH KHÓ KHĂN
Dựa trên sự hiểu biết của chúng ta về việc chăm sóc và giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, giáo viên sẽ
có rất nhiều cách để hỗ trợ cho trẻ bị thiếu hụt và có nguy cơ bị thiếu hụt, tạo cho trẻ được chăm sóc
và giáo dục tốt nhất.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm: Giáo viên chúng ta có thể làm gì để mỗi cá nhân trẻ đều có cơ
hội thành công?
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
7

_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
8

DẠY TIẾNG VIỆT NHƢ NGÔN NGỮ THỨ HAI CHO TRẺ EM VÙNG DÂN TỘC THIỂU
SỐ
Dạy tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số là một trong các nội dung và biện pháp quan trọng để
giảm bớt những thiếu hụt trong sự phát triển của trẻ, tăng cường khả năng sẵn sàng đi học cho trẻ
em vùng dân tộc thiểu số.
Dạy tiếng Việt nhƣ ngôn ngữ thứ hai cho trẻ em
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Dạy tiếng Việt nhƣ ngôn ngữ thứ hai cho trẻ em
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
BIỆN PHÁP HỖ TRỢ TRẺ EM CÓ HOÀN CẢNH KHÓ KHĂN
Biện pháp hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________

_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Thay đổi môi trƣờng hoạt động cho phù hợp với trẻ
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Thiết kế các hoạt động
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
10

Biện pháp giáo dục phù hợp
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
TÁC ĐỘNG ĐẾN PHỤ HUYNH CỦA TRẺ CÓ HOÀN CẢNH KHÓ KHĂN
Biện pháp tác động đến phụ huynh của trẻ có hoàn cảnh khó khăn
 Cần phải gần gũi với cha mẹ của những trẻ có hoàn cảnh khó khăn để:
o Tìm hiểu xem trẻ đang có những khó khăn gì
o Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, đặc điểm cá nhân và những khó khăn của trẻ xem nó
đang ảnh hưởng như thế nào đến trẻ
o Tìm hiểu xem trẻ đang nhận được sự trợ giúp nào rồi
o Tìm hiểu xem phụ huynh muốn chúng ta giúp gì cho trẻ và những gì chúng ta có thể

Những việc mà tôi có thể thực hiện tốt để hỗ trợ cho trẻ là:
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Ba điều tôi muốn làm để cải thiện chất lƣợng chăm sóc, giáo dục những trẻ này là:
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Điều đầu tiên tôi sẽ làm ngay trong tuần tới là:
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
Để làm đƣợc điều này, những vấn đề sau cần phải thực hiện:

12

_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________
_______________________________________________________________________________