ĐỀ TÀI
PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG ÂM NHẠC CHO
A PHẦN MỞ ĐẦU
Âm nhạc là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của trẻ. Trẻ em
tham gia ca hát là tự hoạt động để nhận thức thế giới xung quanh và bản
thân mình. Những hình tượng âm thanh của bài hát, bản nhạc tác động vào
cảm xúc của các em, giúp cho việc phát triển trí tuệ, óc tưởng tượng và có
tác dụng giáo dục tình cảm, đạo đức rất tốt.

Âm nhạc là môn năng khiếu. Tuy nhiên việc dạy nhạc không nhằm
đào tạo các em trở thành những người hoạt động âm nhạc chuyên nghiệp sau
này ( việc đó dành cho các trường âm nhạc). Qua môn học, trẻ em được hoạt
động, được nhận thức, được cảm thụ âm nhạc, được phát huy khả năng,
năng khiếu âm nhạc (nếu có)

Qua các bài học, các em được nghe hát, nghe nhạc, được tập hát,
được biết một số kiến thức phổ thông về âm nhạc Tất cả những cái đó sẽ
tạo thành một trình độ văn hoá âm nhạc tối thiểu để góp phần cùng các môn
học khác giáo dục nhân cách toàn diện, làm thăng bằng, hài hoà các hoạt
động học tập của trẻ em.

Theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDDT ngày 05 tháng 5 năm
2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về chương trình giáo dục phổ
thông cấp Tiểu học trong đó có chuẩn kiến thức kĩ năng của từng môn học.
Căn cứ vào tình hình nhiệm vụ trên Vụ Giáo dục Tiểu học chỉ đạo các bộ
môn biên soạn tài liệu Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức , kĩ năng
nhằm đưa ra được bộ tài liệu chuẩn về kiến thức và kĩ năng đảm bảo cho tất
cả các HS trên các vùng miền của đất nước đều được học và học được, phù
hợp vối trình độ của các em. Trên cơ sở đó, môn Âm nhạc ở cấp Tiểu học
cũng đã được điều chỉnh để giúp GV và HS trên phạm vi cả nước thực hiện
chương trình một cách dễ dàng hơn.

dạy trên lớp. Vì vậy nên tôi chọn đề tài “Phát triển khả năng âm nhạc ở
HS tiểu học”
Tuy thế, rõ ràng là phương pháp dạy học này là một phương pháp dạy
học rất hiệu quả. Chính vì vậy, bản thân tôi luôn tâm huyết tìm tòi và nghiên
cứu nhằm thực hiện phương pháp dạy học này. Đề tài “Phát triển khả năng
âm nhạc ở HS tiểu học” này chính là những bài học mà bản thân tôi đã đúc
rút qua quá trình dạy học và ứng dụng rất thành công vào công tác giảng dạy
thực tiễn. Tôi lựa đề tài này là bởi vì tầm quan trọng của nó đối với cuộc
sống. Đây cũng là môn học đòi hỏi sự tư duy và tính sáng tạo cao nhưng
đồng thời cũng lại tương đối khó với đa số học sinh chưa có khiếu thực sự.
Nếu giáo viên áp dụng phương pháp này, dạy học theo hướng tổ chức
cho học sinh tự tìm tòi, thảo luận để tìm cách giải quyết vấn đề thì mới có
thể phát huy hết ưu điểm của sách giáo khoa mới. Cách dạy này cũng sẽ
giúp trẻ có điều kiện để tự thể hiện tài năng, trí thông minh, óc sáng tạo của
mình; Qua đó, các em có thể rèn luyện tính tháo vát, tìm hiểu, năng lực xoay
sở, óc dám nghĩ, dám làm, đồng thời cũng rèn luyện cho trẻ năng lực “phát
minh”, năng lực trình bày và diễn đạt, tính tự tin làm cho đời sống tinh thần
thêm phong phú.
B PHẦN NỘI DUNG
2.1 Thực trạng của đề tài
Nhìn chung tình hình của hs từ độ tuổi từ 6 đến 11 cá em còn tất vô tư, hồn
nhiên, trong sáng. Các em rất thích được hoạt động , vui chơi, ca hát,
B. PHẦN NỘI DUNG
I/ CƠ SỞ LÍ LUẬN

Cho dù bất cứ sáng kiến hay cách dạy hay nào, muốn đạt được hiệu
quả tốt nhất thì người giáo viên vẫn phải truyền đạt cho học sinh được đầy
đủ những nền tảng kiến thức chung về bài học mà sách giáo khoa đòi hỏi
cũng như đảm bảo được trình tự các bước lên lớp. Với phương pháp Phát
triển khả năng âm nhạc ở HS tiểu học

hiện mẫu, hướng
dẫn. HS nghe, cảm
nhận, thể hiện
GV luyện tập
HS tiếp nhận
Giáo
viên
nhận
xét,
đánh
giá
khuyến
khích
động
viên
II.2. NHỮNG KHÓ KHĂN KHI THỰC HIỆN MÔ HÌNH PHÁT
TRIỂN KHẢ NĂNG ÂM NHẠC Ở TIỂU HỌC
II.2.1.BƯỚC 1 : NÊU VẤN ĐỀ
Trong bước 1 khó khăn mà giáo viên gặp phải khi thực hiện theo mô
hình này là khâu “Tổ chức bàn bạc để định hướng giải quyết”. Lý do là vì
học sinh chưa quen với phương pháp này. Hơn nữa, lúc này các em chưa có
một kiến thức gì về vấn đề mà giáo viên nêu ra ( vì đây là bài mới chưa học).

Để khắc phục khó khăn trên đòi hỏi người giáo viên cần phải sâu sát
với trình độ của học sinh, từ đó có những câu hỏi, câu gợi ý phù hợp, hướng
dẫn các em sử dụng kiến thức mà các em đã có từ những bài học trước và
tìm hiểu thêm ở ngoài để đưa ra ý kiến. Giáo viên cũng cần lưu ý rằng

giản chỉ để tạo hứng thú đồng thời hướng các em vào nội dung chính, trọng
tâm của bài.
II.2.2. BƯỚC 2 : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
II.2.2.1. HOẠT ĐỘNG 1 : GV trình bày hướng dẫn, HS nghe,
cảm nhận, trình bày.
Đây là môn học thực hành, lấy thực hành để chuyển tái kiến thức sơ
giản về âm nhạc. GV nên chú ý những đặc điểm: Phát triển tai nghe và giọng
hát; coi trọng việc luyện tập; thông qua trò chơi âm nhạc, vận động phụ hoạ,
múa đơn giản để bồi dưỡng khả năng về âm nhạc; Chú ý khi làm mẫu chuẩn
xác kết hợp phương pháp trực quan: tiếng đàn, giọng hát, hình ảnh, tranh vẽ,
băng đĩa.
Giáo viên có thể cho học sinh làm việc cá nhân trong khoảng ít phút
( một hoặc hai phút) theo hướng đã định ra trong phần để các em có sự
chuẩn bị. Sau đó, để công việc của học sinh hiệu quả hơn, giáo viên có thể
cho HS tập luyện theo cặp hoặc theo nhóm. Hiệu quả nhất là nên định hướng
cho cho HS trước vấn đề cần giải quyết, bởi âm nhạc phát triển được nhanh
nhất và cảm nhận về nó sâu sắc là khi đựơc nghe nhiều, tiếp xúc nhiều cùng
với sự truyền đạt giữa người thể hiện và người nghe có một khoảng cách
thân thiện và gần gủi. Từ đó âm nhạc mới dễ đi vào lòng người, làm người
nghe chú ý. Như thế người nghe mới muốn tiếp xúc, tìm hiểu, gần gũi, thân
thiện với âm nhạc. Như vậy người truyền đạt âm nhạc đến với HS cần phải
trau dồi khả năng âm nhạc, truyền đạt bài hát đúng giai điệu , đúng tính chất
của bài yêu cầu. Gần gũi với HS, gợi mở cho HS được tự thể hiện khả năng
của mình dù là chưa được đạt, GV cũng nên khuyến khích, hướng dẫn cho
HS được thể hiện lại hoặc được nghe lại bài hát sử dụng bằng băng đĩa hay
do GV thể hiện (nếu được nghe GV thể hiện hay HS sẽ thích thú hơn và chú
ý hơn).
Tranh ảnh hay những mẩu chuyện liên quan đên bài học cũng là cách
các em cảm thấy hứng thú hơn. Mà đó cũng là cách các em phát triển khả
năng âm nhạc của mình nhanh nhất, gần gũi nhất.

học sinh. Giáo viên tổng kết thảo luận : nêu lại các cách thể hiện của học
sinh; đánh giá đúng, sai, hay, dở, sau đó chốt lại ý quan trọng.(Ý này có thể
là một trong những ý kiến của học sinh hoặc nếu học sinh chưa đưa ra được
thì giáo viên đưa ra ý của mình, trọng tâm của bài học).
Nói chung, khi thực hiện phương pháp phát triển khả năng âm nhạc,
giáo viên có thể gặp một số khó khăn nhất định như học sinh không quen,
tốn thời gian, khó tổ chức và quản lý. Tuy nhiên, với cách tiến hành như tôi
đã trình bày ở trên, các khó khăn này sẽ được khắc phục và phương pháp
này chắc chắn phát huy hiệu quả tối ưu.
III. MỘT VÍ DỤ MINH HOẠ
NHẠC 3 - TIẾT 26
ÔN BÀI HÁT CHỊ ONG NÂU VÀ EM BÉ
NGHE NHẠC
BƯỚC 1 : NÊU VẤN ĐỀ
a) GV nêu vấn đề : cho HS nghe lại bài hát
- Nhắc lại tên bài hát và tên tác giả ?
b) HS thảo luận, nói vắn tắt ý của mình…
c) Trình bày bài hát hoàn chỉnh( như tiết học trước)
BƯỚC 2 : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
Hoạt động 1 :
HS trình bày bài hát theo tổ nhón
GV điều khiển chia lớp hát đối đáp ( hát đúng chuẩn cao độ, tiết tấu, trường
độ của bài hát)
Dạo nhạc chỉ định 2 hs hát đối đáp (chia lớp thành hai nửa hát đối đáp, mỗi
nửa một câu)
Các em thể hiện rất tốt, hát rất hay, đều rất rõ ràng, chuẩn từ.
GV hướng dẫn hát kết hợp gõ đệm
- GV làm mẫu - HS hát kết hợp gõ đệm theo phách, từng tổ.
Các em thực hiện rất tốt.
- Hát gõ nhịp theo nhịp( từng tổ).

A+ : em - A+ : em -
A : em - A : em -
B : em - B : em -

C - PHẦN KẾT LUẬN
Phương pháp dạy học “Phát triển khả năng âm nhạc ở học sinh tiểu
học” là một trong những cách giúp HS phát triển khả năng tiếp thu cũng như
tiếp nhận âm nhạc rất tốt. Khi thực hiện phương pháp này trong các tiết học
trên lớp ở trường tôi, tôi nhận thấy ban đầu đúng là các em còn lúng túng bỡ
ngỡ trong các thao tác nhưng qua một vài lần thực hiện và được sự hướng
dẫn tận tình của giáo viên (sự yểm trợ đúng lúc một số câu hỏi, gợi ý, yểm
trợ về mặt sư phạm hay về mặt khoa học,…) các em đã trở nên quen dần và
thậm chí còn tỏ ra rất thích thú vì bản thân các em được trực tiếp tham gia
vào bài học. Các em học tập hào hứng và hăng say hơn vì hoạt động kết hợp
giúp giảm bớt căng thẳng đặc biệt là đối với những học sinh không có năng
khiếu, không thể tự làm việc một mình. Học sinh có thể hỏi giáo viên hoặc
học hỏi bạn bè ngay những điều mà các em chưa thể hiện được. Chính vì thế
mà các tiết học đều đạt hiệu quả rất cao, hầu như mọi học sinh đều rất hăng
hái tham gia hoạt động trong tiết âm nhạc.
Tuy nhiên, rõ ràng phương pháp dạy học này vẫn mang trong mình
nhiều nhược điểm. Hai trong số đó là việc giáo viên và học sinh ở vùng miền
núi, với điều kiện thông tin đại chúng còn thiếu, nhiều hs vẫn chỉ tham gia
hoạt động âm nhạc còn hạn chế và cách dạy này cũng khá tốn thời gian.
Song như tôi đã đề cập ở mục II.2, những khó khăn này sẽ dễ dàng được
khắc phục dựa vào lòng nhiệt tình, vào tâm huyết với nghề của người giáo
viên. Nếu người giáo viên “chịu khó đầu tư” kĩ cho tiết dạy tại nhà, nghiên
cứu kĩ về khả năng của từng học sinh để có sự sắp xếp chỗ ngồi hợp lý nhằm
tạo điều kiện cho học sinh có thể giúp đỡ nhau, trao đổi, thảo luận trong
nhóm cũng như giữa các nhóm. Thêm vào đó, đôi lúc giáo viên cũng cần
phải khích lệ, dặn dò học sinh chuẩn bị trước bài ở nhà.

xuất bản
Năm xuất
bản
1
Hoàng Long
Lê Minh Châu
Hoàng Lân
Nguyễn Hoàng
Thông
Lê Anh Tuấn
Sách giáo khoa hát
nhạc các lớp
1, 2, 3,4, 5
Sách giáo viên nhạc
các lớp
1, 2, 3,4, 5
NXBGD
Từ năm
2001 -
2008
2
Hướng dẫn chuẩn
kiến thức kĩ năng
môn âm nhạc
Bộ Giáo dục và
Dào tạo
Từ năm
2006
3
Tài liệu bồi dưỡng

ÂM NHẠC Ở HỌC SINH
TIỂU HỌC
NGƯỜI THỰC HIỆN: PHẠM THỊ NGUYỆT
ĐƠN VỊ CÔNG TÁC: TRƯỜNG TIỂU HỌC PHAN BỘI CHÂU
ĐăkNông, năm 2009-2010
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC GIÁO DỤC

CẤP CƠ SỞ