SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP LUYỆN PHẢN XẠ LINH HOẠT VÀ TRÍ
NHỚ THÔNG QUA MỘT SỐ TRÒ CHƠI ÂM NHẠC
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Ở trường Mầm non, đặc biệt đối với lứa tuổi Mẫu giáo, âm nhạc là một trong
những loại hình nghệ thuật phát triển năng lực, cảm xúc, tưởng tượng, sáng tạo, sự
tập trung chú ý, khả năng diễn tả những hứng thú của trẻ.
Âm nhạc được xem là một dạng ngôn ngữ quốc tế. Tất cả mọi người đều có
thể thưởng thức và hiểu được âm nhạc, cho dù bạn là ai, bạn ở đâu và bạn làm
nghề gì. Âm nhạc đem đến cho các em niềm vui vô tận và góp phần tích cực phát
triển những cảm xúc thẩm mỹ, bồi dưỡng thị hiếu trong sáng, khuyến khích ở trẻ
cảm nhận và sáng tạo cái đẹp. Ở trường mẫu giáo trẻ được được ca hát, nghe nhạc,
được vận động theo nhạc. Âm nhạc giúp kích thích những phần liên quan đến phần
đọc hiểu, toán học và phát triển tình cảm trong bộ não con người.
Âm nhạc tác động lên nhiều vùng não bộ, giúp trẻ thông minh hơn, khỏe
hơn, sức đề kháng cũng tốt hơn, nó còn giúp nâng cao kỹ năng vận động, cải thiện
kỹ năng giao tiếp, hình thành sự tự tin, rèn luyện tính kiên nhẫn và đồng thời giúp
cho trẻ có một suy nghĩ tích cực. Trên tất cả, âm nhạc khuyến khích trẻ phát huy
tính sáng tạo. Sự sáng tạo rất tốt cho tâm trí, cơ thể và cả cho tâm hồn trẻ. Đặc biệt
là trò chơi âm nhạc luôn có sức lôi cuốn mạnh mẽ nhất bởi tính chất vui vẻ, rộn
ràng, hấp hẫn, làm thoả mãn nhu cầu được chơi của trẻ.
Như chúng ta đã biết, ở lứa tuổi mầm non hoạt động vui chơi chiếm một vị
trí quan trọng và đóng vai trò chủ đạo trong sự phát triển của trẻ mẫu giáo. Không
vui chơi thì trẻ không phát triển dược. Trò chơi âm nhạc cũng vậy, mỗi trò chơi âm
nhạc đều có tác dụng giúp trẻ củng cố, tiếp thu và khắc sâu hơn những kiến thức
âm nhạc đã học một cách nhẹ nhàng thoải mái thông qua việc ứng dụng những kiến
thức, kỹ năng đã được học để giải quyết các nhiệm vụ trong trò chơi. Đồng thời
giúp trẻ tự tin, có phản xạ nhanh nhạy cũng như có kỹ năng hoạt động tập thể góp
phần phát triển toàn diện nhân cách trẻ. Tổ chức trò chơi âm nhạc không những
giúp trẻ cảm nhận về âm thanh âm nhạc tốt hơn mà nó còn giúp trẻ phát triển trên
nhiều lĩnh vực khác nữa, trẻ được hòa vào với không khí chung của nhóm, lớp, tạo

- Thời gian cho một hoạt động thì còn ít, trẻ ít có cơ hội được rèn luyện.
- Hiện nay, trong các tiết dạy rèn luyện kỹ năng âm nhạc, vận động giáo viên
thường kết hợp nghe hát hay trò chơi âm nhạc nhưng đa số chọn nghe hát nhiều
hơn vì:
+ Các trò chơi âm nhạc ít, chưa đa dạng, chưa lôi cuốn trẻ tham gia
chơi.
+ Các trò chơi âm nhạc cũ, chơi chưa nâng cao yêu cầu đối với trẻ.
+ Các trò chơi âm nhạc chơi lặp đi lặp lại, chưa gây hứng thú và sự
mới mẻ đối với trẻ.
+ Giáo viên ít có thời gian để tích cực, linh hoạt trong cải biên và
nghiên cứu đổi mới các trò chơi âm nhạc.
+ Tài liệu tham khảo về các trò chơi âm nhạc ít, chưa phong phú.
Đối với bản thân tôi cũng vậy, đôi khi bị rơi vào các trường hợp tương tự.
Năm học vừa qua, trường tôi có bồi dưỡng và động viên các cô thực hiện lại các
giờ học rèn luyện kỹ năng âm nhạc, bản thân tôi đã trăn trở và suy nghĩ rất nhiều về
các trò chơi âm nhạc đơn giản mà trẻ lại thích và hứng thú, tích cực khi tham gia.
Vì tôi nghĩ với 1 tiết học rèn luyện kỹ năng ca hát, trẻ đã hát quá nhiều, sau đó cô
lại hát trẻ nghe nữa thì khoảng thời gian tĩnh của trẻ chiếm thời gian hơi dài, đồng
thời khả năng tư duy của trẻ lại không tập trung và phát huy cao độ sẽ dễ làm cho
trẻ cảm thấy chán, mất dần khả năng chú ý. Vì thế tôi quyết tâm tìm thêm các tài
liệu để tìm tòi, học hỏi thêm và lựa chọn 1 số trò chơi mà tôi cảm thấy vừa đơn
giản, vừa dễ chơi, mới mà lại vừa thu hút trẻ tham gia cùng lúc.
2. Biện pháp tổ chức thực hiện:
* Biện pháp 1: Sưu tầm các trò chơi âm nhạc
a) Những nốt nhạc xinh:
* Chuẩn bị:
- Cô cho trẻ làm quen trước với 1 số tư thế của bàn tay tương ứng với 7 nốt
nhạc: đo, re, mi, fa, sol, la, si để trẻ nhớ.
* Cách chơi:
- Khi trẻ đã nhớ, cô có thể cho trẻ chơi thi đua giữ 2 đội xem đội nào biểu

• Thiên đàng búp bê, Yêu Hà Nội  Tiết tấu chậm.
• Ông cháu, cái mũi  Tiết tấu phối hợp.
* Cách chơi:
- Cô mời 2-3 trẻ đứng lên cầm nhạc cụ gõ. Khi cô bắt nhịp cho các bạn còn
lại hát, trẻ cầm nhạc cụ gõ đệm theo tiết tấu của bài hát.
- Nâng yêu cầu: Chia 2 đội thi đua đứng đối diện nhau (1 đội hát, 1 đội vận
động gõ). Đội nào có nhiều bạn hát hay vận động gõ không theo kịp đội bạn hay bị
khựng lại sẽ thua 1 lần chơi, đội thắng ghi 10 điểm. Mỗi đội hát 3-4 bài, đổi sang
đội kia hát. Cô qui định những bài hát có những hình vẽ tương ứng. Cô đưa hình vẽ
nào và đếm 1…2…3 thì tất cả sẽ cùng nhau thực hiện.
VD: Bài hát “Sáng thứ hai”  Hình vẽ ông mặt trời, mẹ dẫn bé đi học.
“Hoa trường em”  Hình vẽ bông hoa có mắt mũi miệng.
“Càng lớn càng ngoan”  Hình vẽ 1 em bé nhỏ, 1 em bé lớn hơn.
Tuỳ theo hình vẽ cô linh hoạt trò chuyện với trẻ để biết tên của bài hát.
- Nâng yêu cầu: Cô chơi giống như trên nhưng viết ra 4 băng giấy nhỏ sao
cho trẻ thấy rõ biểu tượng của 4 loại tiết tấu để trẻ gõ. Lần chơi này không qui định
hát bài nào phải gõ đúng loại tiết tấu đã qui định như trên mà cô sẽ cho trẻ gõ theo
sự điều khiển của cô vì tất cả những bài hát ở trên có thể gõ với nhiều loại tiết tấu.
VD: Viết băng giấy 1 1 1 1 (Theo nhịp)
2 5 5 5 (Theo tiết tấu nhanh)
3 3 3 3 (Theo tiết tấu chậm)
4 1 3 1 (Theo tiết tấu phối hợp)
+ Cô giơ hình vẽ bông hoa và băng giấy 1 3 1  1 đội hát bài “Hoa trường
em”, đội kia sẽ gõ theo tiết tấu phối hợp. Lưu ý cô phải giơ sau đó đếm 1… 2 … 3
để trẻ có thời gian chuẩn bị, tuỳ khả năng của trẻ mà cô có thể đếm nhanh hay lâu
hơn 1 chút (Chơi theo cách này yêu cầu cao vì vậy nên cho trẻ chơi ở giai đoạn gần
cuối năm)
+ Cô nên có hình thức ghi điểm thưởng hay cho bông hoa điểm thưởng,…để
động
viên khuyến khích trẻ.

xem cô thật gần gũi, thân thiện như người bạn từ đó trẻ mới bộc lộ hết khả năng
của mình mà phát huy hết các tố chất tư duy:phản xạ linh hoạt, nhanh nhẹn cũng
như trí nhớ trong trò chơi.
* Biện pháp 4: Tạo môi trường học tập, rèn luyện cho trẻ:
- Giáo viên cần tận dụng diện tích phòng học, phòng chức năng (Âm nhạc)
và chú ý bố trí sắp xếp các học cụ, đội hình để tạo môi trường chơi mà học và thoải
mái cho trẻ.
Ví dụ: Khi thực hiện trò chơi âm nhạc mang tính vận động (trò chơi âm nhạc:
thả đỉa ba ba) trẻ được chạy nhiều thì nên tổ chức ở lớp học rộng rãi hơn để trẻ có
thể thoải mái, tự do vừa đọc (hát) vừa chạy cho bạn bắt sẽ kích thích trẻ hoạt động
tích cực hơn, chơi vui hơn, không sợ chạy đụng vào gương trong phòng âm nhạc
không an toàn.
- Trẻ mầm non phát âm còn chưa chuẩn vì thế giáo viên cần chú ý đến khả
năng phát âm của trẻ để có sự điều chỉnh và sửa sai rèn luyện cho trẻ.
- Để có một tiết học sôi nổi và hào hứng ngay từ đầu, người dạy trước khi tổ
chức hoạt động cũng phải tự luyện đàn, học thuộc cách chơi và luật chơi…để giúp
trẻ chơi và sửa sai một cách chính xác, linh hoạt.
Ví dụ: Trò chơi "Những nốt nhạc xinh" cô cần học thuộc các tư thế bàn tay
để sửa sai và thay đổi kịp thời để điều khiển trò chơi cho trẻ. Nếu cô không nhớ sẽ
không sửa sai chính xác cho trẻ và trò chơi sẽ thực sự thất bại.
*Biện pháp 5: Chú ý rèn nề nếp, rèn kỹ năng và kích thích sự sáng tạo
cho trẻ:
- Trẻ biết thực hiện theo hiệu lệnh, khẩu lệnh, biết chia nhóm, biết về hàng
và tạo cho trẻ có cảm giác tự tin, mạnh dạn, nhanh nhẹn và linh hoạt khi tham gia
trò chơi.
- Tạo điều kiện cho trẻ tự thỏa thuận và tự chọn các vận động theo ý thích và
sự sáng tạo của trẻ. Cô có thể dùng lời để khuyến khích, động viên trẻ thực hiện các
hoạt động sáng tạo khác nhau .
* Biện pháp 6: Tạo cơ hội cho trẻ chơi thường xuyên ở hoạt động chiều
- Cô có th tổ chức cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc theo ý muốn, cô khuyến

1 cách thoải mái vì trẻ mầm non chủ yếu “học mà chơi, chơi mà học”
♪ Nghiên cứu, tìm hiểu để các trò chơi đảm bảo vừa mang tính giải trí vừa
mang tính phát triển cho trẻ.
♪ Tổ chức mỗi trò chơi, giáo viên nên chọn một nội dung nhỏ làm chủ đạo,
từ đó phối hợp với 1- 2 nội dung là cùng, tránh ôm đồm dễ dẫn đến việc chơi xong
trẻ không đọng lại gì cho dùtrẻ được tham gia hoạt động đủ thứ.
♪ Luôn có sự chuẩn bị thật hoàn hảo để khi chơi trò chơi sẽ liên tục và đạt
hiệu quả cao nhất.
♪ Tạo cơ hội trẻ được chơi nhiều lần để củng cố và ôn luyện, cô cần thay đổi
nhiều trò chơi khác nhau để gây hứng thú và không làm trẻ nhàm chán.
Gò Vấp, ngày 12 tháng 01 năm 2014
Người thực hiện