I HC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
LY VĂN TIẾN Đề tài:
ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG TÁC KHUYẾN NÔNG TỚI
HOẠT ĐỘNG SINH KẾ NGƢỜI DÂN TẠI XÃ CHẾ LÀ,
HUYỆN XÍN MẦN, TỈNH H.À GIANG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo
:
Chính quy
Chuyên ngành
:
Khuyến nông
Khoa
:
Kinh tế & PTNT
Khóa học
:
2011 - 2015
hoàn thành khóa luc tiên tôi xin trân trng c
giám hing, Ban ch nhim Khoa Kinh t và PTNT, c
Tht cho tôi nhng kin thc quý báu trong sut quá
trình hc tp và rèn luyn ti hc Nông Lâm Thái Nguyên.
Tôi xin trân trng c hng dn tn tình ca Ths.Nguyn Th
tôi trong sut thi gian thc tp tôi hoàn thành khóa lun
tt nghip này.
y ban nhân dân xã Ch Là
cùng toàn th các h u kin thun li cho tôi hoàn
thành công vic trong thi gian thc tp t
Cui cùng tôi bày t s bi
tôi trong sut quá trình hc tp.
Trong quá trình nghiên cu vì lí do ch quan và khách quan nên
khóa lun ca tôi không tránh khi nhng thiu sót. Tôi rt mong nhc
s n ca các Thy, cô giáo và bn bè sinh viên.
Thái Nguyên, tháng 06, năm 2015
Sinh viên Ly Văn Tiến
iii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bng 4.1: Tng hp khí hu xã Ch 37
Bng 4.2: Tình hình s dt ca xã Ch 38
Bng 4.3: Mt s cây trng chính ti xã Ch Là 39
Bng 4.4: S ng mt s vt nuôi ph bin ca xã t - 2014 . 40
Bng 4.5: Tình hình dân s ng ca xã Ch 4 43
Trung tâm khuyn nông khuyn lâm quc gia
HTX
Hp tác xã
PTNT
Phát trin nông thôn
KNCS
Khuy
KNVCS
Khuy
UBND
y ban nhân dân
CTVKN
Cng tác viên khuyn nông
CLBKN
Câu lc b khuyn nông
KHKT
Khoa ht
KN-KL
Khuyn nông khuyn lâm
TBKT
Tin b t
u kin t nhiên
CBKN
Cán b khuyn nông
TBKHKT
Tin b khoa hc t
BVTV
Bo v thc vt
PCCCR
3.1.2. Phm vi nghiên cu 33
3.2. Ni dung nghiên cu 33
3.3. u 33
p s liu 33
lý thông tin 35
PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 36
u kin t nhiên, kinh t - xã hi xã Ch Là 36
4.1.1. u kin t nhiên 36
vii
u kin kinh t - xã hi 38
4.2. Thc trng hong khuyn nông ca xã Ch Là 45
4.2.1. Tp hut 46
4.2.2. Mô hình trình din 47
4.2.3. Chuyn giao các tin b khoa ht 49
4.2.4. S tham gia ci dân vào các hong khuyn nông 51
4.3. Các hong sinh k ci dân xã Ch Là hin nay 51
n ca các h u tra 51
4.3.2. Các hong sinh k ci dân xã Ch Là 53
ng ca công tác khuyn nông ti hong sinh k
c 61
4.4.1. Hong thông tin tuyên truyn 63
4.4.2. Dch v khuyn nông và các hong liên kt khác trong hong
khuyn nông 63
4.5. Nh ngi trong hong sinh k ci dân và các
gii pháp nhy mnh công tác khuyn nông ti hong sinh k ca
i dân n pháp gii quyt ca khuyn nông 65
4.5.1. Nh ngi trong hong sinh k ci dân xã
Ch Là 65
4.5.2. Các gii pháp nhy mnh công tác khuyn nông ti hong sinh
nghip nông thôn Vit Nam hin nay. V0% dân s sng vùng nông
thôn và có thu nhp ch yu da vào nông nghip. Vì th vic phát trin mt
nn nông nghip tiên ting hii là ht sc cn thit.
Hin nay sinh k bn vu ci.
u kin cn thit cho quá trình phát trii sng ca con
ngui v chng t nhiên.
Thc t cho thy vic la chn hot ng sinh k ci dân chu nh
2
ng ca nhiu yu tu kin t nhiên, xã hi, yu t i, vt cht,
h tng ca công tác khuyn nông ti
hong sinh k ci dân giúp ta thc nhng ng ca
công tác khuyn nông ti cuc sng sn xut ci dân.
Ch Là là mt xã thuc huyn Xín Mn tnh Hà Giang do là mt xã vùng
cao nên không có th m phát trin các ngp, dch v
vì vy nông nghip chính là ngành ngh i cuc sng nh
i dân.
Trong nhp cc phát trin,
tuy nhiên thu nhp ci dân và hiu qu kinh t bên c
còn có s lc hu và nhiu v cn gii quya, cùng vi s thay
i ca các u kin ngoi c phát trin v kinh t - xã hi, s bin
i khí h ng sinh k c i dân xã Ch Là có
nhi nhnh. Chính vì vy, rt cn các cán b, nhân viên, công
tác khuy i dân trong xã có nh n
trong các hong phát trin sn xu ng trt, giúp h tng
c ci thin chng cuc sng. Xut phát t thc t n hành
nghiên c tài:“Đánh giá tác động của công tác khuyến nông tới hoạt
động sinh kế người dân tại xã Chế Là, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang”.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu chung
c bit.
1.4.2.Ý nghĩa trong thực tiễn và sản xuất
- tài góp phn làm rõ nhng ng ca công tác khuyn nông
ti hong sn xut ci dân.
- Thc hiu qa ca các hong sinh k mang li
4
PHẦN 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. Cơ sở khoa học
2.1.1. Những vấn đề cơ bản về khuyến nông
2.1.1.1.Một số định nghĩa về khuyến nông
Trong nhc s quan tâm cc, công
tác khuyy mnh và phát trin rng kháp t n tng
thôn b thành t chc khuyn nông. Vy khuyn nông là gì?
Trên th gii, t c s du tiên
rng, tri i t
c d
Trong thc t khuyc t chc, trin khai bng nhiu hình
thc khác nhau nhm phc v nhing vi nhiu m
Bi vi ta v
thut ng khuyn nông.
Dt s n nông khác nhau :
là mt tin trình ca vic lôi
kéo qun chúng tham gia vào vic trng và qun lý cây mt cách t nguy
(D.Mahony, 1987) [6]
n nông khuyt tin trình ca vic hòa
nhp các kin thc khoa hc k thut him, k
giáo dc không chính thc cho nông dân nhy mnh phát trin sn xut
nông nghip, nâni sng vt cht và tinh thi dân, xây dng
và phát trin nông thôn mi.[6]
a Trung tâm khuyn nông khuyn lâm quc gia
(TTKNKLQG) thì: Khuyn nông là mt quá trình, mt dch v thông tin
6
nhm truyn bá nhng ch nông nghip, nhng kin
thc v k thut, kinh nghim t chc và qun lý sn xut, nhng thông tin v
th ng giá c, rèn luyn tay ngh h kh
gii quyt v ca sn xui sng, ca bn thân h và cng, nhm
phát trin sn xut, nâng cao dân trí, ci thii sng và phát trin nông
nghip nông thôn.[12]
y khuyn nông là cách giáo dc không chính thc ngoài hc
i ln tui. Khuyn nông là quá trình
vng qung bá, khuyn cáo cho nông dân theo các nguyên t
là mt quá trình tip thu dn dn và t giác ca nông dân. Nói cách khác,
khuyn nông là nhng vào quá trình sn xut kinh doanh ci
nông dân, giúp h sn xut hiu qu cao nht. Ni dung ca hong
khuyn nông phi khoa hc, kp thi và thích ng vi u kin sn xut ca
i nông dân.
2.1.1.2. Vai trò của khuyến nông đối với phát triển nông thôn Việt Nam
* Khuyn nông có vai trò quan trng trong s nghip phát trin nông thôn
Trong iu kin nc ta hin nay, trên 80% sng các vùng nông thôn
vi 70% lao ng xã hi sn xut ra nông sn thit yu cung cp cho toàn
b xã hi nh lng thc, thc phm, nguyên liu cho công nghip ch bin
và sn xut nông nghip chim 37- 40% giá tr sn phm xã hi. Khuyn
nông n to nên s ng mnh m v t, chng
sn phm nông - lâm - m b
quan trng trong công cum nghèo và s nghip phát trin nông
Cng thôn
bn
Nhà nghiên cu
Vin nghiên cu
i hc
Khuyến nông
8
Khuyn nông góp ph m nghèo: Thc hi
trình d nông nghip phát trin, nông thôn phát trin nh
i sng kinh t- xã hi nông thôn.
Vai trò ca khuyi vc
Vng nông dân tip thu và thc hin các chính sách v nông lâm
nghip.
Trc tip góp phn cung cp thông tin v nhng nhu cu nguyn vng
c c honh, ci
ti c chính sách phù hp.[8]
c thc hin các chính sách, chic v phát trin nông
lâm nghip, nông thôn và nông dân.
2.1.1.3.Mục tiêu của khuyến nông
(Theo ngh -CP ngày 08/01/2010)
Nâng cao hiu qu sn xut kinh doanh ci sn xu
nho nông dân v
kin thc, k ng cung ng dch v h tr nông dân sn
xut hiu qu cao, thích u kin sinh thái, khí hu và
th ng.[7]
-
10
-
-
-
-
-
[7]
Thông tin tuyên truyền
-
-
chí
-
nông. [7]
Trình diễn và nhân rộng mô hình
-
-Xây d
-
12
-
-
-
-
[7]
2.1.1.6. Các phương pháp khuyến nông
chúng.
Phương pháp tiếp xúc cá nhân: c s dng rng
rãi trong khuy i cán b khy
hoc gp g h tho lun nhng ch mà hai bên
cùng quan tâm và cung cp cho h thông tin hoc nhng li khuyên. Nhng
cuc gp g ng rt thoi mái và ít khi phi câu n u gì.Nó biu
hin s quan tâm ca cán b khuyi vi ti dân cho nên nó
là yu t quan trng bc nht trong vic cng c lòng tin và tình cm gia
i dân và cán b khuy c thc hin bng
p g, g n thoi gia nông dân và cán b
khuyn nông. [5]
m: - Cng c lòng tin và tranh th tình cm ca h nông dân
- Tc bu không khí thoi mái và m cúng
- D thc hin, nhanh, kp thng thông tin theo yêu cu.
m:
- Tn nhiu thi gian
c kt hp vi nhng quynh và hong mà h thc
14
thi nh s c các m c nguyn ca
h n các hong sinh k là do mi cá nhân hay h gia
quynh dc và kh a h ng thi chu tác
ng ca các th ch chính sách và các mi quan h xã hi và mi cá nhân và
h nh t thit lp trong cng.[12]
2.1.2.1. Khái niệm sinh kế bền vững
Khái nim sinh k lu cp trong báo cáo Brundland
(1987) ti hi ngh th ging và phát trin. Mt sinh k c cho
là bn vi có th i phó và khc phc nhng áp lc và
cú sng thi có th duy trì hoc nâng cao kh ài sn c hin
tn h các ngun tài nguyên thiên
nhiên. [12]
lai.[12]
2.1.2.2. Khái niệm chiến lược sinh kế
Chic sinh k ch phm vi và s kt hp nhng la chn
và quyc s dng, qun lý các ngun vn
và tài sn sinh k nhi s t
c mc tiêu nguyn vng ca h.[12]
Tài chính
Xã hội
Vật chất
Con ngƣời
Bối cảnh
dễ tổn
thƣơng
- ng
- Thi v
- Ch ng
(trong t
nhiên và môi
ng, th
ng,
chính tr,
chin
tranh)
Chính sách, tiến
trình và cơ cấu
- các cp khác
nhau ca Chính
ph, lut pháp,
chính sách công,
ng lc, các
qui tc
-Chính sách và
c ci thin
-Công bng xã hi
c ci thin
- n vng
ca tài nguyên thiên
nhiên
-Giá tr không s
dng ca t nhiên
c bo v
16
Nguồn vốn xã hội
Bao gm các mi xã hi các mi quan h vi h i xung
quanh, bao gm ngôn ng, các giá tr v ni
t chc xã hi, các nhóm chính th c mà con
c nhng lc con
i tham gia vào xã hi và s dng ngun v th
ng không nh n quá trình to dng sinh k ca h [12] .
Nguồn vốn tự nhiên
Ngun vn t nhiên bao gm nhng yu t thuc v t t,
c và các ngui s d n
kim sn ngun vn t nhiên cn các tài nguyên
có th hi phc và các tài nguyên không th hi ph
phát trin các hong nông nghip.
Nguồn vốn tài chính
u t trung gian có s i có ý nghía quan trng vi vic
s dng thành công các yu t tài sn khác. Ngu
ngun lc tài chính (ch yu là tin mt và các tài kho
i s d c mc tiêu sinh k ca mình. Có hai ngun
nn vn sn có và ngun vng xuyên (1)
hot ng vi nguyên tc:
- Ngi nông dân có trách nhim và ch ng trong công vic
- Sáng kin t c s
- Hot ng nhóm rt quan trng
* Mỹ
Nm 1845 ti Ohio, N.S.Townshned ch nhim khoa Nông hc xut
vic t chc nhng câu lc b nông dân ti các qun, huyn và sinh hot nh
k. ây là tin thân ca khuyn nông M.