Y học thực hành (8
73
)
-

số
6
/201
3
70
PHẫU THUậT NộI SOI ĐIềU TRị VIÊM TúI THừA CủA RUộT Có BIếN CHứNG

Nguyễn Văn Qui, Phạm Văn Năng
Trờng ĐHYD Cần Thơ
TóM TắT
ở các nớc phơng Tây, viêm túi thừa của ruột
non-ruột già xảy ra từ 10 đến 25% những bệnh nhân
có bệnh túi thừa. Tuy nhiên, ở các nớc phơng
Đông, viêm túi thừa có biến chứng là cấp cứu ngoại
khoa hiếm gặp. Chúng tôi báo cáo 17 trờng hợp
viêm túi thừa của ruột có biến chứng đợc mổ nội soi
trong khoảng thời gian gần 3 năm tại Bệnh viện Đa
khoa Trung ơng Cần Thơ. Không có trờng hợp tử
vong và có 3 ca biến chứng bao gồm 1 ca nhiễm

thừa. Việc chẩn đoán xác định viêm túi thừa có thể còn
khó hơn chẩn đoán viêm ruột thừa. Bài báo này nhận
xét đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, tình huống chẩn
đoán và phơng pháp xử trí cấp cứu 17 trờng hợp
viêm túi thừa của ruột non và ruột già tại BV ĐK Trung
Ương Cần Thơ trong gần 3 năm.
PHƯƠNG PHáP NGHIÊN CứU
Hồi cứu tất cả các trờng hợp đợc xử trí cấp cứu
với chẩn đoán của giải phẫu bệnh là viêm túi thừa của
hồi tràng và đại tràng trong thời gian trên.
KếT QUả
Có 17 bệnh nhân bị viêm túi thừa đợc xử trí cấp
cứu trong gần 3 năm từ 9-9-2008 đến 26-8-2011.
Giới tính: 7 nam (41,2%) và 10 nữ (58,8%)
Tuổi trẻ nhất là 20, lớn nhất là 69 và trung bình là
42 tuổi.
Lý do vào viện là đau bụng (100% các trờng hợp)
Tiêu chảy một vài lần gặp trong 6/17 trờng hợp,
chiếm 35,3%.
Nôn ói gặp trong 8/17 trờng hợp, chiếm 47,1%.
Sốt gặp trong 10/17 trờng hợp, chiếm 58,8%, đa
số chỉ sốt nhẹ và sốt vừa. Có 1 trờng hợp sốt cao
39,5
0
C.
Khám thực thể: có 11/17 trờng hợp ấn đau hố
chậu phải rõ, chiếm 64,7%, kế đó là ấn đau vùng
quanh rốn 4/17 trờng hợp, chiếm 23,5%, 1 trờng hợp
ấn đau nửa bụng phải và một trờng hợp ấn đau và có
đề kháng khắp bụng.


23,5

Theo dõi lồng ruột,


VRT
2 11,75
Ruột non giãn to

1

5,9

Khối hạ vị

1

5,9

Viêm túi thừa manh tràng

1

5,9

Bình thờng

2



Lồng ruột
:

nội soi chẩn đoán

1

5,88

Bụng ngoại khoa: nội soi chẩn đoán

1

5,88

Tắc ruột

1

5,88

Viêm phúc mạc do thủng tạng rỗng

1

5,88Thơng tổn đại thể lúc mổ (bảng 3):

8

47,1

Viêm túi thừa manh tràng (1 abcès)

4

23,5

Viêm túi thừa ĐT sigma

1

5,88

Túi thừa Meckel
Lồng ruột

1

5,88

Tắc ruột do dây dính

1


dịch túi cùng Douglas. Cả 3 trờng hợp này đều điều trị
bảo tồn thành công.
Giải phẫu bệnh:
+ Viêm túi thừa cấp: 14
+ Viêm túi thừa cấp, hoại tử: 1
+ Viêm túi thừa cấp, thủng: 1
+ Ca áp-xe túi thừa ĐT lên chỉ dẫn lu, không sinh
thiết.
BàN LUậN
Qua phân tích 17 trờng hợp viêm túi thừa gồm 4
ca túi thừa Meckel và 13 trờng hợp viêm túi thừa của
manh tràng, đại tràng lên và đại tràng sigma, có thể
nói triệu chứng lâm sàng của viêm túi thừa nói chung
không đặc hiệu nên không giúp chẩn đoán xác định.
Cả 4 trờng hợp túi thừa Meckel đều có biến
chứng, trong đó 1 túi thừa là đầu lồng (lead point) gây
lồng ruột, 1 ca gây viêm phúc mạc do bị viêm và
thủng, 1 ca còn dây dính từ đỉnh của túi thừa lên rốn
hay còn gọi là dây xơ (fibrous band) 1 di tích của ống
rốn ruột (omphalomesenteric duct), còn gọi là ống
noãn hoàng (vitelline duct), làm xoắn túi thừa và đoạn
ruột non, và 1 ca có dây xơ từ túi thừa đến mạc treo
ruột non (mesodiverticular band)
2
làm chẹn ngang qua
một quai ruột non gây tắc ruột (hình 1). Hình 2: A. Dây xơ mạc treo-túi thừa, B. Cơ chế gây tắc ruột non.
Về xuất độ, túi thừa Meckel là dị dạng thờng gặp

chắn. 13/17 trờng hợp cắt túi thừa hoàn toàn bằng nội
soi, 3 ca túi thừa Meckel còn lại sử dụng đờng mở
bụng nhỏ và chỉ có 1 ca áp-xe túi thừa của đại tràng
lên là không cắt đợc vì dính nhiều và có mủ khá
nhiều. Những trờng hợp cổ túi thừa lớn, có thể cắt túi
thừa và may mũi rời hoàn toàn bằng nội soi.
KếT LUậN
Vai trò của nội soi ổ bụng trong cấp cứu bụng ngoại
khoa là rất quan trọng một khi chẩn đoán cha rõ ràng.
Phẫu thuật nội soi có thể điều trị đợc đa số các trờng
hợp bệnh lý của túi thừa Meckel và túi thừa đại tràng.
TàI LIệU THAM KHảO
1. Bernard M. Jaffe, David H. Berger. The appendix.
Principles of Surgery, 9
th
Ed. 2010: 1073-1091.
2. Ali Tavakkolixadeh, Edward E. Whang, Stanley W.
Ashley, Michael J. Zinner. Meckels diverticulum.
Principles of Surgery, 9
th
Ed. 2010: 1002-1004.
3. Per-Olof Nystrom. Acute diverticulitis. Scheins
common sense emergency abdominal surgery, 2
nd
Ed.
2005: 229-237.
4. Patrick R. Fa-Si-Oen, Rudi M. H. Roumen, Fred A.
A. M. Croiset van Uchelen. Complications and
management of Meckels diverticulum- A review. Eur J
Surg 1999, 165: 674-678.