A- mở đầu
Đất nớc ta đang trong thời kỳ đổi mới và phát triển mạnh mẽ.Kể từ năm
1986 khi xoá bỏ bao cấp chuyển sang kinh tế thị trờng nền kinh tế đã đạt đợc
những kết quả hết sức to lớn .
Có thể nói kinh tế thị trờng là một phạm trù kinh tế hết sức rộng lớn,
phức tạp . Do vậy đảng ta mới thực hiện đợc những bớc đi đầu tiên thận trọng
bớc vào nền kinh tế thị trờng.
Là một nhà kinh tế tơng lai đòi hỏi phải nắm đợc đặc điểm hoạt động,
mục tiêu giải pháp phát triển kinh tế của đất nứơc.vì vậy tôi chọn đề tài Một
số vấn đề cơ bản về kinh tế thị trờng định hỡng xã hội chủ nghĩa ở Việt
Nam
Đề tài này không chỉ giúp tôi nâng cao kiến thức về kinh tế thị trờng mà
còn giúp đợc một số ngời không có kiến thức cũng có thể hiểu đợc sự vận
hành của nền kinh tế Việt Nam.Do phạm vi nghiên cứu của đề tài này là rộng,
do vậy tôi chỉ tập trung vào một số vấn đề cơ bản đó là:
I. Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trờng xã hội chủ
nghĩa
II. Những đặc điểm cơ bản của nền kinh tế thị trờng,định hớng xã
hội chủe nghĩa ở việt nam
III. Thực trạng và những giải pháp cơ bản để phát triển kinh tế thị tr-
ờng định hớng xã hội chũ nghĩa ở việt nam
1
B- Nội dung
I.Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trờng xã hội
chủ nghĩa.
1. Quan niện về kinh tế thị trờng:
Kinh tế thị trờng là mo hình kinh tế đều đợc thực hiện trên thị trờng
thông qua quá tình trao đổi, mua bán quan hệ hàng tiền tệ phát triển đến một
trình độ nhất định sẻ đạt đến kinh tế thị trờng.Kinh tế thị trờng là giai đoạn
phát triển rất caocủa lực lợng sản xuất.
Trong những điều kiện kinh tế-xã hội khác nhau sự phát triển của

tế của các chủ thể kinh tế.Tham gia thị trờng,sự biến động của giá cả thị trờng
và ngợc lại giá cả thị trờng cùng điều tiết cung cầu. Nói tóm lại, sự hình thành
giá cả thị trờng do thị trờng quyết định.
Cạnh tranh giữa các chũ thể là tất yếu.Để giành giật đợc những điều
kiện kinh doanh thuận lợi. Chính sự cạnh tranh đó sẻ đào thải những doanh
nghiệp yếu kém, những doanh nghiệp còn lại có trình độ tổ chức quản lý sể
sản xuất tốt,giá cả cạnh tranh, đợc ngời tiêu dùng chấp nhận.
Nh vậy, cuối cùng ngời đợc lợi là ngời tiêu dùng.
2. Đặc trng của kinh tế thị trờng.
Đấy là mô hình kinh tế tổng quát trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam,
xét về thực chất là một nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phàn vận hành theo
cơ chế thị trờng, có sự quản lý vĩ mô của nhà nớc. Nó không phải là mô hình
3
kinh tế thị trờng t bản cũng không phải kinh tế thị trờng xã hội chũ nghĩa, nó
mang những đặc trng chung của kinh tế thị trờng. Đặc trng của kinh tế thị tr-
ờng là một nền kinh tế mở phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa.
Xét về mục đích là phát triển lực lợng sản xuất, phát triển kinh tế để
xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội, phát triển lực lợng sản
xuất hiện đại gắn liền với xây dựng quan hệ sản xuất mới phù hợp với cả ba
mặt:sở hữu, quản lý, phân phối.
Về sở hữu phát triển theo hớng còn tồn tại các hình thức sở hữu khác
nhau, nhiều thành phần kinh tế khác nhau trong đó kinh tế nhà nớc giữ vai trò
chủ đạo.
- Tiêu chuẩn căn bản để đánh giá hiệu quả xây dựng quanhệ sản
xuất theo định hớng xã hội chủ nghĩa.Là thúc đẩy lực lợng sản xuất phát triển
cải thiện đời sống nhân dân thực hiện đời sống công bằng xã hội. Do vậy, phải
từng xác lập và phát triển chế độ sở hữucông cộng về t liệu sản xuất,tránh
nóng vội xây dựng ồ ạt.
-Quản lý trong kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩathực
hiện phân phối chủ yếu theo kết quả lao động và hiệu quả kinh tế đồng thời

hoá, kinh tế thị trờng ở mức này không thể là bản sao của kinh tế hàng hoá,
kinh tế thị trờng ở nớc khác. Trong các tiêu thức để phân biệt nền kinh tế hàng
hoá, kinh tế thị trờng này với kinh tế thị trờng khác phải kể đến định hớng
chính trị, kinh tế,xã hội chi phối sự vận động phát triển của nền kinh tế.
5
Đất nớc ta sau 30 năm chiến tranh cơ sở vật chất bị tàn phá nặng
nề, nền kinh tế bị kiệt quệ gần nh không cân sức sống. Muốn đa đất nớc ta ra
khỏi tình trạng đó thì không cón con đờng nào khác ngoài phát triển kinh tế thị
trờng định hớng xã hội chủ nghĩa. Nó vừa phù hợp với hoàn cảnh của đất nớc
trong thời kỳ đó vừa hợp với xu thế phát triển của thời đại.Với phơng châm đi
tắt đón đầu,đảng và nhà nớc ta đã chọn đợc một hớng đi đúng để Việt Nam có
thẻ sánh vai với các cờng quốc.Vấn đề còn lại bây giờ chỉ còn là thời gian và
hiệu quả quản lý kinh tế của cơ quan nhà nớc.
b. Kinh tế thị trờng không những tồn tại khách quan mà còn cần thiết
cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội . Ngay khi giành đợc độc
lập,Đảng,Bác Hồ kính yêu đã đa nớc ta tến lên theo chủ nghĩa xã hội. Đây là
một xã hội không có ngời bóc lột ngời, ở đó mọi mọi ngời đều có quyền bình
đẳng nh nhau, đều hởng quyền lợi mà trong các chế độ khác không có đợc. Đó
là mục tiêu lâu dài,để thực hiện đợc mục tiêu đó thì trớc đó phải thực hiện mục
tiêu trớc mắt, đó là phát triển mục tiêu kinh tế bảo đảm nâng cao đời sống cho
nhân dân. Muốn phát triển kinh tế nhanh ổn định không bị chệch hớng xã hội
chủ nghĩa thì việc lựa chọn phát triển kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội
chủ nghĩa là cần thiết.
Sự sụp đổ của Liên Xô và một số nớc xã hội chủ nghĩa đã chứng
minh cho sự chệch hớng giữa đờng lối và bản chất chế độ. Nền kinh tế Liên
Xô thúc đẩy là một nền kinh tế đóng. Nừu xét về một khía cạnh nào đó. Do
vậy sẻ bị tụt hậu so với các nớc TBCN, mặt khácnhà nứoc quản lý nền kinh tế
tập trung do vậy không phát huy đợc tính tự giác trong lao động của mọi ngời
làm cho năng suất lao đọng giảm, giẫn đến mức sống của công nhân nói riêng
và toàn bộ nhân dân nói chung bị giảm sút nghiêm trọngm Mọi ngời lúc này

tế tổng quát trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam
- Nó là sự kết hợp giữa cái chung kinh tế thị trờng và cí đặc trng
(định hớng xã hội chủ nghĩa). ở nớc ta những định hớng xã hội chủ nghĩa của
nền kinh tế nh: phá triển nền kinh tế hàng hoá, kinh tế thị trờng với sự tham
gia của nhiều thành phần kinh tế với sự đa dạng các hình thức sở hữu và các tổ
chức sản xuất kinh doanh trong đó kinh tế nhà nớc đóng vai trò chủ đạo.
Phát triển nền kinh tế hàng hoá vận động theo cơ chế thị trờng định
hớng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nớc đảm bảo thống nhất giữa sự
phát triển, tăng trởng kinh tế với công bằng xã hội
Xây dựng nền kinh tế hàng hoá, kinh tế thị trờng hội nhập vào nền
kinh tế thị trờng nhiều khu vực và thế giới với nhiều hình thức quan hệ, liên
kết phong phú, đa phơng, đa dạng
2.Về mục đích phát triển kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ
nghĩa ở nớc ta
Một là: kinh tế hàng hoá,kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa
là một kiểu tổ chức nền kinh tế trong quá trình đi lên chủ nghĩa xã hội từ một
nớc nông nghiệp lạc hậu kém phát triển. Kiểu tổ chức nền kinh tế này nhằm
nhanh chóng đa nớc ta dến mục tiêu dân giàu nớc mạnh, xã hội công bằng,
dân chủ văn minh.
Hai là: Nền kinh tế hàng hoá, kinh tế thị trờng xã hội chủ nghĩa là
một nền kinh tế gồm nhiều thành phần trong đó kinh tế nhà nớc và kinh tế hợp
tác phải giữ vai trò chủ đạo các thành phần kinh tế khác đều vận động theo
định hớng chung và khuôn khổ pháp luật của nhà nớc xã hội chủ nghĩa.
Ba là: Nền kinh tế hàng hoá, kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ
nghĩa thực chất là kiểu tổ chức nền kinh tế dựa trên những nguyên tắc và quy
8
luật của kinh tế hàng hoá, vừa dựa trên những nguyên tắc và bản chất của chủ
nghĩa xã hội.
Bốn là: Nó là một mô hình kinh tế mở cả với bên trong và bên ngoài
tồn tại trong nhiều hình thái kinh tế xã hội hoạt động của cơ chế thị trờng