Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Mục lục
Lời mở đầu
I. Một số vấn đề lí luận cơ bản về kinh tế thị trờng.
1. Khái niệm thị trờng
2. Các quá trình phát triển của kinh tế thị trờng.
2.1. Quá trình chuyển từ kinh tế tự nhiên lên kinh tế hàng hóa giản đơn.
2.2. Quá trình chuyển từ kinh tế hàng hóa giản đơn sang kinh tế thị trờng.
3. Những đặc trng của kinh tế thị trờng.
II. Nội dung cơ bản về quan điểm toàn diện của triết học Mác - LêNin
1. Quan điểm siêu hình về môi quan hệ phổ biến giữa các sự vật và hiện tợng
trong thế giới
2. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê Nin về mối liên hệ phổ biến giữa các sự
vật và hiện tợng trong thế giới .
2.1. Cơ sở lý luận của quan điểm.
2.2. Nội dung quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê Nin về mối liên hệ phổ biến
giữa các sự vật và hiện tợng.
3. ý nghĩa việc nghiên cứu nguyên lý về mối liên hệ phổ biến của các sự vật
hiện tợng trong hoạt động nhận thức và thực tiễn.
III. Quá trình phát triển kinh tế thị trờng ở Việt Nam từ khi đổi mới đến
nay.
1. Sự cần thiết khách quan phải phát triển kinh tế thị trờng định hớng xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam.
2. Bản chất, đặc điểm của nền kinh tế thị trờng ở Việt Nam.
3. Những thành tựu đã đạt và những yếu kém còn tồn tại.
3.1. Thành tựu.
3.2. Yếu kém.
4. Những giải pháp chủ yếu để phát triển kinh tế thị trờng định hớng xã hội ở
Việt Nam.
Kết luận
lời mở đầu

MDE - 10 2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Vận dụng nguyên tắc toàn diện của sự nhận thức khoa học để phân
tích nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam"
MDE - 10 3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Nội dung chính
I. Một số vấn đề lí luận cơ bản về kinh tế thị trờng.
1. Khái niệm kinh tế thị trờng.
Kinh tế thị trờng bao giờ cũng gắn với kinh tế hàng hóa. Kinh tế thị trờng
xuất hiện nh là một yêu cầu khách quan của không thể thiếu đợc của kinh tế hàng
hóa. Song không thể đồng nhất kinh tế thị trờng với kinh tế hàng hóa.
Xét về mặt lịch sử, kinh tế hàng hóa có trớc kinh tế thị trờng. Kinh tế hàng
hóa ra đời thì thị trờng cũng xuất hiện, nhng không có nghĩa đó là nền kinh tế thị tr-
ờng. Chỉ đến khi thị trờng đợc mở rộng phong phú, hoàn thiện, đồng bộ cùng với sự
tăng trởng của kinh tế hàng hóa và thị trờng đợc coi nh một đặc trng nổi bật của nền
kinh tế hàng hóa phát triển thì kinh tế thị trờng mới ra đời.
Vậy kinh tế thị trờng không phải là một giai đoạn khác biệt, độc lập đứng
ngoài kinh tế hàng hóa. Đó là sự hòa nhập của kinh tế hàng hóa với kinh tế thị trờng
để đạt tới sự quyết định và chi phối của thị trờng trong sản xuất và lu thông. Kinh tế
thị trờng là giai đoạn phát triển cao của kinh tế hàng hóa, có nghĩa các loại thị trờng
trở thành điều kiện trở thành điều kiện chi phối mãnh liệt đối với sản xuất hàng hóa.
Sản xuất hàng hóa đợc quyết định bởi thị trờng, thông qua thị trờng và bằng sự tăng
trởng, mở rộng các loại thị trờng .
Kinh tế thị trờng là sự hoạt động và phát triển khách quan của quan hệ hàng-
tiền và qui luật giá trị, qui luật cạnh tranh, qui luật cung cầu... trong đó qui luật giá
trị là quan trọng nhất. Kinh tế thị trờng không hoàn toàn đối lập với kinh tế kế
hoạch hoá ; lấy thị trờng làm căn cứ quan trọng, kế hoạch có vai trò hớng dẫn nhất
định. Trong kinh tế thị trờng, quan hệ cung cầu phản ánh mối quan hệ giữa hai chủ
thể mua bán. Trạng thái cân bằng cung cầu luôn biến đổi, tác đông, phụ thuộc lẫn

2.2. Quá trình chuyển từ kinh tế hàng hóa giản đơn sang kinh tế thị trờng.
MDE - 10 5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Kinh tế hàng hóa và kinh tế thị trờng chỉ khác nhau về trình độ phát triển.
Kinh tế thị trờng chính là hình thức phát triển cao của kinh tế hàng hóa. Kinh tế
hàng hóa phát triển, điều đó có nghĩa là phạm trù hàng hóa phạm trù tiền tệ và thị
trờng đợc phát triển và đợc mở rộng. Hàng hoá không chỉ bao gồm những sản phẩm
đầu ra của sản xuất mà còn bao gồm cả các yếu tố đầu vào của sản xuất. Dung lợng
thị trờng và cơ cấu thị trờng đợc mở rộng và hoàn thiện. Mọi quan hệ kinh tế trong
xã hội đều đợc tiền tệ hoá. Khi đó ngời ta gọi kinh tế hàng hóa là kinh tế thị trờng
Trong nền kinh tế thị trờng do sự phát triển cao của phân công lao động xã hội
cho nên sản xuất đợc chuyên môn hóa ngày càng cao, thị trờng ngày càng mở rộng.
Điều đó tạo điều kiện phát huy lợi thế so sánh của mỗi vùng mỗi đơn vị sản xuất
thúc đẩy việc cải tiến công cụ lao động nâng cao trình độ kĩ thuật , mở rộng phạm
vi sản xuất thúc đẩy sản xuất phát triển .
Những điều kiện để chuyển từ kinh tế hàng hóa giản đơn sang kinh tế thị trờng
là:
Thứ nhất là sự xuất hiện của hàng hóa sức lao động và thị trờng sức lao động.
Trớc hết cần khẳng định sự xuất hiện của hàng hóa sức lao động là một tiến bộ lịch
sử. Ngời lao động đợc tự do, anh ta có quyền làm chủ khả năng của mình và chủ thể
bình đẳng trong việc thơng lợng với ngời khác. Chủ nghĩa t bản đã thực đợc biến
tiến bộ lịch sử đó trong khuôn khổ lợi dụng tính chất của hàng hóa sức lao động để
phục vụ túi tiền của các nhà t bản. Vì vậy đã làm nảy sinh mâu thuẫn giữa t bản với
lao động làm thuê. Trong điều kiện lịch sử mới thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã
hội không phải mọi ngời có sức lao động đem bán đều là những ngời vô sản. Do
sự chi phối lợi ích kinh tế và của chi phí cơ hội, những ngời lao động vẫn có thể bán
sức lao động của mình cho ngời khác nếu nh họ cảm thấy việc làm này có lợi hơn
so với việc tổ chức quá trình sản xuất .
Để hình thành kinh tế thị trờng thì một điều quan trọng là phải tích lũy đợc
một số tiền nhất định và số tiền đó phải trở thành vốn để tiến hành sản xuất kinh

MDE - 10 7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Đặc trng thứ ba : Trên thị trờng hàng hóa rất phong phú. Ngời ta tự do mua, bán
hàng hóa. Trong đó ngời mua chọn ngời bán ngời bán tìm ngời mua. Họ gặp nhau ở
giá cả thị trờng. Đặc trng này phản ánh tính u việt hơn hẳn của kinh tế thị trờng so
với kinh tế tự nhiên
Đặc trng thứ t : trong nền kinh tế thị trờng thì giá cả đợc hình thành ngay trên
thị trờng. Giá cả thị trờng vừa là biểu hiện bằng tiền của giá trị thị trờng vừa chịu sự
tác động của quan hệ cạnh tranh và quan hệ cung cầu hàng hóa và dịch vụ. Trên cơ
sở giá trị thị trờng, giá cả là kết quả của sự thơng lợng giữa ngời mua và ngời bán.
Đặc trng thứ năm: kinh tế thị trờng lầ hệ thống kinh tế mở và mang tính chất
quốc tế hóa. Do vậy các quan hệ kinh tế và đầu t luôn luôn thực hiện theo nguyên
tắc đa phơng hóa và đa dạng hóa, các bên cùng có lợi. Điều này đã tạo điều kiện
cho các nớc dễ dàng tiếp thu công nghệ mới của nhau, cùng phát triển lực lợng sản
xuất, đặc biệt là các ngành mũi nhọn của tiến bộ khoa học công nghệ tạo cơ hội cho
những bớc đột biến trong phát triển kinh tế.
II. Nội dung cơ bản về quan điểm toàn diện của
triết học mác - Lênin
1. Quan điểm siêu hình về môi quan hệ phổ biến giữa các sự vật
và hiện tợng trong thế giới .
Phơng pháp siêu hình phổ biến rộng rãi trớc hết trong khoa học tự nhiên và
sau đó là trong triết học suốt thế kỷ XVII , XVIII. Khi nghiên cứu và bàn luận về
mối liên hệ phổ biến giữa các sự vật và hiện tợng trong thế giới, phơng pháp siêu
hình coi các sự vật hiện tợng trong thế giới tồn tại trong trạng thái biệt lập, tách rời
nhau, cái này bên cạnh cái kia, hết cái này đến cái kia. Giữa chúng không có mối
lien hệ ràng buộc, quy định và chuyển hoá lẫn nhau, nếu có, chỉ là những liên hệ có
tính nhẫu nhiên, hời hợt bên ngoài .
Nh vậy, những quan niệm trên đây của phơng pháp siêu hình đã phủ nhận
hoàn toàn mối liên hệ phổ biến của các sự vật, đồng thời cũng dẫn đến những sai
MDE - 10 8