Website: Email : Tel (: 0918.775.368
mở đầu
Kinh tế lợng có nghĩa là đo lờng kinh tế.Mặc dù đo lờng kinh tế là một
nội dung quan trọng của kinh tế lợng nhng phạm vi cơ bản của kinh tế lợng
rộnh hơn nhiều .Điều đó đợc thể hiện thông qua một số định nghĩa sau:
_Kinh tế lợng bao gồm việc áp dụng thống kê toán cho các số liệu kinh tế
dể củng cố về mặt thực nghiệm cho các mô hình do các nhà kinh tế toán đè
xuất và để tìm ra lời giảI bằng số.
_Kinh tế lợng có thể đợc định nghĩa nh là sự phân tích về lợng các vấn đề
kinh tế hiện thời dựa trên việc vận dụng đồng thời lý thuyết và thực tế đợc thực
hiện bằng các phơng pháp suy đoán thích hợp.
_Kinh tế lợng có thể đợc xem nh một khó học xã hội trong đó các công
cụ của lý thuyết kinh tế,toán hocj và suy đoán thống kê đợc áp dụng để phân
tích các vấn đề kinh tế.
_Kinh tế lợng quan tâm đến việc xác định các luật kinh tế.
Có những định nghĩa ,quan niệm khác nhau về kinh tế lợng bắt nguần từ
thực tế :các nhà kinh tế lợng trớc hết và phần lớn họ là các nhà kinh tế có khả
năng sử dụng lý thuyết kinh tế để cải tiến việc phân tích thực nghiệm về các
vấn đề mà họ đặt ra.Họ đồng thời là các nhà kinh tế toán_mô hình hoá lý
thuyết kinh tế theo cách làm cho lý thuyết kinh tế phù hợp với việc kiểm định
giả thiết thống kê.Họ cũng là những nhad kế toán_tìm kiếm,thu nhập các số
liệu kinh tế,gắn các biến kinh tế lý thuyết với các biến quan sát đợc.Họ cũng là
các nhà thống kê thực hành_sử dụng kỹ thuật tính toán để ớc lợng quan hệ
kinh tế hoặc dự báo các hiện tợng kinh tế.
Trên các lĩnh vực khác nhau ,ngời ta có quan niệm khác nhau về kinh tế l-
ợng .Tuy vậy ,theo các quan điểm trên thì kinh tế lợng là sự kết hợp các lý
thuyết kinh tế ,kinh kế toán ,thống kê kinh tế,thống kê toán ,nhng nó vẫn là
một môn độc lập vì những lý do sau đây:
_Các lý thuyết kinh tế thờng nêu ra các giả thiết hay các giả thiết.Phần
lớn các giả thiết này nói về chất.
_Nội dung chính của kinh tế toán là trình bầy lý thuyết kinh tế dới dạng

kết quả nhận đợc.Xét xem các kết quả nhận đợc có phù hợp với lý tuyết kinh
tế không,kiểm định các giả thiết thống kê về các ớc lợng nhận đợc.
Nếu ớc lợng của ? là số dơng và nhỏ hơn 1 thì ớc lợng này là hợp lý về
mặt kinh tế .Trong trờng hợp ngợc lại (<0 hoặc>1) thì không phù hợp về mặt
kinh tế .Khi đó cần phảI tìm ra một mô hình đúng.
6.Dự báo :Nếu nh mô hình phù hợp với lý thuyết kinh tế thì có thể sử
dụng mô hình để dự báo giá trị trung bình hoặc dự báo giá trị cá biệt.
7.Sử dụng mô hình để đề ra chính sách:
Các bớc trên đây có nhiệm vụ khác nhau tron quá trình phân tích một vấn
đề kinh tế và chúng đợc thực hiện theo một trình tự nhất định.Tìm ra bản chất
một vấn đề kinh tế là một việc khôn đơn iản.Vì vậy,quá trình trên đây phảI đ-
ợc thực hiện nh là các phép lặp cho đến khi chon ta thu đơc một phơn trình
đún.Có thể minh hoạ quá trình phân tích kinh tế lợng một vấn đề kinh tế băn
sơ đồ trên.
Những điều nói trên đây cho they rõ nội dung nhiên cứu,đối tợn và mục
đích, cũng nh công cụ và cách tiếp cận trong nghiên cứu của bộ môn khoa học
nay.Chính vì vậy,từ khi ra đời đến nay,kinh tế lợn đã đem lại cho các nhà kinh
tế một công cụ đo lờng sắc bén để đo lờng các quan hệ kinh tế.Ngày nay,phạm
vi sử dụn của kinh tế lợn đã vợt quá phạm vi kinh tế,đã lan sang các lĩnh vực
khác nh xã hội,vũ trụ học.Trong 30 năm gần đây ,kinh tế lợng là một bộ
phận không thể thiếu đợc trong trơng trình đào tạo cán bộ kinh tế của hầu hết
các nứơc trên thế giới.Số các đầu sách viết về kinh tế lợng,bao gồm các sách
2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
giao khoa ở bậc đại học và sau đại học,các sách tham khảo,cũng nh các tài liệu
thực hành,các chuyên san về lý thuyết và ứn dụng kinh tế lợng đã trở lên hết
sức phong phú.Sự đòi hỏi phảI phân tích định lợn các hiện tợng kinh tế,kiểm
định sự phù hợp và sự tin cậy của các giả thiết trong quá trình hoặc định chính
sách vỉ mô cũng nh ra các quyết định tác nghiệp,việc dự báo và dự đoán có độ
tin cậy cao,tất cả đã làm cho kinh tế lợn học có vai trò ngày càng quan trọng

chỉ ra phân bố chiều cao của các chaú trai ứng với chiều cao của ngời cha.Qua
mô hình này có thể thấy:
thứ nhất,với chiều cao đã biết của ngời cha thì chiều cao của các chau trai
sẽ là một khoảng ,dao động quanh giá trị trung bình.
Thứ hai,chiều cao của cha tăng thì chiều cao của các chau trai cũng
tăng.mô hình này giai thích đợc điều mà Galton đặt ra và còn đợc ding trong
dự báo
Chieu
cao
Cua con
75
70
60
6
5
4
60 65 70 75
Chieu cao cua
bo
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Tiếp tục nghiên cứu vấn đề trên ,Karl Pearson đã phat hiên ra rằng:chiều
cao trung bình của các cháu trai của nhóm bố cao nhỏ hơn chiều cao của bố và
chiều cao trung bình của các cháu trai của nhóm bố thấp lớn hơn chiều cao của
bố.Điều này đợc thể hiện:hệ số góc của đờng thẳng trên hình nhỏ hơn 1.
Trong thí dụ này ,chiều cao của các cháu trai là biến phụ thuộc,chiều cao
của ngời bố là biến độc lập.
b.Một nhà nghiên cứu sự phụ thuộc của cầu về một loại hành hoá phụ
thuộc vào bản thân giá hàng hoá,thu nhập của ngời tiêu ding và giá của các
hàng hoá khác cạnh tranh với hàng hoá này.
Trong trờng hợp này cầu là biến phụ thuộc giá của bản thân hàng hoá,thu

không phai là biến ngẫu nhiên,giá trị của chúng
đã đợc cho trớc.
1.1.Quan hệ thống kê và quan hệ hàm số
Vấn đè mấu chôt của trong phân tích hồi quy là sự phụ thuộc thống kê
của biến phụ thuộc vào một hay nhiều biến giải thích .Biến phụ thuộc là đại l-
ợng ngẫu nhiên ,có phân bố sác xuất.Các biến giảI thích thì giai trị của chúng
đã biết.Biến phụ thuộc là ngẫu nhiên vì có vô vàn nhân tố tác động đến nó mà
trong mô hinh ta không đề cập đến nó đợc.Với mI giá trị của biến độc lập có
thể có nhiieù gía trị khác nhau của biến phụ thuộc .Trong quan hệ hàm số các
biến không phảI là giá trị ngẫu nhien,ứng với mI giá trị của biến độc lập có
một giá trị của biến phụ thuộc ,phân tích hồi quy không quan tâm đến các
quan hệ hàm số.
Vd 1.2
Ty le tien mat
Ty le lam phat
7