vii
MC LC
LÝ LCH KHOA HC i
LIăCAMăĐOAN ii
TÓM TT iii
ABSTRACT v
MC LC vii
DANH SÁCH CH VIT TT xi
DANH MC CÁC BNG xii
DANH MCăCÁCăSăĐ VÀ BIUăĐ xiv
DANH MC CÁC HÌNH xv
M U 1
LÝ LUN V LÝ THUYT KIN TO TRONG DY HC 6
1.1. TNG QUAN LCH S NGHIÊN CU V LÝ THUYT KIN TO
TRONG DY HC TRÊN TH GII VÀ TI VIT NAM 6
1.1.1. Trên th gii 6
1.1.2. Ti Vit Nam 8
1.2. CÁC KHÁI NIN 12
1.2.1. Kin to 12
u ng (Accommodation) 13
1.2.4. Kin tn (Radial constructivism) 13
1.2.5. Kin to xã hi (Social constructivism) 13
y hc 14
1.2.7. Mô hình ba bình din cy hc 15
viii
1.2.8. Cách tip cn kin to trong dy hc 16
1.3. LÝ THUYT KIN TO TRONG DY HC 17
khoa hc ca lý thuyt kin to trong dy hc 17
1.3.2. Bn cht ca lý thuyt kin to trong dy hc 19
ng ca lý thuyt kin to trong dy hc 21
LONG XUYÊN, TNH AN GIANG 58
2.4.1. Thc trng hong dy môn Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên
tnh An Giang 60
2.4.2. Thc trng hong hc môn Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên,
tnh An Giang 69
KT LU 75
CHC DY HC THEO LÝ THUYT KIN TO MÔN CÔNG
NGH 11 TNG THPT LONG XUYÊN, TNH AN GIANG 76
NG KHOA HC CA VIC T CHC DY HC THEO LÝ
THUYT KIN TO MÔN CÔNG NGH 11 T NG THPT LONG
XUYÊN, TNH AN GIANG 76
m bo tính khoa hc 76
m bm 76
m bo tính kh thi 76
3.1.4. Mc tiêu bài hc phnh rõ ràng 76
nh rõ các hong cn thc hin và thi gian c th d kin 77
XU CHC DY HC THEO LÝ THUYT KIN
TO 78
3.3. THIT K GIÁO ÁN T CHC DY HC THEO LÝ THUYT KIN TO
MÔN CÔNG NGH 11 T NG THPT LONG XUYÊN, TNH AN
GIANG 87
u trc khuu thanh truyn 87
3.3.2. u phân phi khí 100
3.4. THC NGHIM 109
3.4.1. Mc nghing và ni dung thc nghim 109
x
c nghim 110
3.4.3. T chc thc nghim 111
3.4.4. Kt qu thc nghim 112
3.4.5. Kt qu hc tp ca hc sinh khi dy hc môn Công ngh ng vn
LT
Lý Thuyt
TH
Thc Hành
SGK
Sách giáo khoa
xii
DANH MC CÁC BNG
B t trình trong dy hc 37
B c nhóm 38
Bng 2.3: Nhn thc ca giáo viên v m cn thit ca môn Công ngh 11 60
Bng 2.4: Nhn thc ca GV v 11 cho HS lp 11 ti
ng THPT Long Xuyên, Tnh An Giang 61
By hc môn Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên,
tnh An giang 63
Bng 2.6: Bi xut c nâng cao chng dy hc môn
Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên, tnh An Giang 64
Bn dy hc môn Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên,
tnh An Giang 65
Bng 2.8: Bng thng kê m s dng các tiêu chí vào ki 66
Bm tra- 11 tng THPT Long
Xuyên, tnh An Giang 67
B ng gp ca giáo viên dy môn Công ngh 11 ti
ng THPT Long Xuyên, Tnh An Giang 68
Bng2.11: Nhn thc ca hc sinh v ni dung môn Công ngh 11, t ng
THPT Long Xuyên, tnh An Giang 70
B ca hi vi môn Công ngh 11 tng THPT Long
Xuyên, tnh An Giang 71
Bng 2.13:Tính tích cc hc tp trong gi hc môn Công ngh 11 tng THPT
Bi 2.1: Nhn thc v m cn thit ca môn Công ngh 11 t ng
THPT Long Xuyên, tnh An Giang 70
xv
DANH MC CÁC HÌNH
Hình 1.1: Mô hình ba bình din ca PPDH (Bernd Meier) 15
Hình 1.2: Mô hình hc tp theo lý thuyt kin to 23
Hình 1.3: Các trng thái mô t tin trình hình thành gii quyt v 26
Hình 1.4: Cu trúc ci quyt v 27
Hình 1.5: Mô t trình t dy hc theo nhóm 30
Hình 1.6: Mô hình k thu bàn 34
t chc dy hc theo lý thuyt kin to 40
Hình 3.8: Mt s hình nh v u phân phi khí 109
1
M ĐU
1. LÝ DO CHNăĐ TÀI
S phát trin kinh t xã hi trong bi cnh quc t i xã hi
tri thc và toàn ct ra nhng yêu cu mng dy hc các cp hc
và bc hc ti Vit ra nhng yêu cu mi cho s nghip giáo
dc th h tr. Yêu ci vi giáo dc trong bi cnh hii hóa và hi
nhp kinh t quc t là phát trii Vit Nam vc hot
ng trí tu, nhm và nim tin nh t
i vi các hing và bin c vi thc tc
hoàn cnh vi nhu và khát vng lành mnh.
Nhng yêu cu mi nn giáo dc Vit Nam cn có s i
mi toàn din v mc tiêu, nn dy h
i my hc là yu t quan trt phá giúp
,
. Vic t chc dy h
c gii quyt v, làm vic theo nhóm cho hc sinh
.
Vic vn dng lý thuyt kin to vào dy hm phát trin c
trên th gi c ta vn còn khá mi m còn mang nng lý thuy
vn dng nhiu vào trong các môn hc dy ng ph thông
Công ngh lp 11 là mt môn hc có tính ng dng các môn hc khi t nhiên và
khi k thut , nghiên cu vic ng dng các nguyên lý khoa
hc vào thc tin cuc sng nhng nhu cu vt cht và tinh thn ca con
i. Môn hc này th hin cao tính liên kt gia giáo dc ph thông và giáo dc
ngh nghip. Ni dung môn hc va c th va tru ng, và kin thc môn hc
t gi hc sinh. Tuy nhiên trên thc tin v hong dy hc
môn Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên, tnh An Giang cho thy giáo viên
vn nng v truyt kin thc mt chiu cho HS o ra các tình hung
3
hc tp, t chc dy hc theo ng vn dng cáy hc tích cc
vào trong quá trình dy hc kích thích s tìm tòi, khám phá, t nghiên cu vàtrao
i hp tác và t chin thc ca hu này khin mt b phn
không nhhc sinh c, ch ng trong quá trình hc tp.
xut thì s rèn luyn k t hc, phát huy tính tích cc gii
quyt v trong hc tp môn Công ngh 11 ca h ng THPT Long
Xuyên, tnh An Giang.
8. PHNGăPHÁPăNGHIểNăCU
Nh i nghiên cu s d
thc hin trong tài gm:
8.1.ăPhngăphápănghiênăcu tài liu
Phân tích,so sánh, h thng hóa, khái quát hóa các tài liu liên quan lý thuyt
kin to trong dy hc và các y hc theo lý thuyt kin tc
xut bn trên các n phc xây dng c s lý lu tài.
8.2.ăPhngăphápănghiênăcu thc tin
8.2.1. Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi
Kho sát bng bng hi vi giáo viên, hc sinh và cán b qu
tìm hiu thc trng dy hc môn Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên,
tnh An Giang.
Kho sát tính kh thi v vic t chc dy hc theo lý thuyt kin to môn
Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên, tnh An Giang.
Kho sát kt qu thc nghim.
8.2.2. Phương pháp quan sát
Quan sát hong dy hc ca giáo viên và hc sinh thu thp s liu v
thc trng dy hc môn Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên, tnh An Giang.
Quan sát hong dy hc ca giáo viên và hc sinh khi tin hành thc
nghii vi vic vn dng lý thuyt kin to trong dy hc môn Công
ngh 11 tng THPT Long Xuyên, tnh An Giang.
8.2.3. Phương pháp phỏng vấn
5
i vi các giáo viên và hc sinhtrong quá trình dy và hc môn Công
phát trin t khong nha th k c bic chú ý t
cui th k XX. Nhà giáo dc, nhà trit hc Socrates u tiên nghiên cu
và phát trin lý thuyt kin to, vi ông vic dùng các câu hi trc tip dn dt
i hc t nhm ya h chính là khái niu tiên v
kin to.
Trong nh khong th k XVII, J.A. Komenxki (John Amos
Comenius, 1592 ng bin pháp dy hc bt HS phi tìm tòi,
nc bn cht ca s vt và hi
dc có m c nhy c n nhân
cáchHS phi hc nhiu
6,tr2].
Tip theo dòng phát trin ca lý thuyt kin to, Jean Jacques Rousseaus
(1712 ng phng HS tích cc t giành ly kin thc bng
cách tìm hiu, khám phá và sáng to.[26, tr 3].
Lý thuyt kin to có s phát trin mi khi Jean Piaget và John Dewey phát
trin các hc thuyt v s phát trin và giáo dc tr em. Jean Piaget cho rcon
i hc tp thông qua vic thit lp nhng chui logic liên tip nhau, câu này ni
t lua
tr em hoàn toàn khác so v [27, tr 2 cho
vic giáo dc da trên lý thuyt kin to. John Dewey yêu cu giáo dc phi da
trên kinh nghiêm thc t. Ông vit: u nghi ng rng quá trình hc di
7
th nào, hãy tham gia vào các câu hi liên tip, nghiên cc các
kh m tin da vào các bng chng c th
[27, tr 6].
Các trit gia, nhà tâm lý hc có công trong vic to thêm nhng trin vng
mi cho lý thuyt kin to và áp dng lý thuyt kin to vào thc tin là: John
Dewey, Lev Vygotsky, Jerome Bruner, và David Ausubel.
nh xã hi ca vic hc vào lý thuyt kin to, trong
sut quá trình phát trin ca tr em thng xuyên din ra hai m hin
.[26; 27 tr 3].
cp ti lý thuyt kin to, theo J. Bruner ng không có kin
thc khách quan tuyi. Kin thc là mt quá trình và là sn phc kin to
theo tng cá nhân ng hc ti hc) [27, tr8]. V mt
8
ni dung, dy hc phng theo nhc và v phc hp, gn
vi cuc sng và ngh nghic kho sát mt cách tng th. Vic hc tp ch có
th c thc hin trong mt quá trình tích cc, vì ch t nhng kinh nghim và
kin thc mi ca bn thân thì mi có th i và cá nhân hóa nhng kin thc
và kh nc tng góp phi
hc t u chnh hc tp ca bn thân mình. Hc qua sai lu r
c hc tp cng vào hi hc, vì có th hc hi d
nht t nhng kinh nghii ta thy hng thú hoc có tính thách thc.
Lý thuyt kin to không ch gii hn nhng khía cnh nhn thc ca vic
dy và hc. S hc tp hi và khuyn khích phát trin không ch có lý
trí mà còn phát trin c v mt tình cm, giao tip; Mc tp là xây dng
kin thc ca bt qu hc tng theo
các sn phm hc tp, mà cn kim tra nhng tin b trong quá trình hc tp và
trong nhng tình hung hc tp phc tp.
Như vậy:Lý thuyt kin to và vic vn dng lý thuyt kin to trong dy
hc nhiunhà giáo dc trên th gii quan tâm và nghiên ct trong
nhm giáo dc hii, góp phn tích cc trong vic rèn luyn k
t hc, t phát huy tính tích cc ch ng sáng to ca HS. Nhng nhà giáo dc
hii trên th giu, vit và áp dng lý thuyt kin to vào giáo dc
bao gm: John D. Bransford, Ernst von Glasersfeld, Eleanor Duckworth, George
Forman, Roger Schank, Jacqueline Grennon Brooks và Mathin G. Brooks.
1.1.2. Ti Vit Nam
Ngành giáo dc hin nhii mi v dy hc ng
ph c bii my hng áp
cu kin thc cho mình. Dy hc kin ti GV phi có vn sng và
nhng kinh nghim ngh nghip cùng vi k chu khin lp hc
m nhnh [12, tr 24].
Tác gi H Th M Vn dng lý thuyt kin to trong dy hc
n xut Halogen, Alcol, Phenol hóa h (2011), [7].
10
Tác gi lý lun c tài, kht qu
hc tp ca HS khi l kho h tác gi vn dng lý
thuyt kin to vào dy hc môn Hóa hc 11 khi lp THPT nhm phát huy tính t
hc, t nghiên cu ca HS.
Kt qu nghiên cu cho thy: Vic vn dng mt s y hc
tích cc t hc, t nghiên cu ca HS. T kt qu nghiên
cu lý thuyt và thc tin, tác gi xun HS: t hc, tho
luc tài liu. V ng ng tích cc và thc s
cn thii mi trong cách dy và cách hc yêu ci mi giáo dc mt
cách toàn din.
Tác gi Trn Th Ngc ThVn dng lý thuyt kin to vào dy hc
ng và chuyng vt rn vt lý lp 10 THPT (2009). Trong nghiên
cu này tác gi n hành kho sát thc trng vic hc tp và nhn thc v lý
thuyt dy hc kin to trong quá trình dy hc môn V c
hiu nc t hc ca HS và thit k giáo án môn
Vng vn dng thuyt kin to nhm phát huy tính tích cc, ch
ng, sáng to ca HS [21].
Tác gi Nguyn Th H chc:Dy hc kin ti vi ch kh
di hc lp 12, ban nâng cao. Vi mong mun phát huy
t i hc và nâng cao ch ng dy hc, tác gi
Nguyn Th Hn phc
12 mt mng kin thc khó và quan tr vn dng dy hc kin to. Lu
rõ ba bim c th, qua thc nghiu nhn thy các
bin pháp này là kh n ánh phn nào hiu qu ca vic dy hc theo
cu trúc ba bình din cy hc theo Bernd Meier và vn dng lý
thuyt kin to trong ging dy mt s ni dung c th
nhng yêu cu cn có khi
thit k bài lên lp theo lý thuyt kin tt s bin pháp tìm hiu kin
thc, nhu cu hc tp và cách xây dng hc tp cho HS to dng kin
12
th i nghiên cu quy nh chn nghiên cu vn dng lý
thuyt kin to trong dy hc môn Công ngh 11 nhm phát huy tính tích cc, ch
ng, sáng to ca HS trong vic hc môn Công ngh ng thi vn dng nhng
y hc tích cc trong dy hc môn Công ngh 11 vi vic son
nhng bài ging phù hp vi yêu cu lý thuyt kin to nhm góp phn nâng cao
kt qu dy và hc môn Công ngh 11 tng THPT Long Xuyên tnh An Giang
1.2. CÁC KHÁI NIMăCăBN
1.2.1. Kin to
Theo t n Ting Vit: Kin to là ng nên m[7,tr19].
y kin to là mng t ch hong cng lên mi
ng nhm to nên mng mi theo nhu cu ca bn thân.
Mebrien và Brandt (1997) cho rng: n to là mt cách tip c
da trên nghiên cu v vii nim tin rng: tri thc kin to bi cá
i hc s tr nên vng cht nhiu so vi vic nhn t
[7,tr 19]
.
1993, M.
:
,
,
,
,
, ,
1.2.2. Đng hóa (Assimilation)
13
S ng hóa xut hi gi gìn cái t trong trí nh và
i hc da trên nhng khái nim quen bi gii quyt tình hung
m th tip nhn khách th, tc là ch th dùng các kin thc
x ng t bên ngoài nhc
mc tiêu nhn thc [6].
1.2.3. Điu ng (Accommodation)
S u ng xut hii hc vn dng nhng kin th
quen thu gii quyt tình hung m gii
quyt tình hui hc phi u chnh, thm chí loi b nhng
kin thc và kinh nghing mc gii quyt thì kin thc
mc hình thành và b sung thêm kin th [6].
1.2.4. Kin toăcăbn(Radial constructivism)
Kin tmt qum nhn thc mn cách thc các cá
nhân xây dng tri thc cho bn thân mình trong quá trình hc t [21, tr18]. Theo
tâm lý hc phát trin và tâm lý hc trí tu ca Piaget và Vygosky, hc tp là quá
u ng, tip nhn thông tin t ng, x lý thông
ng vng, nh n to cho mình mt h thng quan
nim v th gii xung quanh, quá trình t hc tp này là skin tn.Kin to
n nêu cao vai trò ch ng và tích cc ca mi cá nhân trong quá trình nhn
thc và cách thc cá nhân xây dng tri thc cho bn thân.Kin tn còn quan
n s chuyn hóa bên trong ca cá nhân trong quá trình nhn thng thi
coi trng nhng kinh nghim ca HStrong quá trình hình thành th gii quan cho
bn thân.
1.2.5. Kin to xã hi (Social constructivism)
ng không tn ti m ng sinh sng trong
p th, trong cng xã hng thi có ngôn ng
giao tip vi nhau trong c hc tp ca con
i không ch dng li quá trình kin tng thc thc hin
.
, , .
pháp dy hc là cách thc, làm vic ca GV và HS, nh HS nm vng kin
thc, k xo, hình thành th gii quan, phát tric nhn th
.
,
,
GV,
Dăbáo
Kim
nghim
Thtăbi
Thích nghi
Triăthcă
mi
15
1.2.7. Mô hình ba bình din caăphngăphápădy hc
Mô hình ba bình din ca PPDH do Bend Meier thit k bao gm ba thành
phm dy hc, PPDH p và k thut dy hc. Mô hình
c trình bày theo hình 1.1 [3,tr53]:
Hình 1.1: Mô hình ba bình din ca PPDH (Bernd Meier)[3, tr 53]
1.2.7.1. Quan điểm dạy học
m dy hc là nhng tng th
kt hp nhng nguyên tc dy hc làm nn tng, nh
lý thuyt ca lý lun dy hc, nhu kin dy hc và t chng
ng v vai trò ca GV và HS trong quá trình dy hc. m dy hc là
nhng mang tính chit ca PPDH
[3, tr51]m dy h
ng hình thc xã hi là các
pháp nghiên c ng h y h
i dung lý thuyt còn có các PPDH
thPPDHthc, PPDH thc hành bc, PPDH thc
1.2.7.3. Kĩ thuật dạy học
Có nhiu khái nim khác nhau v k thut dy hc các k thut dy h
phc lp, mà là nhng thành phn ca PPDH. K thut dy hc
c hi nh nht ca PPDH. S phân bit gia k thut và PPDH nhiu
khi không rõ ràng.
K thut dy hc là nh ng tác, cách th ng ca GV và HS
trong các tình hung nh nhm thc hiu khin quá trình dy hc
[3, tr 52].
1.2.8. Cách tip cn kin to trong dy hc
Cách tip cn kin to trong dy hc là nhn mn mng kin
thc vn có vi nhng kin thc cn hi GV phi tc môi
ng hc ty s bii nhn th t HS trình
bày, th hin nhng kin thc vn có, cung cp tình hung có v o