Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã
hội đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới tại
huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang Mai Diệu Thúy Trường Đại học Kinh tế
Luận văn Thạc sĩ ngành: Kinh tế chính trị; Mã số: 60 31 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Mai Thị Thanh Xuân
Năm bảo vệ: 2014 Abstract. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế
xã hội nông thôn trong điều kiện xây dựng mô hình nông thôn mới. Phân tích, đánh giá thực
trạng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội theo yêu cầu xây dựng nông thôn mới ở huyện Lạng
Giang, tỉnh Bắc Giang từ năm 2006 đến nay. Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển
hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội đáp ứng yêu cầu nông thôn mới đến năm 2020.
Keywords. Kinh tế chính trị; Hạ tầng kinh tế; Kinh tế xã hội; Bắc Giang; Xây dựng
nông thôn mới

Content
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sau gần 15 năm đẩy mạnh công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HĐH) nông nghiệp
nông thôn, đời sống vật chất và tinh thần của đại bộ phận dân cư nông thôn được nâng cao, bộ
mặt nông thôn đã từng bước thay đổi, khang trang và sạch đẹp. Đó là nhờ trong những năm qua,
Đảng và nhà nước đã có nhiều chính sách nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội nông thôn,
trong đó điển hình là một số chương trình, dự án như: Chương trình Mục tiêu quốc gia về xóa
đói giảm nghèo và tạo việc làm; Chương trình 135, Chương trình mục tiêu quốc gia về nước sạch
và vệ sinh môi trường nông thôn, Dự án 5 triệu ha rừng… và một số chương trình, dự án lớn

+ Tại sao phải xây dựng mô hình nông thôn mới và hệ thống kết cấu hạ tầng KT-XH
trong mô hình nông thôn mới phải như thế nào?
+ Huyện Lạng Giang cần phải làm gì để sớm xây dựng được hệ thống kết cấu hạ tầng
KT-XH đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới?
2. Tình hình nghiên cứu
Xây dựng NTM là một đề án quan trọng nhằm thay đổi tích cực và toàn diện bộ mặt nông
thôn Việt Nam. Đã có nhiều công trình nghiên cứu được công bố gần đây về vấn đề này, trong
đó liên quan trực tiếp đến đề tài có các công trình tiêu biểu sau:
Xây dựng hạ tầng cơ sở nông thôn trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt
Nam của Đỗ Hoài Nam và Lê Cao Đoàn, Nxb Khoa học xã hội, năm 2001. Công trình đã đề cập
đến tầm quan trọng của phát triển hạ tầng đối với phát triển nông nghiệp, nông thôn và những bất
cập trong việc phát triển hạ tầng ở nông thôn trong tiến trình kinh tế xã hội hiện nay. Đồng thời
đưa ra bài học kinh nghiệm về phát triển hạ tầng ở Thái Bình và một số giải pháp chủ yếu nhằm
phát triển hạ tầng trong điều kiện mới.
Vai trò của người dân trong việc tham gia xây dựng mô hình nông thôn mới tại một số
điểm vùng đồng bằng sông Hồng, Khóa luận tốt nghiệp của Nguyễn Tuấn Nghĩa, Trường Đại
học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2011. Khóa luận đã đánh giá thực trạng vai trò của
người dân trong xây dựng nông thôn mới, xác định các yếu tố ảnh hưởng, từ đó đề xuất một số
giải pháp chủ yêu để nâng cao vai trò người dân trong việc tham gia xây dựng mô hình phát triển
nông thôn mới.
Công trình: “Chính sách nông nghiệp nông thôn Việt Nam nửa thế kỷ cuối XX và một số
định hướng đến năm 2010” của tác giả Trần Ngọc Bút (2002), đã đi sâu nghiên cứu những chính
sách, cơ chế, giải pháp cho phát triển nông nghiệp, nông thôn… trong đó có đề cập đến một số
chính sách phát triển hạ tầng nông thôn.
Công trình nghiên cứu: “Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thời kỳ đổi mới”, của
PGS,TS. Nguyễn Sinh Cúc, Nxb Thống kê năm 2003. Đây là công trình nghiên cứu dài hơi rất
công phu của tác giả bởi ngoài những phân tích có tính thuyết phục về quá trình đổi mới nông
nghiệp Việt Nam sau gần 20 năm, công trình còn cung cấp hệ thống tư liệu về phát triển nông
nghiệp, nông thôn nước ta như là một Niên giám thống kê nông nghiệp thu nhỏ. Công trình đã
luận giải rõ quá trình đổi mới, hoàn thiện chính sách nông nghiệp, nông thôn nước ta trong

trong đó tập trung vào nội dung phát triển hệ thống KCHT theo yêu cầu xây dựng NTM.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
+ Phạm vi nội dung: Nghiên cứu một số yếu tố cơ bản của hệ thống kết cấu hạ tầng KT-
XH nông thôn trong điều kiện xây dựng NTM.
+ Phạm vi không gian: Nghiên cứu hệ thống KCHT KT-XH nông thôn tại huyện Lạng
Giang, tỉnh Bắc Giang
+ Phạm vi thời gian: Từ năm 2006 đến nay và những năm tới.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp chung: Luận văn sử dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa duy vật biện
chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác – Lênin và chủ trương đường lối của Đảng Cộng sản
Việt Nam về xây dựng mô hình NTM và hệ thống KCHT KT-XH trong mô hình NTM.
- Phương pháp cụ thể:
Luận văn sử dụng phương pháp thống kê, tổng hợp, so sánh… để đánh giá thực trạng hệ
thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội nông thôn. Ngoài ra, luận văn cũng kế thừa có chọn lọc
những kết quả nghiên cứu của một số học giả trong nước về phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng
KT-XH nông thôn.
6. Đóng góp mới của luận văn
Về lý luận: Hệ thống hóa, làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về nông thôn, cơ sở hạ
tầng nông thôn trong mô hình nông thôn mới.
Về thực tiễn: Chỉ ra những bất cập của hệ thống KCHT KT-XH nông thôn huyện Lạng
Giang so với yêu cầu của xây dựng NTM và đề xuất giải pháp khắc phục.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3
chương:
Chương 1. Những vấn đề lý luận và kinh nghiệm về phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng
kinh tế xã hội theo yêu cầu xây dựng nông thôn mới.
Chương 2. Thực trạng phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội nông thôn của
huyện Lạng Giang theo yêu cầu xây dựng mô hình nông thôn mới.
Chương 3. Quan điểm và giải pháp xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội theo
yêu cầu xây dựng nông thôn mới ở huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2010 - 2020.

Nội.
13. Đỗ Hoài Nam – Lê Cao Đoàn (2001), Xây dựng hạ tầng cơ sở nông thôn trong quá
trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
14. Ngân hàng thế giới tại Việt Nam (2007), Chiến lược cơ sở hạ tầng những vấn đề liên
ngành, Hà Nội.
15. Nguyễn Ngọc Nông, Lương Văn Hinh, Đăng Văn Minh, Nguyễn Thị Bích Hiệp
(2003), Chiến lược quy hoạch sử dụng đất đai ổn định đến năm 2010, NXB nông nghiệp, Hà
Nội.
16. Lê Du Phong (1996), “Xây dựng kết cấu hạ tầng hiện đại phục vụ sự nghiệp CNH,
HĐH đất nước”, Tạp chí Kinh tế và Phát triển, số 13, Tr 4-8.
17. Bùi Ngọc Sơn, Báo cáo kiểm điểm kết quả lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện
Chương trình sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung gắn với xây dựng nông thôn mới giai
đoạn 2011 – 2015.
18. Đặng Kim Sơn (2010), Thực trạng và các chính sách khuyến khích đầu tư phát triển
nông nghiệp, nông thôn, Bản tin ISG quý 2/2010.
19. Đào Thế Tuấn (2007), Về vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn ở nước ta trong
thời kỳ mới, Tạp chí cộng sản (số 771).
20. Thủ tướng Chính phủ (2010), Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 về Phê
duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020, Hà
Nội
21. Nguyễn Đức Tuyên (2009), Phát triển hạ tầng kinh tế xã hội ở nông thôn tỉnh Bắc
Ninh kinh nghiệm và giải pháp, Luận án tiến sỹ, Đại học Kinh tế Quốc dân.
22. Vũ Đình Thắng, Hoàng Văn Định (2003), Giáo trình kinh tế phát triển nông thôn,
Trường đại học KTQD, NXB thống kê, Hà Nội.
23. Từ điển Bách khoa Việt Nam (2005), NXB Từ điển Bách khoa, Hà Nội.
24. Viện chính sách chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn, lý luận và thực tiễn
xây dựng nông thôn mới xã hội chủ nghĩa 2006.
Các website:
25.
26.