Bảo hiểm y tế cho người nghèo ở tỉnh Nghệ An

Nguyễn Thị Ái Linh

Trường Đại học Khoa học Kinh tế
Luận văn ThS. Quản lý kinh tế; Mã số: 60 34 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Mai Thị Thanh Xuân
Năm bảo vệ: 2014

Abstract. Đã hệ thống và làm rõ được một số vấn đề lý luận về BHYT cho người nghèo.
Đã phân tích và đánh giá công tác BHYT cho người nghèo ở tình Nghệ An khá toàn diện
trên nhiều phương diện . Cụ thể luận văn đã phân tích được thực trạng các nội dung
chính của BHYT cho người nghèo ở Tỉnh Nghệ An. Trên cơ sở đó luận văn đã đưa ra
những đánh giá chung và kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và chỉ rõ các nguyên
nhân của những hạn chế. Luận văn đã đề xuất 5 giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động
BHYT cho người nghèo ở tỉnh Nghệ An đến năm 2020.
Nghiên cứu những vấn đề lý luận về BHYT cho người nghèo và thực tiễn vấn đề này tại
Nghệ An, có thể rút ra một số kết luận chính sau:
1. Xã hội ngày càng phát triển, theo đó nhu cầu của con người ngày càng tăng cao, trong
đó chăm sóc và bảo vệ sức khỏe ngày càng trở thành nhu cầu tất yếu của mọi thành viên
trong xã hội.
Chăm sóc và bảo vệ sức khỏe đồng nghĩa với việc phòng bệnh và chữa bệnh. Thực tế cho
thấy, ngày nay một số dịch vụ y tế đã phát triển hơn trước rất nhiều một mặt đã giúp cho
mọi người có thể phát hiện sớm bệnh của mình, mặt khác sẽ giúp cho mọi người yên tâm
hơn về tình trạng sức khỏe của mình. Ai cũng mong muốn rằng mình có sức khỏe thật tốt
và từ đó họ có thể yên tâm lao động, chăm lo cho bản thân, gia đình và đóng góp vào sự
tăng trưởng và sự phát triển kinh tế của đất nước.
2.Nhận thấy khó khăn của người bệnh trong vấn đề chi trả viện phí, để giúp giảm bớt
gánh nặng cho người gặp rủi ro khi ốm đau bệnh tật, năm 1992 lần đầu tiên BHYT chính
thức ra đời tại Việt Nam và hoạt động theo nguyên tắc vì quyền lợi của người tham gia
bảo hiểm và bảo đảm an toàn sức khỏe cho cộng đồng và nguyên tắc số đông bù số ít,

đồng để xây dựng quỹ khám chữa bệnh cho người nghèo ở từng địa phương; chính sách,
pháp luật về thực hiện BHYT cho người nghèo đã được tuyên truyền phổ biến ở cơ sở
thông qua tập huấn cho cán bộ cơ sở, trên các phương tiện thông tin đại chúng; mạng lưới
cơ sở khám chữa bệnh ở tỉnh Nghệ An đã có sự phát triển khá mạnh, trong đó có nhiều cơ
sở nhận đăng ký KCB BHYT (KCB ban đầu);ngành y tế có sự phối hợp với Sở Lao động
Thương binh và Xã hội, Sở Tài chính và BHXH thực hiện tốt công tác KCB BHYT cho
người nghèo; BHYT tỉnh đó rất chú trọng công tác lập danh sách, bình xét và cấp thẻ
BHYT cho người nghèo và cận nghèo đảm bảo thời gian, cơ bản đúng và đủ đối tượng;
số người nghèo tham gia BHYT tăng nhanh theo thời gian; và đã có sự kết hợp hiệu quả
giữa xã hội hóa hoạt động KCB BHYT với nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
5. Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, song hoạt động BHYT cho người nghèo tại tỉnh
Nghệ An vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Cụ thể: công tác tuyên truyền phổ biến chính
sách hỗ trợ BHYT còn chưa thật sự công khai, minh bạch; việc bình xét, lập danh sách hộ
nghèo còn chậm, thông tin dữ liệu chưa thật sự chính xác; việc cung cấp các dịch vụ y tế
ở các tuyến huyện xã còn hạn chế; thủ tục KCB còn phiền hà; hiện tượng lạm dụng Quỹ
BHYT còn khá nhiều; Quỹ KCB BHYT còn chưa được sử dụng hiệu quả; còn hiện tượng
cấp trùng thẻ BHYT cho đối tượng.
Nguyên nhân của tình trạng trên là do nhiều yếu tố, trong đó chủ yếu là do: Nghệ An là
tỉnh có địa bàn rộng, gây khó khăn cho mạng lưới cán bộ BHYT trong thực thi nhiệm vụ;
Chính phủ và các Bộ, Ngành liên quan chưa có các chế tài cụ thể, thiếu cơ sở pháp lý để
triển khai một cách đồng bộ và đạt hiệu quả; quyền lợi của người tham gia BHYT chưa
cân đối, hài hòa; quy trình rà soát, xét duyệt hộ nghèo, hộ cận nghèo hàng năm, thẩm
định hồ sơ phải trải qua nhiều khâu, nhiều cấp, số đối tượng đông, mất nhiều thời gian;
nhận thức của người nghèo còn thấp; cán bộ làm công tác chính sách xã hội ở tuyến xã
vẫn còn mỏng, trình độ chuyên môn còn yếu, trong khi khối lượng công việc rất lớn.
6. Hiện nay, hoạt động BHYT cho người nghèo ở tỉnh Nghệ An còn nhiều vấn đề đặt ra
đòi hỏi phải được giải quyết. Những vấn đề lớn là: việc quy định người nghèo cùng chi
trả 5% chi phíKCB là rất khó cho đối tượng; quy trình cấp và quản lý thẻ BHYT phải có
ảnh còn đang bất cập đối với người nghèo; mức đóng phí BHYT thấp; các cơ sở khám
chữa bệnh từ tuyến tỉnh đến tuyến huyện đều đang trong tình trạng quá tải; mức hưởng

Trường đại học kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
9. Bộ Y tế và Bộ Tài chính (2002), Thông tư số 14/2002/TTLT-BYT-BTC ngày 16/12/2002
của Bộ Y tế và Bộ Tài chính về việc hướng dẫn tổ chức khám, chữa bệnh và lập, quản lý, sử
dụng, thanh quyết toán Quỹ khám, chữa bệnh cho người nghèo theo Quyết định số
139/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
10. Bộ Y tế - Bộ Tài chính - Bộ LĐ-TB&XH (2007), Quyết định số 137/QĐ-UB ngày
17/2/2007 về việc tận dụng Thông tư liên tịch số 05 của liên Bộ Y tế- Bộ Tài chính- Bộ LĐ-
TB&XH để cấp thẻ BHYT cho người thuộc diện quá nghèo theo hình thức thực thanh, thực chi.
11. Bộ Y tế - Bộ Tài chính (2008), Thông tư liên tích số 10/2008/TTLT-BYT-BTC của liên Bộ
Y tế và Tài chính về hướng dẫn thực hiện BHYT đối với người thuộc hộ gia đình cận nghèo.
12. Bộ Y tế (2009), Thông tư số 10/2009/TT-BYT ngày 14/8/2009 của Bộ Y tế về Hướng dẫn
đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu và chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
13. Liên Châu (2010), "Khoảng 40% người nghèo bệnh không được điều trị", Báo Thanh
Niên.
14. Phạm Huy Dũng (2002), Nghiên cứu hệ thống y tế, nghiên cứu y tế, Đề tài khoa học lưu
tại Thư viện Quốc gia.
15. Trần Thanh Hải (2011), "Chính sách BHYT cho người nghèo trên địa bàn tỉnh Nghệ An",
Báo điện tử Bảo hiểm xã hội tỉnh Nghệ An.
16. Hội đồng Quốc gia chỉ đạo biên soạn Từ điển bách khoa Việt Nam (1995), Từ điển bách
khoa Việt Nam Tập 1, Nxb Từ điển Bách khoa, Việt Nam.
17. Lương Ngọc Khuê (2005), Nghiên cứu thực trạng và góp phần hoàn thiện mô hình khám
chữa bệnh BHYT tại trạm y tế xã Phù Linh và Đức Hoà huyện Sóc Sơn, Thành phố Hà Nội, Luận
án tiến sỹ y học, lưu tại Thư viện Quốc gia.
18. Dương Huy Liệu, Nguyễn Hoàng Long, Phan Thanh Thuỷ, Đặng Bội Hương và cộng sự
(2005), Các giải pháp tài chính y tế cho người nghèo, Báo cáođánh giá thực trạng nghèo đói và
nhu cầu chăm sóc sức khoẻ của người nghèo tại Việt Nam. Báo cáo nghiên cứu.
19. Dương Huy Liệu, Nguyễn Hoàng Long, James C.Knowles và cộng sự (2010), Đề tài
chính y tế ở Việt Nam tạo điều kiện cho người nghèo có khả năng chi trả cho dịch vụ y tế.
20. Trần Khắc Lộng (2005), Đánh giá thực trạng và hiệu quả áp dụng phương thức chi trả
BHYT bắt buộc tại các bệnh viện tuyến huyện tỉnh Thanh Hóa, Luận án tiến sỹ, Thư viện Quốc

35. Thủ tướng Chính phủ (2005), Nghị định số 63/2005/NĐ-CP ngày 16/05/2005 về ban
hành điều lệ bảo hiểm y tế.
36. Thủ tướng chính phủ (2007), Quyết định số 30/2007/QĐ-TTG ngày 5/3/2007 Ban hành
Danh mục các đơn vị hành chính thuộc vùng khó khăn.
37. Thủ tướng Chính phủ (2008), Nghị quyết số 30/A/2008/NQ-CP, ngày 29/12/2008 về
Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo.
38. Thủ tướng Chính phủ (2009), Nghị định số 62/2009/NĐ-CP ngày 27/7/2009 về Quy định
chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm Y tế.
39. Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định số: 09/2011/QĐ-TTg, ngày 30/01/2011 về việc
ban hành chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo áp dụng cho giai đoạn 2011- 2015.
40. Thủ tướng Chính phủ (2012), Quyết định số 797/QĐ-TTg, ngày 17/12/2012 về việc nâng
mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho người thuộc hộ gia đình cận nghèo.
41. UBND tỉnh Nghệ An (2003), Quyết định số 25/2003/QĐ.UB ngày 29/1/2003 thành lập
Quỹ KCB cho người nghèo của tỉnh Nghệ An.
42. UBND Tỉnh Nghệ An (2009), Công văn số 6537/UBND ngày 5/10/2009 về việc thực
hiện Luật BHYT.
43. UBND Tỉnh Nghệ An (2009), Quyết định số 104/2009/QĐ-UBND ngày 18/11/2009 về
việc phân công, phân cấp quản lý mua, cấp phát thẻ BHYT cho các đối tượng được Ngân sách
nhà nước đảm bảo trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
44. UBND tỉnh Nghệ An (2012), Công văn số 6950/UBND-TM ngày 04/10/2012 về việc
tăng cường quản lý mua, cấp phát thẻ BHYT cho các đối tượng thuộc Ngân sách Nhà nước đảm
bảo.
45. UBND tỉnh Nghệ An (2013), Quyết định số 61/2013/QĐ-UBND, ngày 22/11/2013 về
việc quy định hỗ trợ một phần chi phí khám bệnh, chữa bệnh cho người nghèo trên địa bàn tỉnh
Nghệ An.
46. Lê Thị Thanh Xuân (1999), Tìm hiểu khả năng trả phí KCB của người dân huyện Ba Vì,
Hà Tây.
47.
48.
49.